Một vài suy nghĩa về phương pháp học của sinh viên đại học kinh tế quốc dân

Luận văn :Một vài suy nghĩa về phương pháp học của sinh viên đại học kinh tế quốc dân

Đề tài: Một vài suy nghĩa về phơng pháp học của sinh viên đại học kinh tế quốc dân

Mở đầu:

Sinh viên năm thứ nhất ai cũng nh ai, bớc vào trờng Đại học với mộthoài bao về tơng lai, về một quyết tâm cho một giai đoạn mới, về một hyvọng: Trờng đại học sẽ mang lại cho mỗi ngời sụ trởng thành vợt bậc sau 4năm học Tuy nhiên chỉ cần sau mỗi kỳ học, trong khi một số sinh viên cảmthấy mình bớc đầu thất bại, thì một số khác lại thành công và hết sức hài lòngvới con đờng mình đã chọn Sau 4 năm học, ngời tốt nghiệp với bằng hạng u

đợc ở lại trờng học tiếp sau Đai học, ngời tốt nghiệp với bằng hạng trung bình

ra trờng việc chật vật, thậm chí phải nhận cả những việc không đúng với đồnglơng rẻ mạt Rồi nhiều năm sau đó, khi gặp lại nhau sự phân hoá còn nhiềuhơn nữa Vậy tại sao lại có sự phân hoá Sự khác biệt đó ? Đó là do nhiềunguyên nhân, nhng nguyên nhân chính là vì có sự khác nhau về nhận thức, vềtinh thần phấn đấu và phơng pháp học ở Đại học của mỗi ngời

Thực tế cho thấy, thành công luôn đến với những ngời có phơng pháphọc khoa học và phù hợp với bản thân Nhận thức đợc tầm quan trong của ph-

ơng pháp học đối với mỗi sinh viên, chung em mạnh dạn chọn đề tài: “Một vàisuy nghĩ về phơng pháp học của sinh viên Đại học kinh tế Quốc dân” Mụctiêu của đề tài là nhằm tìm ra những giải pháp thích hợp đó nâng cao chất lợnghọc ở bậc đại học ở cũng nh nâng cao khả năng đáp ứng trình độ yêu cầu củanền kinh tế

Thực hiện đề tài, chúng em có sử dụng các phơng pháp nghiên cứu nhphân tích – tổng hợp, sử dụng các số liệu thông kê, điều tra chọn mẫu ngẫunhiên Nội dung đề tài, chúng em chủ yếu muốn làm rõ cách học của sinh viên

Đại học trong khoảng thời gian từ khoá 41 đến nay (từ nằm 2002 - 2005)

máy vi tính – học tức là rèn luyện cho mình có đợc những kỹ năng mà trớc

nh vậy không những sai về phơng pháp mà sai cả về mục đích

Trớc tiên, bạn cần hiểu: Một giáo s đại học dù giỏi đến mấy cũng khôngthể, và không có nhiệm vụ trình bày tất cả những điều sinh viên cần học.Trong khoảng thời gian lên lớp dành cho họ, họ chỉ có thể và chủ có nhiệmvụ: dẫn dắt sinh viên tìm hiểu, khám phá những điều khó hiểu nhất của mônhọc, nhấn mạnh những điểm cốt yếu, đa ra một số ví dụ (kinh nghiệm, tìnhhuống, bài tập) nhằm gợi mở cho sinh viên vận dụng môn học đó vào cuộcsống, giải đáp thắc mắc cho sinh viên Nh vậy, vai trò của giảng viên chỉ làtrình bày toàn bộ nội dung môn học

Còn giáo trình ? Nhiều nhất thì cũng chỉ có thể là bản tóm tắt và hệthống những điều cốt yếu, giúp sinh viên dễ dàng nắm bắt cái cốt lõi của mônhọc, dựa vào đó nh một bản đồ dẫn đờng để đi sâu và từng ngõ ngách của mônhọc Khi ôn tập, giáo trình cũng đóng vai trò nh một đề cơng, một bản đồ dẫn

đờng, dựa vào đó sinh viên lần lợt tái hiện lại cả cánh rừng khoa học mà mình

đã đi sâu tìm hiểu, tái hiện lại theo từng bộ phận cấu thành nó, từng giai đoạntrong quá trình phát triển của nó

Nói nh vậy, chỉ học theo giáo trình và bài giảng của giảng viên thì đơnsơ, nông cạn và đó là cách học đợc mệnh danh là phẩ thông cấp 4” chứ khôngphải là cách học đại học

1.2 Bản chất của học Đại học

ở bậc đại học, kiến thức không hạn định ở những điều đã viết trongsách giáo khoa mà là kiến thức của cả một môn học, càng hiểu rộng và hiểusâu bao nhiêu, càng tốt bấy nhiêu Học ở Đại học khác so với ở phổ thông thểhiện ở: Khối lợng kiến thức lớn nhiều môn học, cờng độ học tập và nghiên cứulớn, quá trình học tập đòi hỏi tính tự giác cao, tính tự nghiên cứu lớn, việc ghichép tuỳ thuộc và sinh viên, có thể ghi chép đầy đủ, hoặc ghi chép ngắn ngọn,tóm tắt, thẩm chí không phải chép bài…

Một số điều khác biệt lớn hơn nữa là: học Đại học là học nghề – mộtnghề ở trình độ cao.

