Mua bán nợ xấu và vai trò của công ty VAMC
Trang 1Tiểu luận Mua bán xấu và vai trò của công ty
VAMC
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU 2
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG MUA BÁN NỢ 3
1 Định nghĩa về mua bán nợ 4
2 Thực trạng nợ xấu và thị trường mua bán nợ của Việt Nam hiện nay 6
II VAMC - TỔ CHỨC MUA BÁN NỢ VIỆT NAM 8
1 Sơ lược về VAMC 8
2 Cơ cấu tổ chức và mô hình hoạt động của VAMC 9
a Cơ cấu tổ chức của VAMC 9
b Cơ chế hoạt động của VAMC 11
3 Đặc trưng và định hướng hoạt động của VAMC 11
4 Các hình thức và điều kiện mua nợ của VAMC 12
5 Khung pháp lý và cơ chế giám sát 12
6 Hoạt động của VAMC trong thời gian qua 15
a VAMC và Agribank 15
b VAMC và SHB, PGBank và SCB 16
c VAMC và ACB 16
7 Đánh giá hoạt động của VAMC 17
III Giải pháp : 24
1 Giải pháp về phía VAMC: 24
2 Giải pháp về phía các Ngân hàng 25
3 Giải pháp về phía các doanh nghiệp : 27
KẾT LUẬN 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO 29
LỜI MỞ ĐẦU
Trang 3Nợ xấu là một trong những vấn đề thường trực luôn đe dọa sự tồn tại và phát triển ổn định của hệ thống tài chính ở các quốc gia Đặc biệt trong các cuộc khủng hoảng hay thời kỳ tái cấu trúc hệ thống tài chính, nợ xấu lại được bàn đến như một trong những vấn đề cốt lõi nhất cần giải quyết Nhưng đến nay, con số nợ xấu chính xác là bao nhiêu vẫn là một ẩn số Đây thực sự là một trong những khó
khăn lớn để giải quyết vấn đề nợ xấu Kinh nghiệm của nhiều quốc gia cho thấy,
mua bán nợ chính là một trong những biện pháp quan trọng để thoát khỏi khủng hoảng Khi xử lý được nợ xấu sẽ ổn định tài chính trong nước và nâng cao sức mạnh cho các định chế tài chính Do vậy, phát triển thị trường mua bán nợ là đòi hỏi tất yếu trong quá trình phát triển kinh tế thị trường trên thế giới cũng như nền kinh tế Việt Nam trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Thực tế cho thấy, thị trường này phát triển, sẽ giúp cho tình hình tài chính trong các doanh nghiệp và
cả các ngân hàng thương mại được lành mạnh, minh bạch, giảm rủi ro trong hoạt
động sản xuất, kinh doanh Tuy nhiên, hiện nay, các cơ chế, chính sách cho thị
trường mua bán nợ ở Việt Nam cũng chưa hoàn chỉnh; chức năng, nhiệm vụ của các công ty mua bán nợ, đặc biệt là các công ty mua bán nợ tư nhân chưa rõ ràng
Sự ra đời của VAMC cũng đang tốn nhiều giấy mực của dư luận Vì vậy, việc nghiên cứu về thị trường mua bán nợ ở Việt Nam hiện nay nói chung và VAMC nói riêng và đưa ra các định hướng, giải pháp để phát triển thị trường này là vô
cùng cần thiết, nhằm giải quyết cơ bản vấn đề nợ xấu tại Việt Nam
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ THỊ TRƯỜNG MUA BÁN NỢ
Trang 41 Định nghĩa về mua bán nợ
Mua bán nợ là hoạt động kinh tế - tài chính để trao đổi và chuyển nhượng phần tài sản đặc biệt là các "khoản nợ phải thu" từ đối tượng này sang đối tượng khác Về bản chất, đó là việc bán lại "quyền thu hồi nợ" từ một "khoản nợ phải thu" của bên bán nợ (hay còn gọi là chủ nợ) đối với khách nợ sang cho bên mua
nợ để bên mua nợ trở thành chủ nợ mới của khách nợ Hoạt động mua bán nợ được thực hiện đối với các khoản nợ phải thu của chủ nợ, mà không phải là nợ phải trả của khách nợ
