Hướng dẫn vận hành trạm xử lý nước thải sinh hoạt công suất 90m3/ngày.đêm

hệ thống nước thải sinh hoạt của khu nghỉ dưỡng ở sân golf Vân Trì Đông Anh Hà Nội. Hướng dẫn vận hành trạm xử lý nước thải sinh hoạt công suất 90m3ngày.đêm. Đưa ra phương án công nghệ và hướng dẫn chi tiết quá trình vận hành và các sự cố thường gặp trong quá trình vận hành

Độc lập –Tự do –Hạnh phúc -

TÀI LIỆU HƯỚNG DẪN VẬN HÀNH

CÔNG SUẤT 90M3/NGÀY

HÀ NỘI - 2022

HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI SINH HOẠT CỦA CÔNG

TRÌNH “SÂN GOLF VÂN TRÌ”

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

HÀ NỘI - 2022

MỤC LỤC

I HƯỚNG DẪN CÔNG NGHỆ HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI 5

1 Sơ đồ công nghệ XLNT công suất 90m3/ngày 5

2 Thuyết minh quy trình công nghệ xử lý 5

II HƯỚNG DẪN VẬN HÀNH HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI 7

1 Hướng dẫn vận hành thiết bị lọc rác 7

2 Hướng dẫn vận hành bể gom 7

3 Hướng dẫn vận hành bể điều hòa 7

3 Hướng dẫn vận hành bể thiếu khí 8

4 Hướng dẫn vận hành bể hiếu khí 8

5 Hướng dẫn vận hành bể lắng 8

6 Hướng dẫn vận hành bể khử trùng 8

7 Hướng dẫn vận hành bể bùn 9

8 Hướng dẫn vận hành các thiết bị phụ trợ 9

III HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG, PHA HÓA CHẤT 10

1 Hướng dẫn pha hóa chất khử trùng 10

2 Hướng dẫn pha hóa chất khử trùng 10

IV HƯỚNG DẪN PHẦN ĐIỆN HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI 11

1 Nguyên lý điều khiển: 11

2 Chế độ làm việc: 12

3 Yêu cầu người vận hành hệ thống 13

4 Hệ thống điều khiển điện 13

5 Kiểm tra trước khi vận hành 14

6 Vận hành tủ điện 14

V HƯỚNG DẪN KIỂM TRA, BẢO DƯỠNG THIẾT BỊ ĐỊNH KỲ 18

1 Kiểm tra hàng ngày 18

2 Kiểm tra hàng tuần 18

3 Kiểm tra hàng tháng 18

4 Kiểm tra định kỳ 3 tháng 20

5 Kiểm tra định kỳ 6 tháng 21

VI MỘT SỐ SỰ CỐ THƯỜNG GẶP VÀ CÁCH XỬ LÝ 22

VII PHỤ LỤC: MẤU BẢNG KIỂM TRA HÀNG NGÀY 24

DANH MỤC KÝ HIỆU

AUTO MAN HTXLNT QCVN

LS PLC

Chế độ điều khiển tự động Chế độ điều khiển bằng tay

Hệ thống xử lý nước thải Quy chuẩn Việt Nam

Rơ le báo mức

Bộ điều khiển khả trình

I HƯỚNG DẪN CÔNG NGHỆ HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI

1 Sơ đồ công nghệ XLNT công suất 90m3/ngày

Hình 1 Sơ đồ dây chuyền công nghệ hệ thống xử lý nước thải

2 Thuyết minh quy trình công nghệ xử lý

- Nước thải từ các nguồn phát sinh sau khi được xử lý sơ bộ (bể phốt, bể tách dầu mỡ, ) sẽ theo đường ống dẫn chảy về hệ thống xử lý nước thải tập trung như sau:

- Nước thải được dẫn qua thiết bị lọc rác để giữ lại rác tránh vào bể đảm bảo cho các máy móc hoạt động an toàn Nước thải sau khi lọc rác được chảy vào bể gom nước thải

Tại bể gom nước thải được bơm bơm lên bể điều hòa nhờ 02 bơm chìm hoạt động luôn phiên

- Tại bể điều hòa nước thải được trung hòa để đảm bảo ổn định nồng độ ô nhiễm cũng như lưu lượng nước cho các quá trình tiếp theo Trong bể bố trí hệ thống sục khí

để tăng khả năng hòa trộn Nước thải sau khi đã ổn định nồng độ được bơm với lưu lượng xác định sang bể thiếu khí (Anoxic)

