LỰA CHỌN ĐẦU TƯ CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO - ĐẦU TƯ VÀNG VÀ NGOẠI TỆ

LỰA CHỌN ĐẦU TƯ CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN RỦI RO - ĐẦU TƯ VÀNG VÀ NGOẠI TỆ

ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

PHÒNG SAU ĐẠI HỌC

BỘ MÔN KINH TẾ VI MÔ

ĐỀ TÀI THUYẾT TRÌNH:

LỰA CHỌN ĐẦU TƯ CÁ NHÂN TRONG ĐIỀU KIỆN

RỦI RO - ĐẦU TƯ VÀNG VÀ NGOẠI TỆ

Lớp : Kinh Tế Vi Mô 2 - Cao Học K20

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng Chín năm 2011

Lựa chọn đầu tư của cá nhân trong điều kiện rủi ro - Đầu tư vàng và ngoại tệ

DANH SÁCH THÀNH VIÊN NHÓM 3

GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3- KTVM2

Lựa chọn đầu tư của cá nhân trong điều kiện rủi ro - Đầu tư vàng và ngoại tệ

GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3- KTVM2

NHẬN XÉT CỦA GVHD

Lựa chọn đầu tư của cá nhân trong điều kiện rủi ro - Đầu tư vàng và ngoại tệ

GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3- KTVM2

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU

Con người ta hầu như không ưa rủi ro, vì rủi ro mang lại cho con người nhữngđiều không mong muốn, đặc biệt là trong hoạt động đầu tư để sinh lợi Tuy nhiên, vìnhững lợi ích mang lại, có những người chịu chấp nhận mạo hiểm, chấp nhận rủi ro để

mà thực hiện việc đầu tư của mình Thực chất không có gì trên thế giới này là không cóchứa đựng rủi ro, nhưng con người chỉ muốn chấp nhận những rủi ro ít thôi Vì vậy, cho

dù có mạo hiểm đầu tư vào những tài sản nhiều rủi ro thì họ vẫn mong muốn, đạt đượclợi càng cao nhưng xảy ra rủi ro càng ít càng tốt

Hoạt động đầu tư sinh lời của cá nhân trong thị trường rất là đa dạng, như đầu tưvào thị trường chứng khoán, bất động sản, vàng bạc, ngoại tệ, … hay đơn giản là gửitiền tiết kiệm Với thực tế hiện nay, khi nền kinh tế trong nước và cả nền kinh tế thế giớiđang có nhiều bất ổn, ngay cả nền kinh tế hang đầu thế giới là nước Mỹ cũng đang phảichật vật trong sự suy thoái thì ở Việt Nam, tình hình kinh tế cũng đối diện những thửthách của mình Đó là sự đóng băng của bất động sản, sự … của thị trường chứngkhoán, sự mất giá của nội tệ, dẫn đến con người quay trở lại với những tài sản mang giátrị hơn như vàng và ngoại tệ Ai cũng biết trước khi tiền giấy ra đời thì vàng chính làtiền mà con người trao đổi, nhưng với nguồn nguyên kiệu ngày càng khan hiếm, vàngtrở nên ít hơn và càng ngày giá trị của nó càng cao hơn Đồng thời, ngoại tệ đặc biệt lànhững ngoại tệ mạnh như đôla Mỹ, bảng Anh, hay đồng Euro là những đồng tiền củanhững nước có nền kinh tế mạnh, giá trị của nó sẽ luôn giữ ổn định Vì vậy, mà nhà đầu

tư bắt đầu chuyển hướng từ chứng khoán, bất động sản sang đầu tư vào vàng và ngoạitệ

Vì vậy, chúng tôi đã chọn đề tài “Lựa chọn đầu tư của cá nhân trong điều

kiện rủi ro - Đầu tư vàng và ngoại tệ” để nghiên cứu trong phần bài của mình Hy

vọng với những nội dung này, chúng tôi sẽ cung cấp cho bạn những kiến thức cơ bản nhất, dễ hiểu nhất về vấn đề này

CHƯƠNG I : CƠ SỞ LÝ THUYẾT CẦU VỀ TÀI SẢN CÓ RỦI RO

1. Cầu về tài sản rủi ro và lợi tức kì vọng

Con người ta hầu như không ưa rủi ro Nếu được lựa chọn, họ thích thu nhập ổnđịnh hàng tháng hơn là thu nhập với mức trung bình cao nhưng lại biến động khôngtheo bất cứ một quy luật nào Tuy nhiên, có nhiều người trong số này lại đầu tư toàn bộhoặc một phần tiết kiệm của họ vào chứng khoán, trái phiếu và các tài sản khác chứađựng rủi ro Vì sao những người ghét rủi ro lại đầu tư vào thị trường chứng khoán, và

do vậy mạo hiểm có thể mất một phần hoặc toàn bộ số tiền đầu tư của họ? Con người talàm thế nào quyết định nên gánh chịu bao nhiêu rủi ro khi tiến hành đầu tư và lập kếhoạch cho tương lai? Cần trả lời những câu hỏi này, cần xem xét cầu và các tài sản córủi ro

