Ngày soạn Ngày dạy TUẦN 4 TIẾT 14 Tập làm văn CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN TỰ SỰ I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Kiến thức Yêu cầu về sự thống nhấn của chủ đề trong một văn bản tự sự Những biểu hiện giữa mối qu[.]
Trang 1Ngày soạn:………
Ngày dạy :………
TUẦN 4 - TIẾT 14
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức:
- Yêu cầu về sự thống nhấn của chủ đề trong một văn bản tự sự
- Những biểu hiện giữa mối quan hệ giữa chủ đề , sự việc trong bài văn tự sụ
- Bố cục của bài văn tự sự
2 Kĩ năng:
Tìn chủ đề, dàn bài và viết dược phần mở bài cho bài văn tự sự.
3 Thái độ:
Khi viết bài văn cần phải có chủ đề và các đảm bảo bố cục ba phần.
II CHUẨN BỊ:
GV: SGV+SGK+Tham khảo
- Bảng phụ
HS: Chuẩn bị theo HD của GV
III TIẾN TRÌNH TỔ CHÚC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS NỘI DUNG GHI BẢNG Hoạt động 1: Khởi động 5’
Mục tiêu cần đạt:: GV kiểm tra
kiến thức bài “ Sự tích Hồ
Gươm” và đưa ngữ liệu vào bài
mới.
1) Ổn định lớp :
2) Kiểm tra sự chuẩn bị :
Kiểm tra vở bài soạn
3) Giới thiệu bài mới :Các tiết
trước các em đã tìm hiểu làm một
bài văn tự sự, phải là một bài văn
có đầy đủ ý nghĩa, phải đề cập
đến vấn đề có liên quan đến ý
nghĩa suốt câu chuyện Những
vấn đề chủ yếu của câu chuyện
mà người viết muốn đề cập đến
gọi là chủ đề Một chủ đề sẽ triển
khai như thế nào?
Hoạt động 2:(20') HDHS
tìm hiểu chủ đềvà dàn bài.
Mục tiêu cần đạt:: GV giúp hs
nắm được chủ đề là vấn đề chủ
yếu của văn bản
Nắm được nhiện vụ của ba phần
trong bài văn tự sự.
-Yêu cầu HS đọc bài văn
- Nộp vở bài soạn
-Lắng nghe
-Đọc bài văn
I TÌM HIỂU CHỦ ĐỀ VÀ DÀN BÀI CỦA BÀI VĂN
TỰ SỰ:
1) Đọc bài văn:
2) Trả lời câu hỏi:
Trang 2H.Việc Tuệ Tĩnh ưu tiên chữa trị
trước cho chú bé con nhà nông
dân bị gãy đùi đã nói lên phẩm
chất gì của người thầy thuốc ?
GV chốt:Từ chối chữa bệnh cho
nhà giàu trước vì bệnh ông ta nhẹ,
chữa ngay cho con người nông
dân vì chú bé nguy hiểm hơn
Ông đã tỏ ra là người có bản lĩnh,
không sợ làm mất lòng Vương gia
đã chứng tỏ tấm lòng của ông ai
nguy hiểm hơn thì chữa trước lại
không màng danh lợi Đó là tấm
lòng hết lòng cứu giúp ngưới
bệnh của ông
H.Chủ đềcủa câu chuyện trên đây
có phải là ca ngợi lòng thương
người của thầy Tuệ Tĩnh không ?
H.Em hãy tìm xem chủ đề bài văn
được thể hiện trực tiếp trong câu
văn nào ?
H.Vì sao ta biết được đó là câu
chủ đề ?
H.Tên của bài văn thể hiện chủ đề
của bài văn ?
H.Em hãy đặt tên cho bài văn
trong 3 nhan đề đã cho ?
H.Em có thể đặt tên khác cho
truyện không?
H.Bài văn trên gồm mấy phần ?
Chỉ ra ?
H.Các phần mở bài, thân bài, kết
bài trên thực hiện những yêu cầu
gì ?
H.Có thể thiếu một phần được
không?
GV giảng: Trong ba phần, hai
phần đầu và cuối thường ngắn
gọn Phần thứ hai dài hơn, chi tiết
hơn.Tuy nhiên, trong một bài văn
không thể thiếu bất cứ một phần
-Nói lên y đức của người thầy thuốc
- Chú ý
-Chủ đề: Ca ngợi lòng thương người của thầy Tuệ Tĩnh
-Tìm câu chủ đề
-Vì câu đó nói lên ý chính của bài
-Tìm và đặt tên
-Nhận xét - bổ sung
-Có thể: Một lòng vì người bệnh
-Thảo luận nhóm
-Nhận xét
- 3 phần:
- Nêu ra các nhiệm vụ của các phần
-Không thể thiếu phần nào
- Lắng nghe
a)Việc thầy Tuệ Tĩnh ưu tiên
chữa trị trước cho con người nông dân bị gãy đùi đã nói lên phẩm chất : Ông là người hết lòng thương yêu cứu giúp người bệnh không màng danh lợi
b)Câu chủ đề: Ông chẳng
những là người mở mang ngànhY Dược dân tộc, mà còn
là người hết lòng thương yêu cứu giúp bệnh nhân
-> Ta biết được đó là câu chủ đềcủa bài văn bởi vì nó nói lên ý chính, vấn đề chính ,chủ yếu của bài văn Các câu, đoạn sau là sự tiếp tục triển khai ý chủ đề
c) Cả 3 tên đều được:
+Chọn nhan đề đầu vì:
Nó nhắc tới 3 nhân vật chính của truyện
+Chọn nhan đề thứ 2 : Nó nhắc tới phẩm chất của Tuệ Tĩnh
+Chọn nhan đề3: Giống nhan đề 2 nhưng lại dùng từ Hán-Việt nên trang trọng hơn
3) Dàn bài của bài văn tự sự
:
a)Mở bài: Giới thiệu về Tuệ Tĩnh
b)Thân bài: Kể diễn biến của
sự việc
c) Kết bài: Kết thúc sự việc
Trang 3nào, không thể thiếu MB vì thiếu
nó, người đọc khó theo dõi câu
chuyện, không thể thiếu kết bài vì
thiếu nó người đọc không biết câu
chuyện cuối cùng sẽ ra sao ?