Ở Việt Nam hiện nay, thị trường mua bán nợ đang trong quá trình hình thành, do đó còn khá mới mẻ đối với cả người bán, người mua và cơ chế vận hành, quản lý của Nhà nước Xét cả về mặt lý thuyết và thực tiễn, hoạt động mua bán nợ đang được xem là một lối thoát cho doanh nghiệp đang gặp phải nhiều khó khăn về tài chính trong sản xuất kinh doanh hiện nay Nếu không có công ty nào tham gia vào việc mua các khoản nợ đó thì các công ty sẽ lâm vào sản xuất, kinh doanh cầm chừng, hoặc thu hẹp, thậm chí chờ xin phá sản Rõ ràng, để thị trường mua bán nợ hình thành thì điều tiên quyết là phải có chính sách hỗ trợ phát triển cho các công ty chuyên mua bán nợ và tài sản tồn đọng của các thành phần kinh
tế Các công ty mua bán nợ với sứ mệnh cao cả là mua bán các tài sản, khoản nợ của các công ty sản xuất, kinh doanh đang gặp rủi ro lớn về vốn, sẽ tạo điều kiện cho các công ty nợ tái vốn để tiếp tục hoạt động sản xuất, kinh doanh Ngược lại, cũng phải có những công ty do nhiều nguyên nhân (cả khách quan và chủ quan) dẫn đến nảy sinh những khoản nợ không thể tự mình trả được, sẵn sàng bán các tài sản, khoản nợ đó cho các công ty mua bán nợ Cũng như mọi thị trường khác, trên thị trường mua bán nợ sẽ có các lực của thị trường: các công ty mua bán nợ
là bên cầu, còn các công ty chuyển nhượng nợ là bên cung Khi đã có cung và cầu thì phải xây dựng cơ chế vận hành, quản lý; phải có sự cạnh tranh nếu không sẽ làm cho thị trường mua bán nợ bị méo mó Để bên cầu và bên cung hợp tác thuận lợi, hiệu quả thì cần phải có hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách vĩ mô tạo hành lang pháp lý cho thị trường vận hành trôi chảy như những thị trường khác Nguồn cung chủ yếu trên thị trường mua bán nợ là các ngân hàng thương mại, với các
Trang 5khoản nợ xấu khổng lồ chủ yếu từ cho vay kinh doanh bất động sản Theo số liệu của Ngân hàng Nhà nước (NHNN, 31/3/2012), con số nợ xấu của hệ thống ngân hàng hiện nay là 8,6% trên tổng dư nợ (tương đương 202.000 tỷ đồng) Đặc biệt nguy hiểm, đó là số dư nợ tập trung ở một vài cá nhân, doanh nghiệp ước tính lên đến ngàn tỷ, do vậy khả năng thu hồi nợ là rất khó khăn Theo tiến trình phát triển kinh tế thị trường của Việt Nam đến năm 2020, số lượng doanh nghiệp sẽ tăng lên khoảng 1 triệu doanh nghiệp, quy mô doanh nghiệp sẽ tăng lên, thị trường sản xuất, kinh doanh không chỉ trong nước mà còn mở rộng ra toàn cầu Khi đó, tình hình sản xuất, kinh doanh sẽ càng phức tạp, đòi hỏi các doanh nghiệp phải có tầm nhìn chiến lược tốt, năng lực điều hành sản xuất, kinh doanh tốt nếu không sẽ bị rơi vào nguy cơ rủi ro cao, sẽ nảy sinh nhiều doanh nghiệp sẵn sàng bán các khoản nợ và tài sản, dẫn đến nguồn cung sẽ rất nhiều và đa dạng Lúc đó, nhu cầu mua lại các khoản nợ sẽ rất lớn Trong khi đó, Việt Nam hiện có rất ít công ty mua bán nợ hoạt động, chỉ có duy nhất Công ty Mua bán nợ Việt Nam (DATC) của Bộ Tài chính thực hiện theo chỉ đạo của Chính phủ, và một số công ty mua bán nợ tư nhân Tuy nhiên, các công ty mua bán nợ tư nhân này chỉ hoạt động với vai trò tư vấn doanh nghiệp hoặc chỉ là các tổ chức cho vay nặng lãi, vay nóng trá hình Như vậy, cơ sở hình thành độc quyền mua trên thị trường là có khả năng,
