Những điều lưu ý khi sử dụng máy ảnh dslr nikon

Bạn có thể chụp bất cứ lúc nào cho dù lấy nét đúng hay sai M: Manual - Lấy nét tay, sử dụng trong tất cả các điều kiện máy không tthể lấy nét tự động được.. III: Vùng nét AF: Vùng nét đ

Bài viết của phantayho được kết hợp với một số chia sẽ kỹ thuật tại trang web của nikon http://www.nikondigitutor.com/index_eng.html bao gồm các bài viết :

1 Những điều lưu ý khi sử dụng máy ảnh DSLR Nikon

2 Tổng quan về máy DSLR Nikon

3 Bắt đầu với máy ảnh DSLR Nikon

4 Lấy nét ( focus ) đối với máy ảnh DSLR Nikon - chuyện nhỏ !

Đo sáng trung tâm (center)

Đo sáng điểm (spot)

6 Chế độ chụp - Exposure mode

Chế độ chụp program ( P )

Chế độ chụp ưu tiên tốc độ ( S )

Chế độ chỉnh cơ ( M )

Tốc độ màn xập ( shutter speed ) và khẩu độ ( aperture ) là gì ?

7 Giá trị phơi sáng ( EV ) và vấn đề bù trừ sáng ( exposure compensation )

8 Điều chỉnh độ nhạy sáng - ISO

9 Nhiệt độ màu - Cân Bằng Trắng - White Balance

10 Định dạng ảnh bằng Picture Control

11 Ống kính Nikkor SLR

Đường của tia sáng, máy ảnh xử lý ánh sáng qua lens (TTL) như thế nào ?

Tiêu cự (focal length) và độ mở ống kính (picture angle)

1 Những điều lưu ý khi sử dụng máy ảnh DSLR Nikon

Khi chụp ngược sáng, tránh không để ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào khung ngắm Ánh sáng mặt trời chiếu trực tiếp vào khung ngắm sẽ có thể gây cháy máy và làm tổn hại cho mắtĐiều chỉnh Diop cho các tật khúc xạ ở mắt, nhưng không đưa tay vào mắt

Khi phát hiện thấy có khói ( hoặc mùi khói ), tắt máy ngay và đem đến trạm bảo hành Không

tự ý tháo mở các bộ phận bên trong máy, trong trường hợp làm rơi máy hãy tháo Pin và đem đến trạm bảo hành

Không sử dụng máy gần những nơi dễ cháy nổ

Tránh để máy trông tầm của trẻ em

Không đánh Flash quá gần da người, đặt biệt là gần mắt sẽ gây mù mắt tạm thời tổn hại cho mắt, khỏang cách tối thiểu là 1 mét

Sử dụng đúng các phụ tùng đi kèm với máy Dĩa CD luôn đi kèm, nên sử dụng đúng các software có trên dĩa

Không để máy tiếp xúc với các chất lau máy, không nên sử dụng decal hay băng keo để bao bọc máy sẽ làm cho máy không tỏa nhiệt và làm tổn hại cho máy.

3 Bắt đầu với máy ảnh DSLR Nikon

Nút nguồn và chụp ( hay còn gọp nút mở màn chụp - release button ) luôn nằm bên tay phải (

số người sử dụng mắt phải nhiều hơn mắt trái )

Điều chỉnh độ cận / viễn thị phù hợp với mắt người dùng:

Nút điều chỉnh dioter nằm cạnh khung nhắm, xoay dioter cho đến khi nào mắt thấy rõ

Các Tư thế cầm máy dọc và ngang

4 Lấy nét ( focus ) đối với máy ảnh DSLR Nikon - chuyện nhỏ !

I Cách lấy nét,

Như nó ở trên máy ảnh sẽ đo khoảng cách từ máy đến chủ đề mà muốn chụp Vậy làm sau máy ảnh có thể biết được đâu là là chủ thể mình muốn chụp

Hãy nói cho máy biết đâu là chủ thể mình muốn chụp bằng cách hướng máy vào

chủ đề, di chuyển điểm AF ( [] ) đến đúng chủ đề Ví dụ như chụp chân dung hãy di chuyển

điểm AF ( [] ) đến đúng khuôn mặt sau đó nhấp nửa nút chụp khi điểm AF nhấp nháy ( có

tiếng kêu bíp ) thì nhấn tiếp cho hết nút chụp và bạn sẽ có một ảnh lấy đúng nét

Hướng ống kính về đối tượng cần chụp, nhắp nửa nút chụp ( chỉ một nửa ) để lấy nét