1.1. Cầu về tài sản có rủi ro:

Tài sản là cái đem lại một luồng tiền cho người chủ sở hữu của nó Ví dụ, những

căn hộ trong một tòa chung cư có thể đem cho thuê, tạo ra luồng thu nhập từ tiền thuênhà cho chủ nhà Một ví dụ khác là tài khoản tiết kiệm trong ngân hàng đem lại tiền lãi(thường là hàng ngày hoặc hàng tháng) Nói chung, các khoản tiền lãi này lại được táiđầu tư trong tài khoản

Tài sản có rủi ro mang lại luồng tiền thất thường, ít nhiều mang tính ngẫu

nhiên Nói các khác, luồng tiền này không thể đoán trước một cách chắc chắn được Cổphiếu của một công ty là một ví dụ rõ nét về tài sản có rủi ro – không thể biết được liệugiá cổ phiếu sẽ tăng hay giảm theo thời gian, và thậm chí không thể chắc chắn liệu công

ty có tiếp tục trả một mức cổ tức như trước (hay một mức cổ tức nào đó) hay không.Mặc dù người ta thường cho rằng rủi ro là đặc tính gắn liền với thị trường chứng khoán,song hầu hết các loại tài sản khác cũng có rủi ro Tòa chung cư trên cũng là một ví dụ,không thể biết giá trị của đất sẽ tăng hay giảm bao nhiêu, liệu có cho thuê toàn bộ tòanhà một cách thường xuyên hay không, hoặc những người thuê nhà có trả tiền thuê nhàđúng hạn hay không Thậm chí trái phiếu dài hạn của chính phủ, có kỳ hạn 10 hoặc 20năm, cũng rủi ro Mặc dù chính phủ sẽ không phá sản, song tốc độ lạm phát có thể bấtngờ tăng lên, khiến cho các khoản trả lãi và gốc cuối kỳ trong tương lai sẽ có giá trịthực tế thấp hơn, và do đó làm giảm giá trị của trái phiếu

8 GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3-

KTVM2

Ngược lại với tài sản có rủi ro, một tài sản được gọi là không rủi ro nếu nó đem

lại luồng tiền có thể biết được một cách chắc chắn.Trái khoán ngắn hạn của chính phủ được gọi là tín phiếu Kho bạc – là tài sản không rủi ro, hoặc hầu như không rủi ro Vìtín phiếu này có kỳ hạn vài tháng, nên mức rủi ro do lạm phát tăng lên bất ngờ là rấtnhỏ Những ví dụ khác về tài sản không rủi ro hoặc gần như không rủi ro là tài khoảntiết kiệm tại ngân hàng và chứng chỉ tiền gửi ngắn hạn

lạm phát) Lợi tức thực tế trên một tài sản là lợi tức đơn giản (hoặc danh nghĩa) trừ đi tỷ

lệ lạm phát

Vì hầu hết các tài sản đều có rủi ro, nên một nhà đầu tư không thể biết trướcđược lợi tức mà các tài sản này mang lại trong năm tới sẽ là bao nhiêu Ví dụ, tòa nhàchung cư thay vì tăng giá có thể sẽ giảm giá Tuy nhiên, chúng ta vẫn có thể so sánh các

tài sản với nhau bằng cách xem xét lợi tức kỳ vọng của chúng Lợi tức kỳ vọng của một

tài sản đơn giản là giá trị kỳ vọng của lợi tức từ tài sản đó (tức là lợi tức trung bình màtài sản đó phải đem lại) Lợi tức thực tế mà một tài sản mang lại có thể cao hơn nhiều sovới lợi tức kỳ vọng trong một số năm, và thấp hơn nhiều trong những năm khác, songnếu xét trong một thời kỳ dài thì lợi tức trung bình sẽ gần sát với lợi tức kỳ vọng

2. Sự đánh đổi giữa rủi ro và lợi tức

Giả sử một phụ nữ cần đầu tư tiền tiết kiệm của mình vào hai loại tài sản – Tínphiếu Kho bạc, cái hầu như không có rủi ro, và một nhóm chứng khoán đại diện Bà taphải quyết định xem đầu tư bao nhiêu tiền tiết kiệm vào mỗi tài sản – bà ta có thể chỉđầu tư vào Tín phiếu Kho bạc, chỉ đầu tư vào chứng khoán, hoặc kết hợp cả hai Chúng

9 GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3-

KTVM2

ta sẽ thấy rằng, vấn đề này tương tự như việc người tiêu dùng phải phân bổ ngân sáchcủa mình như thế nào giữa hai hàng hóa thực phẩm và quần áo.

