vận dụng nguyên tắc toàn diện, hãy chỉ ra thực trạng, nguyên nhân và giải pháp của hiện tượng suy thoái đạo đức ở một bộ phận thanh niên, sinh viên việt nam hiện nay

MỞ ĐẦU Lý tưởng đạo đức con người là vấn đề vô cùng quan trọng, không thể thiếu trong nhân cách con người Trong cuộc sống hiện đại ngày nay khi mà giá trị vật chất được con người đề lên quá cao, khi đ.

MỞ ĐẦU

Lý tưởng đạo đức con người là vấn đề vô cùng quan trọng, không thể thiếu trong nhân cách con người Trong cuộc sống hiện đại ngày nay khi mà giá trị vật chất được con người đề lên quá cao, khi đại đa số mọi người đều chạy theo lối sống thực dụng thì lý tưởng đạo đức chỉ còn là một niệm hết sức xa vời Vấn đề đặt ra bây giờ là làm thế nào để mọi người nhận thức được lý tưởng đạo đức cho mình, làm thế nào để mọi người luôn chăm lo giữ gìn phẩm chất, đạo đức

Trên thực tế cho ta thấy vấn đề đạo đức và lối sống của con người ngày nay có rất nhiều vấn đề nổi cộm Cuộc sống càng được nâng cao thì những phẩm chất đạo đức tốt đẹp ngày càng ít đi, thay vào đó tình trạng tha hóa, biến chất về đaọ đức và lối sống thanh niên, sinh viên Việt Nam ngày càng nhiều và trầm trọng hơn

Trước thực trạng trên, bài tiểu luận môn Triết học Mác – Lenin lần này em xin trình bày chủ đề 3: “Vận dụng nguyên tắc toàn diện, hãy chỉ ra thực trạng, nguyên nhân và giải pháp của hiện tượng suy thoái đạo đức ở một bộ phận thanh niên, sinh viên Việt Nam hiện nay” để phân tích thực trạng và đưa ra giải pháp cho vấn đề suy thoái đạo đức hiện nay

NỘI DUNG

1 Quan điểm toàn diện của chủ nghĩa Mac-Lenin

Phép biện chứng duy vật là môn khoa học nghiên cứu những quy luật chung nhất của sự vận động và phát triển của tự nhiên, xã hội và tư duy Phép biện chứng duy vật được xây dựng trên cơ sở một hệ thống gồm 2 nguyên lý (nguyên lý về mối liên hệ phổ biến, nguyên lý về sự phát triển), 6 cặp phạm trù cơ bản (cái riêng – cái chung, nguyên nhân – kết quả, tất nhiên – ngẫu nhiên, nội dung – hình thức, bản chất – hiện tượng, khả năng – hiện thực) và 3 quy luật phổ biến (quy luật lượng – chất, quy luật phủ định của phủ định, quy luật thống nhất và đấu tranh của các mặt đối lập)

Từ 2 nguyên lý cơ bản trên, ta xây dựng được 3 quan điểm: Quan điểm toàn diện, quan điểm phát triển và quan điểm lịch sử – cụ thể Trong

đó, quan điểm toàn diện đóng một vai trò quan trọng bởi bất cứ sự vật hiện tượng nào trong thế giới đều tồn tại trong mối liên hệ với các sự vật khác và mối liên hệ rất đa dạng, phong phú Do đó, quan điểm toàn diện có ý nghĩa hết sức thiết thực trong cuộc sống

1.1 Cơ sở lý luận của quan điểm toàn diện.

Cơ sở lý luận của quan điểm toàn diện là nguyên lý về mối liên hệ phổ biến Các sự vật, hiện tượng có mối liên hệ rất đa dạng và phong phú: có mối liên hệ bên trong, mối liên hệ bên ngoài; có những mối liên hệ chung của toàn bộ thế giới hoặc trong những lĩnh vực rộng lớn của thế giới lại có những mối liên hệ riêng từng lĩnh vực, từng sự vật, từng hiện tượng riêng biệt; có mối liên hệ trực tiếp giữa hai hoặc nhiều sự vật, hiện tượng với nhau, và có những mối liên hệ gián tiếp, trong đó các sự vật, hiện tượng liên

hệ, tác động qua lại lẫn nhau thông qua một hay nhiều khâu trung gian mới phát huy được tác dụng; có mối liên hệ tất nhiên, ngẫu nhiên; mối liên hệ cơ bản, thuộc về bản chất của sự vật, đóng vai trò quyết định sự tồn tại và phát triển của sự vật, cũng có những mối liên hệ không cơ bản, chỉ đóng vai trò

hỗ trợ, bổ sung cho sự tồn tại và phát triển của sự vật, hiện tượng Các mối liên hệ này tồn tại phổ biến trong tự nhiên, trong xã hội loài người cũng như trong ý thức của con người