I Cách lấy nét,

Như nó ở trên máy ảnh sẽ đo khoảng cách từ máy đến chủ đề mà muốn chụp Vậy làm sau máy ảnh có thể biết được đâu là là chủ thể mình muốn chụp

Hãy nói cho máy biết đâu là chủ thể mình muốn chụp bằng cách hướng máy vào

chủ đề, di chuyển điểm AF ( [] ) đến đúng chủ đề Ví dụ như chụp chân dung hãy di chuyển

điểm AF ( [] ) đến đúng khuôn mặt sau đó nhấp nửa nút chụp khi điểm AF nhấp nháy ( có

tiếng kêu bíp ) thì nhấn tiếp cho hết nút chụp và bạn sẽ có một ảnh lấy đúng nét

II Các chế độ lấy nét:

Có 2 chế độ lấy nét tự động và 1 chế độ lấy nét tay Các chế độ này được điều khiển bằng hệ thống chọn chế độ lấy nét ( focus mode slector )ở phía trước thân máy

S: Single sevo AF - là hệ thống lấy nét của máy tự động, khi bạn nhấn nửa nút chụp Khi

chủ đề được lấy đúng nét đèn trong khung nhắm sẽ sáng, kêu tiếng bíp Nhấn nút để chụp

C: Continuouus servo AF, máy lấy nét tự động liên tục khi bạn nhấp nửa phím chụp Nếu

chủ đề di chuyển hệ thống sẽ tự động điều chỉnh lại, không thể khóa nét lại khi ở chế độ này Bạn có thể chụp bất cứ lúc nào cho dù lấy nét đúng hay sai

M: Manual - Lấy nét tay, sử dụng trong tất cả các điều kiện máy không tthể lấy nét tự động

được Việc lấy nét được điều chỉnh bằng vòng lấy nét trên ống kính Bạn có thể chụp bất cứ lúc nào cho dù lấy nét đúng hay sai

Lưu ý: có một số ống kính không có vòng lấy nét tay, việc lấy nét ở chế độ M coi như hoàn toàn không sử dụng được

III: Vùng nét AF:

Vùng nét được chọn sẽ quyết định có bao nhiêu điểm nét để các chế độ lấy nét tự động họat động Để chọn điều chỉnh vị trí vùng nét theo ý trong chế độ chọn ta thử tìm hiểu các vùng lấy nét như sau:

Auto Area AF:

Máy tự động dò tìm chủ đề và chọn điểm lấy nét Nếu OK là lọai G hay D, máy sẽ tự động phân biệt chủ đề là người từ hậu cảnh cho việc chủ đề tốt hơn Nếu trong khung nhắm không cóngười hoặc quá nhỏ, máy sẽ ưu tiên chọn đối tượng gần nhất để lấy nét.Trong chế độ lấy nét đơn (AF- S ) khung nhắm sẽ bật sáng sau khi máy lấy đúng nét, trong chế độ liên tục (AF- C ) , điểm lấy nét sẽ không bật sáng

Dynamic-area AF:

Chọn điểm lấy nét bằng tay Nếu chủ đề di chuyển qua điểm lấy nét khác, hệ thống lấy nét của máy sẽ họat động theo chuyển động của chủ đề theo thông tin của các vùng lấy nét chung quanh Số điểm nét có thể chọn là 4, 9, 21 và 51 ( tùy theo lọai máy )Nếu chọn 51 điểm - 3D tracking ( Nikon D300, D300s, D700, D3, D3s, D3x ), các điểm lấy nét được chọn sẽ họat động3D tracking

Single - point AF :

Lấy nét đơn

Chọn điểm lấy nét bằng tay, máy sẽ lấy nét chủ đề ngay điểm nét đã chọn Sử dụng khi chụp các chủ đề không di động và trong phạm vi khung ngắm

V: Cách chọn điểm lấy nét:

Mở khóa chọn điểm lấy nét

Di chuyển điểm lấy nét trên multi - selector vào đúng chủ đề mình muốn lấy nét, khóa nét lại

Dùng nút multi selector di chuyển để di chuyển điểm lấy nét

VI: Những lúc không AF được,

Có khi nào máy ảnh không lấy nét tự động AF được hay không ? có chứ

Chủ đề rất tối: nếu trong trường hợp này bạn nên lấy nét ở chủ đề sáng hơn có cùng khỏang cách tới máy, hoặc dùng đèn SP AF led

Đo sáng trung tâm (center)

Đo sáng điểm (spot)