Ký hiệu lợi tức không có rủi ro từ Tín phiếu Kho bạc là Rf Vì lợi tức này không

có rủi ro, nên lợi tức kỳ vọng và lợi tức thực có như nhau Cũng như vậy, ký hiệu lợi tức

kỳ vọng có được từ việc đầu tư vào thị trường chứng khoán là Rm, và lợi tức thực có là

rm Lợi tức thực có chứa đựng rủi ro Khi cần quyết định đầu tư, chúng ta biết được tậphợp các kết cục có thể xảy ra và xác suất của mỗi kết cục, nhưng chúng ta lại không biết

cụ thể kết cục nào có thể xảy ra Tài sản rủi ro sẽ có lợi tức kỳ vọng cao hơn lợi tức kỳvọng của tài sản không có rủi ro (Rm>Rf) Nếu không như vậy thì những nhà đầu tư ghétrủi ro sẽ chỉ mua Tín phiếu Kho bạc và chứng khoán sẽ không thể bán được

Để xác định xem nhà đầu tư sẽ chi bao nhiêu tiền vào mỗi tài sản, Hãy giả sử b

là tỷ lệ tiền tiết kiệm mà người phụ nữ đầu tư vào thị trường chứng khoán và (1-b) làphần tiền dùng để mua Tín phiếu Kho bạc Lợi tức kỳ vọng của toàn bộ danh mục đầu

tư, Rp, là giá trị bình quân gia quyền của lợi tức kỳ vọng của hai loại tài sản:

Rp = bRm + (1-b)Rf (1)

Ví dụ, giả sử rằng Tín phiếu Kho bạc đem lại 4% lợi tức (Rf = 0.04), lợi tức kỳvọng của thị trường chứng khoán là 12% (Rm = 0.12) và b = ½ Khi đó, Rp = 8% Danhmục đầu tư này rủi ro tới mức nào?Một số đo mức rủi ro của nó là phương sai lợi tứccủa danh mục đầu tư Hãy ký hiệu phương sai của việc đầu tư vào thị trường chứngkhoán có rủi ro là σm và độ lệch chuẩn là σm Với một vài phép tính đại số, chúng ta cóthể chỉ ra rằng độ lệch chuẩn của danh mục đầu tư (bao gồm một tài sản rủi ro và mộttài sản không rủi ro) bằng tỷ lệ phần tiền đầu tư vào tài sản rủi ro nhân với độ lệchchuẩn của tài sản này:

Chúng ta vẫn chưa xác định được nhà đầu tư làm thế nào chọn được tỷ lệ b đó

Để thực hiện điều này, trước tiên chúng ra phải chỉ ra rằng bà ta đứng trước một sự đánhđổi giữa lợi tức và rủi ro, tương tự như đường ngân sách của người tiêu dùng Để thấyđược sự đánh đổi này là gì, lưu ý rằng phương trình (1) về lợi tức kỳ vọng của danh mụcđầu tư có thể viết dưới dạng sau:

Rp = Rf + b(Rm – Rf)Giờ đây, phương trình (2) chúng ta thấy b = σp/σm, do đó:

10 GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3-

KTVM2

Rf)/σm, là giá cả của rủi ro, bởi vì nó cho ta biết nhà đầu tư phải gánh chịu thêm baonhiêu rủi ro để có được lợi tức kỳ vọng cao hơn.

(Hình 1)Đường ngân sách được vẽ trên hình 1 Như hình này cho thấy, nếu nhà đầu tưkhông muốn rủi ro, bà ta có thể đầu tư tất cả vốn của mình vào Tín phiếu Kho bạc (b =0), và kiếm được lợi tức kỳ vọng là Rf Để có được lợi tức kỳ vọng cao hơn, bà ta phảigánh chịu một số rủi ro Ví dụ, bà ta có thể đầu tư tất cả vốn của mình vào chứng khoán(b = 1) Hoặc bà ta có thể đầu tư vào mỗi loại tài sản một phần vốn của mình, thu đượclợi tức kỳ vọng nằm đâu đó trong khoảng giữa Rf và Rm và phải chấp nhận một độ lệchchuển thấp hơn σm nhưng lớn hơn 0

Hình 1 cũng chỉ ra lời giải cho vấn đề của nhà đầu tư Trên hình có ba đườngbàng quan, mỗi đường mô tả những phương án kết hợp giữa rủi ro và lợi tức làm cho

11 GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3-

KTVM2

nhà đầu tư thỏa mãn ngang nhau (Các đường này đều dốc lên bởi vì rủi ro là điềukhông mong muốn, do vậy mức rủi ro càng cao thì càng đòi hỏi lợi tức kỳ vọng cao hơn

