TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH TIỂU LUẬN MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH MÔN HỌC GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH Tên chủ đề HPI Nhận thức của bản thân v[.]
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG XÃ HỘI
TRUNG TÂM GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH
TIỂU LUẬN MÔN GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG VÀ AN NINH MÔN HỌC: GIÁO DỤC QUỐC PHÒNG – AN NINH Tên chủ đề HPI: Nhận thức của bản thân về chiến tranh theo quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Nét đặc sắc của nghệ thuật chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc trong lịch sử dân tộc, ý nghĩa thực tiễn về bài học lòng dân, tinh thần đoàn kết dân tộc, trách nhiệm bản thân. Tên chủ đề HPII: Họ và tên sinh viên:
Số báo danh:
Phòng thi:
Lớp tín chỉ:
Lớp niên chế:
Ngày sinh:
Hà Nội, ……/……/2022
Trang 2MỤC LỤC
PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU 1
PHẦN II: NỘI DUNG 2
CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN TRANH THEO QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN, TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 2
1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về chiến tranh, quân đội và bảo vệ tổ quốc 2
1.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về chiến tranh 2
1.1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về quân đội 3
1.1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về bảo vệ tổ quốc 4
1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội và bảo vệ tổ quốc 5
1.2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh 5
1.2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân đội 6
1.2.3 Tư tưởng Hồ Chí Minh về bảo vệ Tổ quốc 8
II NÉT ĐẶC SẮC CỦA NGHỆ THUẬT CHIẾN TRANH NHÂN DÂN, TOÀN DÂN ĐÁNH GIẶC TRONG LỊCH SỬ DÂN TỘC 11
2.1 Đặc sắc của nghệ thuật chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc trong lịch sử dân tộc 11
2.1.1 Trong chiến tranh nhân dân ở nước ta, 11
2.1.2 Trong khởi nghĩa vũ trang ở nước ta 11
2.1.3 Trong chiến tranh bảo vệ Tổ quốc 12
2.2 Ý nghĩa thực tiễn về bài học lòng dân, tinh thần đoàn kết dân tộc 13
Trang 32.2.1 Đoàn kết là một truyền thống quý báu của nhân dân tộc Việt
Nam 13
2.2.2 Đại đoàn kết là tập hợp sức mạnh của toàn dân tộc, trong đó liên minh giữa nông dân, công nhân và trí thức là nòng cốt 14
2.2.3 Đại đoàn kết là một chiến lược quan trọng của cách mạng, là nhân tố quyết định mọi thành công 15
2.2.4 Phương thức để thực hiện đại đoàn kết dân tộc là thống nhất những điểm tương đồng, khắc chế những điểm khác biệt 16
2.3 Trách nhiệm bản thân trong bảo vệ hào bình 17
KẾT LUẬN 19
TÀI LIỆU THAM KHẢO 20
Trang 4PHẦN I: LỜI MỞ ĐẦU
Trong thời gian qua, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đã nắm bắt kịpthời những thuận lợi, thời cơ, vượt qua khó khăn, thách thức, đoàn kết, chungsức, đồng lòng nỗ lực phấn đấu đạt được nhiều thành tựu rất quan trọng, khátoàn diện trên các lĩnh vực, trong đó có cả lĩnh vực quốc phòng, an ninh.Chúng ta “Tiếp tục giữ vững và tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp vềmọi mặt của Đảng; sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối vớiquốc phòng, an ninh và lực lượng vũ trang”
Toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta nỗ lực phấn đấu thực hiện thắng lợiNghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về “Chiến lược bảo vệ Tổ quốctrong tình hình mới” và phương hướng, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, bảo vệ
Tổ quốc mà Đại hội XII của Đảng xác định Đẩy mạnh đấu tranh làm thất bại
âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thùđịch; nỗ lực ngăn chặn những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trongnội bộ; làm thất bại âm mưu, thủ đoạn đòi đa nguyên, đa đảng, “phi chính trịhóa” lực lượng vũ trang của các thế lực thù địch; ứng phó có hiệu quả với cáctình huống, các mối đe dọa an ninh phi truyền thống, kiềm chế sự gia tăng tộiphạm , góp phần quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc,nâng cao tiềm lực, uy tín, vị thế quốc tế của đất nước Tổ chức triển khai cóhiệu quả các giải pháp thực hiện chủ trương tăng cường tiềm lực quốc phòng,
an ninh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Nắm
bắt được điều đó, tác giả đã chọn đề tài “Nhận thức của bản thân về chiến tranh theo quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh Nét đặc sắc của nghệ thuật chiến tranh nhân dân, toàn dân đánh giặc trong lịch sử dân tộc, ý nghĩa thực tiễn về bài học lòng dân, tinh thần đoàn kết dân tộc, trách nhiệm bản thân.” để có cái nhìn sâu và rộng hơn.
