Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Sinh viên làm thế nào để góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng lãnh đạo trong giai đoạn hiện nay ?

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Sinh viên làm thế nào để góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng l.

Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Sinh viên làm thế nào để góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng lãnh đạo trong giai

đoạn hiện nay ? MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 2

A LÝ LUẬN 2

I Nguồn gốc và quá trình hình thành, phát triển của tư tưởng Hồ Chí minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 2

1 Nguồn gốc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 2

1.1 Cơ sở lý luận 2

1.2 Cơ sở thực tiễn 4

2 Quá trình hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân 5

2.1 Trước năm 1945 5

2.2 Giai đoạn 1945-1954 6

2.3 Giai đoạn 1954-1969 6

II Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 7

1 Nhà nước dân chủ 7

1.1 Bản chất giai cấp của nhà nước 8

1.2 Sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và

tính dân tộc 10

1.3 Nhà nước của nhân dân 12

1.4 Nhà nước do nhân dân 14

1.5 Nhà nước vì nhân dân 16

2 Nhà nước pháp quyền 19

2.1 Nhà nước hợp hiến, hợp pháp 20

2.2 Nhà nước thượng tôn pháp luật 22

2.3 Pháp quyền nhân nghĩa 25

3 Nhà nước trong sạch, vững mạnh 28

3.1 Kiểm soát quyền lực nhà nước 28

3.2 Phòng, chống tiêu cực trong Nhà nước 30

B LIÊN HỆ 34

I Sự vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân của Nhà nước ta trong thời đại ngày nay 34

1 Về mặt tích cực 34

2 Về mặt hạn chế 35

3 Nhiệm vụ đặt ra trong thời gian tới 36

II Trách nhiệm của sinh viên đại học Kiểm sát Hà Nội trong công cuộc xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân do Đảng lãnh đạo trong giai đoạn hiện nay 38

1 Trách nhiệm của sinh viên nói chung trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 38

2 Trách nhiệm của sinh viên Đại học Kiểm Sát Hà Nội trong việc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân 39 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 43

MỞ ĐẦU

Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay, Việt Nam đang dần khẳngđịnh vị thế và sự phát triển của mình với các nước bạn Để có được nước Việt Namđộc lập như ngày hôm nay là thành quả của một quá trình đấu tranh và xây dựnggian khổ với những hy sinh mất mát không thể nào bù đắp được của ông cha ta.Ngoài ra không thể không kể đến công lao của Chủ tịch Hồ Chí Minh - một vị lãnh

tụ tài ba, người cha già kính yêu của dân tộc Người giành trọn cả cuộc đời mình đểcống hiến cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, đem lại độc lập cho nước nhà, tự do vàhạnh phúc, ấm no cho nhân dân: "Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc làlàm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào

ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành" Chính những khát vọng và lýtưởng ấy đã thôi thúc, hiện hữu trong mọi suy nghĩ, hành động của Hồ Chí Minh Tưtưởng của Người là kim chỉ nam cho mọi hành động của Đảng và nhà nước ta, làngọn đuốc soi đường, dẫn lối cho dân tộc ta vượt qua mọi khó khăn để đi tới thànhcông Một trong số những tư tưởng lớn của của Hồ Chí Minh là xây dựng một nhànước kiểu mới – nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân

Tư tưởng về nhà nước của dân, do dân, vì dân là một cống hiến về lý luận vàthực tiễn to lớn và đặc sắc của Hồ Chí Minh, nó đóng vai trò quyết định tới côngcuộc xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa mà ta đang thực hiện Vậynên việc hiểu được nội dung của tư tưởng này và vận dụng nó ra sao trong côngcuộc xây dựng và đổi mới đất nước là vô cùng quan trọng và cần thiết Do đó,nhóm chúng em đã tìm hiểu, nghiên cứu sâu hơn về vấn đề này và mong muốn chia

sẻ những kiến thức mà mình đã nghiên cứu được đến mọi người với đề tài “Tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Sinh viên đại học Kiểm sát Hà Nội làm thế nào để góp phần xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân,vì nhân dân do Đảng lãnh đạo trong giai đoạn hiện nay?”

Giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc

Quan niệm của Hồ Chí Minh về nhà nước của dân, do dân, vì dân bắt nguồn

từ truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc Việt Nam Trong lịch sử hàng nghìnnăm dựng nước và giữ nước, cha ông ta đã tích lũy được biết bao kinh nghiệm quýbáu về xây dựng nhà nước được phản ánh trong các bộ sử lớn như “Đại Việt sử kýtoàn thư” hay kinh nghiệm trị nước trong các bộ luật nổi tiếng: Quốc triều hìnhluật, Bộ luật Hồng Đức… Không những thế, còn phải kể đến chủ nghĩa yêu nước,thương dân, vai trò của người dân, mối quan hệ gắn kết giữa nhân dân và ngườicầm quyền là những nhân tố quan trọng trong quá trình xây dựng và tổ chức, quản

lý nhà nước

Tinh hoa văn hóa nhân loại

Một nguồn gốc lý luận quan trọng hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về nhànước kiểu mới ở nước ta là sự kế thừa có chọn lọc những giá trị, tinh hoa văn hóanhân loại của cả phương Đông và phương Tây trong lĩnh vực nhà nước và luật pháp

Đối với văn hóa phương Đông, Người tiếp thu những yếu tố tích cực củaNho giáo, Phật giáo “Trị quốc”, theo Nho giáo, là làm cho đất nước yên ổn, anbình; chủ trương việc trị quốc phải có pháp luật và hình phạt khi cần thiết cho thấyvai trò và tầm quan trọng nhất định của pháp luật Lòng từ bi của Phật giáo đã góp

phần hình thành nên tư tưởng Hồ Chí Minh về một nhà nước vì con người Mặtkhác, Hồ Chí Minh cũng kế thừa rất thuần thục Chủ nghĩa tam dân của Tôn TrungSơn và tìm thấy trong đó “những điều thích hợp với điều kiện nước ta”.