mà độc quyền thì sẽ dẫn đến hàng loạt vấn đề về tính minh bạch, vấn đề lợi ích nhóm, hiệu quả hoạt động, tiêu cực, gây phương hại cho người muốn bán Có thể nói, sự hình thành và phát triển thị trường mua bán nợ là yêu cầu khách quan hiện nay ở Việt Nam Cũng như các thị trường khác, thị trường mua bán nợ gồm có các doanh nghiệp sẵn sàng bán (bên cung) và doanh nghiệp có nhu cầu mua (bên cầu) Nghĩa là phải có nhiều chủ thể mua bán trên thị trường, phải có cơ chế, chính sách, luật pháp tạo môi trường, hành lang pháp lý cho thị trường hình thành, hoạt động, phát triển và chịu sự quản lý của Nhà nước Thị trường mua bán
nợ cũng là một loại thị trường nên sẽ chịu sự chi phối của các quy luật thị trường, nhất là quy luật cung - cầu, quy luật cạnh tranh và các phạm trù về giá cả, chi phí, lợi nhuận Do vậy, việc phát triển thị trường mua bán nợ là cần thiết, phải hình thành trên cơ sở minh bạch, công khai về "hàng hóa" và giá cả Đây đang là một
Trang 6thách thức lớn đối với nền kinh tế nói chung và trong hệ thống ngân hàng nói riêng
2 Thực trạng nợ xấu và thị trường mua bán nợ của Việt Nam hiện nay
Thị trường mua bán nợ ở VN đang trong tiến trình hình thành Nên nhu cầu (cung) hiện nay khá nhiều, vì số tổng công ty, DNNN có nợ xấu đang tăng lên như: các tổng công ty xây dựng giao thông thuộc Bộ Giao thông & Vận tải, các tổng công ty xây dựng thuộc Bộ Xây dựng, một số tổng công ty thuộc Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, các đơn vị thành viên thuộc Vinashin chưa
kể đến các doanh nghiệp tư nhân, cổ phần, thậm chí cả liên doanh Cùng với sự phát triển nhanh của kinh tế thị trường toàn cầu hóa, cạnh tranh ngày cành gay gắt, với năng lực điều hành không theo kịp thì nợ của các doanh nghiệp sẽ tăng lên Nhu cầu bán tài sản và khoản nợ sẽ ngày càng tăng về số lượng, quy mô và tính đa dạng Chẳng hạn riêng trong hệ thống ngân hàng thương mại, tỉ lệ nợ xấu trong toàn hệ thống đang tăng rất nhanh - từ hơn 3% vào cuối năm 2011, lên 6% vào đầu năm 2012 và hiên nay lên đến 10%.Với tỉ lệ nợ xấu 10% trong hệ thống ngân hàng thì chắc hẳn nhiều ngân hàng sẽ có tỉ lệ nợ xấu trên 10% và cũng sẽ có những ngân hàng có tỉ lệ nợ xấu lên tới 30-40% như Habubank vừa qua Những ngân hàng có nhiều nợ xấu nhất tập trung tại các ngân hàng thuộc nhóm 3 và nhóm 4 Tuy nhiên cũng không nên loại trừ cả các ngân hàng thuộc nhóm 1 và nhóm 2 Bằng các nghiệp vụ kế toán tinh vi, ngân hàng có thể tránh được việc phải hạch toán các khoản nợ vào các nhóm nợ 3,4,5 Điều này phản ánh trên thực
tế, trong thời gian qua số liệu về nợ xấu công bố luôn ở mức an toàn Nhu cầu mua lại các khoản nợ của các công ty cũng đang gia tăng, hiện nay ở VN, ngoài công ty mua bán nợ của Bộ Tài chính thì có khoảng 20 công ty quản lý và khai thác tài sản (A.M.C) Các công ty quản lý và khai thác tài sản ở VN hiện nay hầu như là do các ngân hàng thương mại (NHTM) đứng ra thành lập và quản lý Đồ thị dưới đây thể hiện vốn của một số công ty quản lý và khai thác tài sản thuộc các ngân hàng lớn: Còn với giá trị nợ xấu từ 14 tỉ USD thì thực sự quy mô của các công ty quản lý và khai thác tài sản VN là không tương xứng khi mà vốn của các công ty mua bán nợ chỉ vài trăm tỉ Bên cạnh đó, nếu nhìn vào các ngân hàng
