VỊ THẾ VIỆT NAM

VỊ THẾ VIỆT NAM

-r:= = = = = -= = = = ~ = = = _ _ = = = = :::::::::::J' _

-'- ' ~ • ,~~ LhgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA j

Abstract

The geographic position ofvietnam

Based on characteristics of the geographic position of Vietnam, the authors analyze the superiorities and also the challenges of natural condition, geo-economic and geo-politic elements of the country In the

geo-economic and geo-politic field, Vietnam situated at the East corridor of Indochina Peninsula and the South

gateway of South China, and has favorable conditions for becoming an administrative-economic center of

ASEAN in the future But the illegal occupation by China in the Hoang Sa archipelago of Vietnam has made a

limitationfor these superiorities.

1 GIro TIII¥U

Vi thS cua m9t vung, mot lanh th6, hay met quoc gia dircc hieu trong bai viSt nay la nhfrng uu th~ ill nrong quan so sanh vS vi tri iliaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA ly ma vung, lanh th6, quoc gia do co thS khai thac diroc dS

mang lai cac IQ'iich cho minh, d6ng thai kS ca nhfrng thach thirc phai d6i pho, Do each hiSu nhu V?y

bai nay chi dS C?P dSn n9i dung phan tich vi thS xuAt phat ill vitri ilia ly cua Vi~t Nam tren ban d6 khu

vue va thS gioi, ma khong dS C?P dSn vi thS xuAt phat tir vi tri vd kinh d , qudn s~r, chinh tri cua Vi~t

Nam tren tnrong quoc tS

V~y vi tri dia Iy cua Viet Nam co nhirng d~c diSm gi? Theo chung toi co 5 d~c diSm sau day da

va se chi ph6i to an b9 cac IQ'iIch va thach thirc, xet vS m~t vi thS cua VietNam

Vi~t Nam n~m gon trong vanh dai nhiet doi, keo dai dSn 17° vi d9 (tir 6°30' dSn 23° 24' vi d9 B~c) Thuoc dja 0 nhiet doi gio rnua Dong Nam A

Lanh th6 Vi~t Nam n~m trong cac dai sinh khoang Tay TMi Binh Duong va Dia Trung Hai, co lich su phat trien dia chat lau dai, cAu true da dang; d6ng thai cling n~m trong vung chiu anh huang

cua cac vong cung nui lira va d9ng dAt xung quanh; cling la noi giao thoa-chuyen tiSp cua thS gioi sinh

v~t, voi nhieu khu M sinh v~t khac nhau

Vi~t Nam voi phan dAt IiSn (330.975,6krn 2

il n~m a phia Dong ban dao Trun~ An, thuoc goc Dong Nam cua dai luc dia A - Au, can phan bien (khoang 1.000.000 krrr) co hai quan dao Hoang Sa

va Truong sa atrung tam BiSn Dong, n6i TMi Binh Duong voi An D9 Duong;

Vi~t Nam nam a sat phia Nam cua m9t quoc gia cue Ian (Trung Quoc) dang phat triSn kinh tS

rat manh me, co quan M vS van hoa-lich su rAt lau doi, va tAt nhien can c6 quan h~ ca trong tuong lai

voi b6i canh thS gioi thay d6i, hoan toan khac tnroc;

N~m atrung tam ASEAN d6ng thai cling n~m atrung tam khu V\l'Ccua cac quoc gia phat triSn nang d9ng va moi n6i, bao g6m Dong A,Nam Ava chau Dc;

Nam d~c diSm vS vi tri dia Iy neu tren cua Vi~t Nam se co thS tao nen nhfrng IQ'iich to Ian cho

dat mroc va tro thanh cac tai nguyen vi tM quy gia nSu chung ta nhan biSt diroc chung, va d6ng thai co

J Vifn Dia ly , Vifn Khoa hoc va C6ng nghf Vift Nam

2 Vifn Tai nguyen va M 6i truang bi€n

3 Nien giam th6ng Ice tom tiit 2011, P.!, 70Ir., TCTK, 2012, Ha N6i D ie n tieh bao g6m ea cae huyen dao

DlA LY TV NHIEN, TAl NGUYEN THIEN NHIEN VA MOl TRU'ONG 207

HQi Bia Iy va tai nguyen Moi truong Thira Thien Hu~ HQi Bia IyVi~t Nam

cac giai phap hfru hieu khai t~ac v~rqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAsu dung hop ly, c~ng t0u virot qua duoc ~ac thach thirc cling do

ehinh vi tri dia ly do mang den Dong thai vi 2 d~c diem dau hi chung CRO nhieu mroc Dong NamhgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAA

do do chi co 3 d~c di€m sau moi la d~c thu cho Viet Nam va la trong trm cua bai viet nay Cac noi

dung se diroc trinh bay thong qua phan tieh nhirng 19i th~ v~ di~u kien ttrnhien, v~ dia-kinh t~, va loi

th~ v~ dia-chinh tri, cling nhu cac thach tlnrc di kern

+Vi tri dia ly nhiet doi gio mua cung dp eho Vi~t Nam mQt tai nguyen nhiet- Am d6i dao nhu

chung ta da bi~t, la nguon nang hrong tao ra mot tham thirc v~t nhiet d&i phong phu giong loai, mot

n~n nong nghiep Ilia mroc phat trien tll: rfrt sorn (voi van minh Ilia mroc), va mot nguon loi thuy hili s~n

quy gia, la co sa cho phat tri€n manh nganh nong lam thuy san cua dfrt mroc Tuy nhien a giai doan

hien nay n~u chfrp nhan lam ngiroi cung dp luong thirc cho th~ gioi do 19i th~ v~ dfrt dai va khi h~u

cua minh thi co nghia la chung ta da tir nguyen lam mot cong viec voi cong lao dQng qua thap, chi

bang 1120, tham chi 1/40 hoac it hon nita so voi cac mroc cong nghiep, Do la chua k€ trong m6i hat

gao xufrt khau co th€ co mot phan dong gop gian ti~p tir kinh phi xay dung cc sa ha tftng thuy leiva

giao thong Lei th~ v~ khi h~u va dfrt dai dn ducc khai thac theo huang t6i uu, co 19i nhfrt v~ kinht~

(chang han phat trien cay cong nghiep, cay an qua, nuoi trong thuy san, v.v.)

