Ngày soạn Ngày dạy Tuần 20 Tiết 73 Hướng dẫn đọc thêm Văn bản BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN Tô Hoài I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Kiến thức Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nh[.]
Trang 1Ngày soạn:………
Ngày dạy :………
Tuần 20 - Tiết 73
Hướng dẫn đọc thêm Văn bản: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
Tô Hoài
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện viết cho thiếu nhi
- Dế mèn: Một hình ảnh đẹp cho tuổi trẻ sôi nổi nhưng tính tình bồng bột và kiêu ngạo
- Một số biện pháp nghệ thuật xây dựng nhân vật đạc sắc trong đoạn trích
2 Kĩ năng:
- Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả
- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi cần viết văn miêu tả
3 Thái độ:
Phải sống vì mình vì người khác không nêu kiêu ngạo , hung hăng sẽ gây hại cho bản thân và mọi người xung quanh
II CHUẨN BỊ:
GV: Bài soạn, tranh ảnh có liên quan
HS: Bài soạn ở nhà theo hướng dẫn của giáo viên
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động 1: Khởi động 5’
MT: GV kiểm tra sự chuẩn bị, giới
thiệu bài mới.
1) Ổn định lớp:
2) Kiểm tra bài cũ:
-Kiểm tra sự chuẩn bị của học sinh
3) Giới thiệu bài mới: Các em đã
học xong phần văn học Trung Đại
Hôm nay chúng ta sẽ sang phần văn
học hiện đại và bài học đầu tiên là
bài viết về loài vật của nhà văn Tô
Hoài, là một cây bút chuyên viết
truyện cho thiếu nhi …
Hoạt động 2: (5’)HDHS tìm hiểu
về tác giả, tác phẩm
MT: Gv giúp hs nắm vài nét về tác
giả, tác phẩm.
H.Em hãy nêu đôi nét về tác giả, tác
phẩm ?
- Chuẩn bị đầy đủ
- Lắng nghe
-Nêu về tác giả
I GIỚI THIỆU
1) Tác giả: Tên thật là Nguyễn
Sen sinh năm 1920 Viết văn từ trước CM Tháng Tám 1945 Có
Trang 2H.Bài được trích từ chương mấy ?
Sáng tác năm nào ?
-Nhận xét
GV giới thiệu rõ hơn đôi nét về tác
giả, tác phẩm
-Cho học sinh xem hình tác giả
Hoạt động 3: HDHS Đọc và tìm
hiểu văn bản 25’
MT: GV giúp hs đọc diễn cảm văn
bản.
Thấy được vẻ đẹp cường tráng và
tính tình xốc nổi của Dế Mèn, bài
học kinh nghiệm.
Nghệ thuật kể đặc sắc.
Xây dựng hình ảnh, sử dụng các
phép tu từ, lời văn có chọn lọc.
HDHS đọc: Đọc trôi chảy, phần
miêu tả dế Mèn đọc nhẹ nhàng đôi
kh tự hào, phần trêu chọc chị cốc
cần phân biệt rõ giọng người kể và
giọng nhân vật
-Đọc trước một đoạn
-Gọi học sinh đọc tiếp
-Nhận xét cách đọc của học sinh
-Yêu cầu học sinh tìm bố cục
H.Bài chia làm mấy đoạn? Ý chính
của từng đoạn ?
-Nhận xét
-Yêu cầu học sinh đọc đoạn 1
H.Bài văn được kể theo ngôi thứ
mấy ? Lời của nhân vật nào ?
H.Bài văn có những nhân vật nào ?
Nhân vật nào là nhân vật chính ?
H.Dế Mèn được miêu tả với ngoại
hình như thế nào ?
-Nhận xét
-Trích từ chương I: “Dế Mèn phiêu lưu kí”
- Chú ý
- Lắng nghe
-Đọc theo hướng dẫn của giáo viên
-Chú ý
-Tìm bố cục của bài
-Nhận xét - bổ sung
-Đọc đoạn 1
-Ngôi thứ 3, lời của dế Mèn
-Dế Mèn, dế Choắt, chị Cốc…Dế Mèn là nhân vật chính
-Tìm ngoại hình của dế Mèn
số lượng lớn tác phẩm gồm nhiều thể loại
2) Tác phẩm: Trích từ truyện
"Dế Mèn phiêu lưu kí" Là tác phẩm nổi tiếng viết về loài vật dành cho thiếu nhi
II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
1) Đọc văn bản:
2) Bố cục: 2 đoạn.
Đoạn 1: Từ đầu…Thiên hạ rồi
->Miêu tả về hình dáng và tính cách của dế Mèn
-Đoạn 2: Tiếp theo…Hết -> Bài học đường đời đầu tiên của dế Mèn
3) Phân tích:
a) Vẻ đẹp cường tráng của Dế mèn.
*Hình dáng của dế Mèn:
-Đôi càng mẫn bóng
-Vuốt nhọn
Trang 3H.Dế Mèn có những hành động nào
đáng chú ý ?