Trang 7nhóm 1, chủ yếu các NHTM cổ phần như Eximbank, ACB, MBB còn các NHTM
có vốn nhà nước không thực sự tham gia như CTG, VCB, Agribank, BIDV Nợ xấu theo báo cáo chính thức của Ngân hàng Nhà nước, đến ngày 31/3 là 8,6%, tương đương với 202.000 tỉ đồng Để xử lý khoản nợ xấu này, nhà điều hành cũng gợi ý giải pháp thành lập công ty mua bán nợ xấu quốc gia (AMC) với số vốn 100.000 tỉ đồng Tuy nhiên, theo Ngân hàng Nhà nước, giải pháp về công ty mua bán nợ xấu vẫn dừng lại ở mức tham khảo và bàn bạc, chứ chưa có gì chính thức, cụ thể Để xử lý nợ của các công ty, để có vốn tiếp tục SXKD, Công ty mua bán nợ cần một lượng vốn khoảng 40.000-80.000 tỉ đồng tương đương với khoảng 1,6-3,2% GDP của VN năm 2011, trong đó các công ty mua bán nợ có thể huy động trên thị trường gấp 3 lần số vốn hiện có, thì Nhà nước cần cấp cho Công ty này là 15.000 - 20.000 tỉ đồng Đây thực sự là một khó khăn khó vượt qua trong điều kiện nền kinh tế VN
Những số liệu trên cho thấy tại VN, nợ xấu phát sinh cao, nhưng thị trường mua bán nợ lại chưa phát triển, do đó việc xây dựng một thị trường mua bán nợ quốc gia được xem là giải pháp để giải cứu thị trường tài chính Theo ước tính giá trị các khoản nợ xấu của hệ thống NHTM VN là vào khoảng 14 tỉ USD,
để công ty công ty quản lý và khai thác tài sản có thể hoạt động thì phải cần 5-7 tỉ USD để xử lý các khoản nợ xấu này Điều này có nghĩa là các NHTM chỉ có thể thu hồi từ 30-40% giá trị các khoản nợ Hệ quả sẽ ảnh hưởng đến tổng tài sản và các hệ số an toàn tài chính; tuy nhiên đấy là một điều cần thiết để làm trong sạch thị trường tài chính Nhiều chuyên gia cho rằng xử lý nợ xấu là việc nên quyết định và hành động nhanh thông qua thị trường mua bán nợ, để tránh những hệ lụy tiêu cực cho nền kinh tế Ngân hàng Nhà nước cũng hứa sẽ đưa ra những biện pháp cụ thẻ trong năm nay để trình Chính phủ Thực tế cho thấy kể từ khi thành lập đến nay, Công ty mua bán nợ của Bộ Tài chính đã thực hiện 118 phương án
xử lý nợ với giá trị sổ sách là hơn 7.400 đồng Như vậy, trung bình mỗi năm, công ty xử lý được 928 tỉ đồng nợ Tuy nhiên với khoản nợ xấu ngân hàng gia tăng đột biến khoảng 270 nghìn tỉ cuối năm 2012, thì tốc độ xử lý của Công ty mua bán nợ quốc gia phải tăng vốn nhiều lần thì mới đáp ứng đủ Ở VN, thị
Trang 8trường mua bán nợ đã manh nha hình thành với sự ra đời của các công ty quản lý tài sản thuộc các ngân hàng và công ty mua bán nợ - DATC thuộc Bộ Tài chính
Do năng lực tài chính hiện tại của các chủ thể thị trường mua bán nợ chưa đủ để giải quyết lượng nợ xấu tăng mạnh lên đến hơn 85 nghìn tỉ đồng, tương đương 3,39% của tổng dư nợ hiện nay.Thực tế cũng cho thấy điều kiện cho hoạt động như vốn, nhân sự, cơ sở vật chất kỹ thuật chưa đảm bảo cho công ty mua bán
nợ phát huy hiệu quả Trong bối cảnh năng lực tài chính trong nước hạn chế, nhiều người hiện kỳ vọng vào nguồn vốn nước ngoài Thị trường mua bán nợ của