Cơ sở của mối liên hệ phổ biến là tính thống nhất vật chất của thế giới Bởi lẽ, bản chất của thế giới là vật chất Vật chất có thuộc tính chung nhất là tồn tại khách quan Các sự vật trong thế giới đa dạng đến đâu thì cũng chỉ là những hình thức tồn tại cụ thể của vật chất, chúng đều chịu sự chi phối của quy luật vật chất, nên chúng có liên hệ chặt chẽ với nhau

1.2 Định nghĩa về quan điểm toàn diện.

Quan điểm toàn diện được hiểu là quan điểm khi nghiên cứu và xem xét sự vật phải quan tâm đến tất cả các yếu tố, các mặt kể cả khâu gián tiếp hay trung gian có liên quan đến sự vật

Điều này xuất phát từ mối liên hệ nằm trong nguyên lý phổ biến của các hiện tượng và sự vật trên thế giới Phải có quan điểm toàn diện vì bất cứ mối quan hệ nào cũng tồn tại sự vật Và không có bất cứ sự vật nào tồn tại riêng biệt, cô lập, độc lập với các sự vật khác Lenin đã viết: “Muốn thực sự hiểu được sự vật, cần phải nhìn bao quát và nghiên cứu tất cả các mặt, các mối liên hệ trực tiếp và gián tiếp của sự vật đó”

1.3 Ví dụ về quan điểm toàn diện.

Trong việc học tập của một cá nhân, để có thể trở nên giỏi giang và ngày càng hoàn thiện bản thân thì phải dựa vào rất nhiều yếu tố, yếu tố khách quan và yếu tố chủ quan tác động Bạn không chỉ cần đến sự cố gắng

và nỗ lực của bản thân mà còn cần học thêm từ sách vở, các nguồn kiến thức trên mạng và cả kĩ năng sống ngoài xã hội

Trong công cuộc đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam không những chú ý đến mối liên hệ nội tại mà còn chú đến mối liên hệ giữa sự vật này với

sự vật khác Trong suốt những năm đổi mới, Đảng ta đã sử dụng đồng bộ các phương tiện cũng như biện pháp khác nhau để mang lại hiệu quả đổi mới cao nhất Không những cần vận dụng được nguồn lực đất nước mà còn cần tranh thủ sự giúp đỡ của các nước khác Vừa tận dụng được yếu tố chủ quan vừa tận dụng được yếu tố khách quan từ bên ngoài

1.4 Phương pháp luận của quan điểm toàn diện.

Theo quan điểm phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa duy vật biện chứng thì mối  liên hệ giữa sự phát triển và sự phổ biến dùng để cải tạo hiện thực và nhận thức Đây cũng chính là cơ sở lý luận và phương pháp luận của quan điểm toàn diện Mọi sự vật, sự việc trên đời đều tồn tại song song các mối quan hệ phong phú và đa dạng

Khi nhận thức về hiện tượng, sự vật, sự việc trong cuộc sống chúng ta cần xem xét đến quan điểm toàn diện Xem xét đến mối liên hệ của sự vật này với sự vật khác nhằm tránh quan điểm phiến diện Từ đó tránh được việc phán xét con người hay sự việc một cách chủ quan Không suy xét kỹ lưỡng

mà đã vội  kết luận về tính quy luật hay bản chất của chúng

2 Thực trạng, nguyên nhân và giải pháp của hiện tượng suy thoái đạo đức

ở một bộ phận thanh niên, sinh viên Việt Nam hiện nay.