Đối với văn hóa phương Tây, tư tưởng dân chủ có ảnh hưởng rất lớn tới HồChí Minh Người kế thừa và phát triển sáng tạo lý luận của các nhà Khai sángPháp, các nhà lập pháp Mỹ về nhà nước và pháp luật, đặc biệt là quan niệm về dânchủ, dân quyền, nhà nước pháp quyền trong các bản Tuyên ngôn Độc lập của Mỹnăm 1776 và bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Pháp năm 1791

Chủ nghĩa Mác – Lênin

Cuối cùng nhưng giữ vai trò quan trọng, quyết định nhất đến sự hình thành

tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước là học thuyết Mác – Lênin về nhà nước nóichung, nhà nước xã hội chủ nghĩa nói riêng Chính nhờ có chủ nghĩa Mác – Lênin,Người đã tìm thấy con đường cho cách mạng Việt Nam, đường lối đúng đắn để xâydựng và tổ chức nhà nước. 

Mác khẳng định: Giai cấp công nhân và nhân dân lao động muốn xóa bỏ tìnhtrạng người bóc lột người do chế độ chiếm hữu tư nhân đối với tư liệu sản xuất sinh

ra thì trước hết phải chiếm lấy chính quyền, thực hiện chuyên chính của giai cấpcông nhân, xác lập một nền dân chủ thực sự trên mọi lĩnh vực của đời sống xã hội.Quan điểm trên sau này được Lênin bảo vệ và phát triển

Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác-Lênin, nhà nước trong thời kỳ quá độlên chủ nghĩa xã hội có thể rất khác nhau, nhưng bản chất của chúng chỉ là một:chuyên chính cách mạng của giai cấp vô sản Nhà nước xã hội chủ nghĩa là nhànước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Mà muốn như vậy, đòi hỏi đó phải làmột nhà nước thật sự trong sạch, vững mạnh và hiệu quả

Từ những tiền đề lý luận đó, Hồ Chí Minh đã tìm thấy con đường cách mạngViệt Nam, phương thức đúng đắn để giải quyết vấn đề chính quyền nhà nước, hiểu

biết thấu đáo bản chất nhà nước và cách thức tổ chức nhà nước dần dần hình thànhnên các lý luận và mô hình về một kiểu nhà nước mới phù hợp với điều kiện thựctiễn Việt Nam – nhà nước dân chủ nhân dân.

- Bối cảnh thế giới: Nhà nước phong kiến cũng trở nên lạc hậu, lỗi thời và bịthay thế bởi nhà nước tư sản Tuy nhiên, Hồ Chí Minh nhận thấy kiểu nhà nước nàycũng chưa phải kiểu nhà nước phù hợp để đưa nước ta phát triển theo Trong nhànước tư sản, mâu thuẫn giai cấp vẫn còn tồn tại, nhân dân lao động vẫn bị bóc lột –đây không phải là mục tiêu mà Người tìm kiếm Do đó đòi hỏi cần có một kiểu nhànước tiến bộ hơn nhà nước phong kiến và nhà nước tư sản

Thắng lợi của Cách mạng Tháng mười Nga năm 1917 đã tác động sâu sắc tới

Hồ Chí Minh trong quá trình lựa chọn kiểu nhà nước Người cho rằng Cách mạngTháng mười Nga là một cuộc cách mạng triệt để, xóa bỏ hoàn toàn chế độ ngườibóc lột người và đem lại quyền lợi thực sự cho nhân dân Thêm vào đó nhà nướcđược xây dựng sau cách mạng là một nhà nước xã hội chủ nghĩa – đây là kiểu nhànước tiến bộ, mục tiêu phục vụ lợi ích của nhân dân và do nhân dân làm chủ phùhợp với kiểu nhà nước mà Hồ Chí Minh hướng tới

Chính từ những hoạt động thực tiễn cách mạng của mình, Hồ Chí Minh đãnhận thức, tìm ra quy luật vận động xã hội, hiện thực của thời đại để khái quát

thành các quan điểm, lý luận Không chỉ dừng lại ở đó, những lý luận ấy lại tiếp tụcđược Người đưa vào vận dụng và kiểm nghiệm trong thực tiễn Suốt chặng đường

30 năm đi tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh vừa lao động, vừa học tập, nghiêncứu chủ nghĩa Mác – Lênin, vừa tham gia trực tiếp các phong trào đấu tranh củacông nhân và nhân dân lao động, từ đó tích lũy được những tri thức và kinh nghiệmphong phú, từng bước hình thành tư tưởng lý luận và phương pháp cách mạng cũngnhư mô hình nhà nước hướng đến trong tương lai sau khi giành được chính quyền

2 Quá trình hình thành, phát triển tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân

Đây là một quá trình phát triển lâu dài và có thể phân thành ba giai đoạn:

2.1 Trước năm 1945

Việt Nam là một nước nửa thuộc địa, nửa phong kiến bị thực dân Pháp nôdịch Sự ươn hèn, bạc nhược, đầu hàng thực dân Pháp, bán nước ta cho giặc ngoạixâm của triều đình phong kiến; chứng kiến đời sống khổ cực, bị áp bức của ngườidân đã gợi lên cho Hồ Chí Minh quyết tâm ra đi tìm đường cứu nước Từ đây tưtưởng Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới từng bước được hình thành. 

Năm 1919, Hồ Chí Minh gửi tới Hội nghị Véc-xây bản Yêu sách tám điểmcủa nhân dân An Nam yêu cầu các quyền tự do, dân chủ, quyền con người vàquyền tự quyết của dân tộc. 