VN được coi là cơ hội hấp dẫn trong mắt các nhà đầu tư nước ngoài, nhưng khuôn khổ pháp lý đang là rào cản hạn chế nguồn vốn từ bên ngoài, đặc biệt tài sản đảm bảo
II VAMC - TỔ CHỨC MUA BÁN NỢ VIỆT NAM
1 Sơ lược về VAMC
VAMC (Vietnam Asset Management Company) là tên viết tắt của công
ty quản lý tài sản quốc gia, được thành lập theo QĐ số 1459/QĐ-NHNN ngày 27/06/2013 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, là một trong những
đề án nhằm xử lý nợ xấu của NHNN Trong bước đầu tiên của quá trình cơ cấu
nợ, ngân hàng sẽ “chuyển giao” giá trị sổ sách nợ xấu sang VAMC Đổi lại, VAMC sẽ phát hành trái phiếu đặc biệt với lãi suất cực thấp cho ngân hàng
a Thông tin pháp lý của VAMC
Tên đầy đủ bằng tiếng Việt: CÔNG TY TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN MỘT THÀNH VIÊN QUẢN LÝ TÀI SẢN CỦA CÁC TỔ CHỨC TÍN DỤNG VIỆT NAM
Tên viết tắt bằng tiếng Việt: CÔNG TY QUẢN LÝ TÀI SẢN
Tên đầy đủ bằng tiếng Anh: VIETNAM ASSET MANAGEMENT COMPANY
Tên viết tắt bằng tiếng Anh: VAMC
Địa chỉ trụ sở chính: Số 22 Hàng Vôi, phường Lý Thái Tổ, quận Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội
Trang 9Vốn điều lệ: 500.000.000.000 đồng (năm trăm tỷ đồng)
Người đại diện theo pháp luật
Họ và tên: Đặng Thanh Bình
Chức danh: Chủ tịch Hội đồng thành viên
Địa chỉ thường trú: Số 332B đường Âu Cơ, Nhật Tân, Tây Hồ, Hà Nội
Quốc tịch: Việt Nam
Số Giấy chứng minh nhân dân: 010107962
b Nghiệp vụ chính của VAMC
Mua nợ xấu của các tổ chức tín dụng
Thu hồi nợ, đòi nợ và xử lý, bán nợ, tài sản bảo đảm
Cơ cấu lại khoản nợ, điều chỉnh điều kiện trả nợ, chuyển nợ thành vốn góp, vốn cổ phần của khách hàng vay
Đầu tư, sửa chữa, nâng cấp, khai thác, sử dụng, cho thuê tài sản bảo đảm
đã được Công ty Quản lý tài sản thu nợ
Quản lý khoản nợ xấu đã mua và kiểm tra, giám sát tài sản bảo đảm có liên quan đến khoản nợ xấu, bao gồm cả tài liệu, hồ sơ liên quan đến khoản nợ xấu và bảo đảm tiền vay
Tư vấn, môi giới mua, bán nợ và tài sản
Đầu tư tài chính, góp vốn, mua cổ phần
Tổ chức bán đấu giá tài sản
Bảo lãnh cho các tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân vay vốn của tổ chức tín dụng
Hoạt động khác phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của Công ty Quản lý tài sản sau khi được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho phép
Công ty Quản lý tài sản được ủy quyền cho các tổ chức tín dụng bán nợ thực hiện các hoạt động được qui định tại điểm b, c, d, e
2 Cơ cấu tổ chức và mô hình hoạt động của VAMC
a Cơ cấu tổ chức của VAMC
Hội đồng thành viên
Trang 101 Ông Đặng Thanh Bình – Phó Thống đốc kiêm Chủ tịch Hội đồng thành viên VAMC
2 Ông Nguyễn Quốc Hùng – Phó Chủ tịch thường trực
3 Ông Nguyễn Hữu Thủy – Uỷ viên Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc
Ban điều hành
1 Ông Nguyễn Hữu Thủy – Uỷ viên Hội đồng thành viên kiêm Tổng Giám đốc
2 Ông Bùi Tín Nghị - Phó Tổng Giám đốc
3 Ông Lê Quang Châu - Phó Tổng Giám đốc
4 Ông Đoàn Văn Thắng - Phó Tổng Giám đốc
Ban Kiểm soát
1 Bà Lê Thị Mai Hương - Trưởng Ban Kiểm soát