Đối với D80/D90 nút đo sáng nằm cạnh màn hình phụ, nhấn và giử nút đo sáng xoay đĩa command dial để chọn chế độ đo sáng

Đối với các dòng máy từ D200 trở lên nút đo nằm cạnh view finder

I Đo Sáng ma trận

Áp dụng cho tất cả các chế độ chụp Máy đo tòan frame hình và chọn kết quả hài hòa của ảnh

5.II Đo sáng tâm (center)

Máy đo sáng theo mặc định là ngay tại tâm hình, tuy nhiên vùng đo sáng có thể thay đổi được

5.III Đo sáng điểm ( spot )

Máy đo sáng tại tâm của vùng lấy nét, nghĩa là khi chọn vùng nét AF tại vị trí nào thì máy sẽ đosáng ngay tại vị trí đó Ví dụ, nếu chọn điểm lấy nét là khuôn mặt máy ảnh sẽ đo sáng tại tâm của khuôn mặt

Nếu ống kính là lọai MF, hệ thống đo sáng xuyên ống kính TTL - through the lens sẽ không làm việc, nếu đang trong chế độ đo sáng điểm máy sẽ tự động đưa về chế độ đo sáng trung tâm

5.IV Sự khác nhau giữa đo sáng tâm và đo sáng điểm

Máy đo sáng nhờ mạch phân tích ánh sáng và đưa ra kết quả của vùng đo sáng qua đó người sử dụng máy có thể lưa chọn tốc độ và khẩu độ cho phù hợp Có những trường hợp không thể điềuchỉnh cặp bù trừ giữa tốc độ và khẩu độ do ánh sáng quá mạnh hoặc quá yếu lúc đó người cầm máy buộc phải sử dụng các công cụ hỗ trợ như flash ( nếu thiếu sáng ) hoặc bằng filter ND ( nếu dư sáng )

Đo sáng trung tâm máy ảnh sẽ phân tích ánh sáng tại vùng trung tâm khung hình và cho ra kết quả toàn cục tại vùng trung tâm ( vùng trung tâm khung hình có thể thay đổi được nhờ vào việcđiều chỉnh trong menu )

Đo sáng điểm, máy sẽ phân tích ánh tại chính điểm lấy nét AF cho ra kết quả tại vùng lấy nét

AF nhờ đó tại vùng chủ thể cần chụp máy sẽ cho ra kết quả về độ lộ sáng EV ( exposure value )chính xác

6 Chế độ chụp - Exposure mode

Hầu hết tất cả các máy DLSR Nikon đều có 4 chế độ chụp: P ( program ) A ( ưu tiên khẩu) S (ưu tiên tốc độ) và M ( chỉnh tốc độ và khẩu độ bằng tay ) ngòai ra các máy

như D40,D40x, D50, D60, D80, D90, D3000, D5000 máy còn đưa ra thêm các chế độ scene tự dộng như portrait ( chân dung ), landscape ( phong cảnh ), night

scene( chụp đêm ), macro ( chụp tỉnh vật ) đây là các chế độ mà máy tự gán khẩu độcho OK và tốc độ cho màn sập cộng thêm các tính năng về picture control tùy theo trường hợp Ta chỉ cần sơ lược các chế độ PASM là đủ:

6.I Chế độ chụp program ( P )

Trong chế độ này, máy tự chỉnh thời chụp để đạt độ lộ sáng khi bạn chụp bất cứ vị trí nào, ngòai ra một số máy có thêm chế độ tự động linh họat P*, trong chế độ này máy sẽ cho phép chỉnh cặp tốc độ và khẩu độ theo ý mà vẫn giử đúng độ lộ sáng

6.II Chế độ chụp ưu tiên tốc độ ( S )

Trong chế độ này cho phép bạn chỉnh tốc độ theo ý từ 30 giây đến 1/8000 giây, máy sẽ tự chỉnhkhẩu độ phù hợp

6.III Chế độ chụp ưu tiên khẩu độ ( A )

Bạn tự chọn khẩu độ, máy sẽ làm việc chọn tốc độ dùm bạn,

6.IV Chế độ chỉnh cơ ( M )

Cho phép bạn tự thiết lập tốc độ và khẩu độ theo ý

Tốc độ màn sập ( shutter speed ) và khẩu độ ( aperture ) là gì ?