SI,f phong phu cac h~ sinh thai nhiet d&itren can va diroi mroc, cung voi nhieu luong sinh v~t

ill phia B~c, Nam, va Tay cua Dong va Nam A mang d~n, da tao cho lanh th6 nay nhi~u Khu du trii

sinh quyen, nhieu Yuan quoc gia va Khu bao t6n thien nhien quy gia, la co sa cho phat tri€n nganh du

.lich sinh thai

+Do trai dai b~c - nam d~n 17° vi dQ ma khi Mu nhiet d&i co sir phan hoa r6 ret, ill do di~u kien

ttr nhien, canh quan Vi~t Nam tro nen da dang, cling nhu tao ra sir da dang v~ cac san ph Am nong lam

nghiep,

+ Vi tri lanh th6 tren binh d6 dia chat-sinh khoang khu V\fC da mang lai eho dfrt mroc mot

ngucn tai nguyen khoang san co th€ goi la phong phu va da dang, trong do quan trong nhir dh rnova

khi d6t, than da, s~t, d6ng, dAt hiem, nhom Tuy nhien chua co duoc mot vai loai co quy mo th~ giai

d€ co th€ tao nen biroc dQt pha cho n~n kinh t~ M~t khac vi~c khai thac theo kieu "an voi" 6 at nhu

hien nay (nhu khai thac ilmenit, v.v.) chi lam eho nguon tai nguyen khoang san nhanh chong can ki~t

ma khong mang lai 19i ich tuong xirng cho toan dan, trong khi moi tnrong bi huy hoai, d6ng thai b6

qua 19i ich cua cac th~ h~ mai sau

+Cac qua trinh dia mao ngoai sinh nhiet doi tac dong len tren mQt n~n dja ehfrt dang kham rAt

da dang (d~c biet Ut tren da carbonat va da basalt) da tao nen nhi~u di san dia chat-dia mao co gia tri

ngoai hang mang tftm quoc gia va quoc t~, ma trong s6 do di€n hinh la cac Di san thien nhien th~ giai

Vinh H~ Long, Phong Nha-Ke Bang, Cong vien dia chfrt D6ng Van, cling nhu rfrt nhieu IcY quan,

danh lam thang canh trai dai khap moi mien cua dfrt mroc, ca tren luc dia, ca tren day bien, tren cac

dao va quftn dao (nhu cac di san ran san ho vong-atoll) Do la nhtrng co sa rfrt quan trong eho phat

trien du lich xanh dQc dao va d~c s~c cua mi~n nhi~t d&i, mQt nganh "cong nghi~p khOng khoi" day

tri€n vQng cua tuong lai gftn

+Cling phai nh~c t&i nhung thach thuc to Ian do vi tri dia ly mang l~i: do la cac tr~n bao nhi~~

d&i hang nam d6 bQ VaGvung bi€n va dfrt li~n, co nam d6n d~p d~n 6-8 tr~n, can tra giao thong va kha:

tMc tbUy san, Ulm d~m tau be, tan pha nha cua hoa mau va gay lGIl,lt lam thi~t h~i rfrt Ian v~ nglIai va

tai san; do la nhfrng ti~m An v~ dQng dAt va song thftn, co th€ gay nen nhi~u thi~t h~i n~u khong canh

giae d~ phOng

-~~ -~~~ -;

208 H9i nghi Khoa h9C fJia ly Tocm qu6c ldn tM 6; Thanh ph6 Hui, 9/201

3.1 3.1

str,

v.al

eua the:

m?1

v a l

con

vi t

dm

quo nay 15°:

sel

• Phc 3.2

keo thu:

dan Mit B~c

D U !

thoI

d 6 (

-H:

200 noi Lac ki~t cua t~ \ kha

m 6 i

gia

1/ L I lren,

296_.

- - : :

cling do

NamA,

Cac no', .1

dao nhu

oai, mQtZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA

I hai san

,iai da~n

khi hau

:hAp,chi

m6i hat

iy IQ'iva

Skinht~

sinh v~t

IU dir trir

iganh du

jiSu ki~n

long lam

uroc mot

iu mo va

ithS giai

{, a t n h u

; can ki~t

grqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA thai b6

kham rAt I

co gia tr!

1thS giOi

kY quan,

, tren cae

cho phat

d1oi"o5y

bao nhi?t

,g va khai

nguai ya

ong canh

.r.QI •

3 L Q l T H E v s D:JA-KINH T E v A c A c T H A C H T m J C

3.1.Vo; con duong hang hai qu8c t~ xira va nay Doi b e biSn Vi~t Nam a yen bo Tay BiSn Dong xira kia v6n n~m tren con duong to lua va g6m Slr n6i Dong A, Dong Nam A qua An DQ D}!ang toi Dia Trun~ Hili [4]" voi cac thuong c~ng lo~ nhir Vdn D{,n, HQi An va Oc Eo Tuy nhien tuyen hang hai quoc te do dil dan mai mot, co the 90 tien bQ cua nganh cong n~hi~p dil don~ diroc nhtrng cop tau du Ian voi dQn&co rnanh kho~g can ca!l di men theo dirong bo bien nira, cu ~he la khong can can di theo bo Vinh Bac BQ, ~la di cat qua Bien Dong; mat khac ciing co the san pham hang hoa cua cac dia phuong yen Vinh ail dan tro nen kern phong phu

vi hA~dfrn Hien nay cac cang b~Sn ~ua Viet Nam, d~c biet la cac cang trong Vinh B~~ BQ, dSu khong can narn tren duong hang hili quoc te nira; trong ao chi co cac cang aphia Nam (Da Nang tro vao) laa

vi trf nrong d6i g~n, co thS tao diSu kien cho phat triSn nganh djch vu hang hili quoc tS thong qua cac cang trung chuyen