Trang 6PHẦN II: NỘI DUNG CHƯƠNG I: MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ CHIẾN TRANH THEO QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC- LÊNIN, TƯ TƯỞNG
HỒ CHÍ MINH
1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về chiến tranh, quân đội và bảo vệ tổ quốc
1.1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về chiến tranh
Theo C Mác, chiến tranh với tư cách là một hiện tượng chính trị - xãhội xuất hiện khi mà lực lượng sản xuất phát triển đến mức có khả năng tạo rasản phẩm thặng dư Cùng với sự phát triển của năng suất lao động, đã diễn ra
sự phân công lao động xã hội Sản xuất phát triển, làm cho sức lao động củacon người có khả năng sản xuất ra số lượng sản phẩm nhiều hơn số lượng sảnphẩm cần thiết cho sự duy trì sức lao động Khả năng chiếm đoạt thành quảlao động của người khác xuất hiện và cũng xuất hiện sự bất bình đẳng về kinh
tế, tạo ra khả năng người bóc lột người Do kết quả của việc phân chia xã hộithành giai cấp mà xuất hiện nhà nước, quân đội, cảnh sát, v.v Cùng với sựxuất hiện chế độ tư hữu tư nhân về tư liệu sản xuất, giai cấp và nhà nước, đãxuất hiện những cuộc chiến tranh nhằm chiếm đoạt lãnh thổ, tài sản và nôdịch các dân tộc nhỏ yếu Từ đó, C Mác cho rằng, chiến tranh là sự kế tụcchính trị của một giai cấp, một nhà nước nhất định bằng thủ đoạn bạo lực.Ông đã chỉ ra chiến tranh và chính trị có liên quan với nhau, cơ sở của mọinền chính trị và mọi cuộc chiến tranh nằm ngay trong bản thân tính chất củachế độ chính trị - xã hội, trong hệ thống các quan hệ sản xuất và quan hệ kinh
tế của con người Đồng thời nhấn mạnh: chính trị bao giờ cũng biểu thị nhữngquyền lợi của một giai cấp nhất định, không có và không thể có chính trị siêugiai cấp, do dó sẽ không có và không thể có các cuộc chiến tranh không mangmục đích chính trị và giai cấp Tổng kết cuộc chiến tranh Pháp - Phổ (1870 -
Trang 71871), C Mác kết luận: chính trị sau khi dẫn đến chiến tranh thì nó vẫn tiếptục cả trong thời kỳ chiến tranh.
C Mác đã bác bỏ quan điểm của các nhà tư tưởng tư sản, coi chiếntranh chỉ là sự kế tục của chính trị đối ngoại; chứng minh giữa chính trị đốinội và chính trị đối ngoại của một nhà nước có mối liên hệ hữu cơ không thểtách rời, đó chỉ là hai mặt của cùng một đường lối chính trị Chính trị đối nộibiểu hiện bản chất giai cấp của nhà nước và các quyền lợi của giai cấp thốngtrị Vì vậy, tính chất của chính trị đối ngoại, thông thường do chính trị đối nộiquyết định Chính trị đối nội của một nhà nước như thế nào thì về cơ bản,chính trị đối ngoại của nó cũng sẽ như thế ấy
1.1.2 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về quân đội
Bản chất giai cấp của quân đội
Chủ nghĩa Mác-lenin khẳng định: bản chất giai cấp của quân đội phụthuộc vào bản chất giai cấp của nhà nước đã tổ chức ra quân đội đó.bản chấtgiai cấp của quân đội là tương đối ổn định nhưng không phải là bất biến
Sự vận động và phát triển bản chất giai cấp của quân đội bị chi phối bởinhiều yếu tố như: giai cấp,nhà nước,các lực lượng,tổ chức chính trị xã hội vàviệc giải quyết các mối quan hệ trong quân đội
Do sự tác động của các yếu tố trên mà bản chất giai cấp của quân đội
có thể được tăng cường hoặc bị phai nhạt,thậm chí bị biến chất và tuột khỏitay nhà nước,giai cấp đã tổ chức ra,nuôi dưỡng quân đội đó
Sức mạnh chiến đấu của quân đội
Bảo vệ và phát triển tư tưởng của Các Mác – Ph.Angghen,VI.Lenin chỉ
rõ sức mạnh chiến đấu của quân đội phụ thuộc vào nhiều yếu tố như: quânsố,tổ chức,cơ cấu biên chế,yếu tố chính trị tinh thần và kỷ luật;số lượng,chấtlượng vũ khí trang bị kĩ thuật;trình độ huấn luyện và thể lực,trình độ khoa học
Trang 8và nghệ thuật quân sự;bản lĩnh lãnh đạo,trình độ tổ chức chỉ huy của cán bộcác cấp.