Yêu cầu học sinh thảo luận nhóm 3’
H.Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì
để miêu tả ?
H.Qua đó ta thấy nghệ thuật miêu tả
loài vật của Tô Hoài như thế nào ?
Giảng: Đây là đoạn văn rất đặc sắc,
độc đáo về nghệ thuật tả vật Bằng
cách nhân hóa cao độ, dùng nhiều
tính từ, động từ, từ láy, so sánh rất
chọn lọc và chính xác và cách miêu
tả của tác giả vừa tả hình dáng
chung vừa làm nổi bật các chi tiết
quan trọng của đối tượng, vừa miêu
tả ngoại hình vừa diễn tả cử chỉ,
hành động để bộc lộ được một vẻ
đẹp rất sống động, cường tráng và
cả tính nết của dế Mèn
H.Tính nết của dế Mèn được miêu
tả như thế nào ?
H: Em có nhận xét gì về tính nết
của Dế Mèn?
-Yêu cầu học sinh đọc đoạn 2
-Tóm lược đoạn 2
H.Thái độ của dế Mèn lúc đầu như
thế nào ?
H.Lúc sau như thế nào ?
Giảng: Câu chuyện ngỗ nghịch của
dế Mèn là hậu quả và nó minh
chứng cho tính hung hăng hay bắt
nạt kẻ yếu của dế Mèn nhưng lại
nhát sợ trước kẻ mạnh
H.Tính hay nghịch ranh của dế Mèn
dẫn đến hậu quả gì ?
-Thảo luận tìm hành động của dế Mèn
-Miêu tả loài vật rất sinh động
- Nghệ thuật nhân hóa
- Sinh động, hấp dẫn
- Chú ý
- Tìm trong văn bản
-Rất kiêu căng, ngạo mạn
-Đọc đoạn 2
-Thuật lại diễn biến việc dế Mèn trêu chọc chị Cốc dẫn đến cái chết của dế Choắt
- Lắng nghe
-Tính nghịch ranh của
dế Mèn đã dẫn đến cái
-Đầu to, nổi từng tảng
-Răng đen nhánh
-Râu dài
-Cánh dài
* Hành động của dế Mèn:
-Co cẳng đạp phành phạch -Nhai nhoàm nhoạp
-Đưa 2 cẳng lên vuốt râu
->Tả tỉ mỉ làm nổi bật hình ảnh
dế Mèn là một chàng dế đẹp cường tráng và hùng dũng
b) Tính nết của dế Mèn:
-Đá mấy anh Gọng Vó
-Trêu chọc mấy chị Cào Cào -Cà khịa với tất cả mọi người -Trêu chọc chị Cốc
-> Kiêu căng tự phụ
c) Diễn biến tâm lí, thái độ của
dế Mèn trước cái chết của dế Choắt
-Lúc đầu: Huênh hoang, đắc ý, nằm bắt chân chữ ngu
-Lúc sau: Khiếp sợ, im thin thít, biết chị Cốc đi rồi mới mon men
bò lên
-Tính nghịch ranh của dế Mèn đã gây ra cái chết cho dế Choắt
Trang 4H.Tâm lí dế Mèn diễn biến như thế
nào ?
-H.Dế Mèn đã rút ra được bài học gì
cho bản thân?
H: Qua hình ảnh Dế Mèn tác giả
muốn khuyên chúng ta điều gì?
GV rèn kĩ năng sống:Trong cuộc
sống cũng vậy đừng vì một phút
xốc nổi của tuổi tre để ta phải ân
hận suốt đới
H: Nhận xét về đặc sắc nghệ thuật?
H.Câu cuối cùng của đoạn trích có
gì đặc sắc ?
Hoạt động 4: (5’) HDHS tổng kết.
MT: GV giúp hs nắm lại vài nét
nổi bật về nội dung và nghệ thuật.
H.Em hãy nêu đôi nét về nghệ thuật
của bài ?
H.Nội dung bài nói lên điều gì?