Cling dn phai noi rang h~ thong cang biSn Vi~t Nam hien dil bi tach xa khoi duong hang hili qu6e tS la can boi SIJ chiem dong cua Trung Quoc tren qu~n dao ,Hoang Sa cuayi~t Nam; qu~n a~o

nay oil cung voi dao Hai Nam tao thanh mot "vinh nhan tao" gan kin keo xuong den t?n VI tuyen 15°30', che ch~n 16i ra cua toan bQ dai b e B~c BQ va B~c Trung BQ; va h~ thong cang cua ca Viet Nam

seb ] co I?p g~n nhir hoan toan, nSu nlnr Trung Quoc lai thao tung diroc ca Truong Sa; luc do cang Hai Phong nlnr n~m trong ngo cut, va toan bQ hoat dong cua h~ thong cang se bi khong chS chat che

3.2 Hanh lang m~t ti~n cua ban dao Dong Duong va Nam Trung Qu8c Voi a~c diSm vi tri dia Iy cua minh, Viet Nam mot each tu nhien la mot hanh lang tren dAt liSn keo dai theo chieu B~c - Nam dSn 2000 km aphia Dong ban dao, tro thanh cira ngo di ra BiSn Dong thuan IQ'icua Lao, Dong B~c Thai Lan, Dong B~c Campuchia, va Tay Nam Trung Qu6C voi 300 trieu dan, diSu ma nguoi Phap dii nhin ra tir r~t sorn, v c i viec quyet tam d~u tu lam duong s~t Ha NQi - Can M}nh la mot minh clurng',' Nhir vay xet vS mat vi tri dia Iy, Vi~t Nam vira tao ra mot true kinh tS doc Bac - Nam cua Dong va Dong Nam A, vira tao d~u ra cua true kinh tS Tay - Dong cua Ban dao Dong Duong va Nam A DS Lhai thac diroc Iqi thS nay d~u tien la phai xay dung duoc h~ thong dU011ggiao thong nQi dia (duong s~t va Quang cao t6c), diSu ma ngay nay dii va dang duoc d~u tir phat trien, trong

do co viec hop tac xay dung hanh lang kinh ts Can Minh - Ha NQi - Hai Phong va Nam Ninh - Ha NQi

- Hai Phong (trong HQ'P tac Viet - Trung "Hai hanh lang - MQt vanh dai"); voi viec thong tuyen (narn

2906) Hanh lang kinh tS Dong - T a y (EWEC) tir cang Mawlamyine cua Mianma qua Thai Lan, Lao, noi voi cang Tien Sa (Da N~ng) cua Vi~t Nam Tuy nhien cac tuyen duong ngang tir Viet Nam n6i voi L~o va Campuchia, cling nhir voi cac tinh, huyen Nam Trung Qu6c can chira diroc phat trien, DiSu kien thir hai dS khai thac duoc IQ'ithS vS vi tri dia Iy nay la dn phat trien h~ thong cang bien mroc sau e~a ~i~t Nam, ma hien nay dan~ tr<?ng qua trinh quy ho~ch va xaY,dlJng, vai dng tru~g ch~ySn ~u6c

te yan Phong, cllng cua n g B quoc te Hili PhOng va Ba Ria-Vung Tau, cung 10 dng dau moi khu VIJC khac(QD 2190/QD-TTg ngay 24/12/2009)

~ Vai tro cua c\lm cllng biSn phia B~c Vi~t Nam se duQ'c nang cao khi Vi~t Nam tra thanh d~u

~Ol hQ'pmc kinh tS gifra ASEAN vai Trung Qu6c, vai yeu du xuAt nh?p kh§u gifra hai ben ngay dng gla tang

-I ll' ,

!ren~,ICh cua con"dUOngill yinh Bac BQ di Con Minh da duQ'c Fran~is Garnier nh~n ra va duQ'c Jean Dupuis ung hQ tir nam 1871; 296-3~~~nmg Quoc dUOngsat dai 465krn, duQ'c xdy d\Ing tir 1902 den 1910, do Phap ddu tu tai chinh va ky thu~t (Trong [3], tr.

DiAiY{;' -;;T ;-;V ::-N = -H = -IE "'N -,-T -;A '-I-N -G -U -Y -E = N -T H -= IE :-N -N -H -I = E -N -Y -A : ' -M ::O ,-I-T -R -V "'7 0 -N -G -2 -0 9

HQi Dja 1yva Tai nguyen Moi truong Thira Thien Hu~ HQi Dja 1yVi~t NallJ

-3.3 BAu m8i giao thon~ va Trung tamhanh chinh, kinh t~ khu vtrc

K.h6i ~SEAN tren ban d6 khu vue ~6m hai ph§n nhu hai canh eung bao quanh I§y Bi~n Dong - ph§n luc dia va phan hili duong, ma Viet Nam namrqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAa gitta hai canh eung do Phia TB Vi~t Nam la 4 ruroc life dia Mianma, Thai Lan, Lao, va Campuehia; phia D va DN VietNam la 5 mroc hili duong: Philippin, Malaixi~l; Indonexia, Brunay, va Xingapo; con ban than Vi~t Nam n~mZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA avi tri ban I~, la quoc gia "rnra life dia-m'raheli dirong"