- Bể thiếu khí là bể xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học bùn hoạt tính Trong điều kiện không cung cấp oxy, là môi trường thuận lợi cho các nhóm vi sinh vật thiếu khí (Denitrifier) phát triển Dưới sự hoạt động của các nhóm vi sinh vật thiếu khí diễn ra quá trình khử nitrat hóa để chuyển hóa nitrit, nitrat (NO2-, NO3-) có trong nước thải thành khí N2 đồng thời một lượng các chất ô nhiễm hữu cơ trong nước thải cũng được các vi sinh vật nhóm này sử dụng nhằm tổng hợp tế bào mới Tại bể thiếu khí bố trí máy khuấy chìm có nhiệm vụ đảo trộn đều nước thải trong bể Ngoài dòng nước thải

từ bơm điều hòa bơm sang trong bể còn tiếp nhận thêm dòng tuần hoàn từ bể hiếu khí

và bùn tuần hoàn từ bể lắng nhằm mục đích duy trì nồng độ bùn hoạt tính (vi sinh vật) Nước thải sau khi được xử lý tại bể thiếu khí sẽ chảy tràn qua bể hiếu khí

- Bể hiếu khí là bể xử lý nước thải bằng phương pháp sinh học bùn hoạt tính Khác với bể thiếu khí, tại bể hiếu khí được bố trí hệ thống phân phối khí nhằm mục đích cung cấp oxy cho nhóm các vi sinh vật hiếu khí phát triển Phần lớn các chất ô nhiễm hữu cơ và amoni (NH4+) có trong nước thải sẽ được xử lý tại bể hiếu khí Các chất ô nhiễm hữu cơ, amoni sẽ được loại bỏ ra khỏi nước thải dựa trên nhu cầu sử dụng của vi sinh vật trong quá trình tổng hợp tế bào và quá trình nitrat hóa chuyển hóa amoni (NH4+) thành nitrit, nitrat (NO2-, NO3-) của nhóm vi sinh vật Nitrosomonas và Nitrobacter Lượng nitrit, nitrat này được bơm tuần hoàn về bể thiếu khí để chuyển hóa thành khí N2

nhờ tác dụng của các vi sinh vật nhóm Denitrifier

- Nước thải sau khi được xử lý tại bể hiếu khí sẽ được chảy tràn sang bể lắng Bể lắng có chức năng tách hỗn hợp bùn hoạt tính – nước thải sau xử lý ở bể thiếu khí và hiếu khí Hỗn hợp bùn hoạt tính – nước thải sau xử lý được tách bằng phương pháp trọng lực Các bông bùn hoạt tính có khối lượng riêng lớn sẽ được lắng xuống dưới đáy bể, phần nước trong được thu vào hệ thống máng thu nước trên mặt bể rồi chảy tràn sang bể khử trùng Trong bể lắng được thiết kế hệ thống gạt bùn để thu bùn vào chính giữa bể Lượng bùn này một phần sẽ được bơm tuần hoàn về bể thiếu khí nhằm ổn định hàm lượng bùn hoạt tính có trong cụm bể thiếu khí, hiếu khí, phần bùn hoạt tính dư còn lại

sẽ được bơm về bể chứa bùn

- Bể khử trùng nước được trộn đều với hóa chất khử trùng để tiêu diệt các vi khuẩn gây hại trong nước thải để đảm bảo nước đạt tiêu chuẩn trước khi xả ra môi trường

- Nước đạt tiêu chuẩn được bơm qua đồng hồ đo lưu lượng để xả ra môi trường tiếp nhận đảm bảo cột B của QCVN 14:2008

- Tại bể bùn được sục khí để tiếp tục giảm thể tích bùn Phần nước trong cũng được thu để đưa sang bể điều hòa để tiếp tục xử lý Bùn tại bể được định kỳ thuê đơn vị có chức năng hút mang đi xử lý theo qui định

- Trong hệ thống được thiết kế hệ thống cấp khí tươi và thu khí liên tục đảm bảo được luôn luôn thông thoáng cho các thiết bị cũng như cán bộ vận hành khi thao tác trong hệ thống

- Toàn bộ hệ thống được điều khiển tự động hoàn toàn nhờ các rơle thời gian, các cảm biến mức, …qua tủ điều khiển trung tâm

II HƯỚNG DẪN VẬN HÀNH HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI

1 Hướng dẫn vận hành thiết bị lọc rác

Thiết bị lọc rác có tác dụng giữ lại rác và cho nước đi qua để xuống gom nước thải Rác được giữ trong thiết bị được quan sát hàng ngày trong quá trình vận hành để khi đầy (2/3 giỏ) thì nhấc lên thu rác và làm sạch thiết bị hoặc tối đa 1 tuần thu và vệ sinh một lần