chết cho dế Choắt
- Lúc đầu: Kẻ cả, coi thường, tàn nhẫn, nghịch ranh, hể hả vì trò đùa của mình
-Lúc sau:sợ hãi, bàng hoàng, ngớ ngẩn vì hậu quả, hốt hoảng, lo sợ
Bất ngờ vì cái chết của
dế Choắt, ân hận, sám hối chân thành
-Hung hăng bậy bạ sẽ gây vạ cho chính mình
- Đừng vì một phút xốc nổi của tuổi tre để ta phải ân hận suốt đới
- Chú ý
-Nghệ thuật nhân hóa, ngôn ngữ giàu tính tạo hình
-Vừa thuật lại sự việc vừa gợi tả tâm trạng mang ý nghĩa suy ngẫm sâu sắc
- Nêu nghệ thuật bài
- Nêu nội dung của bài
–>Dế Mèn rút ra bài học: "Hung hăng bậy bạ sẽ gây vạ cho chính mình"
-> Nghệ thuật nhân hóa, ngôn ngữ giàu hình ảnh
III TỔNG KẾT:
1) Nghệ thuật:
- Kể chuyện kết hợp với miêu
tả
- Xây dựng hình tượng nhân vật
Dế Mèn gần gũi với tuổi thơ
- Sử dụng hiệu quả các phép tu từ
- Lựu chọn lời văn giàu hình ảnh, cảm xúc
2) Nội dung:
Bài văn miêu tả Dế Mèn có vẻ đẹp cường tráng của tuổi trẻ nên tính nết còn kiêu căng, xốc nổi
Do bày trò trêu chọc Cốc nên đã gây ra cái chết thảm thương cho
Dế Choắt, Dế Mèn hối hận và rút
ra bài học đường đời cho mình
Trang 5H: Nêu ý nghĩa của văn bản? - Nêu nội dung 3) Ý nghĩa:Đoạn trích nêu lên bài học : tính
kiêu căng của tuổi trẻ có thể làm hại người khác , khiến ta phải ân hận suốt đời
IV.HƯỚNG DẪN CÔNG VIỆC NỐI TIẾP :(5’)
-Đọc lại bài, học bài.
- Tìm đọc truyện Dế Mèn phiêu lưu kí.
- Hiểu, nhớ được ý nghĩa và nghệ thuật độc đáo của văn bản Bài học đường đời đầu
tiên.
-Chuẩn bị bài: "Bài học đường đời đầu tiên( tt)"
-Đọc bài, soạn bài theo phần hiểu văn bản
* Rút kinh nghiệm
………
………
………
………
Trang 6Ngày soạn:………
Ngày dạy :………
Tuần 20 - Tiết 74
H
ướ ng dẫn đọc thêm
Tô Hoài
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Nhân vật, sự kiện, cốt truyện trong một văn bản truyện
- Ôn lại một số kiến thức về danh từ, động từ, tính từ
2 Kĩ năng:
- Văn bản truyện hiện đại có yếu tố tự sự kết hợp với yếu tố miêu tả
- Phân tích các nhân vật trong đoạn trích
- Vận dụng các biện pháp nghệ thuật so sánh, nhân hóa khi cần viết văn miêu tả
3 Thái độ:
Phải sống vì mình vì người khác không nêu kiêu ngạo , hung hăng sẽ gây hại cho bản thân và mọi người xung quanh
II CHUẨN BỊ:
GV: Bài soạn, tranh ảnh có liên quan
HS: Bài soạn ở nhà theo hướng dẫn của giáo viên
III TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
Hoạt động 5:( 40’) HDHS làm
bài tập thêm
MT: GV giúp hs thực hiện
phần luyện tập về các nhân vật
sự kiện trong văn tự.
-Yêu cầu học sinh chia nhóm
thảo luận
-HDHS viết đoạn văn
-Nhận xét
GV đưa yêu cầu
-L: Trình bày
-L: Nhận xét
- GV: Điều chỉnh
-Thảo luận nhóm
- Trình bày
- Nhận xét
- Thực hiện yêu cầu
- Trình bày
- Nhận xét, bổ sung
- Ghi nhận
* LUYỆN TẬP:
1/ Em hãy nêu những năng lực và
phương pháp cần thiết để miêu tả? Khi miêu tả quan trọng nhất là năng lực quan sát chọn ra những đặc điểm nổi bật, rồi từ đó tưởng tượng, so sánh và nhận xét để cho đối tượn miêu tả hiền lên cụ thể, sinh động hơn
2/ Tìm 5 danh từ Đặt câu với mỗi
danh từ đó
( học sinh, cô giáo, bầu trời, quê hương, cánh đồng, dòng sông…)
3/ Tìm 5 động từ Đặt câu với mỗi
động từ đó
Trang 7( đi, nhìn, hát, viết, đọc, cười…)
4/ Tìm 5 tính từ Đặt câu với mỗi
tính từ đó
( xa xa, ngọt, mặn, hiền, thông
minh, dịu dàng )
5/ Viết một đoạn văn ngắn kể lại một lần em phạm lỗi và rất ân hận - Gợi ý: MB: Giới thiệu lỗi lầm em đã phạm TB: Kể lại nguyên nhân, diễn biến, kết quả của sự việc KB: Cảm nghĩ của em IV.HƯỚNG DẪN CÔNG VIỆC NỐI TIẾP :(5’) -Đọc lại bài, học bài. - Tìm đọc truyện Dế Mèn phiêu lưu kí - Hiểu, nhớ được ý nghĩa và nghệ thuật độc đáo của văn bản Bài học đường đời đầu tiên. -Chuẩn bị bài: "Phó từ" +Tìm hiểu các ví dụ, tìm thêm phó từ + Thực hiện trước các bài tập * Rút kinh nghiệm ………
………
………
………