Từ một học sinh phổ thông cha hớng vào một nghề gì, trở thành chuyêngia về một nghề, đó phải là một quá trình tự cải biến mình, tự cải tạo mình, tự

đối mới mình, tự rèn luyện mình, về kiến thức và kỹ năng, về t duy và taynghề, về đạo đức và phẩm chất Học là để nhằm mục đích đó Quá trình tự cảibiến này phải diễn ra bên trong mỗi sinh viên, thông qua tự học, tự nghiêncứu, tự rèn luyện

Từ cách nhìn nhân nh trên và từ mục đích học tập nh trên chúng ta dễdàng nhận xác định mục đích mục tiêu của học tập Bao gồm 3 mục tiêuchính:

Thứ nhất là hiểu (hiểu cũng có nghĩa là đối lập với học vẹt) – hiểu tấtcả những môn khoa học có liên quan đến nghề của mình Hiểu càng sâu, càngrộng, càng tốt Hiểu đến mức tự thuyết phục mình, tin ở những điều mìnhhiểu, mình học Suy luận và hành động theo những điều mình hiểu, mình học.Hiểu đến mức có thể thuyết phục mình, tin ở những điều mình hiểu mình học.Hiểu nh vậy cũng có nghĩa là cải tạo chính mình Muốn hiểu thì trong quátrình học tập phải luôn đặt các câu hỏi: Tại sao thế này mà không thế kia ?Giữa sách vở (tức khoa học) với cuộc sống có gì không ăn khớp ? giữa hiểubiết trớc đây của mình với hiểu biết bây giờ, có gì sai lệch ?

Thứ hai là nhớ, nhớ ngay trong quá trình nghe giảng và tự học Có hiểumới nhớ đợc Không ai nhớ đợc tất cả những gì mình đã học Nhng tất cảnhững gì cần cho sự suy luận, lập luận, tranh luận, lý giải, thuyết phục, đàmphán, quyết định của chính mình thì đều phải nhớ, không cấn mở sách vẫnnhớ Điều đó có nghĩa là biến tất cả những điều cần cho mình (những điều nàyvốn là của nhiều ngời khác) thành vốn hiểu biết của chính mình, thành tài sảncủa riêng mình, thành bản lĩnh của riêng mình Mỗi sinh viên đều có diểmphúc đứng lên vai các vị tiến nhân khổng lồ để vơn lên cao hơn, đều có cơ hộithu hút tinh hoa trí tuệ của mấy chục môn học, khắc hẳn ngời trớc, có trí thức,

t duy, kỹ năng và bản lĩnh khác ngời Thành đạt đợc theo mục đích này đếnmức nào là tuỳ ở khả năng hiểu và nhớ của mỗi ngời

Thứ ba là vận dụng, mục đích của học tập, suy cho cùng là để vận dụngnhững kiến thức và kỹ năng đã học vào cuộc sống Học là để hành Nếu học

mà không hành thì học trở thành vô nghĩa, không có mục đích Khi còn ngồitrên ghề nhà trờng, sinh viên cha có điều kiện vận dụng kiến thức và kỹ năngvào cuộc sống thực muôn hình muôn vẻ Tuy nhiên, vẫn có những phơng thức

vận dụng thích hợp, không sai lệch với cuộc sống thực bao nhiêu Tập suyluận và phân tích theo phơng thức logic biện chứng, tập giải các bài toán kinh

tế và tài chính, tập viết luận văn, tập thuyết trình, tập xử lý các tính huống, tậpphân tích các hiện tợng kinh tế xã hội… đó chính là bắt đầu vận dụng các kiếnthức và kỹ năng vào cuộc sống

Đạt đợc các mục tiêu học tập nêu trên, không thể “tốc chiến, tốc quyết”

mà đợc, phải đi theo con đờng này, không khác đợc Quá trình “ngấm sâu”này chia ra làm nhiều bớc, đi từ đơn giản đến phức tạp, từ hẹp đến rộng, từnông đến sâu, từ sách vở đến cuộc sống, từ những kiến thức kỹ năng của chínhmình

2 Phơng thức học ở bậc Đại học.

2.1 Khái niệm phơng pháp học

Vấn đề xây dựng một phơng pháp học là điều trăn trở rất lớn đối vớimỗi sinh viên ở bậc Đại học Tâm quan trọng của việc học là điều không phảibàn luận, song học cái gì ? học thế nào ? là vấn đề cần đợc quan tâm thích

đáng Song làm thế nào để học tốt thì cần phải có phơng pháp thích ứng

Vậy phơng pháp học có thể hiểu là cách thức, biện pháp mà ngời học ápdụng để tiếp thu tri thức trong quá trình học tập

Phơng pháp học phụ thuộc vào nhiều yếu tố nh: phơng pháp giảng củathầy cô giáo, điều kiện và khả năng của ngời học, đặc điểm của ngành học…

Mỗi ngời có thể tạo cho mình phơng pháp học phù hợp song thớc đochung của một phơng pháp học tốt là kết quả học tập tốt, khả năng đáp ứngcác yêu cầu của thực tiễn công việc sau này