2 Ông Phạm Tiến Thành - Thành viên
Các ban nghiệp vụ
1 Ban Hành chính – Nhân sự
2 Ban Mua bán xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng nhà nước
3 Ban Mua bán xử lý nợ xấu của tổ chức tín dụng cổ phần
4 Ban Tài chính – Kế toán
5 Ban Công nghệ thông tin
6 Ban Kiểm tra – Giám sát
7 Ban Pháp chế
Trang 11b Cơ chế hoạt động của VAMC
3 Đặc trưng và định hướng hoạt động của VAMC
Trờ thành một đơn vị đặc biệt của Nhà nước nhằm chuyên xử lý nhanh
nợ xấu, lành mạnh hóa tài chính, giảm thiểu rủi ro cho các tổ chức tín dụng, doanh nghiệp và thúc đẩy tăng trưởng tín dụng hợp lý cho nền kinh tế
Công ty quản lý tài sản hoạt động theo Luật Doanh nghiệp và Nghị định
số 53/2013/NĐ-CP ngày 18/05/2013 của Chính phủ về thành lập, tổ chức và hoạt động của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam
Công ty Quản lý tài sản là doanh nghiệp đặc thù do Nhà nước sở hữu 100% vốn, chịu sự quản lý nhà nước, thanh tra, giám sát trực tiếp của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
Công ty Quản lý tài sản hoạt động với số vốn điều lệ 500.000.000.000 đ (năm trăm tỷ đồng) và theo nguyên tắc lấy thu bù chi, không vì mục tiêu lợi nhuận; công khai, minh bạch; hạn chế rủi ro và chi phí trong xử lý nợ xấu
Trang 124 Các hình thức và điều kiện mua nợ của VAMC
VAMC mua nợ xấu theo giá trị ghi sổ và thanh toán bằng trái phiếu đặc biệt
Khoản nợ xấu trong các hoạt động cấp tín dụng, mua trái phiếu doanh
nghiệp, ủy thác mua trái phiếu doanh nghiệp, ủy thác cấp tín dụng và hoạt động khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước;
Khoản nợ xấu có tài sản bảo đảm;
Khoản nợ xấu, tài sản bảo đảm phải hợp pháp và có hồ sơ, giấy tờ hợp lệ; Khách hàng vay còn tồn tại;
Số dư của khoản nợ xấu hoặc dư nợ xấu của khách hàng vay không thấp hơn mức quy định của Ngân hàng Nhà nước
VAMC mua nợ xấu theo giá trị thị trường
Đáp ứng đầy đủ các điều kiện theo quy định tại điểm 1 nêu trên
Được đánh giá có khả năng thu hồi đầy đủ số tiền mua nợ xấu
Tài sản bảo đảm của khoản nợ xấu có khả năng phát mại
Khách hàng vay có triển vọng phục hồi khả năng trả nợ
5 Khung pháp lý và cơ chế giám sát
Hỗ trợ cho hoạt động của VAMC, ngày 10.9.2013, Ngân hàng Nhà nước ban hành thông tư 21/2013/TT-NHNN, quy định về mạng lưới hoạt động của
ngân hàng thương mại có hiệu lực từ ngày 23.10.2013
Để được thành lập chi nhánh ở trong nước các NHTM phải đáp ứng một số điều kiện như:
- Thời gian hoạt động từ 12 tháng trở lên
Trang 13- Hoạt động kinh doanh có lãi theo báo cáo tài chính được kiểm toán…
- Đặc biệt, NH phải thực hiện đầy đủ quy định về phân loại, nợ, trích lập
dự phòng rủi ro theo quy định và tỷ lệ nợ xấu so với tổng dư nợ không được vượt quá 3%
Cũng theo thông tư này, các NHTM được thành lập tối đa 10 chi nhánh tại mỗi khu vực nội thành TP.Hà Nội hoặc nội thành TP.HCM NH có hoạt động dưới 12 tháng chỉ được phép thành lập không quá ba chi nhánh và các chi nhánh này không được thành lập cùng trên một địa bàn tỉnh, thành phố Đối với các NH hoạt động từ 12 tháng trở lên được thành lập không quá 5 chi nhánh trong một năm tài chính
Đối với các phòng giao dịch, chỉ được thành lập khi các chi nhánh quản lý