Chú ý, khi nhấc thiết bị thì phải đảm bảo rác không được rỡi xuống bể và thời gian nhanh nhất để không bị hiện tượng nước chưa được lọc rác chảy trực tiếp vào bể điều hòa

Chú ý, đối với các chế độ mở của các van trên đường đẩy của các bơm đã được cố định, nên nhân viên khi vận hành không được tự ý thay đổi

3 Hướng dẫn vận hành bể điều hòa

Bể điều hòa có chức năng điều hòa lưu lượng và chất lượng nước trước khi sang

bể xử lý thiếu khí Trong bể điều hòa có 02 bơm chìm hoạt động theo tín hiệu của thiết

bị báo mức lắp đặt trong bể nhằm bơm nước sang bể thiếu khí hoạt động luân phiên Do vậy, người vận hành khi bơm nước từ bể điều hòa sang bể thiếu khí chỉ cần chuyển 02 bơm bể điều hòa sang chế độ tự động (AUTO) Trường hợp, muốn sử dụng bơm theo nhu cầu có thể chuyển sang chế độ bằng tay (MAN)

Tại bể điều hòa được bố trí hệ thống sục khí thô dưới đáy bể để đảo trộn đồng đều chất ô nhiễm trong bể Lượng khí trong bể được căn chỉnh bằng van trên đường ống dẫn khí

Chú ý, đối với các chế độ mở của các van trên đường đẩy của các bơm và ống cấp khí đã được cố định, nên công nhân khi vận hành không được tự ý thay đổi

3 Hướng dẫn vận hành bể thiếu khí

Trong bể thiếu khí có máy khuấy chìm, nhằm tạo sự xáo trộn đồng đều của hỗn hợp bùn nước trong bể Máy khuấy chìm chạy theo chế độ cài đặt thời gian của bộ điều khiển tín hiệu PLC Do vậy, người vận hành khi muốn chạy máy khuấy chỉ cần chuyển chế độ trên tủ điện sang (Auto) Trường hợp, muốn sử dụng máy khuấy theo nhu cầu thì chuyển sang chế độ bằng tay (MAN)

Trong bể còn có đường ống cấp tuần hoàn từ bể hiếu khí về và bùn từ bể lắng về

ổn định nồng độ vi sinh Do đó định kỳ sẽ kiểm tra lượng bùn vi sinh trong bể để đảm bảo quá trình xử lý được ổn định như hướng chi tiết tại quá trình kiểm tra

4 Hướng dẫn vận hành bể hiếu khí

Trong bể hiếu khí có hệ thống đĩa phân phối khí, vừa nhằm tăng hiệu quả của quá trình hòa tan oxy vào trong nước thải; đồng thời tạo sự xáo trộn đồng đều của hỗn hợp bùn nước trong bể

02 bơm chìm bơm tuần hoàn lại bể thiếu khí đã được căn chỉnh lưu lượng và cài đặt thời gian chạy Auto trong PLC Do vậy, các bơm đã được chuyển chế độ trên tủ điện sang (Auto) Trường hợp, muốn sử dụng bơm theo nhu cầu thì chuyển sang chế độ bằng tay (MAN)

Chú ý, đối với các chế độ mở của các van của bơm tuần hoàn và cấp khí cho bể hiếu khí 2 đã được cố định, nên công nhân khi vận hành không được tự ý thay đổi

5 Hướng dẫn vận hành bể lắng

Tại bể lắng diễn ra quá trình lắng tách bông bùn sinh học nhờ tác dụng của lực trọng trường Nước trong được thu đều vào máng xung quanh mặt bể được dẫn sang bể khử trùng

Bùn lắng xuống đáy bể để định kỳ bơm bùn tuần hoàn lại bể thiếu khí và đưa bùn

dư về bể xử lý bùn

Các bơm và máy gạt bùn đã được căn chỉnh lưu lượng và cài đặt thời gian chạy Auto trong PLC Trường hợp, muốn sử dụng theo nhu cầu thì chuyển sang chế độ bằng tay (MAN)

Chú ý, đối với các chế độ mở của van bơm đã được cố định, nhân viên vận hành khi vận hành hệ thống không được tự ý thay đổi