Phơng pháp học tập của sinh viên bậc đại học bao gồm các cơ chế thựchiện có mối quan hệ qua lại với nhau là cơ chế tiếp nhận kiên thức, cơ chế tiêuhoá kiến thức và cơ chế phát triển và đề xuất ý tởng mới Cơ chế tiếp nhậnkiến thức gắn với hoạt động học tập Quá trình này nhằm thu nhận kiến thứctạo nền tảng cho quá trình phát triển t duy Đây là bớc quan trọng đầu tiên củaquá trình học tập và nghiên cứu của sinh viên bậc đại học Vì vậy sinh viêncần hết sức chú trọng ở khâu ban đầu này Cơ chế tiêu hoá kiến thức của chínhbản thân mình Về thực chất đây là quá trình tự nghiên cứu Còn cơ chế pháttriển và đề xuát ý tởng mới là quá trình vận dụng và phát triển những kiến thức

đã có vào điều kiện mới Quá trình này đòi hỏi tính tự giác cao độ và sự kiênnhẫn của sinh viên với niềm tin khám phá không biết mệt mỏi, dám lao vàonghiên cứu những vấn đề mới, phức tạp

Phơng pháp học của sinh viên Đại học thực hiện thông qua hai quá trìnhkhác nhau là quá trình học tập và quá trình nghiên cứu Tuy theo từng giai

đoạn mà sinh viên thức hiện các quá trình này một cách tích cực với nhữngmức độ khác nhau

2.2 Các phơng pháp học vận dụng trong giai đoạn của quá trình học

và quá trình nghiên cứu.

2.2.1 Phơng pháp đọc

Nói đến đọc sách báo, chắc hẳn không ít ngời nói rằng: đọc thì cứ đọcnhững gì mình thích, những gì mình thấy hay thì đọc chứ cần gì phải có phơngpháp Nếu đọc nh vậy thì hẳn mọi ngời sẽ không thể tiếp thu một cách tối đakiến thức mà mình đã đọc Vậy ta nên đọc nh thế nào cho hiệu quả nhất ?

Đầu tiên là đọc bài ở nhà trớc khi lên lớp, bạn nên đọc giáo trình hoặctài liệu tham khảo để có hình dung cơ bản về nội dung bài học, góp phần tiếpthu bài học trên lớp một cách chủ động ở đây bạn không đợc đọc lớt qua, đọcqua làm đọc có suy nghĩ, vừa đọc vừa tìm hiểu, vừa tự chất vấn tại sao ? Mụctiêu của việc đọc là nhằm tìm hiểu mục đích, yêu cầu của bài học, kết cấu hệthống của môn học, những khái niện chính, những luận điểm chính, nhữngnguyên lý, nguyên tắc chính, những ứng dụng chính Tìm hiểu sơ bộ rồi xemcác câu hỏi ôn tập để kiểm tra xem mình đã hiểu đến đâu, còn điều gì cha rõthì ghi ra giấy để hỏi giảng viên

Sau khi nghe giảng và ghi chép bài ở trên lớp, bạn phải đọc lại bài ởnhà Đọc lại giáo trình kết hợp với những điều đã ghi chép trên lớp Tiếp đónếu có thể, tốt nhất bạn nên đọc các tài liệu tham khảo, bạn đọc chậm, có suynghĩ, với đầu óc phê phán

Khi bạn đọc một quyển sách, một chơng mục, hoặc một bài báo, bạn cóthể đọc theo trình tự sau:

Thứ nhất, bạn xem lớt qua để tìm hiểu bố cục và để tìm các vấn đề cóliên quan đến nội dung mình cần tìm hiểu Nếu sách hay tạp chí là của bạn thìrất tốt, bạn có thể dùng bút chì đánh dấu ở lề, gạch dới những chỗ quan trọng

và dùng giấy xấu để đánh dấu những chỗ cần xem lại

Lần thứ hai, bạn xem lại nhng có sự tập trung chú ý vào những đoạn,những phần nhất định Trong lần này, bạn đọc suy ngẫm về nội dung của bàiviết để có thể dùng dấu ? ở ngoài lề cuốn sách nếu là của bạn, hoặc những lờiphê bình hay tán thởng… ở đây hoạt động t duy càng phong phú thể hiện ở sựphân tích, đánh giá, so sánh, ghi chép, gạch dới… Thì bản chất của vấn đềcàng để lại dấu vết đậm nét, trong vỏ não và bạn càng nhớ lâu Đối với những

chỗ khó bạn nên đọc đi đọc lại nhiều lần, để hiểu đợc ý chính của tác giả, vàtrên cơ sở đó rút ra đợc những kết luận cần thiết.