Đạo đức, lối sống là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học khác nhau, như triết học, xã hội học, kinh tế - chính trị học, luật học, tâm lý học, y học, giáo dục học… Trong đó, quan điểm triết học về đề đạo đức con

người, về cơ bản, có những khác biệt so với quan điểm của các khoa học cụ thể

Triết học Mác - Lênin xem đạo đức, nhân cách là "những cá nhân con người với tính cách là sản phẩm của sự phát triển xã hội, chủ thể của lao động, của sự giao tiếp, của nhận thức, bị quy định bởi những điều kiện lịch

sử - cụ thể của đời sống xã hội" Theo đó, đạo đức, nhân cách trước hết là đặc trưng xã hội của con người, là "phẩm chất xã hội" của con người

Đạo đức một mặt được hình thành từ bản chất con người, khi sinh ra

nó đã có sẵn, tiềm ẩn trong con người đó nhưng nó được bộc lộ ra thông qua lối sống, nhân cách của con người đó trong xã hội

Mặt khác, đạo đức, lối sống được hình thành do tác động của những yếu tố xã hội, đó là tất cả những quan hệ, những biến đổi xuất hiện do ảnh hưởng của các điều kiện xã hội khác nhau, những sự quy định về mặt xã hội tạo nên cá nhân con người Trong đại đa số trường hợp, nếu thiếu chúng thì nhiều đặc tính, nhiều cấu trúc, ví dụ như ngôn ngữ, tư duy trừu tượng, quy phạm đạo đức… sẽ không bao giờ hình thành được

2.1 Thực trạng.

Sự phát triển nhanh chóng và nhiều mặt của thế giới ngày nay và nền kinh tế thị trường đang tác động trực tiếp đến mọi quốc gia, đã và đang làm chao đảo nhiều giá trị tinh thần nói chung và giá trị đạo đức nói riêng, vốn được xem là truyền thống đạo đức của các dân tộc và của toàn thể nhân loại Hiện tượng suy đồi đạo đức là có thật và đang trở thành mối quan tâm, lo ngại của nhiều quốc gia, dân tộc trên toàn cầu

Đối với Việt Nam, từ khi chúng ta chuyển sang nền kinh tế thị trường, bên cạnh rất nhiều cái được, đã xuất hiện những cách sống và lối sống xa lạ, trái với các chuẩn mực của xã hội, bất chấp những truyền thống đạo đức tốt

đẹp của dân tộc Một bộ phận trong các tầng lớp, các thành phần xã hội khi mưu cầu lợi ích cá nhân đã chà đạp lên nhưng khuôn mẫu, những giá trị đạo đức đích thực Nạn tham nhũng, buôn lậu, làm giàu bất chính và các tệ nạn

xã hội khác đang phát triển tràn lan Đặc biệt, có "một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên thiếu tu dưỡng bản thân, phai nhạt lý tưởng, mất cảnh giác, giảm sút ý chí, kém ý thức tổ chức kỷ luật, sa đọa về đạo đức và lối sống” Một bộ phận trong lớp trẻ hiện nay có tâm lý sống thực dụng, buông thả, sùng bái đồng tiền, quay lưng lại với văn hóa, đạo đức truyền thống…

Hiện nay, trong sự nghiệp xây dựng đất nước, với quá trình chuyển đổi cơ cấu kinh tế đòi hỏi chúng ta phải mở rộng quan hệ hợp tác kinh tế và giao lưu văn hoá với các nước trên thế giới Thông qua việc mở rộng quan

hệ, chúng ta đã tiếp thu được nhiều thành tựu văn minh của nhân loại, làm phong phú thêm nền văn hóa dân tộc Nhưng cũng trong quá trình mở cửa hội nhập, sự xâm nhập của văn hoá và lối sống ngoại lai làm cho văn hoá truyền thống có nguy cơ bị lãng quên

Buôn lậu và tham nhũng phát triển Ma tuý mại dâm và các tệ nạn xã hội khác gia tăng Lối sống thực dụng và đồi trụy ngày càng lan rộng đã gây ảnh hưởng xấu, nhất là đối với tầng lớp thanh thiếu niên nước ta Đó là một thực trạng đáng lo ngại