6 Hướng dẫn vận hành bể khử trùng

Bể khử trùng có chức năng hòa trộn nước thải với hóa chất khử trùng nhằm đảm bảo chỉ tiêu vi sinh trước xả thải ra ngoài môi trường Trong đó, hóa chất khử trùng được cấp vào bể khử trùng ngay tại vị trí ống thu nước từ ngăn lắng sang bể khử trùng Tại bể khử trùng được bố trí 02 bơm chìm hoạt động theo tín hiệu báo mức lắp đặt trong bể nhằm bơm nước đã được xử lý qua đồng hồ đo lưu lượng ra môi trường tiếp nhận Do vậy, người vận hành khi bơm nước từ bể khử trùng chỉ cần chuyển 02 bơm bể điều hòa sang chế độ tự động (AUTO) Trường hợp, muốn sử dụng bơm theo nhu cầu

có thể chuyển sang chế độ bằng tay (MAN)

Trong phần này cần lưu ý tới cụm cấp hóa chất khử trùng: Đối với mức điều chỉnh lưu lượng của bơm định lượng đã được đặt sẵn, người vận hành không nên tự ý thay đổi

và phải kiểm tra lượng hóa chất khử trùng trong thùng chứa hóa chất vào đầu buổi sáng của mỗi ngày làm việc

7 Hướng dẫn vận hành bể bùn

Bể có chức năng xử lý để giảm thể tích bùn Trong bể có hệ thống sục khí để các

vi sinh vật hiếu khi hấp thụ và phân giải các chất hưu cơ thành vô cơ tăng nồng độ lên

và giảm thể tích bùn đáng kể Phần bùn đưa vào đầu bể phần nước trong được thu tại cuối bể để đưa về bể điều hòa để xử lý

Định kỳ kiểm tra nồng độ bùn tại bể nếu đầy thì đề nghị hút mang đi xử lý theo qui định

Theo tính toán thì lượng bùn được hút định kỳ 6 tháng 01 lần mỗi lần hút tương đương 3-5m3

Chú ý, đối với các chế độ mở của van đã được cố định, nhân viên vận hành khi vận hành hệ thống không được tự ý thay đổi

8 Hướng dẫn vận hành các thiết bị phụ trợ

- Cấp khí được thực hiện cưỡng bức từ quạt số 01 thổi vào phòng máy để cấp khí cho phòng và máy thổi khí hút khí cấp cho vi sinh hoạt động

- Khí thải phát sinh từ các bể xử lý được hút qua tháp xử lý khí qua tháp hấp phụ

để xử lý các chất ô nhiễm (đầu tiên qua lớp tách nước để tách ẩm rồi đi lên lớp than hoạt tính để hấp phụ mùi rồi được quạt đẩy ra môi trường tiếp nhận) Đối với phần khí thải được thiết kế xả ra tại khu vực mặt bể về sau được dẫn lên mái của khu nhà xe để xả lên cao không ảnh hưởng đến khu vực sung quanh Định kỳ tháo ra đáy của tháp để xả bỏ phần nước dư tồn trong tháp

- Điện chiếu sáng được bật tắt khi vào thao tác hoặc kiểm tra máy móc thiết bị tại phòng máy

III HƯỚNG DẪN SỬ DỤNG, PHA HÓA CHẤT

1 Hướng dẫn pha hóa chất khử trùng

NaOCl sử dụng để pha chế hóa chất khử trùng là dạng lỏng nồng độ 8-10%, và được đóng thành can 35kg

Theo công suất thiết kế : (90 m3/ngày tương ứng 5lít hoặc 1 can 35/tuần )

- Cách pha chế NaOCl lần đầu (lên mức vạch 50L):

+ Tiêu chuẩn pha 6 lít NaOCl cho 50 lít nước

+ Xác định thể tích cần pha (đã trừ thể tích từ đáy 20cm) sau đó cân lượng hóa chất cần thiết => Cho vào bình => Lấy nước

- Cách pha chế NaOCl các lần kế tiếp :

Tùy vào nhu cầu và thời điểm cần pha chế mà người công nhân vận hành có thể pha chế thêm dung dịch với tỉ lệ 1,2 lít NaOCL tương ứng với 1 vạch trên bồn Bồn được chia thành 05 vạch mỗi vạch tương ứng với 10 lít

- Thời gian pha hóa chất :

Trường hợp bình thường, thời gian pha hóa chất NaOCl là 1 ngày/lần Ngoài ra, trong trường hợp pha bổ sung theo cách pha các lần kế tiếp thì thời gian cần điều chỉnh phù hợp