Phơng pháp đọc hiệu quả không chỉ phải có trình tự đọc mà phải có ghichép khi đọc sách Bạn sẽ ghi lại trong phiếu ghi hoặc một quyển sổ ghinhững vấn đề quan trọng

Những tài liệu đọc có thể dùng đến ngay hoặc cha dùng đến Trong ờng hợp cha dùng đến thì sắp xếp các phiếu ghi theo một trật tự qui định đểsau này bổ sung dần, và trên cơ sở đó, nắm đợc đầy đủ nguồn thông tin về lĩnhvực nghiên cứu của mình Các phiếu trích khi có nhiều, cần đợc phân loại vàxếp theo các vấn đề Điều này sẽ rất thuận lợi khi bạn muốn tìm tài liệu vềmột vấn đề gì

tr-2.2.2 Phơng pháp ghi chép

Trong quá trình học tập, bạn nên bỏ thói quen cắm cúi ghi chép bàigiảng, Khi thầy giảng bài bạn nên chú ý nghe và ghi chép những ý chính câuhỏi mang tính gợi mở và tìm cách giải đáp Nên sử dụng cách viết tắt một cáchnhất quán rõ ràng Thông qua bài giảng của thầy giúp tiếp thu bài nhanh hơn,

bỗ sung kiến thức thực tế mà giáo trình không có Với những môn học có bàitập, bạn phải làm bài tập đầy đủ trên cơ sở nắm vững phơng pháp, qui tăc hayqui trình giải bài tập Nẵm vững điều trên thì dù bài tập ra dới dạng nào vẫngiải đợc

Khi đọc và nghiên cứu tài liệu bạn nên ghi chép lại trong phiếu ghi hoặcmột quyển sổ ghi chép những vấn đề quan trọng, theo hai hình thức:

Một là ghi toàn bộ và chinh xác (từng câu, từng chữ) theo bản chính, có

vẽ lại hoặc để lại những sơ đồ, hình vẽ… và nhất thiết phải ghi rõ tác giả(hoặc của tác giả) của công trình, tên gọi chính xác của nguồn tài liệu, nới vàNhà xuất bản.Việc ghi (phiếu) trích dẫn nghiên cứu có tác dụng tiết kiệm thờigian sau này Khi trình bày công trình nghiên cứu của bạn trong các buổi hộithảo khoa học Bạn nên ghi phiếu vào một giấy Làm nh vậy, sau này, khi cầnmột đoạn nào, ta có thể dùng kéo cắt nó ra và dạn vào một chỗ khác, nh vậy sẽtiết kiệm đợc công sức và thời gian

Hai là, ghi tóm tắt có nghĩa là trình bày một cách ngắn gọn bản chất củatài liệu nghiên cứu Trong một số bản ghi tóm tắt, lênin đã chia trang giấy làmhai phần bằng một gạch dài từ trên xuống dới, phía bên trái ngời ghi những

đoạn trích hay những điều ghi chép, còn phía bên phỉa thì ghi nhận xét và ýphát triển của mình

Sau khi đã đọc và tra cứu khá nhiều tài liệu, có thể trong đầu bạn xuấthiện một sự hỗn độn nào đó Khi đó bạn có thể lấy tập giấy nháp (viết rất vắntắt) Khoa học bao giờ cũng là những kiến thức (đã đợc chứng minh, kiểmnghiệm) đợc sắp xếp thành hệ thống Hãy nhơ lấy hệ thống đó theo cách riêng củamình ghi trên giấy.

2.2.3 Phơng pháp thảo luận nhóm tổ (áp dụng chủ yếu trong giáo trình

tự học của sinh viên).

Bạn có cọ xát ý kiến với nhiều ngời thì kiến thức của mình mới vững vàtránh đợc phiến diện Tranh luận với ngời khác, thuyết phục ngời khác cũngchính là tự thuyết phục chính mình sâu sắc hơn, hiểu và nhớ chắc hơn

Học tập theo nhóm (tốt nhất từ 3 – 5 ngời) phải phù hợp với điều kiệncủa các bạn sinh viên ( chủ yếu là thời gian học) Dù trong điều kiện thiếuvắng giáo viên hớng dẫn, thảo luận nhóm vẫn rất quan trọng và trong nhómmỗi ngời đều có nhận thức khác nhau Khi thảo luận, ai cũng có cơ hội hõidiễn giải, tranh luận Từ đó mỗi bạn sẽ hiểu, nhớ và vận dụng chắc hơn, đồng

đều hơn Những vấn đề nào mà nhóm không giải quyết, thảo luận thì đa ra tổthảo luận tiếp

Thảo luận tổ (Xemina) do giảng viên hớng dẫn trực tiếp và đây là cơ hôitập viết luận văn, tập thuyết trình, tập tranh luận, mài sắc t duy logic, kiểm tra

sự hiểu biết và trí nhớ của mình, vận dụng kiến thức của mình để lý giải nhữngvấn đề lý luận và thực tiễn do các bạn nêu ra Trong thảo luận tổ, có mặt giảngviên đây lại là cơ hội để bạn đa ra hỏi giảng viên về những thắc mắc còn tồntại

2.3 Các yếu tố ảnh hởng đến phơng pháp học của sinh viên.

2.2.4 Phơng pháp nghe giảng

Mục đích của mỗi sinh viên khi đến lớp học là để tiếp thu bài giảng củathầy cô, vậy nên các bạn nhất thiết phải quan tâm, chú ý nghe thầy cô giảngbài

Để nghe giảng có hiệu quả, nhất thiết bạn không đợc nghe với tâmtrạng không tập trung vì nh vậy bạn sẽ không thu nhận đợc những gì thầy cômuốn nhân mạnh về nội dung Khi nghe bạn vó gắng phát hiện những vấn đềthầy có nói nhng có liên hệ , có mở rộng hay những vấn đề có tính gợi mở chosinh viên suy nghĩ để ghi chép lại Trong quá trình ghi chép bài giảng, bạn cốgắng viết sao cho kịp nghe với tốc độ giảng của thầy cô, tránh tình trạng, viếtsong nội dung thì thầy cô giảng sang phần khác và bạn đã bỏ qua một phần.Nhiều khi thầy cô đã giảng bài, có những vấn đề mang tính trừu tợng mà thầycô phân tích hoặc những bài tập khó mà thầy cô lấy ví dụ phân tích, mổ xẻ thì

bạn hãy nghe, kết hợp ghi chép và có hình dung về vấn đề đó để có thể hiểu vànhớ luôn.