Giữa các yếu tố trên có mối quan hệ biện chứng với nhau Tuynhiên,trong những điều kiện xác định,yếu tố chính trị tinh thần giữ vai tròquyết định đến sức mạnh chiến đấu của quân đội
1.1.3 Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về bảo vệ tổ quốc
Từ thực tiễn tình hình thế giới cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX và côngcuộc đấu tranh chống xâm lược của chủ nghĩa đế quốc, bảo vệ chính quyền
Xô viết non trẻ - Nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới; đồng thời,
kế thừa tư tưởng vũ trang quần chúng bảo vệ thành quả cách mạng xã hội chủnghĩa của C Mác và Ph Ăngghen, V.I Lênin đã tổng kết, bổ sung, phát triển,xây dựng nên học thuyết bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa Trong đó, Ông đãkhái quát và luận giải những vấn đề có tính nguyên tắc đối với công cuộc bảo
vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của giai cấp công nhân và nhân dân lao động,như: tính tất yếu khách quan, mục tiêu, nhiệm vụ, phương thức, lực lượng vàsức mạnh bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa; vai trò lãnh đạo của Đảng Cộngsản, sự quản lý của Nhà nước; xây dựng và củng cố khả năng quốc phòng; tổchức, xây dựng quân đội kiểu mới; vấn đề vũ trang cho toàn dân; mối quan hệgiữa xây dựng với bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, v.v
Theo V.I Lênin, để bảo vệ thành quả cách mạng đã giành được, giaicấp vô sản tất yếu phải cầm vũ khí chiến đấu bảo vệ Tổ quốc xã hội chủnghĩa Người viết: “Không cầm vũ khí bảo vệ nước cộng hòa xã hội chủnghĩa, thì chúng ta không thể tồn tại được Giai cấp thống trị không bao giờnhường chính quyền cho giai cấp bị trị Nhưng giai cấp bị trị phải chứng minhtrên thực tế rằng họ không những có khả năng lật đổ bóc lột, mà còn có khảnăng tự tổ chức, huy động hết thảy để tự bảo vệ lấy mình”1 Đồng thời, bảo
vệ Tổ quốc bao giờ cũng gắn với bảo vệ Đảng Cộng sản, Nhà nước và chế độ
xã hội chủ nghĩa Người chỉ rõ: “Chúng ta tán thành “bảo vệ tổ quốc”, nhưng
Trang 9cuộc chiến tranh giữ nước mà chúng ta đang đi tới, là một cuộc chiến tranhbảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, bảo vệ chủ nghĩa xã hội với tính cách là tổquốc, bảo vệ nước Cộng hòa Xô viết, với tính cách là một đơn vị trong đạoquân thế giới của chủ nghĩa xã hội”
1.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh, quân đội và bảo vệ tổ quốc
1.2.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh về chiến tranh
Hồ Chí Minh đã xác định tính chất xã hội của chiến tranh: chiến tranhxâm lược là phi nghĩa, chiến tranh chống xâm lược là chính nghĩa, từ đó xácđịnh thái độ của chúng ta là ủng hộ chiến tranh chính nghĩa, phản đối chiếntranh phi nghĩa
Trên cơ sở lâp trường duy vât biên chứng, Hồ Chí Minh đã sớm đánhgiá đúng đắn bản chất, qui luât của chiến tranh, tác động của chiến tranh đếnđời sống xã hội Hồ Chí Minh đã chỉ rõ, cuộc chiến tranh do thực dân Pháptiến hành ở nước ta là cuộc chiến tranh xâm lược Ngược lại cuộc chiến tranhcủa nhân dân ta chống thực dân Pháp xâm lược là cuộc chiến tranh nhằm bảo