để làm cho nhà đầu tư đạt thỏa mãn như nhau) Đường U3 tạo ra độ thỏa mãn cao nhất,đường U1 tạo ra độ thỏa mãn thấp nhất (Với mức rủi ro cho trước, nhà đầu tư nhậnđược lợi tức kỳ vọng trên U3 cao hơn U2, và được lợi tức kỳ vọng trên U2 cao hơn U1)Trong số ba đường bàng quan này, nhà đầu tư sẽ thích trên đường U3 hơn, song điềunày không khả thi vì đường U3 không chạm vào đường ngân sách Đường U1 khả thi,nhưng nhà đầu tư có thể có những phương án tốt hơn Giống như người tiêu dùng lựachọn những lượng thực phẩm và quần áo, nhà đầu tư đạt những phương án tối ưu khilựa chọn cách kết hợp rủi ro và lợi tức tại điểm nơi đường bàng quan (trong trường hợpnày là U2) tiếp xúc với đường ngân sách Tại điểm này, lợi tức của nhà đầu tư có giá trị

kỳ vọng R* và độ lệch chuẩn σ*

(Hình 2)Con người ta có những thái độ khác nhau đối với rủi ro Điều này được minhhọa trên hình 2, trong đó mô tả hai nhà đầu tư khác nhau lựa chọn những danh mục đầu

tư của họ như thế nào Nhà đầu tư A rất ghét rủi ro Đường bàng quan UA của ông tatiếp xúc với đường ngân sách tại điểm có độ rủi ro thấp, do đó ông ta sẽ đầu tư gần nhưtoàn bộ vốn của mình vào Tín phiếu Kho bạc và thu được lợi tức kỳ vọng RA chỉ caohơn lợi tức không rủi ro Rf chút ít Nhà đầu tư B ít ghét rủi ro hơn Bà ta đầu tư phần lớntiền của mình vào chứng khoán, và lợi túc từ danh mục đầu tư của bà ta sẽ có giá trị kỳvọng RB cao hơn song cũng lại có độ lệch chuẩn σB cao hơn

12 GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3-

KTVM2

13 GVHD: TS Hay Sinh SVTH: Nhóm 3- KTVM2

CHƯƠNG II : ĐẦU TƯ CÁ NHÂN VÀO VÀNG VÀ NGOẠI TỆ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY

1 Lựa chọn đầu tư của cá nhân ở Việt Nam hiện nay

2.1. Tiết kiệm tiền gửi

Trong lý thuyết tiêu dùng cận biên, J.M.Keynes đã chia thu nhập làm hai phần:phần cho tiêu dùng và phần cho tiết kiệm Từ đó có hai khuynh hướng xảy ra đối vớiviệc sử dụng thu nhập: khuynh hướng tiêu dùng và khuynh hướng tiết kiệm Cũng theoKeynes, quy luật tâm lý cơ bản của con người là cùng với sự gia tăng của thu nhập,khuynh hướng tiết kiệm cận biên sẽ tăng Đồng thời nếu chia thu nhập thành tiêu dùng

và đầu tư thì cũng suy ra được mức tiết kiệm bằng mức đầu tư (S=I)

Tiết kiệm ở đây được hiểu theo nghĩa là sự ưa thích giữ tiền mặt trong dânchúng, mà với số tiền này, nếu đem đi đầu tư sẽ tiếp tục tạo ra của cải và kích thích kinh

tế xã hội Trong thực tế hiện nay, cùng với sự phát triển của hệ thống ngân hàng, hìnhthức “tiết kiệm tiền gửi” thực chất là hoạt động đầu tư, với lãi suất – là chi phí cơ hộicủa việc giữ tiền mặt (hay phần thưởng cho sự xa rời tiền mặt)

Ý thức của người Việt, dành dụm, làm khi lành để dành khi đau là điều khá quenthuộc Thế nhưng, một bài toán tỉ lệ nghịch mà ai cũng hiểu, ấy là khi vật giá leo thangthì những khoản tiết kiệm ngày càng thấp xuống Chính vì vậy, tiết kiệm dù ít và gửi tiếtkiệm cũng là cách cho đồng tiền nhàn rỗi được bảo toàn phòng thân; và hơn nữa đồngtiền đi vào vòng quay tiếp theo để thúc đẩy nền kinh tế có những bước chuyển mình khảquan hơn

• Các hình thức tiết kiệm tiền gửi

Theo đà phát triển của hệ thống ngân hàng thương mại, danh mục các sản phẩm

“Tiền gửi tiết kiệm” khá phong phú, đa dạng, đáp ứng linh hoạt nhu cầu đầu tư của cánhân Về cơ bản, có 2 loại hình chính là Tiết kiệm có kì hạn và tiết kiệm không kì hạn.Các sản phẩm mở rộng như: tiết kiệm trả lãi trước, tiết kiệm trả lãi định kì, tiết kiệm tựđộng, tiết kiệm gửi góp…

Tùy theo hình thức mà có các ngân hàng huy động vốn và trả lãi cho khách hàng linhhoạt Trong điều kiện thị trường bình ổn, hình thức gửi tiết kiệm có kì hạn dài thường

có mức lãi suất cao và ổn định, do đó sinh lợi cao nhất Tuy nhiên, trong điều kiện thịtrường nhiều biến động, đặc biệt như ở giai đoạn hiện nay, hình thức tiết kiệm được ưa

chuộng nhất và được các ngân hàng đưa ra mức lãi suất hấp dẫn nhất lại là các kì hạnngắn như 1 tháng, 2 tháng…

