Ngày soạn Ngày dạy Tuần 31 Tiết 113 BÀI 27 Văn bản LAO XAO ( Hướng dẫn đọc thêm) Duy Khán I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT 1 Kiến thức Thế giới các loại chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng q[.]
Trang 1Ngày soạn:……….
Ngày dạy:………
Tuần 31 - Tiết 113 BÀI 27
Văn bản: LAO XAO
( Hướng dẫn đọc thêm )
Duy Khán
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1-Kiến thức:
- Thế giới các loại chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê miền Bắc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn
2-Kĩ năng:
- Đọc- hiểu bài hồi kí- tự truyện có yếu tố miêu tả
- Nhận biết được chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố này
3- Thái độ: Yêu quý, bảo vệ các loài chim ở vùng quê.
Tích hợp môi trường : liên hệ, bảo vệ các laoif chim, giữ cân bằng sinh thái
II CHUẨN BỊ:
GV: Giáo án + tranh
HS: Chuẩn bị theo hướng dẫn của giáo viên
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG HS NỘI DUNG GHI BẢNG Hoạt động 1: Khởi động ( 5’)
MT: GV kiểm tra bài cũ, tạo
tân thế vào bài mới.
1 Kiểm tra sự chuẩn bị của
học sinh
2.Giới thiệu bài mới:
Ca dao Việt Nam có câu:
Trên rừng ba mươi sáu thứ
chim, có chim chèo bẻo, có
chim ác là, thế còn ở đồng
bằng, ở các làng quê Việt Nam
thì sao ? Cũng là cả một thế
giới loài chim lao xao trong
buổi sớm mùa hè qua hồi tưởng
một thời Tuổi thơ im lặng của
nhà văn Duy Khán
Hoạt động 2: (5’)HDHS Tìm
hiểu chú thích.
-MT : HDHS phần đọc hiểu
chú thích HS tìm hiểu chung
- Vở bài học, bài soạn đầy đủ
- Lắng nghe
I GIỚI THIỆU CHUNG:
Trang 2
về tác giả, tác phẩm.
H: Nêu đôi nét về tác giả ?
H:Vài nét về tác phẩm?
GV: Nhấn mạnh ý
Hoạt động 3: HDHS-Đọc hiểu
văn bản(20’)
Mục tiêu: Đọc hiểu văn bản
- Đọc- hiểu bài hồi kí- tự
truyện có yếu tố miêu tả.
- Nhận biết được chất dân
gian được sử dụng trong bài
văn và tác dụng của những
yếu tố này.
- Thế giới các loại chim đã
tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của
thiên nhiên ở một làng quê
miền Bắc.
- HDHS đọc văn bản: giọng
đọc chậm rãi, tâm tình, kể lại
những kỉ niệm tuổi thơ ở quê
hương Chú ý những câu văn
ngắn, những khẩu ngữ, những
câu chuyện dân gian lồng vào
bài khi tả một loài chim nào đó,
cần đọc với giọng thích hợp
-Đọc trước một đoạn
-Yêu cầu học sinh đọc tiếp
-Nhận xét - sửa sai
H.Em hãy thống kê theo trình
tự tên các loài chim được nói
đến trong bài ?
H.Tìm xem chúng có được sắp
xếp theo từng nhóm loài gần
nhau hay không ?
H: Nhận xét khung cảnh làng
quê khi trời chớm sáng hè?
-Nêu về tác giả Duy Khán
-Nêu về tác phẩm
- Chú ý
- Lắng nghe
-Đọc theo hướng dẫn của giáo viên
-Nhận xét
-Thống kê tên các loài chim : bồ câu, sáo sậu, diều hâu, chèo bẻo, ác
là, cắt, quạ, bìm bịp…
-Chia thành 2 nhóm:
chim lành và chim ác
- Hoa đua nở, ong bướm rộn ràng
1) Tác giả: Duy Khán
(1934-1993) quê tỉnh Bắc Ninh
2) Tác phẩm: Tích từ: "Tuổi
thơ im lặng" của Duy Khán, tác phẩm được giải thưởng hội nhà văn Việt Nam
II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN:
1) Đọc văn bản
2) Hiểu văn bản:
a) Bài văn thống kê theo trình
tự khá hợp lí, chặt chẽ:
-Đoạn mở đầu: gợi tả cảnh làng quê lúc chớm sang hè
-Đoạn kế tiếp tác giả kể về các loài chim chia theo thứ tự 2 nhóm: Chim lành và chim ác -Đoạn nói về chim bìm bịp là đoạn liên kết 2 nhóm chim
b) Cảnh sắc làng quê khi trời chớm sang hè.
- Cây cối xanh um, hoa đua
Trang 3H: Biện pháp nghệ thuật được
sử dụng?
H.Các loài chim trong bài được
tác giả miêu tả ở các phương
diện nào ?