Thực tế hiện nay ở nước ta, trong lĩnh vực đạo đức xã hội đang diễn ra cuộc đấu tranh giữa cái tiến bộ và cái lạc hậu, giữa cái thiện và cái ác, giữa lối sống lành mạnh, có lý tưởng, trung thực, có ý thức xây dựng đất nước với lối sống thực dụng, ích kỷ, sa đọa Cái mới, cái tiến bộ đang từng bước

du nhập vào Trong khi đó, cái xấu, cái tiêu cực cũng nhân cơ hội này len lỏi vào các ngõ ngách của cuộc sống Tầng lớp thanh niên Việt Nam là tầng lớp

dễ bị ảnh hưởng bởi cái xấu nhất vì bị ảnh hưởng bởi những tác động tiêu

cực của một xã hội luôn chạy theo đồng tiền mà quên đi những giá trị cốt lõi trong cuộc sống

Điều dễ nhận thấy là, trong một thời gian khá dài chúng ta không coi trọng lắm việc giáo dục, rèn luyện đạo đức cho sinh viên, thanh thiếu niên Chính sự khiếm khuyết, hụt hẫng trong giáo dục đạo đức, đặc biệt là giáo đục đạo đức truyền thống trong nhà trường đã tạo nên một khoảng trống ngay trong tâm hồn của thế hệ trẻ Và đây là một trong những lý do giải thích vì sao ngày nay một bộ phận lớp trẻ có xu hướng quay lưng lại với văn hoá truyền thống, sống thực dụng, dễ sa vào các tệ nạn xã hội, thậm chí trở thành kẻ phạm pháp Cho nên, trong quá trình xây dựng đất nước, nếu chúng

ta chỉ đơn thuần nhằm vào và chỉ đưa vào tăng trưởng kinh tế mà không đứng vững trên cái nền căn bản và vững chắc của văn hoá, của đạo đức truyền thống thì sự phát triển của xã hội sẽ trở nên hết sức khập khễnh, không lâu bền

2.2 Nguyên nhân.

Nguyên nhân chính là vai trò của gia đình trong việc giáo dục con trẻ.Gia đình chịu trách nhiệm đối với quá trình phát triển, ảnh hưởng đến việc hình thành phẩm chất, nhân cách gốc của trẻ Gia đình là một tế bào của

xã hội, là cái nôi hình thành và phát triển nhân cách cho mỗi cá nhân Nếu trẻ em hư hỏng trước hết thuộc về lỗi của các bậc làm cha, làm mẹ Bởi vì,

từ khi mới sinh ra cho đến tuổi đi học, trẻ chịu sự chi phối sâu sắc của cha

mẹ, mọi hành vi, cử chỉ, thái độ, tình cảm của cha mẹ đều tác động mạnh

mẽ, sâu sắc đến sự hình thành nhân cách của trẻ Cha mẹ sống hòa thuận, dành nhiều thời gian chăm sóc, yêu thương và quan tâm đến việc nuôi dạy con cái thì thế hệ trẻ sẽ có phẩm chất đạo đức tốt Còn đối với những gia

đình thiếu sự quan tâm giáo dục, bỏ rơi con cái thì phần lớn con cái họ khó trở thành những người có nhân cách tốt

Đã nhiều năm, công tác giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên đã và đang bộc lộ nhiều yếu kém, bất cập Những yếu kém, bất cập này tồn tại và có xu hướng ngày càng trầm trọng hơn, có nguyên nhân từ nhận thức của những người có trách nhiệm giáo dục trẻ về tầm quan trọng của công tác giáo dục đạo đức, cho đến nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục đạo đức, lối sống đang được thực hiện trong gia đình, nhà trường và xã hội Nhiều ý kiến cho rằng, nhà trường quá chú trọng đến truyền đạt kiến thức hơn là giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên Giáo dục ở nước ta vẫn nặng về dạy “chữ”, nhẹ về dạy “người” Việc giáo dục đạo đức, lối sống trong nhà trường thường chú trọng tới nề nếp kỷ cương với nội quy, những bài học giáo huấn, ít chú ý đến hành vi ứng xử của học sinh với những người xung quanh, đặc biệt là cách ứng xử có văn hóa với thầy, với bạn Chương trình sách giáo khoa quá ôm đồm, nặng về lý thuyết, thiếu kỹ năng sống; những tấm gương người tốt ít đưa vào trong các bài giảng để tạo được dấu ấn, gây được cảm xúc mạnh mẽ cho học sinh, sinh viên, để từ đó dần dần học sinh, sinh viên tự hình thành nhân cách tốt đẹp cho bản thân Thay vì giáo dục bằng phương pháp nêu gương, cảm hóa, thì một số nơi lại