Năm 1927, Người viết cuốn “Đường Kách Mệnh” đưa ra đề xuất về một nhànước của số đông, thực hiện nền dân chủ triệt để theo mô hình nhà nước Xô Viết

Năm 1930, trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên của Đảng ta do Hồ Chí Minhsoạn thảo một lần nữa chỉ rõ nội dung chính trị của cuộc cách mạng vô sản ở ViệtNam, thiết lập nhà nước và dựng lên Chính phủ công – nông – binh

Năm 1941, Hồ Chí Minh về nước trực tiếp lãnh đạo cách mạng Tại Hội nghịTrung ương lần thứ tám, Người đề xuất quan điểm xây dựng nhà nước dân chủnhân dân, một nhà nước mà người dân thực sự làm chủ, một nhà nước do nhân dânlập ra và hoạt động vì lợi ích của nhân dân Đây là một sáng tạo lớn về mặt lý luận

và thực tiễn của Hồ Chí Minh và Đảng ta

2.2 Giai đoạn 1945-1954

Ngày 2-9-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn độc lập khaisinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa – đánh dấu việc nước ta từ một nước nửaphong kiến nửa thuộc địa trở thành một nước độc lập Đây là lời tuyên bố trướctoàn quốc và thế giới về nhà nước do nhân dân làm chủ đầu tiên ở Đông Nam Á,một nhà nước của dân, do dân, vì dân theo tư tưởng Hồ Chí Minh

Chính quyền dân chủ nhân dân được lập ra sau Cách mạng Tháng Tám năm

1945 với mục tiêu xuyên suốt là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.Chính Hồ Chí Minh là người đề nghị Chính phủ phải sớm tổ chức Tổng tuyển cửtrên toàn quốc để người dân bầu ra cơ quan quyền lực nhà nước của mình Theo đó,ngày 6-1-1946, Cuộc Tổng tuyển cử được diễn ra trên phạm vi cả nước, biểu hiện

về một mô hình nhà nước của nhân dân, do nhân dân lập ra và nhà nước đó mangbản chất giai cấp công nhân sâu sắc Ngoài ra, ban soạn thảo Hiến pháp cũng nhanhchóng được thành lập và thông qua bản Hiến pháp đầu tiên của nước ta vào tháng11-1946 Hiến pháp năm 1946 được đánh giá là một bản Hiến pháp dân chủ, tiêubiểu cho đặc trưng của Nhà nước kiểu mới mà ta đang hướng tới. 

2.3 Giai đoạn 1954-1969

Cuộc kháng chiến trường kỳ kéo dài chín năm chống thực dân Pháp xâmlược cùng bè lũ tay đã giành được thắng lợi Tuy nhiên, sự nghiệp cách mạng dântộc dân chủ trên phạm vi cả nước vẫn chưa hoàn thành Đất nước bị chia làm haimiền, có chế độ chính trị - xã hội khác nhau

Trong giai đoạn này, tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước ngày càng được thểhiện đầy đủ, rõ nét hơn: xác định rõ bản chất nhà nước, phương thức tổ chức chínhquyền, bộ máy hoạt động,… đều hướng tới mục tiêu xây dựng một Nhà nước phápquyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân

Sau khi miền Bắc được giải phóng, Đảng ta tập trung phục hồi kinh tế, phụchồi sản xuất, ổn định xã hội, ổn định đời sống nhân dân Tăng cường củng cố chínhquyền cách mạng, đề cao dân chủ, khuyến khích người dân tham gia xây dựngchính quyền Ban hành ra những chính sách đảm bảo quyền lợi của nhân dân laođộng Năm 1959, có một số thay đổi trong Hiến pháp nhưng luôn giữ vững nguyêntắc của Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân, nhà nướcmang bản chất giai cấp công nhân thống nhất chặt chẽ với tính nhân dân và tínhdân tộc Trước khi từ trần, trong bản Di chúc của mình, Người vẫn căn dặn Đảng taphải luôn chăm lo cho nhân dân, đặt quyền lợi của nhân dân lên hàng đầu, đảm bảocho nhân dân được thực thi quyền làm chủ của mình

II Nội dung cơ bản của tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân

1 Nhà nước dân chủ

Nếu vấn đề cơ bản của mọi cuộc cách mạng là vấn đề chính quyền thì vấn đề

cơ bản của một chính quyền là ở chỗ nó thuộc về ai, phục vụ cho quyền lợi của ai

Ngay từ năm 1927, trong tác phẩm Đường Kách mệnh, Người đã chỉ rõ:

"Chúng ta đã hy sinh làm cách mệnh, thì làm cho đến nơi, nghĩa là làm sao cáchmệnh rồi thì quyền giao cho dân chúng số nhiều, chớ để trong tay một bọn ít người,thế mới khỏi hy sinh nhiều lần, thế dân chúng mới được hạnh phúc"

Sinh thời, Hồ Chí Minh rất coi trọng việc thực hiện và phát huy dân chủ vì “dân chủ là của quý báu nhất của nhân dân” Người đã chỉ rõ “ Nước ta là nước dânchủ, chế độ ta là chế độ dân chủ Trong một nhà nước dân chủ, một chế độ dân chủ,

người dân được đặt ở vị trí cao nhất, dân là chủ” Có thể coi quan niệm này là quanniệm chính thức về dân chủ và là quan niệm ngắn gọn và phản ánh đúng bản chấtnhất của Người về dân chủ.

Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh, dân là chủ và dân làm chủ là cốt lõi trong kháiniệm dân chủ: Dân chủ nghĩa là quyền lực thuộc về nhân dân Không những vậy,dân chủ còn là một hình thức nhà nước, một thiết chế xã hội và quyền lực thuộc vềnhân dân Trong đó, bản chất của chế độ xã hội chủ nghĩa là vì con người, phục vụcon người, phục vụ xã hội trên tinh thần của chủ nghĩa Mác – Lênin Dân chủ trong

xã hội Việt Nam được thể hiện trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá,

xã hội…Trong đó, dân chủ thể hiện trên lĩnh vực chính trị là quan trọng nhất, nổibật nhất và được biểu hiện tập trung trong hoạt động của nhà nước, bởi vì quyềnlực của nhân dân được thể hiện trong hoạt động của Nhà nước với tư cách nhân dân

có quyền lực tối cao Dân chủ phải gắn với quyền hạn Có quyền hạn thì người dânmới có điều kiện thực hiện lợi ích của mình Về chính trị, dân phải có quyền bầu

cử, ứng cử, bãi miễn Về kinh tế, phải có quyền "làm chủ tư liệu sản xuất" từ đó

có quyền "làm chủ việc quản lý kinh tế", "làm chủ việc phân phối sản phẩm" Vềvăn hóa, phải có quyền được tự do học tập, Tuy nhiên, quyền phải đi đôi vớinghĩa vụ Đã có quyền hạn làm chủ thì phải làm trọn nghĩa vụ của người chủ Đó lànghĩa vụ xây dựng nước nhà, nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc và tuân theo pháp luật