vệ độc lập chủ quyền và thống nhất đất nước
Xác định tính chất xã hôi của chiến tranh, phân tích tính chất chính trị –
xã hôi của chiến tranh xâm lươc thuôc địa, chiến tranh ăn cướp của chủ nghĩa
đế quốc, chỉ ra tính chất chính nghĩa của chiến tranh giải phóng dân tôc HồChí Minh đã xác định tính chất xã hội của chiến tranh: chiến tranh xâm lược
là phi nghĩa, chiến tranh chống xâm lược là chính nghĩa, từ đó xác định thái
độ của chúng ta là ủng hộ chiến tranh chính nghĩa, phản đối chiến tranh phinghĩa
Kế thừa và phát triển tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin về bạo lựccách mạng, Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạo vào thực tiễn chiến tranh cáchmạng Việt Nam Người khẳng định: “chế độ thực dân, tự bản thân nó đã làmột hành đọng bạo lực, độc lập, tự do không thể cầu xin mà có được phải
Trang 10dùng bạo lực cách mạng chống lại bạo lực phản cách mạng, giành lấy chínhquyền và bảo vệ chính quyền”.
Hồ Chí Minh khắng định: Ngày nay chiến tranh giải phóng dân tôc củanhân dân ta là chiến tranh nhân dân đăt dưới sư lãnh đao của Đảng Cáchmạng là sự nghiệp của quần chúng Hồ Chí Minh luôn coi con người là nhân
tố quyết định thắng lợi trong chiến tranh Người chủ trương phải dựa vào dân,coi dân là gốc, là cội nguồn của sức mạnh để “xây dựng lầu thắng lợi”
Chiến tranh nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng là cuộc chiến tranhtoàn dân, phải động viên toàn dân, vũ trang toàn dân và đặt dưới sự lãnh đạocủa Đảng Cộng sản Theo tư tưởng Hồ Chí Minh, đánh giặc phải bằng sứcmạnh của toàn dân, trong đó phải có lực lượng vũ trang nhân dân làm nòngcốt Kháng chiến toàn dân phải đi đôi với kháng chiến toàn diện, phát huy sứcmạnh tổng hợp của toàn dân, đánh địch trên tất cả các mặt trận: quân sự,chính trị, kinh tế, văn hoá…
Sự khái quát trên đã phản ánh nét đặc sắc của chiến tranh nhân dân ViệtNam trong thời đại mới và là một sự phát triển cao tư tưởng vũ trang toàn dâncủa chủ nghĩa Mác – lênin Sự phát triển sâu sắc làm phong phú thêm lí luậnmác xít về chiến tranh nhân dân trong điều kiện cụ thể ở Việt Nam
1.2.2 Tư tưởng Hồ Chí Minh về quân đội
Khẳng định sự ra đời của quân đội là 1 tất yếu,là vấn đề có tính quy luật trong đấu tranh giai cấp,đấu tranh dân tộc ở Việt Nam.
Theo chỉ thị của chủ tịch Hồ Chí Minh, ngày 22/12/1944, tại một khurừng giữa 2 tổng Hoàng hoa Thám và Trần hưng Đạo thuộc châu NguyênBình-tỉnh Cao Bằng.đồng chí Võ Nguyên Giáp được Đảng và lãnh tụ Hồ ChíMinh ủy nhiệm tổ chức lãnh đạo và tuyên bố thành lập đội Việt Nam tuyêntruyền giải phóng quân-tiền thân của quân đội ta hiện nay
Để thực hiện được mục tiêu cách mạng chủ tịch Hồ Chí Minh và ĐảngCSVN đã tổ chức ra lực lượng vũ trang cách mạng làm nòng cốt cho cuộc đấu
Trang 11tranh giai cấp,dân tộc mà tiền thân là những đội xích vệ đỏ,du kích vũtrang,sau đó phát triển thành quân đội nhân dân.