Nhu v~y so voi t§t ca cac mroc ASEAN, Vi~t Nam do vi trf ria ban dao va vi tri trung tam cua minh ma co di~u k!~n, thuan loi nh§t eho giao thong ca duong bQ, duong hang khong, va ,duang thuy: tir Viet Nam co the bang dirong bQ toi cac mroc ASEAN h:JC dia va di xuyen qua chau A, sang chiiu Au; bang duong thuy va dirong hang khong co th~ ti~p c~n thuan Iqi va ngan nh§t voi tfit ca cac nllac trong khu VI,l'C, trong do co cac mroc ASEAN qu§n dao Uu th~ nay co th~ mang d~n eho Vi~t Nam (ma cu th~ la Tp H6 Chi Minh)hgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAC < J hQi ph§n d§u d~trc thanh Trung tam hanh chinh cua Cong d6ng ASEAN trong tirong lai g§n (nhu kieu Bruxen - Bi la trung tam hanh chinh cua Cong d6ng Chau Au)' di~u do la hoan toan hien thirc boi vi thu do cua cac mroc ASEAN khac d~u it nhi~u nam a ven ria cu~ kh6i2 That v~y, n~u tru sa Cong d6ng d~t a Tp H6 Chi Minh thi t6ng chien dai di tu thu do cac mroc thanh vien d~n (tinh theo dirong thAng) la khoang 10.375 krn, nhung n~u tru sa a Giacacta (thu do cua mroc Ian nh§t ASEAN) thi t6ng chieu dai len d~n 18.700 krn, tang 80%, se t6n them r§t nhi~u thai gian va ti~n cua eho di lai, Tru sa cua Cong d6ng ASEAN a Tp H6 Chi Minh con tao thuan loi cho hoat dQng d6i ngoai (v~ kinh t~ cling nhu chinh tri, ngoai giao) cua ASEAN voi Trung Quoc va cac mroc Dong A (Nhat Ban va Han Quoc), voi Nga va cac mroc Dong Au Va cling tir uu th~ d6 Vi~t Nam hoan to an co th~ tro thanh mQt trung tam kinh t~ cua khu vue, n~u nhu chung ta co du quyet tam

va quyet sach dung d~n

That v~y, Vi~t Nam co th~ dong vai tro du n6i gitra cac quoc gia ASEAN life dia, noi c6t6 chirc Hop tac Ti~u vung Song Me Cong, voi cac quoc gia ASEAN hai dirong, noi co cac n~n kinht~

kha phat trien nhtr Xingapo, Malaixia, Indonexia

D~e biet trong b6i canh mo rong hop tac kinh t~g ie a Trung Quoc voi ASEAN thi Viet Nam voi loi th~ vi tri trung tam va giao thong thuan Ioi cua minh se phai tro thanh mot cue quan trong -cue trung tam trong h~ thong hop tac do, ma d§u m6i quan trong nh§t se narn a ph§n Tay Vjnh B~cBQ, vung bien va dM li~n Hai Phong-Quang Ninh, noi ti~p giap voi hai tinh Quang Tay va Hai Nam cua Trung Qucc, cling la hai tinh n~m trong hop tac "Hai hanh lang-Mot vanh dai" gitra Vi~t Nam va Trung Quoc

3.4 MQt thach thirc cAn quan tam: phu thuQC v~ kinh t~ vao Trung Qu8c

Ngoai cac le i ich neu a tren cling dn quan tam d~n mQt thach thirc: Vi~t Nam n~m sat phia nam Trung Quoc - mQt mroc dang tren da phat trien r§t manh me ca v~ kinh t~ va quan sir, hang hoaco I

sue canh tranh cao, ma Vi~t Nam chua co mot uu th~ so sanh nao ro r~t, ngay ca · v~ nguon lao oQng Thirc ra, voi dan s6 tren 1,34 tY nguoi Trung Quoc la mot thi tnrong tieu thu hang hoa r§t 1& 0 cho cae mroc, trong do co Vi~t Nam Nhung hien xu§t khAu cua chung ta vao Trung Quoc chi la cac nguy~~ li~u tho, cung hang nong san nhiet doi, Iai nhap sieu hang cong nghiep va hang hoa tieu dung, d~c~ t~ ~ t

la nhap sieu mot s6 nguyen v~t li~u d~ san xuat hang xu§t khAu quan trong cua Vi~t Nam, nhu da gta~

va d~t m ail Cac cong ty Trung Quoc cling thuong thang th§u nhisu du an xay dung 1& 0 va khat

J!Thea VnExpress ngay 251312010 thi niim 2009 Vi¢t Nam nhqp sieu tir Trung Qu6c 11,9ry USD, ry l¢ nM p sieu a(,lt234%.

va ry tr9ng nM p sieu tir Trung Quc5c chiim tai 97,1 %nM p sieu cua ca nuac Thea Sai Gon n ip Thi Online ngay 21612012:

-~~ -~ ~ 210 H9i nghi Khoa h9C [Jia Iy Toan qu6c /Jn thu 6; Thanh ph6 Hut, 9/2012

, ,rqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA

0('

n

n

l:

/,

ii

la

( :

lU

rc

m

Ig

);

ra

YC

ia

ai

1 0

ic

~ t

m

16

1S

'oi

\l'c

19,

ua

va

ria

co

1:

)12

khoang aVi~t Naml/ N~u SlJ phu thuoc vao Trung Quoc v~ kinh t~ tro nen qua chat che se co th~ gay

ra cac h~u qua khan lirong, ma d~ thoat khoi, tfrt phai dira vao tiem lire cua n~n kinh t~ phat tri~n b~n

viIng va manh me cua chung ta, cung cac chinh sach dung d~n va kip th o i cua Nha ruroc