1.1 Bản chất giai cấp của nhà nước

Quán triệt quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, Hồ Chí Minh có nhận thức

rõ về bản chất giai cấp của nhà nước Trong bất cứ thời đại nào, nhà nước cũng đềumang bản chất của một giai cấp nhất định Tuyệt nhiên không thể có nhà nướcđứng trên giai cấp và càng không thể có nhà nước phi giai cấp Mỗi nhà nước đềugắn với một chủ thể giai cấp và bảo vệ cho lợi ích của một giai cấp nhất định

Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay làNhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam) là nhà nước của dân, do dân, vì

dân nhưng tuyệt nhiên nó không phải là “nhà nước toàn dân”, hiểu theo nghĩa nhànước phi giai cấp mà nó mang bản chất giai cấp công nhân Bản chất giai cấp côngnhân của Nhà nước ta được thể hiện trên các phương diện:

Thứ nhất, Đảng Cộng sản Việt Nam giữ vị trí và vai trò cầm quyền.

Lời nói đầu của bản Hiến pháp năm 1959 khẳng định: “Nhà nước của ta lànhà nước dân chủ nhân dân, dựa trên nền tảng liên minh công nông do giai cấpcông nhân lãnh đạo” Ngay trong quan điểm về nhà nước dân chủ, nhà nước donhân dân là người chủ nắm chính quyền, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh nòng cốt củanhân dân là liên minh công – nông – trí, do giai cấp công nhân là đội tiên phongcủa nó là Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo Sự lãnh đạo của Đảng và quyền lựccủa nhân dân gắn liền và thống nhất với nhau Phương thức lãnh đạo của Đảng thayđổi phù hợp với hoàn cảnh đất nước trong từng thời kỳ nhưng luôn giữ nhữngnguyên tắc chung cơ bản:

- Bằng đường lối quan điểm, chủ trương để nhà nước thể chế hoá thành phápluật, chính sách, kế hoạch

- Bằng hoạt động của các tổ chức Đảng và đảng viên của mình trong bộ máy,

cơ quan nhà nước

- Bằng công tác kiểm tra

Thứ hai, bản chất giai cấp của nhà nước ta thể hiện ở tính định hướng xã hội chủ nghĩa của sự phát triển đất nước.

Người đã xác định: “Bằng cách phát triển và cải tạo nền kinh tế quốc dântheo chủ nghĩa xã hội, biến nền kinh tế lạc hậu thành một nền kinh tế xã hội chủnghĩa với công nghiệp và nông nghiệp hiện đại, khoa học và kỹ thuật tiên tiến”.Như vậy đưa đất nước đi lên chủ nghĩa xã hội là mục tiêu cách mạng nhất quán củacách mạng Việt Nam Mặt khác chính giai cấp công nhân và nhân dân lao động lànhững người thực hiện mực tiêu đó

Thứ ba, bản chất giai cấp của nhà nước thể hiện ở nguyên tắc tổ chức và hoạt động cơ bản là nguyên tắc tập trung dân chủ.

Nhà nước được tổ chức, hoạt động và vận hành theo nguyên tắc tập trungdân chủ - là một nguyên tắc tổ chức đặc thù của giai cấp công nhân: Tập trung trênnền tảng dân chủ và dân chủ dưới sự chỉ đạo tập trung

Hồ Chí Minh rất chú ý đến tính dân chủ trong tổ chức và hoạt động của tất cả

cơ quan nhà nước, nhấn mạnh đến việc phát huy cao độ dân chủ, đồng thời cũngphải phát huy cao độ tập trung Người nói: “Có phát huy dân chủ đến cao độ thìmới động viên được tất cả lực lượng của nhân dân đưa cách mạng tiến lên" Vàphải tập trung cao độ để thống nhất lãnh đạo nhân dân xây dựng chủ nghĩa xã hội. 

Bên cạnh dân chủ, Bác cũng nhấn mạnh đến chuyên chính, “chế độ nào cũng

có chuyên chính Vấn đề là ai chuyên chính với ai? Dân chủ là của quý báu củanhân dân, chuyên chính là cái khoá, cái cửa để đề phòng kẻ phá hoại dân chủcũng cần chuyên chính để giữ gìn lấy dân chủ”. 

Sự khác biệt giữa nhà nước dân chủ kiểu cũ và nhà nước dân chủ kiểu mới là

ở điểm cơ bản: Nhà nước dân chủ kiểu cũ là dân chủ tư sản, mang bản chất của giaicấp tư sản Còn nhà nước dân chủ kiểu mới là dân chủ của nhân dân, mang bản chấtcủa giai cấp công nhân, là kết quả của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc dưới sựlãnh đạo của Đảng, của giai cấp công nhân

1.2 Sự thống nhất giữa bản chất giai cấp công nhân với tính nhân dân và tính dân tộc

Hồ Chí Minh là người giải quyết rất thành công mối quan hệ giữa các vấn đềgiai cấp – dân tộc trong xây dựng nhà nước Việt Nam mới Người đã giải quyết hàihòa, thống nhất giữa bản chất giai cấp với tính nhân dân, tính dân tộc và được biểuhiện rõ trong những quan điểm sau:

Một là, Nhà nước Việt Nam ra đời là kết quả của cuộc đấu tranh lâu dài, gian

khổ của toàn thể dân tộc Việt Nam Trong lịch sử đấu tranh chống giặc ngoại xâmanh dũng, mọi thế hệ, tầng lớp nhân dân Việt Nam đều không quản hy sinh, chiếnđấu cho độc lập, tự do của Tổ quốc Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời, trở thành lựclượng lãnh đạo sự nghiệp cách mạng bằng đường lối đúng đắn, tập trung, phát huysức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc để đi tới thắng lợi cuối cùng Vì vậy,Nhà nước Việt Nam không phải là của riêng giai cấp, tầng lớp nào mà là thành quảcủa toàn thể nhân dân Việt Nam

Tính nhân dân của nhà nước ta còn biểu hiện tập cụ thể bằng sự có mặt rộngrãi của mọi giai cấp, tầng lớp trong xã hội, từ nông dân, công nhân, trí thức, phụ

nữ, tôn giáo, dân tộc trong bộ máy nhà nước, không phân biệt nguồn gốc, miễn đềuhướng tới mục tiêu chung là quyền lợi của dân tộc. 

Hai là, ngay từ khi ra đời, Nhà nước Việt Nam lấy quyền lợi của dân tộc làm

nền tảng, mọi mục tiêu, đường lối, chính sách đều hướng đến lợi ích chung của dântộc Trong đó, Hồ Chí Minh khẳng định lợi ích của giai cấp công nhân thống nhấtvới lợi ích của nhân dân lao động và của toàn dân tộc Nhà nước thay mặt nhân dânthực thi chủ quyền dân tộc, đấu tranh cho lợi ích của dân tộc, đấu tranh chống lạimọi xu hướng đi ngược, xâm hại đến lợi ích của dân tộc Tính dân tộc còn thể hiệnsâu sắc ở chỗ, nguồn gốc sức mạnh của Nhà nước ta là khối đại đoàn kết toàn dântrong Mặt trận dân tộc thống nhất dưới sự lãnh đạo của Đảng; Nhà nước luôn hoạtđộng vì lợi ích quốc gia, của dân tộc, kế thừa và phát huy những giá trị truyềnthống tốt đẹp của dân tộc và có chính sách đúng đắn để giải quyết vấn đề dân tộc

Ba là, Nhà nước ta đã đảm đương nhiệm vụ mà toàn thể dân tộc giao phó là

tổ chức, lãnh đạo nhân dân tiến hành các cuộc kháng chiến để bảo vệ nền độc lập,

tự do của tổ quốc, xây dựng một nước Việt Nam hoà bình, thống nhất, độc lập, dânchủ và giàu mạnh, góp phần tích cực vào sự phát triển, tiến bộ của thế giới Trongtình hình hiện nay, khi đất nước đã giành được độc lập thì việc quá độ lên chủ

nghĩa xã hội mà mục tiêu cuối cùng là chủ nghĩa cộng sản cũng là sự nghiệp củachính Nhà nước ta.

1.3 Nhà nước của nhân dân

Quan điểm nhất quán của Hồ Chí Minh là xác lập tất cả mọi quyền lực trongnhà nước và trong xã hội đều thuộc về nhân dân Quan điểm này được thể hiệntrong các bản hiến pháp do Người lãnh đạo soạn thảo: Hiến pháp năm 1946 vàHiến pháp năm 1959 Cụ thể, Điều 1 Hiến pháp 1946 do Người làm Trưởng bansoạn thảo đã khẳng định: "Tất cả quyền bính trong nước là của toàn thể nhân dânViệt Nam, không phân biệt nòi giống, gái, trai, giàu, nghèo, giai cấp, tôn giáo",những vấn đề quan hệ đến vận mệnh quốc gia do nhân dân phán quyết Nhân dân

có quyền làm chủ về chính trị, kinh tế, văn hoá – xã hội

Nội dung cụ thể đầu tiên về Nhà nước của dân là thực hiện quyền dân chủcủa nhân dân, dân bầu ra Nhà nước bầu ra chính quyền các cấp Ngay sau khi thànhlập nước, Bác Hồ đã sớm đề nghị Chính phủ tổ chức, “tổng tuyển cử, với chế độphổ thông bầu phiếu” Sự thành lập bộ máy nhà nước do dân cử bằng phổ thôngđầu phiếu là sự kiện đầu tiên trong lịch sử nhà nước của Việt Nam Trong Nhànước dân chủ, nhân dân thực thi thông qua hai hình thức dân chủ trực tiếp dân chủgián tiếp Dân chủ trực tiếp là hình thức dân chủ trong đó nhân dân trực tiếp quyếtđịnh mọi vấn đề liên quan đến vận mệnh của quốc gia, dân tộc và quyền lợi của dânchúng Hồ Chí Minh luôn coi trọng hình thức dân chủ trực tiếp bởi đây là hình thứcdân chủ hoàn bị nhất, đồng thời tạo mọi điều kiện thuận lợi để thực hành dân chủtrực tiếp Điều 32 Hiến pháp 1946 quy định: Những việc liên quan đến vận mệnhquốc gia sẽ đưa ra nhân dân phúc quyết Thực chất đó là chế độ trưng cầu dân ý,một hình thức dân chủ được đề ra khá sớm ở nước ta

Ngoài dân chủ trực tiếp còn có hình thức dân chủ gián tiếp (hay dân chủ đạidiện) là hình thức dân chủ được sử dụng rộng rãi để nhân dân thực thi quyền lựccủa mình Trong hình thức dân chủ này người dân lựa chọn, bầu ra người đại diện,

uỷ quyền cho họ bàn và quyết định những vấn đề quốc kế dân sinh Theo quanđiểm của Hồ Chí Minh, trong hình thức dân chủ trực tiếp:

- Quyền lực nhà nước là “thừa ủy quyền” của nhân dân Tự thân nhà nước

không có quyền lực Quyền lực nhà nước là do nhân dân ủy thác cho Do vậy, các

vị đại diện của dân, do dân cử ra chỉ là "công bộc" của dân theo ý nghĩa đúng đắncủa từ này Do đó, phải làm đúng chức trách và vị thế của mình Bác Hồ từng phêphán: "Cậy thế mình ở trong ban này ban nọ, rồi ngang tàng, phóng túng, muốn saođược vậy, coi khinh dư luận, không nghĩ đến dân Quên rằng dân bầu mình ra đểlàm việc cho dân, chứ không phải để cậy thế với dân" Trong nhà nước của dân thìdân là chủ, người dân được hưởng mọi quyền dân chủ, nghĩa là có quyền làm bất

cứ việc gì mà pháp luật không cấm và có nghĩa vụ chấp hành nghiêm chỉnh Hiếnpháp và pháp luật Nhà nước của dân phải bằng mọi nỗ lực, hình thành được cácthiết chế dân chủ để bảo đảm quyền làm chủ của dân, để cho dân thực thi quyềnlàm chủ của mình trong hệ thống quyền lực của xã hội

- Nhân dân có quyền kiểm soát, phê bình nhà nước, có quyền bãi nhiệm những đại mà họ đã lựa chọn, bầu ra và có quyền giải tán những thiết chế quyền lực mà họ đã lập nên Cùng với việc nhân dân bầu ra Nhà nước, là việc nhân dân

thực hiện quyền kiểm soát Nhà nước, nhân dân ủy quyền cho đại diện quyền lợi ýchí của mình, thì hệ quả tất yếu là nhân dân có quyền kiểm soát nhà nước, cử tribầu ra các đại biểu và ủy quyền cho các đại biểu bàn bạc các vấn đề quốc kế dânsinh, nhưng cũng có quyền bãi miễn đại biểu quốc hội và Hội đồng nhân dân nếu

họ không xứng đáng với sự tín nhiệm của dân Nguyên tắc ấy bảo đảm quyền kiểmsoát của Nhân dân đối với đại biểu của mình” Người khẳng định: “Chế độ ta là chế

độ dân chủ, Chính phủ là đầy tớ của Nhân dân Nhân dân có quyền đôn đốc phêbình Chính phủ Chính phủ thì việc to nhỏ đều nhằm mục đích phục vụ Nhân dân”. 

Người nhắc nhở: “Nước ta là nước dân chủ; địa vị cao nhất là dân, vì dân làchủ Trong bộ máy cách mạng từ người quét nhà, nấu ăn cho đến Chủ tịch nước

đều là phân công làm đầy tớ cho dân” Người còn viết: “Chính phủ cộng hoà dânchủ là gì? là đầy tớ của dân từ Chủ tịch toàn quốc đến Đảng - Dân là chủ thì Chínhphủ là đầy tớ… Nếu Chính phủ làm hại dân thì dân có quyền đuổi Chính phủ” Do

đó giữa cử tri và đại biểu có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, đại biểu phải đại diệncho ý chí và nguyện vọng của nhân dân

- Luật pháp dân chủ là công cụ quyền lực của nhân dân Pháp luật mang bản

chất dân chủ là pháp luật được xây dựng nên để bảo vệ các quyền lợi của nhân dân,phản ánh ý chí, nguyện vọng của nhân dân Đây là cơ sở quan trọng để Nhà nướcban hành các chính sách quản lý xã hội Không thể có dân chủ tách rời pháp luật vàkhông thể chỉ có pháp luật mà không có dân chủ, bởi dân chủ gắn liền pháp luật làbản chất của nhà nước xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam Đồng thời pháp luật cũng làcông cụ thực thi quyền lực của nhân dân, là phương tiện để kiểm soát quyền lực nhànước Trước hết, trong lĩnh vực chính trị, pháp luật là công cụ để nhân dân lập ra bộmáy nhà nước; nhân dân thực hiện quyền kiểm tra, giám sát hoạt động của nhà nước

1.4 Nhà nước do nhân dân

Nhận thức rõ vai trò to lớn của nhân dân trong sự nghiệp giải phóng, xâydựng và bảo vệ Tổ Quốc, Hồ Chí Minh chủ trương xây dựng nhà nước do nhândân Điều đó có nghĩa là nhân dân không chỉ là người lập ra nhà nước mà phảitham gia vào những công việc quản lý nhà nước Trong tư tưởng Hồ Chí Minh, nhànước do nhân dân trước hết là nhà nước do nhân dân lập nên sau thắng lợi của sựnghiệp cách mạng của toàn dân tộc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.Tiếp đó, nhà nước do nhân dân còn có nghĩa là “dân làm chủ” Người từng nói: “

Nước ta là nước dân chủ, nghĩa là nước nhà do dân làm chủ…”. 

Như vậy, ngoài việc xác định vị thế “dân là chủ” đối với quyền lực nhà nướcthì “dân làm chủ” Nội dung quyền làm chủ của nhân dân trước hết thể hiện ở việcnhân dân là người tổ chức nên các cơ quan Nhà nước từ trung ương tới địa phươngthông qua chế độ tổng tuyển cử phổ thông, trực tiếp, bỏ phiếu kín Mặt khác, nhân

dân có quyền tham gia vào công việc quản lý nhà nước sao cho các quyết định của

cơ quan nhà nước đều xuất phát từ ý chí, nguyện vọng của nhân dân Quốc hộinước ta tuy vị trí cao nhất song không phải là cơ quan tập trung tất cả quyền lực.Khi xuất hiện những công việc liên quan đến vận mệnh quốc gia, thì sẽ được đưa ranhân dân giải quyết, nếu ba phần tư tổng số đại biểu của Quốc hội đồng ý (Điều 22Hiến pháp 1946)

Nhà nước do dân ủng hộ, giúp đỡ, đóng thuế để nhà nước chi tiêu, hoạt động,vận hành bộ máy để phục vụ nhân dân Nhà nước đó lại do dân phê bình, xây dựng,giúp đỡ và tham gia quản lý Khi nói về sức mạnh của nhân dân, Người nói: “ Dân

như nước, mình như cá” “Lực lượng nhiều là ở dân hết”; “Làm việc gì cũng phải

có quần chúng tham gia  bàn bạc, khó đến mấy cũng trở nên dễ dàng và làm được tốt…