Mỗi ngân hàng đưa ra một cách để những “thượng đế” của mình hài lòng Tuynhiên, chọn “mặt” nào để “gửi vàng” lại là bài toán cân nhắc tiếp theo Mặc dù đã cócam kết thực hiện “trần” lãi suất huy động VND tối đa là 14% từ tháng 12/2010 của cácngân hàng thương mại, và Thông tư số 02/2011/TT-NHNN đã quy định lãi suất huyđồng vốn tối đa bằng đồng Việt Nam của các tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàngnước ngoài ràng buộc mức 14%/năm cho lãi suất huy động VND, trong thời gian qua,các ngân hàng vẫn thường xuyên “đi đêm lãi suất” với các khách hàng của mình, đặcbiệt là các khách hàng lớn Lãi suất huy động, được các ngân hàng lách luật bằng nhiềuhình thức khác nhau, vẫn có thể lên đến 17-18%/ năm với các mức tiền gửi lớn, từ 1 tỷđồng trở lên

Với tình hình đó, ngày 07/09 vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã chặt tay kiểm soát tìnhhình thực hiện Thông Tư 02 nói trên bằng việc ban hành Chỉ Thị 02 nhằm chấn chỉnhtình trạng vượt trần lãi suất huy động của các ngân hàng hiện nay, theo đó, sẽ cách chứclãnh đạo ngân hàng/tổ chức tín dụng nào vi phạm

Theo đó, các ngân hàng/tổ chức tín dụng đồng loạt đưa mức lãi suất tiền gửi vềđúng quy định Mức độ cạnh tranh giữa các ngân hàng với nhau được đưa gần về 0, sựcạnh tranh lúc này chỉ còn phụ thuộc vào sự đa dạng và tiện lợi của các gói sản phẩmtiết kiệm cũng như mức độ trung thành của các nhà đầu tư cá nhân

Bảng dưới đây mô tả biểu đồ lãi suất tiền gửi trung bình theo các kì hạn (cập nhật ngày 14/9/2011, nguồn: laisuat.vn)

2.2. Khuynh hướng đầu tư hiện nay

2.2.1. Gửi tiết kiệm, khuynh hướng đầu tư hiệu quả

Trong thời điểm kinh tế khó khăn hiện nay, các chuyên gia kinh tế cho rằng, cácnhà đầu tư nhỏ lẻ cần tìm nơi trú ẩn ổn định và an toàn, không nên mạo hiểm với đồngvốn

Các kênh đầu tư mà những người có vốn nhàn rỗi có thể xem xét là gửi tiền tiếtkiệm trong ngân hàng hoặc mua trái phiếu chính phủ

Theo các chuyên gia, hiện nay có một thực tế là không ít người Việt Nam thuộctầng lớp trung lưu trở lên có khoản tiền để dành tương đối lớn, nhưng băn khoăn khôngbiết bỏ tiền vào đâu để vừa bảo toàn, vừa sinh lời đồng vốn

Nguyên nhân là hầu hết thị trường đầu tư truyền thống như thị trường chứngkhoán, thị trường bất động sản, ngoại tệ và thậm chí cả thị trường vàng đều có xu hướngkhông rõ ràng và u ám, nên các nhà đầu tư nhỏ lẻ không dễ dàng để đưa ra bất kỳ mộtquyết định đầu tư vào lĩnh vực nào

Tuy nhiên, đôi khi rủi ro của người này lại là cơ hội cho người khác, cũng nhưtrong lúc thị trường trầm lắng, đi xuống lại là cơ hội để những người có nguồn vốn thựcđầu tư dài hạn

Quá trình đầu tư phải tính bằng năm và mỗi người khi lựa chọn thời điểm và thịtrường đầu tư đều phải xem xét rất kỹ càng các biến số kinh tế như chỉ số lạm phát, xuhướng thị trường tiền tệ, xu hướng giá cả một số nguyên liệu cơ bản trên thế giới, cũngnhư động thái chính sách của cơ quan quản lý nhà nước

Nhận xét về các kênh đầu tư cơ bản tại Việt Nam hiện nay, các chuyên gia chorằng, dù đã đi vào hoạt động trên 10 năm, nhưng trên thị trường chứng khoán Việt Namhiện vẫn có từ 70% đến 80% là nhà đầu tư nhỏ lẻ, không nắm bắt được những khúc mắccủa thị trường, thường hay mua bán theo cảm tính hoặc theo thông tin rỉ tai, tâm lý đámđông Đây là nhóm nhà đầu tư dễ bị đưa vào “bẫy”, dẫn tới thua lỗ nặng nề Đồng thời,trong thời điểm hiện nay, thị trường chứng khoán đang lao dốc không phanh, chưa tìm

ra thông tin tích cực nào hỗ trợ, do vậy nhà đầu tư nhỏ lẻ nên thận trọng với việc thamgia thị trường chứng khoán, vì rủi ro quá lớn so với số vốn có hạn của mình