Khi kết thúc bài giảng, bạn hãy hình dung trong đầu để tái hiện lạinhững ý quan trọng mà thầy cô truyền đạt trong buổi học đó

2.2.5 Trong những năm học sinh viên, bạn phải viết những bài tiểu luận môn học, đề án môn học, các bài báo cáo trên lớp ( thảo luận môn học,

đề tài nghiên cứu khoa học…) rồi viết chuyên đề thực tập, luân văn tốt nghiệp

Không phải nh viết trình bày bài kiểm tra, viết những bài báo cáo đóbạn phải học hỏi cách viết hay phơng pháp viết sao cho hiệu quả nhất

Với một bài báo cáo bạn không nên đặt vấn đề báo cáo qúa dài, nênngắn gọn, rõ ràng Nhng phải nêu nên đợc ý nghĩa khoa học và thực tiễn, tínhchất cần thiết của vấn đề

Trong mỗi phần của báo cáo, trình bày các phơng pháp nghiên cứu đã

sử dụng Các dẫn liện thu đợc, trình bày sự phân tích về mặt số lợng và chất ợng các sự kiện Cuối mỗi phần cần kết thúc bằng những kết luận ngắn gọn,nếu ra cái gì mới, căn bản nhất

l-Phần kết luận, bạn nêu các kết luận và những vấn đề quan trọng còn cha

đợc giải quyết Các kết luận cần đợc trình bày thành một số luận điểm cơ bảnsắp xếp theo một trình tự chặt chẽ, tơng ứng với các kết quả nghiên cứu Cuốicùng là mục ghi tài liệu tham khảo theo vần chữ cái của tên tác giả và đánh sốthứ tự

2.2.6 Phơng pháp nói

Trớc khi tham gia thảo luận trên lớp hay trình bày bài báo cáo củamình, bạn phải luyện nói Muốn nói có hiệu quả, làm cho ngời nghe hiểu rõ,hiểu sâu và tốn ít thời gian bạn phải chuẩn bị tốt các phần:

(1) Nội dung nói ngắn ngọn nhng đầy đủ, phần trớc có liên hệ với phầnsau, các nhận xét và kết luận có đủ các dẫn liệu thực tế và có cơ sở lý luận, kếtluận chung của báo cáo phải có liên hệ chặt chẽ với nội dung bài nói, bạn phảisuy nghĩ chu đáo, tìm hiểu kỹ để nắm vững nội dung vấn đề mình sẽ trình bày.Cô - ni, một nhà hùng biện Nga đã nói “Vấn đề càng nắm chắc thì càng ít mấtbình tĩnh Mức độ hồi hộp tỷ lệ nghịch với lao động bỏ ra cho công tác chuẩn

bị… ”

(2) Chuẩn bị các tài liệu minh hoạ Các bảng, biểu và hình ảnh minhhoạ phải đợc đánh số và sắp xếp theo thứ tự tơng ứng với việc trình bày cácvấn đề của báo cáo Tránh sự trì trệ về thời gian cho các buổi báo cáo

(3) Chuẩn bị các câu trả lời đối với các câu hỏi, các ý kiến của nhữngngời tham gia hội thảo, hội nghị.

Để nói đạt hiệu quả cao, bạn phải rèn luyện cả về phong cách nói đó là:Bình thản, đờng hoàng nhng không đơn điệu, phải có thái độ sâu sắc, thuyếtphục thể hiện lòng tin vào lời nói của mình Cú pháp cần đơn giản, rõ ràng,rành mạch Cần loại bỏ tất cả những cái gì thừa, làm rờm ra nội dung báo cáo,không nên nói sai văn phạm và lặp lại một cách gần nhau cùng một từ mộtngữ nào đó Khi nói chuyển ý phải logic, tranh chuyển ý một cách đột ngộtlàm cho bài nói khó nghe Cử chỉ là cho lời nói thêm sinh động nhng tránhdùng một cử chỉ đơn điệu Thái độ nói phải tự tin, phải đi kèm sự khiêm tốn vàchân thật Luôn luôn thể hiện sự tôn trọng đối với ngời nghe Lời nói phải cócờng độ vừa đủ để nghe thoải mái khi nghe, nói nhỏ quá thể hiện sự thiếu tôntrọng ngời nghe, nói to qúa sẽ làm cho ngời nghe mệt vi gây “ức chế tới hạn”

Đồng thời khi nói bạn phải có độ nhấn, nhấn mạnh những nội dung quantrong: không nên nói theo nhịp độ bằng bằng mà phải có lúc lên, có lúcxuống