sử dụng hình thức coi trọng xử lý kỷ luật, coi nhẹ giải pháp quan tâm giáo dục, động viên học sinh nhằm giải tỏa tâm lý căng thẳng, chia sẻ khó khăn với học sinh, sinh viên Đây là cách giáo dục không khoa học, nó không ngăn chặn những hình vi xấu của học sinh, sinh viên, mà có khi lại đẩy học sinh, sinh viên dấn sâu vào khuyết điểm khác

Một nguyên nhân khác dẫn tới việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên kém hiệu quả là, tổ chức Đoàn, Đội, Hội trong nhà trường chưa phát huy hết vai trò là “người bạn” của học sinh sinh viên, ít

quan tâm đến giáo dục kỹ năng sống cho các em học sinh; phong trào hoạt động nặng tính hình thức, hành chính

2.3 Giải pháp.

Việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên không phải chuyện một sớm, một chiều Nó đòi hỏi phải có sự đồng lòng đồng sức của gia đình, nhà trường và xã hội Các bậc phụ huynh cần quan tâm chăm sóc trẻ không chỉ là vật chất, mà quan trọng là đời sống tinh thần của trẻ Muốn giáo dục trẻ tốt, thì trước hết cần nắm bắt kịp thời những tâm tư, tình cảm của con em mình để có những định hướng tư tưởng đúng đắn, giúp các em từng bước hoàn thiện về nhân cách, có lối sống lành mạnh, rèn luyện ý thức quan hệ xã hội tốt Nhà trường phải thường xuyên nắm bắt tình hình tư tưởng, tâm trạng và sự phấn đấu của học sinh, sinh viên để hiểu nhiều hơn

về học sinh và có phương pháp giáo dục hữu hiệu Giáo viên phải hết lòng thương yêu học sinh, phối hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn trong việc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh sinh viên, thì các em mới có được nhân cách tốt Phải xây dựng một xã hội lành mạnh, cái tốt phải được tôn vinh, cái xấu phải bị phê phán; người lớn phải làm gương tốt hơn nữa, đó là phương pháp giáo dục tốt nhất cho lớp trẻ noi theo

Có thể thấy rằng, thực hiện tốt nguyên lý “Nhà trường, gia đình và xã hội” cùng chung tay giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh, sinh viên sẽ mang lại hiệu quả tốt và đây cũng là chất "xúc tác" góp phần quan trọng vào việc hình thành nhân cách, đạo đức

KẾT LUẬN

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, trong đời sống dân tộc ta, những giá trị đạo đức phổ biến được xã hội thừa nhận với những nội dung cụ thể về

"cái thiện, lương tâm, lòng yêu nước thương nòi, lòng hiếu thảo, tình bạn, tình đồng chí cao thượng, tình yêu chung thuỷ" đã trở thành nét đẹp của đạo đức truyền thống Việt Nam, cốt cách Việt Nam Qua bao tháng năm, các thế hệ người Việt Nam luôn sống theo các quy tắc đạo đức "thương người như thể thương thân", “nhiễu điều phủ lấy giá gương", “bầu ơi thương lấy bí cùng", "lá lành đùm lá rách", "chị ngã em nâng" để tạo nên biết bao hình mẫu về phẩm giá đạo đức Việt Nam trong lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc

Ngày nay, trong quá trình xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường, nhiều quốc gia trên thế giới, không chỉ chú trọng phát triển kinh tế, khoa học và công nghệ, mà còn rất đề cao các giá trị đạo đức, các giá trị tinh thần Bởi vì các giá trị này trong nhiều trường hợp, đóng vai trò động lực đối với sự tiến bộ xã hội Do vậy, nếu chúng ta biết hướng về cội nguồn, biết bảo vệ những giá trị đạo đức truyền thống, đồng thời biết cách tân các giá trị

đỏ thì chúng sẽ trở thành nội lực cho sự phát triển lâu bền của xã hội hiện tại

và cả trong tương lai