Tốc độ màn sập ( shutter speed ) là đơn vị đo thời lượng phơi sáng ( hay độ lộ sáng )

của mắt thần image sensor tính bằng giây hay 1/giây chỉ định khỏang thời gian màn sập đóng lại,

Thay đổi tốc độ màn sập ( shutter speed ) sẽ thay đổi lượng ánh sáng in lên trên mắt thần image sensor, giủ màn sập đóng lại càng lâu ( hay phơi sáng mắt thần càng lâu ) lượng ánh sáng lưu lại trên mắt thần càng nhiều

Thay đổi tốc độ màn sập ( shutter speed ) sẽ thay đổi đổ nhòe do chuyển động, phơi sáng mắt thần image sensor càng lâu sự di chuyển chủ thể in lên mắt thần càng dai và độ nhòe do do chuyển động càng lớn và ngược lại

Khẩu độ ( aperture ) là kích thước của aperture dùng để điều chỉnh lượng sáng của ảnh đi

qua ống kính và rớt vào mắt thần image sensor, được viết nhanh là f-number như f/1.4, f/2, f/2.8, /f4, f/5.6, f/8, f/11, f/16, f/22

Thay đổi f-number sẽ thay đổi kích thước của aperture F-number càng lớn thì lượng ánh sáng

đi vào càng ít và ngược lại Ví dụ như f/22 sẽ cho ánh sáng đi qua ống kính ít hơn f/1.4

Thay đổi f-number sẽ thay đổi đô sâu và độ nông từ điểm lấy nét ( focus point ) đến trước và sau điểm lấy nét tạo ra ảnh trường DOF ( depth of field ) Vậy khi thay đổi f-number sẽ thay đổichiều dài của DOF

7 Giá trị phơi sáng ( EV ) và vấn đề bù trừ sáng ( exposure compensation )

EV: Exposure value ( giá trị lộ sáng ) là đại lượng nói về điều kiện ánh sáng ( lighting

conditions ) máy ảnh đang được xác lập dựa trên kết quả "bù trừ" của "cặp " tốc độ màn sập và điểm dừng của khẩu độ F-stops EV sẽ tiếp tục thay đổi khi thay đổi giá trị của độ nhạy sáng ISO

EV=0 nghĩa là không âm không dương, điều kiện ánh sáng đủ

EV có giá trị âm, điều kiện ánh sáng thiếu

EV có giá trị dương, điều kiện ánh sáng dư

7.I EV button ( nút chỉnh EV ):

Nhiếp ảnh gia nổi tiếng Joe McNally đã nhận xét về nút EV button này như sau: " Hãy bắt đầu từ nút bấm EV - Đặt gần ngón trỏ lên nút EV trước khi chuyển ngón trỏ qua nút chụp Nó là cái nút bấm gần nút chụp nhất và gây ảnh hưởng nhất cho tác phẩm của bạn "

7.II Chụp bù trừ:

Để đạt được một nguồn sáng chính xác cho chủ đề, có thể sử dụng nút bù trừ sáng Nhấn nút

+/-và xoay đĩa điều khiển để xác định giá trị phơi sáng cần bù trừ, vùng bù trừ sáng sẽ đi -5EV đến+5EV với giá trị tăng giảm cho mỗi một đợt bù trừ là 1/3 EV Trị số bù trừ sẽ hiện lên trên LCD và trong khung ngắm, sau khi nhấn nửa nút chụp giá trị bù trừ trong khung ngắm sẽ nhấp nháy

Tại sao ta lại phải tăng giảm EV cho chủ đề mà không chọn EV ở vị trí 0 ( không thiếu

và dư sáng ) ?

Vấn đề ở đây là tùy thuộc vào sự sáng tác của tác giả Một trong nguyên tắc cơ bản là khi EV ở giá trị âm chi tiết trong vùng sáng sẽ rỏ, khi EV ở giá trị dương chi tiết trong vùng tối - dark ( hay vùng bóng đổ shadow ) sẽ rỏ

Ví dụ nếu bạn muốn chụp cảnh ngược sáng, trong trường hợp vùng hậu cảnh sẽ sáng hơn chủ

đề để cân chỉnh ( level ) cho hài hòa bạn có thể cân nhắc để chuyển phần bù trừ ở giá trị dương,

và ngược lại nếu chủ đề sáng hơn hâu cảnh bạn hảy chỉnh phần bù trừ ở giá trị âm

Khi chủ đề quá sáng hay quá tối máy không tự điều chỉnh để bù trừ được, một trong hai dấu sau

sẽ hiện lên trên LCD và khung nhắm:

HI: báo dư sáng, nếu muốn đạt được giá trị EV như mong muốn thì ta phải tăng tốc độ S ( trongchế độ chụp S, M ) hoặc giảm khẩu độ A ( trong chế độ chụp ( A, M ) Nếu trị số vẩn không thay đổi ta giảm độ nhạy sáng ISO, nếu tình trạng vẩn không thay đổi ta buộc phải sử dụng filter ND