Dễ mười lần không dân cũng chịu Khó trăm lần dân liệu cũng xong”

 Nhà nước muốn điều hành, quản lý xã hội có hiệu lực, hiệu quả nhất địnhphải dựa vào dân, dựa vào sáng kiến và trí tuệ của dân Sự thắng bại của cách mạngđều gắn với vai trò của quần chúng nhân dân lao động “Đem tài dân, sức dân củadân làm lợi cho dân…Chính phủ chỉ giúp kế hoạch cổ động”.Người yêu cầu: “Tất

cả các cơ quan nhà nước phải dựa vào nhân dân, liên hệ chặt chẽ với nhân dân, lắngnghe ý kiến và chịu sự kiểm soát của nhân dân” “Hễ Chính phủ nào mà có hại chodân chúng, thì dân chúng phải đập đổ chính phủ ấy đi, và gây nên Chính phủ khác”.Nghĩa là khi các cơ quan đó không đáp ứng được lợi ích và nguyện vọng của nhândân thì nhân dân sẽ bãi miễn nó Chính vì vậy, Hồ Chí Minh thường nhấn mạnhnhiệm vụ của những người cách mạng là phải làm cho dân hiểu, làm cho dân giácngộ để nâng cao được trách nhiệm làm chủ, nâng cao được ý thức trách nhiệmchăm lo xây dựng Nhà nước của mình Đồng thời nhân dân cũng cần chuẩn bị tốt

năng lực làm chủ Chỉ khi nhà nước tin dân và dân tin ở lãnh đạo thì việc gì cũng

có thể làm được

Thêm vào đó, quyền lợi phải đi đôi với trách nhiệm và nghĩa vụ Hồ ChíMinh khẳng định: Việc nước là việc chung, mỗi người đều phải có trách nhiệm “ghé vai gánh vác một phần” Những trách nhiệm, nghĩa vụ khi nhân dân làm chủ cóthể kể đến như tuân thủ pháp luật, giữ gìn trật tự chung, đóng thuế đúng hạn, bảo

vệ tài sản công, bảo vệ Tổ quốc, … Trong nhà nước do nhân dân làm chủ, nhànước phải tạo mọi điều kiện thuận lợi để nhân dân được thực thi những quyền,nghĩa vụ mà hiến pháp và pháp luật quy định Hồ Chí Minh khẳng định chân lý đó:

“Gốc có vững cây mới bềnXây lầu thắng lợi trên nền nhân dân.”

“Trong bầu trời không có gì quý bằng nhân dân Trong thế giới không có gìmạnh bằng lực lượng đoàn kết của nhân dân.”

Nhà nước do nhân dân theo tư tưởng của Hồ Chí Minh là sự thống nhất biệnchứng của cả quyền và nghĩa vụ làm chủ, nó thể hiện bản chất dân chủ triệt để củanhà nước kiểu mới

1.5 Nhà nước vì nhân dân

Nhà nước vì nhân dân là nhà nước phục vụ cho lợi ích và nguyện vọng củanhân dân, ngoài ra không có bất cứ một lợi ích nào khác, là một nhà nước thực sựtrong sạch, cần kiệm liêm chính Trên tinh thần đó, Hồ Chí Minh nhấn mạnh: mọiđường lối, chính sách đều chỉ nhằm đưa lại quyền lợi cho dân, việc gì có lợi chonhân dân dù nhỏ cũng cố gắng làm, việc gì có hại cho dân dù nhỏ cũng cố gắngtránh Mọi hoạt động của chính quyền phải nhằm mục tiêu mang lại quyền lợi chonhân dân và lấy con người làm mục tiêu phấn đấu lâu dài Trách nhiệm của Nhànước là nhằm thoả mãn những nhu cầu thiết yếu của nhân dân, mà trước hết là:

“Làm cho dân có ăn

Làm cho dân có mặc.

Làm cho dân có chỗ ở

Làm cho dân được học hành.”

Nhân dân là người làm chủ Nhà nước, thì mọi hoạt động của Nhà nước đềuphải hướng tới phục vụ nhân dân, chứ không phải là để “đè đầu cưỡi cổ nhân dân”.Trong thư “Gửi các Uỷ ban nhân dân, các bộ, tỉnh, huyện và làng”, Chủ tịch HồChí Minh đã nhắc nhở: “Chúng ta hiểu rằng, các cơ quan Chính phủ từ toàn quốccho đến các làng, đều là công bộc của dân, nghĩa là để gánh vác công việc chungcho dân, chứ không phải đè đầu dân như trong thời kỳ dưới quyền thống trị củaPháp, Nhật”

Bản thân Bác suốt đời là một tấm gương trong sáng phục vụ Tổ quốc, phục

vụ nhân dân, Người nói: "Cả đời tôi chỉ có một mục đích là phấn đấu cho quyền lợicủa Tổ quốc và hạnh phúc của nhân dân Những khi tôi phải ẩn nấp nơi núi non,hoặc ra vào chốn tù tội, xông pha sự hiểm nghèo, là vì mục đích đó Đến lúc nhờquốc dân đoàn kết, tranh được chính quyền, uỷ thác cho tôi gánh vác việc Chínhphủ, tôi lo lắng đêm, ngày, nhẫn nhục, cố gắng vì mục đích đó "

  Bên cạnh đem lại lợi ích cho nhân dân, chăm lo mọi mặt đời sống nhân dân,nhà nước phải biết kết hợp, điều chỉnh các loại lợi ích khác nhau giữa các giai cấp,tầng lớp xã hội, các bộ phận dân cư để luôn được mọi người dân tin tưởng, ủng hộ