Quân đội nhân dân Việt Nam(QĐNDVN) là lực lượng vũ trang cáchmạng của giai cấp công nhân và quần chúng lao động,đấu tranh với kẻ thùgiai cấp và kẻ thù dân tộc
Quân đội nhân dân Việt Nam mang bản chất của giai cấp công nhân.
Chủ tịch Hồ Chí Minh thường xuyên coi trọng bản chất của giaicấp công nhân cho quân đội, coi đó là cơ sở, nền tảng để xây dựng quân độivững mạnh toàn diện
Ngay từ khi ra đời và trong suốt quá trình phát triển ,quân đội taluôn thực sự là một quân đội kiểu mới mang bản chất cách mạng của giai cấpcông nhân,đồng thời có tính nhân dân và tính dân tộc sâu sắc
Bản chất giai cấp của quân đội ta được đúc kết qua lời khen của Bác:”quân đội ta trung với Đảng,hiếu với dân,sẵn sàng chiến đấu hy sinh vì độc lập
tự do của tổ quốc,vì chủ nghĩa xã hội.nhiệm vụ nào cũng hoàn thành,khó khănnào cũng vượt qua,kẻ thù nào cũng đánh thắng”
Quân đội ta từ nhân dân mà ra,vì nhân dân mà chiến đấu.
Người lập luận,bản chất giai cấp công nhân và tính nhân dân của quânđội ta là một thể thống nhất,xem đó như là biểu hiện tính quy luật của quátrình hình thành và phát triển quân đội kiểu mới ,quân đội của giai cấp vô sản
Đảng lãnh đạo tuyệt đối,trực tiếp về mọi mặt,đối với quân đội là mộtnguyên tắc xd quân đội kiểu mới-quân đội của giai cấp vô sản
+ ĐCSVN,Người tổ chức lãnh đạo giáo dục và rèn luyện quân đội lànhân tố quyết định sự hình thành và phát triển bản chất giai cấp công nhâncủa quân đội ta
Trang 12+Trong suốt quá trình chiến đấu và trưởng thành của quân đội, Hồ ChíMinh luôn dành sự chăm lo đặc biệt đối với quân đội.điều này được thể hiện
rõ nét trong cơ chế lãnh đạo:tuyệt đối,trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối vớiquân đội trong thực hiện chế độ công tác Đảng,công tác chính trị
Nhiệm vụ và chức năng cơ bản của quân đội
Mục tiêu lý tưởng chiến đấu của quân đội ta là thực hiện mục tiêu lýtưởng cách mạng của Đảng,của giai cấp công nhân và của toàn dân tộc:gắngiải phóng dân tộc với giải phóng giai cấp,độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa
xã hội
Nhiệm vụ của quân đội ta hiện nay là phải luôn luôn sẵn sàng chiến đấu
và chiến đấu thắng lợi bảo vệ tổ quốc XHCN
Trước tình hình nhiệm vụ mới của cách mạng và của quân đội,quân độicòn phải tham gia vào nhiệm vụ xây dựng đất nước,sản xuất ra của cải vậtchất và tiến hành công tác huấn luyện
Quân đội ta có 3 chức năng:là quân đội chiến đấu,đội quân công tác vàquân đội sản xuất Với tư cách là đội quân chiến đấu,quân đội luôn sẵn sàngchiến đấu và chiến đấu chống xâm lược,bảo vệ vững chắc tổ quốcVNXHCN,góp phần bảo vệ trật tự an toàn XH,tham gia vào cuộc tiến côngđịch trên mặt trận lý luận,chính trị,tư tưởng văn hóa…
Là đội quân sản xuất,quân đội tích cực tăng gia sản xuất cải thiện đờisống,xd kinh tế,góp phần xd,phát triển đất nước Trong điều kiện hiệnnay,quân đội còn là lực lượng nòng cốt và xung kích trong xd kinh tế quốcphòng ở các địa bàn chiến lược,nhất là ở biên giới,biển đảo,vùng sâu,vùng xacòn nhiều khó khăn gian khó và ở những địa bàn có những tình huống phứctạp nảy sinh
Là đội quân công tác,quân đội tham gia vận động quần chúng nhân dân
xd cơ sở chính trị xã hội vững mạnh,góp phần tăng cường sự đoàn kết giữa