Khi giải đáp các câu hỏi của ngời nghe bạn cần: có sự bình tĩnh và chu

đáo thể hiện trong việc lăng nghe và giải đáp đầy đủ các ý kiến của các thànhviên tham dự, ý kiến nào Khía cạnh nào cha giải đáp đợc ngay cần nói rõ Cóthái độ kiêm tốn và lịch thiệp đối với những ngời phát biểu nhận xét về báocáo của mình Và khi nói bao giời bạn cũng phải chú ý nêu nên đợc bản chấtvấn đề

Nhng cũng có những bạn sinh viên, học không vì mục tiêu gì cả mà chủcốt để có tấm bằng đại học, hay học vì nghĩa vụ (do bố, mẹ sắp xếp…) thì tinhthần học tậpsẽ kém, các bạn sẽ không xác định đợc cho bản thân động cơ họctập hay lý tởng phấn đấu, thay vào đó các bạn có t tởng “xã hội”, học tập tuỳ

thích, sống buông thả không có mục đích Thử hỏi các bạn sẽ thu đợc gì chobản thân sau khi ra trờng ?

Phơng pháp học của các bạn sinh viên bị ảnh hởng bởi nhiều yếu tốkhách quan nh: Cách giảng dạy của thầy cô trên lớp ảnh hởng trực tiếp đếnviệc tiếp thu bài của các bạn, nếu giảng viên chỉ đọc cho sinh viên chép giống

nh ở Phổ thông dẫn đến tâm lý không muốn nghe, không muốn viết, thậm chímệt mỏi chỉ muốn nghỉ học tất yếu là kiến thức thu đợc của sinh viên bị hạnchế… Rồi phía nhà trờng trạng bị cơ sở vật phục vụ việc học tập của sinhviên Th viện là nơi cung cấp đợc nhu cầu tìm tài liệu và nghiên cứu của sinhviên sẽ góp phần giúp sinh viên vận dụng tối đa phơng pháp học của mình đểtiếp nhận kiến thức tốt nhất Hay giảng đờng học, nếu đáp ứng đủ về diện tích

và số lợng sẽ không gây khó khăn cho sinh viên trong vấn đềtự học, tự nghiêncứu Và một điều nữa là trung tâm hỗ trợ học tập, đây là nới mà bất cứ sinhviên nào có thắc mắc hãy muốn biết về phơng pháp học một môn nào đó, cóthể đến đó để đợc chỉ dẫn và giúp đỡ Ví dụ nh bạn có vớng mắc về cách họcmôn tiếng anh, bạn có thể đến trung tâm để đợc t vấn về cách học môn đó

Học tập cũng nh bất kỳ hoạt động nào khác, con ngời muốn đạt kết quảtốt cần phải có phơng pháp thích hợp Hơn nữa việc học tập ở Đại học đòi hỏiphải có sự kết hợp giữa lý luận và thực tiễn, do đó việc xây dựng một phơngpháp học tập là rất cần thiết đối với mỗi sinh viên từ khi bớc chân và Đại học

Có thể bây giờ mỗi bạn đã và đang xây dựng cho mình một phơng pháp học,song thiết nghĩ muốn học tập tốt điều trớc tiên cần xác định rõ mục đích cũng

nh yêu cầu của việc học ở Đại học, để từ đó có phơng hớng và biện pháp phấn

đấu đúng đắn

Phơng pháp học là nhân tố thành công của mỗi sinh viên, ai có phơngpháp tốt, ngời ấy phát triển tốt, phát triển liên tục Nhng không có phơng pháphọc chuẩn mực chung cho tất cả mọi sinh viên mà chỉ có các nguyên tắcchung Tuy theo đặc điểm tâm sinh lý và hoàn cảnh của mỗi ngời sáng tạo ra

từ các nguyên tắc chung ấy một phơng pháp học cho riêng mình

Có thể thấy rằng phơng pháp học có ý nghĩa rất lớn đến sự thành côngcủa mỗi ngời Nhà toán học nổi tiếng Descartes đã nói “ không có phơng phápthì ngời tài giỏi đến đâu cũng có thể bị bó tay, nhng có phơng pháp thì ngờibình thờng cũng có thể thành công lớn”.

Phần 2: Thực trạng về phơng pháp học

của sinh viên đại học kinh tế quốc dân.

Để có đợc những thông tin về phơng pháp của sinh viên Đại học Kinh tếquốc dân từ khoá học 2002 – 2003 đến khoá học 2004 – 2005 Chúng emtiến hành thu thập thông tin bằng những phiếu điều tra tới các bạn sinh viên cả

ba khoá học (K44, K45 và K56) trên cơ sở điều tra chọn ngẫu nhiên Số phiếuphát ra là 200 phiếu và thu về 176 phiếu (88%)

1 Nhận thức của sinh viên Đại học Kinh tế quốc dân về phơng pháp học.

1.1 Sinh viên nhận thức về học ở Đại học.

Để có thể học tốt ở Đại học, trớc tiên mỗi sinh viên phải hiểu đợc bảnchất của học Đại học Học Đại học thì có khác so với học ở Phổ thông ? Cóbảng số liệu điều tra về nhận thức học Đại học có khác về bản chất so với học

ở Phổ thông của sinh viên 3 khoá:

Khoá học Phơng án(%)