có tỷ lệ nợ xấu không quá 3% tổng dư nợ Các phòng giao dịch không được cấp tín dụng vượt quá 2 tỉ đồng/khách hàng, trừ trường hợp khoản cấp tín dụng được bảo đảm bằng toàn bộ tiền, thẻ thiết kiệm, giấy tờ có giá cho chính NH đó phát hành
Ngày 06.9.2013 Thông tư 19/2013/TT-NHNN do NHNN ban hành quy định trái phiếu đặc biệt dùng mua nợ xấu do VAMC phát hành dưới hình thức chứng chỉ ghi danh, bút toán ghi sổ hoặc dữ liệu điện tử có định danh
Một trái phiếu được phát hành tương ứng với một khoản nợ xấu được mua, bán và mệnh giá có giá trị bằng giá mua của các khoản nợ xấu Các TCTD có tỷ
lệ nợ xấu từ 3% so với tổng dư nợ trở lên phải bán nợ cho VAMC
Trường hợp không bán nợ, NHNN xem xét áp dụng các biện pháp kiểm soát Trên cơ sở thanh tra, định giá, kiểm toán, NHNN yêu cầu TCTD phải bán nợ cho VAMC Sau khi mua nợ xấu, VAMC xem xét, điều chỉnh lãi suất đang áp dụng với khoản nợ xấu đã mua về mức lãi suất hợp lý, phù hợp với khả năng trả
nợ của khách hàng Tuy nhiên, khách hàng vay phải có phương án trả nợ khả thi VAMC bán nợ xấu đã mua theo hình thức đấu giá hoặc chào giá cạnh tranh với sự tham gia của ít nhất 3 bên mua không có liên quan với nhau Trường hợp
Trang 14không thể đấu giá, chào giá cạnh tranh thì VAMC bán khoản nợ xấu trên cơ sở thỏa thuận trực tiếp với bên mua nợ
Ngoài ra, VAMC cũng có thể bán nợ xấu đã mua bằng trái phiếu đặc biệt hoặc chuyển khoản nợ xấu đã mua bằng trái phiếu thành vốn điều lệ, vốn cổ phần tại các doanh nghiệp mua nợ Tuy nhiên, thông tư quy định, tổng mức đầu tư, cung cấp tài chính và bảo lãnh của VAMC đối với một khách hàng không vượt quá 50% vốn điều lệ củaVAMC(không quá 250 tỉ đồng)
Ngày 09.09.2013, Thông tư số 20/2013/TT-NHNN thì quy định về cho vay tái cấp vốn trên cơ sở trái phiếu đặc biệt của VAMC
Theo nội dung thông tư, NHNN xem xét và quyết định tái cấp vốn khi TCTD đáp ứng đủ các điều kiện Mức tái cấp vốn đối với TCTD trên cơ sở mệnh giá trái phiếu đặc biệt do Thống đốc NHNN quyết định căn cứ vào mục tiêu điều hành chính sách tiền tệ, kết quả trích lập dự phòng rủi ro đối với trái phiếu đặc biệt và kết quả xử lý nợ xấu nhưng không vượt quá 70% so với mệnh giá trái phiếu đặc biệt
Lãi suất tái cấp vốn đối với TCTD do Thủ tướng Chính phủ quyết định trong từng thời kỳ; Lãi suất tái cấp vốn quá hạn bằng 150% lãi suất tái cấp vốn ghi trên hợp đồng tín dụng giữa NHNN và TCTD Thời hạn tái cấp vốn dưới 12 tháng nhưng không vượt quá thời hạn còn lại của trái phiếu đặc biệt
NHNN xem xét, quyết định gia hạn tái cấp vốn đối với TCTD, thời gian gia hạn mỗi lần không vượt quá thời hạn tái cấp vốn lần đầu của khoản tái cấp vốn
đó
Ngoài ra, Thông tư cũng quy định cụ thể về trình tự xem xét tái cấp vốn hoặc gia hạn tái cấp vốn; Trả nợ vay tái cấp vốn; Xử lý đối với việc TCTD không trả nợ đúng hạn; Trách nhiệm của TCTD, VAMC và trách nhiệm của các đơn vị thuộc NHNN
Cùng ngày, NHNN cũng ban hành Thông tư 21/2013/TT-NHNN quy định
về mạng lưới hoạt động của NHTM Theo đó, kể từ ngày 23/10, để được thành lập chi nhánh ở trong nước, các ngân hàng phải đáp ứng một số điều kiện như