Lo: Thiếu sáng, nếu muốn đạt được giá trị EV như mong muốn thì ta phải giảm tốc độ S ( trongchế độ chụp S, M ) hoặc tăng khẩu độ A ( trong chế độ chụp ( A, M ) Nếu trị số vẩn không thay đổi ta tăng độ nhạy sáng ISO, nếu tình trạng vẩn không thay đổi ta buộc phải sử dụng flash

Lưu ý trong chế đô chụp tự động P, sẽ không có can thiệp trên máy Nếu thiếu sáng hoặc dư

sáng buộc ta phải sử dụng các công cụ hỗ trợ như filter ND hoặc Flash

9 Điều chỉnh độ nhạy sáng - ISO

ISO là gì ? điều chỉnh ISO như thế nào ?

ISO là đại lượng hiển thị khả năng nhạy sáng của máy ảnh Máy ảnh số chuyển ánh sáng nhận được thành tín hiệu số, khả năng tăng ISO có được nhờ vào mạch signal amplifier ( mạch khuyếch đại tín hiệu ) Để điều chỉnh ISO ta làm như sau:

Lưu ý: Ở các máy D80/D90 các chế độ chụp ảnh tự động (Auto, portrait, landscape, macro ) trong view finder sẽ thông báo Auto ISO nghĩa là camera sẽ lưa chọn ISO phù hợp

Vậy khi nào ta cần phải tăng ISO ?

Để chụp ảnh trong điều kiện ánh sáng kém việc giảm tốc độ shutter là điều rất cần thiết tuynhiên sẽ để lại trên ảnh những vệt nhòe do chuyển động Vậy nếu ta sử dụng flash thì sao ? Flash sẽ giúp ta đánh sáng chủ thể mà không cần phải giảm tốc độ shutter, tuy nhiên vùng flash phủ có giới hạn, do đó nếu dùng flash, chiều sâu của ảnh trường sẽ nông Tăng ISO trong điều kiện ánh sáng kém là điều rất cần thiết !

Vậy tăng ISO lên cao luôn có lợi phải không ?

Trật lất !!! Vấn đề ở đây là độ nhiễu (noise) do việc tăng ISO lên cao Giảm độ nhòe do chuyển động, không dùng flash để tăng độ sâu của ảnh trường là điều rất cần thiết Tuy nhiên không đơn thuần cứ tăng ISO là giải quyết mọi việc trong điều kiện ánh sáng kém tăng ISO đồng nghĩa tăng độ nhiễu (noise)

Một điều cần phải lưu ý, không phải mạch khuyếch đại tín hiệu đều có độ nhạy sáng như nhau cho tất cả các loại ánh sáng Độ nhạy sáng ISO còn phụ thuộc vào loại tần số ánh sáng ( nói đơngiản hơn là màu của ánh sáng ) Độ nhạy sáng ISO phụ thuộc vào màu của ánh sáng !!!!

Hãy đặt ngón trỏ lên nút EV trước khi chuyển sang nút chụp!

Tôi thích nhất là câu nói của Joe Mcnally trong cuốn sách nhật ký Hot Shoe Diaries " nút EV

là nút bấm gần nút chụp nhất, cái nút mà nó gây ảnh hưởng nhiều nhất đến kết quả của tác phẩm- hãy đặt ngón trỏ lên nút EV trước khi di chuyển sang nút chụp "

EV chuẩn là EV=0 nó là kết quả của việc "bù trừ" giữa tốc độ shutter và nấc dừng khẩu độ stops và cộng với kết quả của việc tăng trị số nhạy sáng ISO.

f-Tốc độ ( S ) của màn sập shutter càng chậm thì ánh sáng càng nhiều nhưng các vật chuyển động

sẽ bị nhòe trên ảnh Khẩu độ ( A ) càng lớn thì ánh sáng vào càng nhiều nhưng ảnh sẽ thiếu chiều sâu, tăng ISO sẽ đồng nghĩa tăng độ nhạy sáng sẽ giúp cho cặp "bù trừ" (exposure

compensation) làm việc hiệu quả hơn nhưng sẽ gia tăng độ nhiễu Hãy cân nhắc nêm nếm ba

thành phần trên để chủ đề cần chụp có giá trị EV chuẩn ( EV=0 ) đây là điều trước tiên Sau

đó hảy đặt ngón trỏ lên nút EV trước khi chuyển sang nút chụp !