Thực tế là học Đại học khác hẳn với học ở Phổ thông, sự khác biệt đóthể hiện rất rõ ở khối lợng kiến thức, mức độ tự chủ và phơng pháp học Sinhviên Đại học kinh tế quốc dân, có 33,45% sinh viên cho rằng khác biệt về mức

độ tự chủ: 21,72% sinh viên cho là khác biệt về khối lợng kiến thức Nhngkhác biệt về cả 3 khía cạnh trên thì chỉ có 15,18% sinh viên, cũng có 2,76%sinh viên cho rằng khác ở: “không sợ kiểm tra miệng”, “oai hơn, tiếp cận thực

tế hơn”, hay “học tuỳ thích”, một bài thi cuối kỳ không phản ánh hết lực học,

“ rồi tự học, tự nghiên cứu là chính…” không chỉ sự khác biệt giữa học Đạihọc với học ở Phổ thông mà còn có 72,24% sinh viên thấy có sự khác nhaugiữa học ở trờng Đại học Kinh tế quốc dân so với các trờng Đại học khác

Không phải tất cả các sinh viên học tại trờng Đại học Kinh tế quốc dân

đều cảm thấy hài lòng mà vẫn có những sinh viên không thích, thậm chí chánhọc Theo sự điều tra về mức độ hài lòng khi đợc học tập ở trờng rất chặt chẽ

“chơng trình học phù hợp với trình độ”, thậm chí là “đợc vừa học vừa chơi”,hay cần thiết cho cuộc sống và xã hội…; 31,25% sinh viên hài lòng vì kiếnthức về kinh tế đợc nâng cao” hay “đợc tiếp cần với phơng pháp học mới, tduy mới rộng hơn”, rồi “đợc làm những gì mình thích”….; 51,15% sinh viêncảm thấy bình thờng có thể vì “còn có một số hạn chế về trang thiết bị”, “phảihọc nhiều lý thuyết”, “không học đợc nhiều từ những buổi lên lớp”, “cha cómối quan hệ gần gũi giữa giảng viên và sinh viên”…; 5,1% sinh viên khônghài lòng và 2,27% sinh viên rất không hài lòng, vì các bạn cho rằng” không có

sự thực tế cho sinh viên, “còn nhiều tiêu cực”, “quá máy móc” và những

“ph-ơng hớng không hợp lý”, “Học Đại học và cảm thấy hài lòng khi đợc học tập ởtrờng sẽ tìm đợc cho bản thân phơng pháp học hỏi và tìm tòi, nghiên cứu, tựphát triển mình

1.2 Sinh viên với các phơng pháp học ở Đại học.

Bất cứ ai muốn làm việc có hiệu quả, đều phải đặt ra mục tiêu rõ ràng

và phấn đấu thực hiện mục tiêu đó Trong học tập hay rèn luyện cũng vậy,

điều tra về mục tiêu học tập của sinh viên, có bảng số liệu theo các khoá:

Khoá học Phơng án(%)

(năm thứ 3) sắp ra trờng mà vẫn cho rằng mục tiêu học không quan trọng.Không biết với những bạn sinh viên đó thì mục tiêu nào còn quan trọng và

đáng quan tâm hơn nữa ?

Mục tiêu học tập là quan trọng, nhng để thực hiện đợc mục tiêu đó phải

có phơng pháp học tập phù hợp Theo điều tra về vai trò của phơng pháp học ở

Đại học đối với hiệu quả học tập trong sinh viên có bảng số liệu theo khoáhọc

Lại một lần nữa, với sinh viên K44 (năm thứ 3) có tới 2,59% sinh viêncho rằng phơng pháp học ở Đại học là không quan trọng và 2,61% sinh viêncho là rất không quan trọng Có lẽ các bạn đó không có mục tiêu học tập rõràng nên không có phơng pháp học, nếu các bạn sinh viên đó xác định mụctiêu rõ ràng mà không có phơng pháp học thì liệu các bạn có đạt đợc mục tiêu

đề ra ? Phần lớn sinh viên K45 (năm thứ 2) đều quan tâm đến phơng pháp học

Phơng pháp tiểu luận 16,76 19,38 16,16

Thấy rằng ở cả ba khoá học, có rất ít sinh viên nhận thực đợc 6 phơngpháp học chủ yếu ở Đại học, đặc biệt là khoá 44 (1,16%) trong khi các phơngpháp học đó đều có tác dụng nhất định đối với ngời vận dụng Phơng pháp đọc

đợc sinh viên khoá 45 biết nhiều nhất (24,49%) với phơng pháp ghi thì sinhviên khoá 46 nhận thức nhiều hơn (20,11%); phơng pháp nói đợc có sinh viênkhoá 44 tìm hiểu nhiều nhất (15,4%), có thể vì họ nhận thấy đợc tầm quantrọng của việc nói, thuyết trình trong công việc sau này Cả phơng pháp viếtcũng phổ biến nhất đối với sinh viên khoá 44 (21,43%) có lẽ họ đã bị thu hútvào việc viết các bài báo cáo, đề án môn học… để tiến tới viết chuyển đề thựctập

Với phơng pháp nghe sinh viên khoá 45 biết đến phổ biến nhất(19,38%) Và phơng pháp thảo luận đợc cả 3 biết đến, nhiều nhất là khoá 45(19,38%)