4.1 M9t trung dim chinh tr] d§ ro rang, nhung U 'Uth~ dja-quan S I! thi d§ hi han ch~

+Nhu tren da trinh bfty, Vi~t Nam do vi trl trung tam cua minh hoan toan co th~ tro' thanh trung tam hanh chinh c u a Cong D6ng ASEAN, tir do cung voi SlJ phat trien kinh t~ manh me va ti~m hrc

quan sir v~ng manh, se co dfty du co hQi d~ trc thanh trung tam chinh tri cua khu v u e , Tuy ~hien d~ co

n~n kinh te phat trien nrong duong nhu Thai Lan, Malaixia, hay Indonexia chung ta can can mot thai

gian nrong d6i dai, vi v~y d~ tro thanh mot tr~ng tam chinh tri khu v ire , mot trien vong da r5 rang

nhung doi hoi mot Sl,l'phan dau kien tri v o i quyet tam cao

+ Vu th~ dia - quan sir cua Vi~t Nam phftn dfrt li~n co duoc truce h~t nho avi tri ban I~ gitra luc dia va hai dirong va keo dai theo phuong b~c-nam 2000km nhu da trinh bay a tren; uu th~ do can

d u o c h6 tro rfrt Ian n h o h~ thong c a n g bi~n nu6c sau, ph an b6 trai d~u tir B~c d~n Nam, trong do n h ie u

cang co gia tri v~ quoc phong rfrt 1611 nhu Cam Ranh, Da N~ng, ma tir do co th~ bao quat duoc to an

bQ phftn quan trong phia Tay Bi~n Dong Gop phftn vao lam tang uu th~ dia-quan sir cua Vi~t Nam la

h~th o n g gftn 3000 d a o yen b o , p h a n b6 thanh tuyen, che chan cho to an bQ d6i b e Vi~t Nam; d~c biet

quan trong la cac vung bien bien gioi (Quang Ninh, Kien Giang), noi cac dao t~p trung dfty d~c voi

dien tich Ion, tao thanh n h ie u lap -p h o n g tuyen bao v~ vung bi~n chu quyen va vung dfrt li~n k~ c~n

+ Tuy nhien n~n tang can b~n cua gia tri dia-quan sir vuot trQi cua Vi~t Nam la g~n vci Bi~n Dong, ducc quyet dinh boi cac y~u t6 sau day [1]:

Qua Bi~n Dong la con dirong hang hai huy~t mach cua khu VlJC va th~ gioi, rna nhi~u mroc Ian phai phu thuoc vao: Nhat Ban, Trung Quoc, My, ;

Bi~n Dong dtroc coi la co ti~m nang 1611 v~ dftu khi, cung voi cac tai nguyen v~ n g u o n lei hai san, khoang san r~n, trong do co bang chay, du lich, v.v.;

D~c bi~tZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA a Bi~n Dong, Vi~t Nam co hai quftn dao Ian Hoang Sa va Truong Sa, phan b6 d~u a

hai ph§n B~c va Nam cua bi~n, rna vi~c lam chu chung cling d6ng nghia voi viec n~m diroc toan bQ

heat dQng tren Bi~n Dong va cua ca cac nu6c bao quanh

Tir nhieu th~ kY tnroc hai qu§n dao nay thuoc quyen chiem h ftu va quan Iy cua Vi~t Nam;

nhung tir nam 1974 Hoang Sa da bi Trung Qu6c xarn chiern hoan toan, can Truong Sa hien nay dang

la dja ~an dong ,quan trai phep cua nhi~u rnroc trong do co Trung Quoc, tao nen mQt tlnh th~ cai rang

hroc rat cang thang d6i voi cac vi tri phong thu va cosa kinh t~ cua Vi~t Nam

Tln~ hinh nhu v~y da lam cho uu th~ dia-quan str cua Vi~t Nam tren Bi~n Dong bj han ch~ rfrt Ion, va dieu do da d~t ra nhiern vu va cung nang n~ cho mroc ta la mot m~t phai giu diroc virng ch~c

nhiIng dao va vung bi~n dang kiern soat, d6ng thai dfru tranh kien tri du rfrt lau dai cho chu quyen hop

phap cua mlnh tren hai qu§n dao nay, bang giai phap hoa blnh va tren co sa lu~t phap qu6c t~ D~n day

tr~ng,:a~2010 cd!"can th14071gmc;zicua Vi~t Nam vcri Trung Qu6c tham hilt 12.7 tY U S D gan bang vm gid tri nhgp sieu cua

:oan b(J nen kinh te Vi~t Nam (thea TCTK niim 2010 Vi~t Nam nM p sieu 12.6tY U S D )

;, ~~ea VnEcanamy ngiry 23/6/2011 hili viit dum ten: "Nha tM u Trung Qu6c 6{It vaa Vi~t Nam: a6i sdch cha nhQ tM u

~ ? I? "cot~m tiit: Trang 10 nlim qua a6i vm goi tM u EPC su d!Jng v6n n$an stich nhi1 nucrc nhi1 thau Vi~t thiing tM u vm

gla tn g(Ji thau chi a{lt3 9 % trang /chitYl~ nay a6i ven nhi1 thau Trung Quac /Q 48% ,

DlA L~ TtJ NHIEN, TAl NGUYEN THIEN NHIEN VA MOl TRVdNG 211

'- - -

~

l\I'c rn a6 h u

Dong, IU'Q'C' nhAtl

DU'an nganf

la h i~

vQng

bQ H<

phai nh~c d~n t~m nhin chiSn luoc va quye; dinh cue IcY sang su6t cua Nha mroc ta khi da kip thai giai

phong van thang 4 nam 1975 cac dao, daZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA a quan dao Truong Sa, va d~n nay co 33 vi tri dong quanl/

4.2 M(}t qua khir dAy dau kh8, gian trufin, nhung khong kern oai hung va rAt dang tt}'han

+Lich Slr ngan narn da ghi nhan bao cuoc xam lang tir phirong B~c voi biet bao nhieu I~m than C\IC kh6 rna nhan dan da phai ganh chiu do co vi tri dja Iy giap kS tao nen Nhung trong su6t tiSn trlnh

dung mroc va giG' mroc hang ngan narn do, d.t nhiSu trang sir oai hung da diroc cha ong chung ta vi~t

nen, thS hien khat vong dOc I~p, nr do, cling nhir niem tu hao, tir ton cua dan toe.