Trong khi đó, đầu tư bất động sản có đặc điểm là cần nguồn vốn lớn, trong khithanh khoản hiện nay khá èo uột Nếu đầu tư vào thị trường này, khả năng “om” vốn làrất cao Thực tế, nếu tính toán sức chứa của các đô thị mới, các dự án đã và đang triểnkhai, thì chắc chắn là cung sẽ vượt cầu Bên cạnh đó, giá bất động sản đang ở mức cao

và nguy cơ bong bóng là có thực

Trong khi đó, với ngoại tệ, mà cụ thể là Đô La Mỹ, trong nhiều tháng qua, kiênquyết thực hiện Nghị quyết 11/NQ-CP của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước đã “kìmcương” khá mạnh thị trường tiền tệ Theo đó, chênh lệch giá mua bán ngoại tệ giữa cácngân hàng thương mại với thị trường USD tự do đã được thu hẹp dần, thậm chí có lúcgiá thị trường tự do còn thấp hơn thị trường chính thức Đồng thời với sự kiểm soát gắtgao giao dịch USD trên thị trường tự do, hoạt động đầu tư “mua đi bán lại” và sinh lờinhờ chênh lệch tỷ giá của các nhà đầu tư trở nên khó khăn và ảm đạm hơn bao giờ hết

Thị trường vàng với biến động khó lường, tăng giảm thất thường, sẽ là lựa chọncho các nhà đầu tư liều lĩnh, nhưng cũng là kênh đầu tư mang rủi ro cao nhất trong cáchình thức đầu tư hiện nay

Như vậy, với vốn tiền nhàn rỗi hiện có, khách hàng nên chọn cho mình hìnhthức gửi tiết kiệm bằng VNĐ để đảm bảo độ an toàn khi mà giá vàng lên xuống bấtthường, ngoại tệ “ hết thời”, chứng khoán, bất động sản “trầm lắng”

2.2.2. Lựa chọn đầu tư cá nhân trong điều kiện rủi ro hiện nay

Như đã đề cập trong chương 1, vấn đề lựa chọn của nhà đầu tư phụ thuộc vàomức độ ưa thích rủi ro và sự sẵn sàng đánh đổi của mình giữa lợi tức và rủi ro

Nhà đầu tư ưa thích rủi ro và sẵn sàng đánh đổi với mức kì vọng về lợi tức caohơn, trong thời điểm hiện nay sẽ có xu hướng chọn kênh đầu tư vào thị trường vàng.Khi giá vàng còn biến động mạnh như hiện nay, thì nhà đầu tư nào có dự báo thị trường

và nắm thông tin tốt, sẽ chọn vàng làm công cụ đầu tư hiệu quả với hy vọng chốt lờiđược ở mức sinh lợi cao

Nhà đầu tư nào ghét sự rủi ro và tìm kiếm sự an toàn, thì theo phân tích ở phầnnói trên, sẽ chọn tiết kiệm, như là xu hướng đầu tư an toàn và hiệu quả nhất ở thời điểmnày

Với các nhà đầu tư trung lập, và khôn ngoan, thì việc chia nhỏ rủi ro và phân bổnguồn lực vào 3 kênh đầu tư: vàng, ngoại tệ và tiết kiệm có lẽ là quyết định sáng suốt

Trên thị trường hiện nay, có ngân hàng Sacombank đã đưa ra gói sản phẩm “Tiền gửigắn kết đầu tư” khá linh hoạt Theo ngân hàng này, ngân hàng sẽ dùng tiền gửi tiết kiệmcủa khách hàng đem đi đầu tư với lợi suất có thể lên đến 40%, nếu không thành công cóthể không hưởng lãi suất Lấy bao nhiêu phần trăm từ mức gửi của mình để đem đi đầu

tư là quyền quyết định của khách hàng Ưu điểm của gói sản phẩm này, là khách hàng

sẽ được các chuyên gia tư vấn về diễn biến và dự báo thị trường vàng hay ngoại tệmạnh, để đưa ra quyết định đầu tư của mình

Thêm một lý do nữa để các nhà đầu tư có thể cân nhắc cho quyết định đầu tư củamình, đó là việc cánh cửa đầu tư an toàn là tiết kiệm bị đóng lại khi mức lãi suất huyđộng hiện nay là một đường thẳng nằm ngang ở mức trần 14% Nếu so sánh với mức độlạm phát năm 2011 được dự báo là 20% thì rõ ràng là đồng tiền chúng ta bị mất giá quánhiều, và việc gửi tiết kiệm thật ra lại là một phương án không sinh lời Đặt ra một xuhướng cho nhà đầu tư, chọn tiết kiệm là phương án cơ bản, nhưng lướt sóng với vàng,nhằm tìm kiếm một cơ hội sinh lời cho đồng tiền đầu tư của mình Mặt khác, cùng với

sự ổn định của đồng đô la hiện nay, việc đầu tư và găm giữ ngoại tệ dài hạn của một sốnhà đầu tư với kì vọng vào đồng tiền này cũng không phải là không phổ biến