Nh vậy, mỗi sinh viên Đại học Kinh tế quốc dân muốn học tập tốtkhông chỉ quan tâm đến vận dụng phù hợp với điều kiện của bản thân

2 Phơng pháp học của sinh viên Đại học Kinh tế quốc dân chịu ảnh hởng bởi các yếu tố khách quan:

2.1 Phá nhà trờng

2.1.1 Trang thiết bị cơ sở vật chất kỹ thuật

Trờng Đại học Kinh tế quốc dân đợc thành lập từ năm 1956, trải qua 50năm trờng ta đã có cơ sở vật chất tơng đối lớn Hai khu giảng đờng 3 tầng với

48 phòng học, khu giảng đờng 5 tần với 35 phòng học, cùng với 44 phòng họcthuộc hai khu nhà cấp 4 Tổng cộng có 127 phòng học, cơ sở nh vậy cha đủ để

đáp ứng nh cầu học tập cho sinh viên (gần 14000 sinh viên) Số lợng giảng ờng không đủ đáp ứng cho số lợng sinh viên học tập trong hai ca học mộtngày, dẫn đến lớp học đông sinh viên, thậm chí có lớp sinh viên không có chỗngồi (diện tích ohiàng học hẹp) Điều đó ảnh hởng lớn đến sinh viên vận dungphơng pháp nghe trên lớp do lớn đông sinh viên ồn ào phân tán không tậptrung Rồi việc ghi chép khi nghe giảng bị hạn chế làm cho kiến thức sinhviên tiếp thu không có hiệu quả Một vấn đề có liên quan đến giảng đờng, đó

đ-là vấn đề tự học của sinh viên Một sô không nhỏ sinh viên nội trú (KTX), tậndụng những giảng đờng còn trống vào buổi tốt để tự học, nhng thực tế có

những tối không có giảng đờng (vì buổi tối cũng có lớp học: cao học, ôn thitại chức, văn bằng hai….), nếu có thì cũng 9h mới có ,mà 10h đã đóng cửa.

Đây là một khó khăn đối với sinh viên nội trú trong vấn đề học tập, không có

điều kiện thuận lợi, họ không thể vận dụng cũng nh phát huy tối đa các phơngpháp học một cách hiệu quả nhất

Hiện nay, sinh viên khoá 46 còn phải học cả những phòng học trongkhu KTX (mỗi tầng ở nhà KTX có một phòng học), đây rõ ràng là điều bấthợp lý, khi mà nơi nghỉ sinh hoạt của sinh viên lại có giảng đờng học Vừa bấtlợi đối với sinh viên học chính, vừa bất lợi cho sinh viên tự học ở KTX Những

điều kiện nh vậy, liệu sinh viên có thể phát huy tối đa năng lực để vận dụng cóhiệu quả các phơng pháp học ? Và kết quả học tập của sinh viên có thể cao

Th viện là nơi cung cấp tài liệu tham khảo, các loại sách báo, tạp chíhay cung cấp các thông tin đáp ứng nhu cầu nghiên cứu, tìm hiểu của sinhviên, có ảnh hởng rất lớn đến các phơng pháp học của họ Hiện nay th viên có:

số lợng đầu sách phục vụ gần 60000, trong đó có 8000 đầu sách nớc ngoàivới các ngôn ngữ Anh, Pháp, Đức, Nhật, Trung Quốc Số lợng báo tạp trí cótrên 200 tên, số lợng bạn đọc đợc phục vụ khoảng trên 132000 lợt ngời/ năm;

số bạn đọc lên th viện khoảng 6 ngày/ tuần và 11h/ ngày Tuy nhiên thực tế thviện còn nhiều bất cập gây khó khăn cho sinh viên trong vịêc nghiên cứu tàiliệu Thậm chí sinh viên không muốn th viện vì thời gian không thuận lợi.Buổi tối th viện chỉ mở đến 9h, vào ngày thứ 7, chủ nhật đợc nghỉ thì th viện lạikhông mở cửa vào tối thứ 7 cả ngày chủ nhật, trong khi vào những buổi sinh viênlên giảng đờng học thì th viện lại vắng

2.1.2 Chơng trình hỗ trợ phơng pháp học.

Không phải sinh viên nào cũng có thể qua các môn học đã tìm ra chobản thân phơng pháp học phù hợp Để có thể hiểu đợc tác dụng và vận dụnghiệu quả các phơng pháp học, mỗi sinh viên phải đợc sự trợ giúp từ bên ngoài,nhất là từ phía nhà trờng Điều tra về các hình thức trợ giúp phơng pháp học

mà nhà trờng (khoa, phòng, bộ môn, trung tâm, đoàn thanh niên, Hội sinhviên) đã tiến hành trong sinh viên có 40,99% sinh viên nhận đợc sự trợ giúpthông qua các buổi hội thảo; 6,9% sinh viên tiếp nhận đợc sự trợ giúp của cácbáo cáo viên; 21,46% qua các buổi toạ đàm bàn về phơng pháp học; 13,79%biết đén quan bản tin nội bộ; 11,88% từ các buổi phát thanh và 4,98 là từ cáchình thức khác

Có thể khẳng định rằng, nhà trờng đã tiến hành nhiều hình thức trợ giúpphơng pháp học, chủ yếu là tổ chức các buổi hội thảo ( có thể là do khoa,