H.Nhóm chim dữ gồm có bao
nhiêu loài ?
H.Vì sao gọi là chim dữ ?
H.Em có nhận xét gì về cách kể
và tả trong bài ?
H.Cho biết tình cảm của tác giả
đối với làng quê ?
H.Trong bài văn ngoài sự kết
hợp giữa kể và tả em còn thấy
có sự kết hợp nào nữa ?
H.Tìm đoạn văn nói về lời nhận
xét và bình luận của tác giả,
qua đó em có nhận xét gì về
cách miêu tả loài chim của tác
giả ?
GV chốt: Kể và tả kết hợp đan
xen nhau cùng góp phần tạo
nên sự sinh động hấp dẫn cho
đoạn văn (chuyện con sáo nhà
bác Vui học nói, chuyện về sự
tích chim bìm bịp) miêu tả
ngoại hình qua hành động phối
hợp xen kẽ giữa các loài có mối
quan hệ với nhau
H.Em hãy tìm chất dân gian
trong bài văn ?
H.Tìm thành ngữ trong bài ?
* Liên hệ: Đồng dao: " Lúa ngô
là cô… cậu lúa ngô"
.Thành ngữ: Lớp 7 sẽ học
H: Cách cảm nhận tạo nên nét
đặc sắc gì và có điều gì chưa
xác đáng ?
- Xác định
-Liệt kê nét đặc sắc tiêu biểu của các loài chim về hình dáng, tiếng kêu, màu sắc, tập tính …
- Quạ, diều hâu, cắt, ác là
- Hay ăn các loài chim khác
- Liệt kê cách kể và tả
- Yêu mến làng quê
-Lấy dẫn chứng để làm rõ
-Tìm đoạn văn
- Lắng nghe
- Tìm các yếu tố đồng dao và thành ngữ có trong bài
- Thảo luận bàn 2 hs
- Trình bày kết quả
nở
- Ong bướm rộn ràng
-> Phép nhân hóa, so sánh giúp cho khung cảnh làng quê sinh động tràn ngập hương hoa
c) Nghệ thuật miêu tả các loài chim:
- Sinh động, tự nhiên, hấp dẫn -Chọn miêu tả ở mỗi loại chim một vài nét nổi bật đáng chú ý:
về tên gọi, về tiếng kêu, về màu sắc, về hình dáng
->Kết hợp kể, tả với nhận xét, bình luận Thể hiện sự hiểu biết các loài chim ở làng quê.Tình cảm yêu mến và gắn bó với làng quê của tác giả
d) Chất dân gian trong bài văn:
-Đồng dao: "Bồ các là bác chim ri… "
-Thành ngữ: Dây mơ rễ má, lia lia láo láo như quạ dòm chuồng lợn
-Truyện cổ tích: Sự tích chim bìm bịp, sự tích chim chèo bẻo
Trang 4- GV chốt: Chất dân gian
không chỉ thể hiện ở các yếu tố
trực tiếp như đã kể ở trên mà
còn thắm đượm trong cái nhìn
và cảm xúc của người kể về các
loài chim và cuộc sống ở làng
quê Đó là cách nhìn chúng
trong mối quan hệ với con
người, công việc nhà nông, là
những thiện cảm với từng loài
chim theo những quan niệm
phổ biến và lâu đời trong dân
gian, đôi khi gán cho chúng
những tính nết hay những phẩm
chất như của con người.(Ví dụ :
Các nhận xét về chim bìm bịp,
chèo bẻo)
H: Bài văn đã cho em những
hiểu biết mới và những tình
cảm như thế nào về làng quê
qua hình ảnh các loài chim ?
Nghe các em trình bày nhận xét
chung
GV tích hợp GDMT: liên hệ,
bảo vệ các loài chim, giữ cân
bằng sinh thái
Hoạt động 4: (5') HDHS tổng
kết
MT: GV giúp hs nắm lại vài
nét nổi bật về nội dung, nghệ
thuật.
H.Em hãy nêu đôi nét về nghệ
thuật của bài ?
H.Nội dung bài cho ta thấy
điều gì ?
- Lắng nghe
- Tự bộc lộ
- Lắng nghe
-Nêu về nghệ thuật bài
-Nêu về nội dung bài
III TỔNG KẾT
1) Nghệ thuật
-Nghệ thuật miêu tả tự nhiên,sinh động
-Sử dụng nhiều yếu tố dân gian như đồng dao, thành ngữ
-Lời văn giàu hình ảnh
2) Nội dung:
Văn bản đã vẽ nên những bức
tranh cụ thể, sinh động, nhiều màu sắc về thế giới các loài chim
ở đồng quê
3) Ý nghĩa:
Bài văn đã cung cấp những thông
tin bổ ích và lí thú về đặc điểm các loài chim ở làng quê, đồng
Trang 5Hoạt động 5: (5’) HDHS
luyện tập
_MT: GV Giúp hs thực hiện
bài tập.