+ Cling tir do la S\I tiep nhan sau rong nSn van hoa Trung Hoa, la mot trong cac nSn van minh sorn nh~t cua nhan loai, trong do I~ giao Kh6ng-M~nh tao nen khuon m~u cua xii hOi ngay tnroc, Cling

voi anh huang van hoa Trung HoarqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAa phia B~c, do vi tri dia ly cua minh d-:: dan toe a phia Nam l~i

chiu anh huang cua van hoa An DO Sau khi thong nh~t giang san cu6i th~ ky 18, Viet Nam tro th a n h

d~t mroc da s~c tOc va ton giao, ma trai qua nhieu thS ky tnroc va sau do da luon ti~p thu chon 19c cac

luong nr tuong va van hoa cua khu V\IC va thS gioi, kS ca cua Phuong Tay, d6ng thai da sang tao nhieu

thanh 1 \1 u van hoa r\ICr a dang W hao voi nSn van minh Song Hong, tao nen ban s~c van hoa cua dan

tOc Vi~t Nam

+Cling do vi tri ven ban dao va tren dirong hang hai n6i Tay A voi Dong A ma Viet Nam dlIQ'C

cac nuoc Phuong Tay tiSp c~n kha sorn, va viec chiern dong cua ngiroi Anh tai Con Dao narn 1702 [3]

co thS da la cai m6c mo d~u cho giai dean d~n d~n bi chinh phuc, va cu6i cung da tro thanh thuoc aia

cua Phap, cung voi Lao va Campuchia

+ Sau ThS chien II van thai IcY chien tranh lanh, do vi tri dja-chinh tri cua minh, Viet Nam aa tro thanh mroc n~m a ven ria xa trung tam nh~t cua mot kh6i chinh tri rnoi, to Ion, thong nhat, voi

dirong bien khep kin lien tuc su6t nr Au sang A cua mot H~ thong co chS dO xa hQi moi dang tren aa

phat trien manh me - che dO Xa hOi chu nghia. Con ben ngoai dirong bien do la mot thS gioi ma cac

mroc Ian quyet tam "bao v~ dan chu", ngan chan Sllphat trien va lam tan ra H~ thong neu tren,

Co thS do vi thS qua quan trong cua minh tren binh dien dja-chinh tri khu V\IC va thS gioi, ma

mOt S\I sAp xSp da duoc dinh doat: duong ranh gioi g itra hai Phe da dt qua lanh th6 Vi~t Nam, n h u

mot lucri dao c~t qua co thS con ngiroi Do khong phai la mot dirong ranh gioi thong thirong, ma la 1100i

ma hrc s:St ep cua hai Phe la manh me nhat, la noi d6n nen moi ap I\IC,moi mau thu~n cua thS gi&i,

noi tro thanh mot diSm C\IC nong, dS cu6i cung b6c chay thanh chien tranh C\lC bO

V~y, Vi~t Nam phai trai qua chiSn tranh lien mien 30 nam, do co phai mot phan lien quan a~n ySu t6 dia-chinh trj? Tuy nhien cling phai noi r~ng trong tnrong hop sau ThS chien II, d6i voi S\I phat

trien cua xa hOi Vi~t Nam, ySu t6 dia-chinh trj la d~c biet quan trong nhir da ph an tich a tre n , Hai yeu

t6 qu6c ts va dan t9c trong tnrong hop nay nrong thich vai nhau nen chung ta da thang, d~t mroc ta aa

thong nhk

4.3 Nhfrng nguy C O 'va th~ y~u do vi tri dia Iy t~o ra

+Vi tri dia Iy cua Vi~t Nam ca ph~n I\lC dia va ph~n biSn (trang do co Hoang Sa va Tmang S~)

n~m ch~n ngang tren duang "ma mang khong gian" cua Trung Qu6c Th~t v~y, mOt nuac Trung Q,Uoc

ph<it triSn tra tbanh sieu cuang nh~t nhi thS giai t~t nhien khong chi bo hyp tren l\lc dia nhu cac the 11

tmac ma dn mQt khong gian anh huang tren biSn ngay cang lan, mQt bien giai mSm ngay cfmg l!10'

r9ng Nhung vS phict Dong - Thai Binh Duong khong gian do da bi ch~n bai cac cuang qu6c co tiel11

100 I Ikm trung

g i6 'i

kh 6 1

phai toano nhirr

ch iS I

vaCo

Ngh Thar Chi nhtr Lam 4.4

n u n

din

th a i

th a i

vun

x u 1

dtrQ

I f f i

ch6t

}/J'i

Biin

I r e n

rrw } /S6lifu trang Mitrd l&i Dqi biiu Qu6c h9i cIla Thll tUrYngNguyln Tein Dung ngay 25/1112011.

-~~ -~~~~ H9i nghi Khoa h9C [Jia If Toim qu6c Ian thu 6; Thanh ph6 Hut, 9/2012

212

1/,

o

han,

trinh

vi~t

ninh

:unghgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA

11 lai

hanh

; cac

Ihi~u

luge

2 [3]

c oia

m oa '

:, voi

~ noa

i,ma

, nhir

gioi,

1o~n

~ph~t

ta oa

Ig Sa)

Qu6c

hSkY

IgZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA I? C 1

-]/2 0 1 2

luc rnanh me v~ kinh t~ va quan sir, nhir Nhat Ban, Him Quoc va My (rna tuyen d~u la Dai Loan), do d6 huong phat trien iru tien truce mat cua Trung Quoc khong th€ nao khac la v~ phia Nam - Bi€n Dong, o€ qua do sang An DorqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA DuO'n~, That v~y Trung qu6c da xac djnh r6 2 chu6i dao tr,?ng chiSn hrcc yuan ra dai duong, trong do Bien Dong voi cac quan dao baa quanh duoc xem la chuoi dao thir nhfit uu tien s6 mot, nlur la cira ng6 d€ mroc nay viron ra chu6i dao thir hai, d~n d~n thong trj An Do Duong va Thai Binh Duong [2, tr.329] R~t khong hay, Viet Nam da rei v a o vi tri dia Iy n~m chan ngang cira ng6 ~y, nhir la vat chuang ng~i d~u tien. Chf,nh vi v~y ma nguy co xay r,adung do tren bi~n

la hien hiru ma chung ta da luon phai doi mat Thuc te ljch sir da chirng minh dieu do, noi len tham vong' cua Trung Quoc d6i v o i ni~n Dong thong qua cac c u o c xam chiern: narn 1974 danh chiern toan b~ Hoang Sa, r6i narn 1988 danh chiern ti~p mot s6 dao da aTruong Sa cua Vi~t Narn