Bài toán đầu tư đang nằm trong tay các nhà đầu tư, và vấn đề lựa chọn lúc nàythực sự là vấn đề của cá tính, ưa chuộng rủi ro hay không, khi mà thông tin thị trườnghiện nay được cho là khá đầy đủ và phong phú

2 Đầu tư vàng

2.1. Đầu tư vàng thông qua sàn:

Kể từ ngày xuất hiện sàn giao dịch vàng đầu tiên tại Việt Nam, hoạt động đầu tưvàng trên sàn giao dịch ngày càng phát triển mạnh mẽ Nhiều nhà đầu tư tìm đến sàngiao dịch vàng như một kênh đầu tư mới, hấp dẫn

Ngày 25/05/2007, sàn giao dịch vàng đầu tiên tại Việt Nam chính thức đượchoạt động tại số 29 Lý Thường Kiệt, Quận Tân Bình, Tp Hồ Chí Minh Và ngay trongngày đầu tiên, khối lượng giao dịch khớp lệnh đã đạt 7.250 lượng với giá trị là 93 tỷđồng Cho đến ngày 17/09/2008, số lượng sàn giao dịch đã tăng lên 7 sàn với khốilượng khớp lệnh tăng hơn trước nhiều lần Cụ thể, trong ngày 17/09/2008, chỉ riêng 4sàn giao dịch vàng lớn ở Tp.Hồ Chí Minh đã có số liệu như sau:

Tên sàn vàng Khối lượng khớp lệnh Giá trị giao dịch (Tỷ đồng)

và đến 12/9/2008 sàn giao dịch vàng của Công ty Cổ Phần Kinh Doanh và Đầu TưVàng Việt Nam ( Vietnam Gold Business- VGB) chính thức hoạt động Ngoài ra, ở địabàn Hà Nội có thêm 2 sàn vàng nữa đang hoạt động Đó là sàn giao dịch vàng SJC-HASC của ngân hàng VPBank và công ty Vàng Bạc Đá Quý Sài Gòn chi nhánh Hà Nội

và sàn giao dịch vàng của Công ty Cổ Phần Vàng Phố Wall Ngoài ra còn có sàn giaodịch của Ngân hàng Đông Á - PNJ và sàn giao dịch vàng của Ngân Hàng Thương Tín

Tại thời điểm ngay trước thời điểm chính phủ ra quyết định đóng cửa tất cả cácsàn giao dịch vàng ngày 30/12/2009 thì trên cả nước có khoảng 20 sàn vàng được tổchức theo hình thức góp vốn và liên kết giữa các tổ chức, cá nhân; trong đó đa số có sựtham gia của các ngân hàng thương mại và công ty chứng khoán với khoảng 30.000 tàikhoản của các nhà đầu tư cá nhân và tổ chức hoạt động trong tình trạng lộn xộn, mất ổnđịnh, mang nặng yếu tố đầu cơ Doanh số trên các sàn vàng tại những thời điểm caonhất ước tính khoảng 1 tỷ USD/ngày, với gần 1 triệu lượng vàng

Đặc điểm của loại hình giao dịch này là khách hàng chỉ cần ký quỹ trước vớimột tỷ lệ X% giá trị đặt lệnh, tỷ lệ ký quỹ này vào tháng 8/2008 là tối thiểu 7% Số tiềncòn lại, nhà đầu tư sẽ được Ngân hàng hỗ trợ cho vay, tối đa đến 93% giá trị giao dịch

của khách hàng Như vây, khách hàng được hỗ trợ vay khoảng 13 lần vốn tự có để thamgia đầu tư vàng.Vì vậy, hoạt động này kéo nhà đầu tư đến sàn giao dịch vàng ngày càngnhiều hơn và sự nở rộ của các sàn giao dịch cũng đáp ứng được nhu cầu của thị trường.Bên cạnh đó, Do các sàn giao dịch vàng tự đề ra quy chế giao dịch và các nhà đầu tư,đặc biệt là các nhà đầu tư cá nhân chưa nhận biết rõ các rủi ro có thể gặp phải khi kinhdoanh vàng trên tài khoản nên giai đoạn này đã xảy ra những tranh chấp, khiếu kiệngiữa nhà đầu tư và đơn vị tổ chức sàn.

Tuy nhiên vì nhiều lý do như việc đầu tư vàng tài khoản phát sinh nhiều rủi rocũng như là việc điều hành nhà nước chưa đáp ứng được cho nên đến cuối năm 2009,Chính phủ đã ra quyết định đóng cửa tất cả các sàn vàng tại văn bản số 369/TB-VPCPban hành 30/12/2009 và các sàn vàng bị buộc phải chấm dứt hoạt động trong vòng 90ngày kể từ ngày ban hành quyết định này

Hiện nay, tuy việc giao dịch vàng qua sàn giao dịch đã bị cấm hoàn toàn tuynhiên vẫn có rất nhiều công ty hoạt động chui chuyên môi giới cho các nhà đầu tư đầu

tư các sản phẩm trên thị trường FOREX trong đó có vàng với mức độ rủi ro rất cao vàchưa được sự cho phép của pháp luật và số lượng các nhà đầu tư theo dịch vụ này cũngkhông hề nhỏ