L : HS đọc nội dung phần
luyện tập
- Đọc, thực hiện
thời cho thấy mối quan tâm của con người với loài vật trong thiên nhiên.Bài văn đã tác động đến người đọc tình cảm yêu quý các loài vật quanh ta, bồi đắp thêm tình yêu làng quê đát nước
IV LUYỆN TẬP:
Em hãy kể tên một số loài chim
ở quê mình, miêu tả cụ thể một loài chim mà em yêu thích
IV.H ƯỚNG DẪN CÁC HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP: (5’)
-Đọc kĩ văn bản, nhớ các chi tiết, hình ảnh tiêu biểu về các loài chim
- Nhớ các câu đồng dao, thành ngữ trong văn bản
- Tìm hiểu thêm các văn bản về làng quê Việt nam
-Chuẩn bị bài: " Lao xao( tt)"
Chuẩn bị phân luyện tập thêm: Học tất cả các bài tiếng Việt từ đầu học kì II
Xem lại các bài tập
* Rút kinhnghiệm :
………
………
………
………
Trang 6Ngày soạn:………
Ngày dạy:
Tuần 31 - Tiết114 BÀI 27
Văn bản: LAO XAO
( Hướng dẫn đọc thêm )
Duy Khán
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1-Kiến thức:
- Thế giới các loại chim đã tạo nên vẻ đẹp đặc trưng của thiên nhiên ở một làng quê miền Bắc
- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật khi miêu tả các loài chim ở làng quê trong bài văn
2-Kĩ năng:
- Đọc- hiểu bài hồi kí- tự truyện có yếu tố miêu tả
- Nhận biết được chất dân gian được sử dụng trong bài văn và tác dụng của những yếu tố này
3- Thái độ: Yêu quý, bảo vệ các loài chim ở vùng quê.
Tích hợp môi trường : liên hệ, bảo vệ các loài chim, giữ cân bằng sinh thái
II CHUẨN BỊ:
GV: Giáo án + tranh
HS: Chuẩn bị theo hướng dẫn của giáo viên
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY –HỌC
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG HS NỘI DUNG GHI BẢNG Hoạt động 6: (40') HDHS
luyện tập
_MT: GV Giúp hs thực hiện
bài tập.
GV: Cho một số câu hỏi trắc
nghiệm cho hs thực hiện
1 Câu nào có chủ ngữ là
động từ?
A Đi học là hạnh phúc
của trẻ em
B Bà tôi đã già
C Hương là bạn gái
chăm ngoan
D Mùa xuân đã đến
rồi
2 Vị ngữ câu “ Tre là cánh
tay của người nông dân” có
cấu tạo là?
A Danh từ
- Ghi nhận và thực hiện
* LUYỆN TẬP:
Trang 7B Cụm danh từ
C Cụm động từ
D Cụm tính từ
3 Câu “ Rồi trê lớn lên, cứng
cáp, dẽo dai, vững chắc.” vị
ngữ của câu là?
A lớn lên, cứng cáp,
dẽo dai, vững chắc
B Rồi tre lớn lên,
cứng cáp, dẽo dai
C dẽo dai, vững chắc
D lớn lên
4 Câu trên có mây vị ngữ?
A Một B Hai
C Ba D Bốn
5 Vị ngữ thường trả lời cho
câu hỏi nào?
A Làm gì? Ai ? là gì
B Cái gì? Như thế nào? Là gì?
C Làm gì?Như thế nào? Là gì?
D Ai? Con gì? Cái gì ?
L : Nhận xét
GV : Điều chỉnh
L : HS viết đoạn văn theo yêu
cầu 6, 7
l : Đọc đoạn văn
L : Nhân xét
GV : Điều chỉnh
- Nhận xét
- Điều chỉnh
- Thực hiện
- Đọc đoạn văn
- Nhận xét
- Ghi nhận
* Đáp án : Câu 1.A
Câu 2 B Câu 3 A Câu 4.D Câu 5.C Câu 6.Viết một đoạn văn ngắn miêu tả các loài chim quê mình, trong đó có sử dụng phép so sánh, câu trần thuật đơn có từ là Câu 7: Viết một đoạn văn miêu tả
về cây dừa Bến Tre, trong đó có
sử dụng phép so sánh, nhân hóa( gạch chân các câu có phép
tu từ đó)
IV.H ƯỚNG DẪN CÁC HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP: (5’)
-Đọc kĩ văn bản, nhớ các chi tiết, hình ảnh tiêu biểu về các loài chim
- Nhớ các câu đồng dao, thành ngữ trong văn bản
- Tìm hiểu thêm các văn bản về làng quê Việt nam.Học bài
-Chuẩn bị bài: " Kiểm tra tiếng Việt"
Học tất cả các bài tiếng Việt từ đầu học kì II
Xem lại các bài tập
* Rút kinhnghiệm :
………
………