Phan dinh r6 rang ranh gioi lanh th6 quoc gia tren bi€n theo dung thuc t~ lich sir, phu hop voi lu~t phap quoc tS v a diroc th~ g io i cong; nhan la con duong d~u tranh gian kh6 va co th€ se con r~t lau dai cua Viet Nam d~ huong toi phat tri€n hoa binh va hiru nghi trong luu vue Bi~n Dong

+ Tir vi trf ven ban dao, chung ta thuong tu hao danh gia "tinh bi~n" cua Viet Nam r~t cao vi cir

100 km2 d~t li~n la co Ikm dirong bo bi€n (trong khi trung binh cua th~ gioi la 600 kml dM rnoi c6

I km bo) Tuy nhien di~u do co hai mat cua no: d~t mroc ta tuy keo dai nhung lai qua mong, chieu rong trung binh chi co 100km ! Tharn chi co noi chi di qua 50km tinh tir b o bien phia Dong la da to i bien gioi quoc gia phia Tay Di~u nay la mot kho khan r~t 16n cho viec phong thu khi co chien tranh: r~t kh6 lien lac, C O ' dong, h6 tro nhau, va d~t nuoc d~ bi dt thanh tung khuc Nhung di~u C O ' ban khong

p h a i chi ado, ma con a ch6 ca n u o c khong co duoc mot khong gian du ro n g d~ lam h~u phucng an toan Trong khang chien chong Phap (1946-1954) hau phuong vilng chac la chien khu Vi~t B~c, nlurng trong chien tranh chong Trung Quoc (1979) Viet B~c va ca Tay B~c lai la tien tuyen; va trong chien tranh tuong lai neu chang may xay ra, mot hau phuong cho B~c BO (trong do c6 Thu do Ha Noi)

va ca B~c Trung Bo se khong th~ la Tay B~c hay Vi~t Bac nira, ma phai la (chi con la) Thanh

Hoa-Nghe Anl/ Va hien nay viec xay dung mot s6 duong cao t6c tir Ha Noi n6i Hoa Binh, Ninh Binh voi Thanh Hoa-Nghe An di tren vung d6i nui la r~t dp thi~t Con d6i voi Nam BO (trong do co Tp H6 Chi Minh) va CI,l'CNam Trung BO hau phuong k h o n g dau khac ngoai cao nguyen Lam Vien Va cling nlur tnrong hop tren, mot yeu du xay dung duong cao t6c n6i Tay Narn Bo qua Dong Narn BO voi Lam Dong, cling nhir toa xuong cac tinh xung quanh thuoc CI,l'CNaill Trung BOcimg la r~t dn thiet.

4.4,"Y~u tB Trung QuBc" dn dutrc tinh d~n trong quy hoach phat tri~n KT-XH ciia d~t nurrc

, Do co vi tri dia Iy ti~p giap va nlurng anh huong sau rong v~ kinh t~, van hoa neu tren, chung ta can co chien luoc phu hop, khai thac triet d~ nhirng loi ich co th~ co nr "yeu t6 Trung Qu6c", dong thai c6 nhirng giai phap hil'u hi~u giam thiSu t6i da nhil'ng b~t Igi do "y~u t6" do tl,lO ra, k€ ca trong thai binh va thai chi~n Cha: ong ta da co r~t nhi~u kinh nghi~m quy bau trong baa v~ h'oa binh va giil' vil'ng ?Oc I~p dan tOcl/ Tuy nhien th~ gi6i ngay nay da d6i khac (nhu cong ngh~ thong tin phat tri~n,

x u the toan du hoa, trlnh do dan trf nang cao, ) doi hoi nhi~u n6 il,rc sang tl,lO m6i d~ co th~ d~ ra

dugc cac quy~t sach phu hgp Vi~c hgp tac giil'a Vi~t Nam va Trung Qu6c tri~n khai Quy hOl,lch "Hai

I

rr;&iday chung la I/lIjy H6 Quy Ly da ral sang sudl khi cho xay dlfng Tay Do v&i Ihanh Nha H6 0-Thanh Hoa d€ chlilm bi chong phuO?1g Bdc.

i~ao cae Ihm dgi phong kiin Iruo-c day yeu c6u mo- r6ng khOng gian bdn cua Trung Qu6c ta chua co, nen cae mau Ihu6n Iren I.enD.on~ vimg qudn dcio Hoang Sa va Trl.l'o-ngSa clnra xu61 hi~n quan h~ J'i~t-Trung v€khong gian tanh Ih6 h6i do chu yiu

~en dal lie!1va cae dcio ven bo- Dong Bdc, vaviIr[ cua Vi~1Nam chua 11'0- Ihanh nO'ichdn ngang khong gian phallridn cua rllng Quae nhu ngay nay.