Và điều đặc biệt quan trọng là để phục vụ tốt nhân dân thì bộ máy nhà nước phảithật sự liêm khiết, trong sạch, tránh quan liêu, tham nhũng, đặc quyền, đặc lợi,…Bác đã dạy rằng: Phải xây dựng một nền chính trị liêm khiết, kiên quyết đấu tranhvới ba thứ giặc nội xâm là: tham ô, lãng phí, quan liêu Một mặt Nhà nước phảithực hành dân chủ rộng rãi với nhân dân mặt khác phải thực hành chuyên chính vớimọi hành động xâm hại đến lợi ích của tổ quốc, quyền làm chủ của nhân dân

Hồ Chí Minh chú ý mối quan hệ giữa người chủ nhà nước là nhân dân vớicán bộ nhà nước là công bộc của dân, do dân bầu ra, được nhân dân uỷ quyền Sự

ủy quyền đó thể hiện lòng tin của nhân dân đặt cho cán bộ Người đặt vấn đề vớicán bộ Nhà nước phải “làm sao cho được lòng dân, dân tin, dân mến, dân yêu”.Muốn vậy thì trong mọi trường hợp người cán bộ phải đặt quyền lợi của nhân dânlên trên hết, xứng đáng là người đầy tớ trung thành, tận tụy của nhân dân Lợi íchcủa nhân dân chính là lợi ích lâu dài của đất nước.Người nói: “Nếu không có nhândân thì chính phủ không đủ lực lượng Nếu không có chính phủ thì nhân dân không

ai dẫn đường” Trong Di chúc, Người nhắc nhở cán bộ, đảng viên phải làm thế nào

để xứng đáng vừa “là người lãnh đạo”, vừa “là người đầy tớ trung thành của nhândân” Là người đầy tớ thì phải trung thành, tận tuỵ, cần kiệm kiêm chính, chí công

vô tư, lo trước thiên hạ, vui sau thiên hạ… Là người lãnh đạo thì phải có trí tuệ hơnngười, minh mẫn, sáng suốt, nhìn xa trông rộng, gần gũi nhân dân, trọng dụng hiềntài… Như vậy, để làm người thay mặt nhân dân phải gồm đủ cả đức và tài, phảivừa hiền lại vừa minh

Nhà nước vì dân còn là Nhà nước có trách nhiệm trước dân Nhiều lần Ngườicăn dặn: “bất cứ việc gì cũng vì lợi ích của nhân dân mà làm và chịu trách nhiệmtrước nhân dân” “Chính sách của Đảng và Chính phủ phải hết sức chăm nom đếnđời sống của nhân dân, nếu dân đói là Đảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân rét làĐảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân dốt là Đảng và Chính phủ có lỗi, nếu dân ốm làĐảng và Chính phủ có lỗi.”

Bản thân cuộc đời Hồ Chí Minh là một tấm gương sáng về một con ngườisuốt đời phụng sự Tổ quốc, phụng sự nhân dân Là Chủ tịch Đảng, Chủ tịch nước,nhưng Người không coi mình đứng ở đỉnh tháp quyền lực mà quan niệm chức vụ

đó là do nhân dân trao cho để phục vụ nhân dân Năm 1946, trả lời các nhà báonước ngoài, Người nói: “Tôi tuyệt nhiên không ham muốn công danh phú quý mộtchút nào Bây giờ phải gánh chức Chủ tịch là vì đồng bào uỷ thác thì tôi phải gắngsức làm, cũng như một người lính vâng mệnh lệnh quốc dân ra trước mặt trận Baogiờ đồng bào cho tôi lui thì tôi rất vui lòng lui ”

Tư tưởng của Hồ Chí Minh về Nhà nước của dân, do dân, vì dân có sứcsống, sức hấp dẫn và có sức lan tỏa rộng Chính vì vậy, trong mỗi bước đi củachúng ta hiện nay, việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa Việt Nam, tư tưởng của Hồ Chí Minh về Nhà nước của dân, do dân, vì dânvẫn đang tiếp tục soi sáng con đường chúng ta đi.

2 Nhà nước pháp quyền

Khi bôn ba nơi hải ngoại, nghiên cứu và học hỏi kinh ngiệm của các nướcphương Tây, ý tưởng về xây dựng nhà nước pháp quyền đã xuất hiện ở Hồ ChíMinh Trong hoàn cảnh như vậy, Người đã nhận thức được vai trò của pháp luậttrong điều hành quản lý xã hội Để nhà nước thực sự là của dân, do dân và vì dân,

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ là phải xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam nhằm làmcho hoạt động của Nhà nước ta đem lại hiệu quả xã hội thực sự. 

Nhà nước pháp quyền là một nhà nước có cách thức tổ chức và hoạt độnghoàn toàn khác các nhà nước độc tài, chuyên chế, nhà nước cai trị Sự khác biệt thểhiện trong tổ chức và hoạt động của nhà nước trong khuôn khổ pháp luật, đó là hệthống pháp luật dân chủ, phản ánh công lý, phù hợp với quyền tự nhiên của conngười Nhà nước ấy được tổ chức và hoạt động trên cơ sở chủ quyền nhân dân, có

cơ chế phân công, kiểm soát quyền lực nhà nước nhằm bảo đảm, bảo vệ quyền conngười, tự do cá nhân Ngoài ra nó còn là công cụ để phục vụ xã hội, phục vụ conngười, mang lại lợi ích cho công dân, bảo vệ tự do cá nhân và công bằng xã hội.Nhà nước cũng như các chủ thể khác trong xã hội đều luôn tôn trọng và thực hiệnpháp luật một cách nghiêm chỉnh

Tóm lại, Nhà nước pháp quyền là nhà nước đề cao vai trò của pháp luật trongđời sống nhà nước và xã hội, được tổ chức, hoạt động trên cơ sở một hệ thống phápluật dân chủ, công bằng và các nguyên tắc chủ quyền nhân dân, phân công và kiểmsoát quyền lực nhà nước nhằm bảo đảm quyền con người, tự do cá nhân, côngbằng, bình đẳng trong xã hội