H.Vậy em có thể khái quát như
thế nào về dàn bài của một bài
văn tự sự ?
GV chốt: Trước khi viết bài, để
cho bài đầy đủ, mạch lạc, nhất
thiết cần phải xây dựng dàn bài
gồm 3 phần với những ý lớn rồi
dựa vào đó mà triển khai làm bài
chi tiết
-Yêu cầu HS đọc ghi nhớ
Hoạt động 3:(19’) HDHS luyện
tập
Mục tiêu cần đạt:: Giúp hs xác
định chủ đề, tìm từ ngữ thể hiện
chủ đề của một tác phẩm tự sự
đã học.
Xác định 3 phần của truyện.
Đọc tìm hiểu cách mở bài và
cách kết thúc của một truyện.
-Yêu cầu HS đọc truyện phần
thưởng và trả lời câu hỏi
H.Chủ đề của truyện nhằm biểu
dương và chế giễu điều gì ?
H.Việc nào thể hiện tập trung cho
chủ đề ?
H.Hãy chỉ ra 3 phần: MB, TB,
-Dàn bài của bài văn tự
sự gồm 3 phần : MB, TB, KB
-Mở bài: Giới thiệu chung về nhân vật, sự việc
-Thân bài: Kể diễn biến
sự việc
-Kết bài: Kể kết thúc sự việc
- Lắng nghe
-Đọc ghi nhớ SGK
-Đọc truyện:"Phần thưởng"
-Biểu dương tính thông minh của anh nông dân
và chế giễu tính tham lam của viên quan cận thần
-Chia đôi phần thưởng
-Chỉ ra 3 phần: MB, TB,
->Dàn bài của bài văn tự sự gốm có 3 phần:
*Ghi nhớ :
- Chủ đề là vấn đề chủ yếu mà người viết muốn đặt ra trong văn bản
- Dàn bài bài văn tự sự gồm
ba phần:
Mở bài: Giới thiệu về Tuệ Tĩnh
Thân bài: Kể diễn biến của
sự việc
Kết bài: Kết thúc sự việc
II LUYỆN TẬP
Bài 1:
a)Chủ đề: Ca ngợi trí thông minh và lòng trung thành của anh nông dân đồng thời chế giễu tính tham lam của viên quan nọ
-Sự việc thể hiện tập trung cho chủ đề: Câu nói của người nông dân với vua
b)Chỉ ra 3 phần của truyện
Trang 4H.Sự việc trong phần thân bài thú
vị ở chỗ nào ?
H.Truyện này với truyện Tuệ
Tĩnh có gì giống nhau về bố cục
và khác nhau về chủ đề?
-Nhận xét - sửa sai
L: Đọc yêu cầu bài tập 2
H: Các bài “ Sơn Tinh, Thủy
Tinhg” “ Sự tích Hồ Gươm” có
giới thiệu rõ câu chuyện sắp xảy
ra chưa? Kết thúc ntn?
L: HS đọc phần đọc thêm để thấy
có nhiều cách để mở bài, trong
đó thông thường là nêu tình
huống nảy sinh câu chuyện,
Và giới thiệu chủ đề để dẫn dắt
vào truyện
KB
-Sự đòi hỏi vô lí của viên quan và sự đồng ý quá dễ dàng của người nông dân
-Thảo luận nhóm (2’) -Trình bày
-Nhận xét –bổ sung
- Đọc yêu cầu bt 2
- MB: Giới thiệu câu chuyện sắp xảy ra
KB: Nêu kết cục của câu chuyện
-MB: Câu 1 -TB :Từ "Ông ta Hai mươi nhăm roi"
-KB: Câu cuối
c)Sự việc ở phần thân bài thú
vị ở chỗ : Đòi hỏi vô lí của quan cận thần, sự đồng ý dễ dàng của người nông dân, câu trả lời của anh nông dân với nhà vua thật bất ngờ
d)So sánh với truyện Tuệ Tĩnh
ta thấy:
* Giống nhau :
-Kể theo trình tự thời gian -Có 3 phần rõ rệt
-Ít hành động nhiều đối thoại
* Khác nhau :
-Nhân vật trong phần thưởng
ít hơn
-Chủ đề bài Tuệ Tĩnh nằm ở đầu bài còn bài phần thưởng nằm trong sự suy đoán của người đọc
-Kết thúc bài phần thưởng bất ngờ thú vị hơn
Bài 2.
- Hai bài Sơn tinh, Thủy Tinh và Sự Tích Hồ Gươm
mở đầu đều nêu tình huống câu chuyện sắp xảy ra và kết cục sự việc khi hết bài
IV HƯỚNG DẪN CÔNG VIỆC TIẾP NỐI:(1’)
-Học bài, hoàn chỉnh các bài tập
- Nắm được bài văn tự sự có chủ đề thống nhất và bố cục rõ ràng
- Xác định chủ đề và dàn ý của một truyện dân gian
-Chuẩn bị bài: "Tìm hiểu đề và cách làm bài văn tự sư"
.Đọc kĩ các đề bài
Xem trước nội dung, trả lời câu hỏi
* Rút kinh nghiệm
………
………