D !A LY TtJNHIEN, TAl NGUYEN THIEN NHIEN v A MOl TRVONG 213

-hgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA ~

. -~ - -. ~

hanh lang - MQt vanh dai" va nhieu DV' an Ia n khac la dil v~n dung duoc loi thS la cira ngo phia Nam

cu~ Tru!lg Quoc d~ phat trien kin,h tS:xil ~Qi cua d~t m ro c n?i chl!ng, d~c biet la vung kinh tS tr9ng

diem Bac BQ, noi rieng Viec phan dau de tro thanh m ro c dau rnoi trong quan h~ giua ASEAN v&i

Trung Quoc cling la d~ khai thac hiru hieu tai nguyen vi thS nay

Tuy nhien phat trien kinh tS dn phai di doi voi bao dam an toan tuyet d6i cho d~t nuoc, do do

"yeu t6 Trung Quoc" con dn phai d iro c q u a n triet manh me trong lanh VV'Can ninh quoc phong, nh§t

la trong cac heat dong kinh tS d6i ngoai (quan tam dSn cac linh VV'Cva cac dia ban trong ySu, ) y ~ u

t6 do dn phai duoc dira VaG nhir mot nhan t6 quan trong trong t~t ca cac KS hoach va Quy hoach phat

trien kinh t~-xil h(>i cua d~t nuoc, bao gorn ca cac tac dong tich CV'Ccling nhir tieu CV'C

KETLU~N

Nghien ciru vi trf dia Iy 1\1' nhien va dia Iy chinh tri cua Vi~t Nam d u o c gioi han trong phan tich 5 d~c di~m chinh cua vi tri dja Iy phan d,h liSn va ph~n bien Viet Nam Qua do dil neu len cac loi

thS va ca nhfrng thach thirc vS diSlI kien 1\1'nhien, vS dia - kinh tS va dia Iy - chinh trio Nhirng loi th~ va

thuan loi co th~ gom:

- vs diSu kien 1\1'nhien, co khi h~u va d~t dai thuan le i cho phat trien nong nghiep nhiet d6i;

cac h~ sinh thai phong phu, canh quan da dang, co nguon tai nguyen khoang san da dang; co nhieu di

san dia chat-die mao quy gia

- VS dia - kinh tS, co IQ'i th~ la hanh lang mat ti~n phia Dong cua Ban dao DongZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA D u o n g va Nam Trung Quoc; co kha nang tro thanh Trung tam hanh chinh va kinh tS cua ASEAN; tuy nhien vai

tro cua h~ thong cang bien trong hang hai quoc tS la khiern t6n

- VS dia Iy - chinh trj, trong khi co loi thS d~ co th~ tro thanh mot trung tam chinh trj cua cac

cua Trung Quoc tren qu~n dao Hoang Sa cua Viet Nam

Nhirng han chS va thach thirc do vi tri dia Iy tao ra: thien tai; trong chien tranh khorqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBA co dQng va

lien k~t cac vung, mien; d~ co dung dQ tren bien Cu6i cung "yeu t6 Trung Quoc" d n d irc c quan tri~t

trong moi KS hoach, Quy hoach phat trien kinh tS - xii hQi va an ninh quoc phong,

TAl LI~U TRAM KHAO

l i.e Duc An, Tr~n Duc Th~nh, 2011: V i tM Bidn D o n g » HN KH&CN Bi~n TQ V, Q.3 "Dia Iy, Dja

ch~t va Dia v~t Iy bien", 59-68, Nxb KHTN&CN, Ha NQi

2 Dang Dinh Quy (chu bien), 2010: Bidn Dong h9'P tac vi an ninh va phdt tridn trong khu V ¥ , C , 389

tr.- NXB ThS gioi, Ha NQi

3 Tinh thanh xira 0 Vi~t Nam, 479 tr., 2003.- NXB Hai Phong, Hai Phong ,

4 Tr~n Quoc Vuong, 1998: Vi?t N a m cai nhin d ia - win hoa, 495 tr.-NXB Van hoa dan toe, Ha NQi

com.

c o u r

E n V l

feat!

Spec

and

orde

The!

negc

1.1J

n g u cao,

C u n

ve c nanl

Nan dat 27,5

n g u ,

d a n ] troi, ninh

h01;1(

kYr 75.0

1 0 :

N M

N M

H(li Dja Iy va Tai nguyen M6i truong Thil'a Thien Hu~ H(li Dja Iy Vi~t Nam

MVCL1jC

1 Ph an vung moi tnrong phuc V1,1quanly kJ1U Di san Thien nhien Th~ gioi Vinh H~ Long, tinh

N g u y in C a o H u f in , D ( in g T h l N g o c , V ii rqponmlkjihgfedcbaZYXWVUTSRQPONMLKJIHGFEDCBAtu; T h u y M a i

2 D€ khoa hoc cong nghe bi~n thirc SI)' tro thanh dong hrc phat trien cac linh vue lien quan d~n bien19

U D u c T 8

3 Dia Iy BiSn Dong: b6n gia tri c6t 15i, mot tarn nhin hirong to'i dia Iy bien thong minh 25

V,l N h u ' Van

4 Thanh nru n g h ie nciru bi€n - dao Viet Nam a V ie n Dia ly, Vien Khoa hoc va Cong nghe Viet

N g u y in D in li K y , D a o D in h C h a m

N g u y in T h a n h S O 'I 1 ,r-s« D u c Tluinh, N g u y in H iiu Cte, D in h V a n H u y , T r f in N g o c D if p

6 Xay dung mo hinh kinh t~ sinh thai - du lich phuc vu phat trien bSn vfrng huyen dao Co To, tinh

P h a m H o a n g H iii, P h a m T h i H { m g N h u n g , H o a n g B d c

7 MQt s6 v~n dS vS tai bien thien nhien va viec v~n dung k~t qua nghien ciru chung vao

D a o D in h B d c

8 Kha nang thich irng voi BDKH cua nguoi dan avung d6ng bang va yen bien tinh Thira Thien

L e V a n T h i i n g , N g u y in H u y A n h , D ln h T h a n h K ie n

L a N il" A n h V a n

U f J l1 g D in lt K h a n h , isD u c A n

va V a n P lu ii, D U O 'I 1 g T U lin N g o c , H o a n g T h l T lz u y

N g u y in T h a n h L o n g , N g u y in V a n V in h

1 3 Nghien ciru hien trang va xu th~ bi~n d6i b e biSn tinh Quang Tri duoi tac dQng cua mroc bien

N g u y in H i t u , D o a n T I / U P h u o n g

D a o T h a n h X u i i n

r-s« H a P h u o n g , N g u y in T h a n h H u n g

vii