2.2. Đầu tư vàng hiện vật thông qua hệ thống tiệm vàng:

Việc mua bán vàng trang sức và vàng miếng đã là thói quen của người dân ViệtNam từ rất lâu cho những mục đích dùng làm trang sức, vật cho tặng và trong đó cũng

có cả các mục đích quan trọng khác đó là dự trữ, tiết kiệm và đầu tư Việt đầu tư vàovàng hiện vật thông qua mua bán trên thị trường thông qua hệ thống các tiệm vàng chủyếu là dưới dạng mua các sản phẩm vàng miếng của các thương hiệu sản xuất kinhdoanh vàng bạc đá quý như SJC, PNJ… trong đó riêng vàng miếng của Công ty Vàngbạc đá quý Sài Gòn SJC chiếm trên 80% thị phần vàng miếng cả nước

Cũng như các kênh đầu tư khác, khi thị trường có biến động tăng giá mạnh thìcàng thu hút mạnh các nhà đầu tư tham gia và khối lượng đầu tư cũng gia tăng theo ỞViệt Nam, trong những năm 2000-2007 giá vàng ít biến động do đó việc cá nhân đầu tưvàng vẫn có nhưng đặc biệt bùng nổ từ giai đoạn 2007 đến nay do giá vàng thế giới biếnđộng mạnh, liên tục tăng mạnh đã thu hút rất nhiều nhà đầu tư lớn nhỏ tham gia thịtrường Bên cạnh đó thì sự bất ổn của kinh tế thế giới và kinh tế Việt Nam như lạm phátcao, tăng trưởng chậm lại, đồng VND mất giá nhanh so với các ngoại tệ khác là động

lực mạnh thúc đẩy các cá nhân có nhiều tài sản đầu tư vào vàng với mục đích dự trữ vàbảo toàn tài sản cũng như là đầu tư do khả năng vàng tăng giá có thể nhìn thấy được.Thực tế, thực trạng đầu tư vàng hiện vật hiện nay đang rất sôi động do tâm lý đám đôngcủa các nhà đầu tư, họ đổ sô đi mua khi giá lên khiến các cửa hàng chật cứng phải xếphàng và cũng đổ sô đi bán khi giá xuống ngay trong ngày hay 1-2 ngày sau đó Hiệnnày, diễn biến thị trường vàng hiện nay gần như là chủ đề nóng nhất của giới đầu tư vàtruyền thông.

Thực tế này đã thể hiện qua việc trong các năm 2007-2010 thì vàng chiếm một tỉtrọng cao trong tổng giá trị nhập khẩu của Việt Nam và là một trong những nguyênnhân chính gây ra thâm hụt ngân sách trầm trọng của Việt Nam

Về hoạt động sản xuất kinh doanh vàng, hiện cả nước có hàng nghìn doanhnghiệp hoạt động kinh doanh vàng, riêng Hà Nội và TP.HCM đã có gần 4.000 doanhnghiệp

Có 8 doanh nghiệp kinh doanh vàng đã được NHNN cấp phép sản xuất vàngmiếng Riêng vàng miếng của Công ty Vàng bạc đá quý Sài Gòn SJC chiếm trên 80%thị phần vàng miếng cả nước và được một số thị trường vàng quốc tế có uy tín chấpnhận Như vậy, vàng miếng SJC hầu như có đầy đủ các chức năng của một đồng tiềnthứ hai trên lãnh thổ Việt Nam về thước đo giá trị, phương tiện cất trữ, phương tiệnthanh toán, tự do lưu thông, chuyển đổi, mua bán Tuy nhiên lộ trình sắp tới, nhà nước

sẽ cấp phép cho thêm nhiều công ty sản xuất vàng miếng để lưu hành trên thị trườngnhằm tránh tình trạng cầu vượt quá cung làm cho giá vàng trong nước đội lên khá cao

so với giá vàng thế giới và cũng là để cho các nhà đầu tư có thêm nhiều sự lựa chọn đểđầu tư hơn

2.3. Rủi ro - Lợi nhuận

2.3.1. Rủi ro:

Đầu tư trên sàn giao dịch vàng, nhà đầu tư có cơ hội kiếm lợi nhuận rất cao

nhưng cũng đối mặt với rất nhiều rủi ro Các rủi ro mà họ phải đối mặt đó là: Thời gian giao dịch vàng bị hạn chế: Tại thời điểm sàn vàng vẫn còn được phép hoạt động, thời

gian giao dịch là giờ hành chính từ 8h00-11h00 và 13h00-17h00 Trong khi đó, giávàng lại biến động mạnh vào buổi tối khi mà thị trường Mỹ và Châu Âu hoạt động.Vìvậy việc duy trì trạng thái qua đêm khiến các nhà đầu tư chịu rất nhiều rủi ro trong đóchủ yếu là rủi ro cháy tài khoản do tỷ lệ ký quỹ thấp trong khi giá biến động lên xuống