Lưu lượng của bơm định lượng hóa chất khử trùng (ĐL-01/02) ở mức 2 lít/giờ Cán bộ vận hành không được tự ý điều chỉnh lưu lượng của bơm định lượng - Quy cách pha :

B1 : Xác định và đong lượng hóa chất cần pha

B2 : Lấy nước sạch vào thùng pha hóa chất đến 2/3 thùng

B3 : Cho từ từ hóa chất NaOCl vào thùng pha hóa chất

B4 : Cho tiếp nước đến vạch cần pha

B5 : Đậy nắp kín và bật bơm định lượng

2 Hướng dẫn pha dinh dưỡng

Rỉ đường sử dụng để pha chế là dạng lỏng nồng độ 40% Cacbon, và được đóng thành can 35kg

Theo công suất thiết kế : (90 m3/ngày)

- Cách pha chế lần đầu (lên mức vạch 50L):

+ Tiêu chuẩn pha 1,0 lít Mật rỉ đường cho 50 lít nước

+ Xác định thể tích cần pha (đã trừ thể tích từ đáy 20cm) sau đó cân lượng cần thiết => Cho vào bình => Lấy nước

- Cách pha chế các lần kế tiếp :

Tùy vào nhu cầu và thời điểm cần pha chế mà người công nhân vận hành có thể pha chế thêm dung dịch với tỉ lệ 0,2 lít tương ứng với 1 vạch trên bồn Bồn được chia thành 05 vạch mỗi vạch tương ứng với 10 lít

- Thời gian pha:

Trường hợp bình thường, thời gian pha là 1 ngày/lần Ngoài ra, trong trường hợp pha bổ sung theo cách pha các lần kế tiếp thì thời gian cần điều chỉnh phù hợp

Lưu lượng của bơm định lượng (ĐL-03) ở mức 2 lít/giờ

Cán bộ vận hành không được tự ý điều chỉnh lưu lượng của bơm định lượng - Quy cách pha :

B1 : Xác định và đong lượng cần pha

B2 : Lấy nước sạch vào thùng pha đến 2/3 thùng

B3 : Cho từ từ vào thùng pha

B4 : Cho tiếp nước đến vạch cần pha

B5 : Đậy nắp kín và bật bơm định lượng

Ghi chú:

Hệ thống bơm định lượng dinh dưỡng được thực hiện khi khởi động hệ thống hoặc khi lượng nước thải phát sinh ít

IV HƯỚNG DẪN PHẦN ĐIỆN HỆ THỐNG XỬ LÝ NƯỚC THẢI

1 Nguyên lý điều khiển:

Chức năng chung của hệ thống điều khiển

Hệ thống điều khiển dựa trên thiết bị báo mức và bộ PLC Logo Siemens để thực hiện các chức năng sau:

• Điều khiển hoạt động của 02 máy thổi khí bể điều hòa và hiếu khí

• Điều khiển hoạt động của 02 bơm bể gom đặt chìm

• Điều khiển hoạt động của 02 bơm bể điều hòa đặt chìm

• Điều khiển hoạt động của 02 bơm bùn dư

• Điều khiển hoạt động của 02 bơm bùn tuần hoàn

• Điều khiển hoạt động của máy khuấy

• Điều khiển hoạt động của 02 bơm nước thải bể khử trùng

• Điều khiển hoạt động của 02 bơm định lượng hóa chất khử trùng

• Điều khiển hoạt động của 01 bơm định lượng chất dinh dưỡng

• Điều khiển hoạt động của quạt cấp gió tươi và quạt hút xử lý khí thải

• Điều khiển hoạt động của 01 bơm nước thoát

TÍN HIỆU CHẠY

TÍN HIỆU DỪNG

1 giờ/lần

- Tín hiệu ON của báo mức đầy đặt tại bể

- Tín hiệu OFF của báo mức cạn đặt tại bể

2 Bơm chìm bể điều hòa

(WP02-A/B)

02

- Chạy theo tín hiệu báo đầy và cạn của phao LS-02, đổi bơm

1 giờ/lần

- Tín hiệu ON của báo mức đầy đặt tại bể

- Tín hiệu OFF của báo mức cạn đặt tại bể

- Tín hiệu ON của báo mức đầy đặt tại bể điều hoà

- Tín hiệu OFF của báo mức cạn đặt tại bể điều hoà

4 Bơm tuần hoàn

(WP03-A/B) 02

- Chạy theo tín hiệu bơm bể điều hòa và đổi bơm 1 giờ/lần

- Tín hiệu ON của báo mức

bể điều hòa

- Tín hiệu OFF của báo mức bể điều hòa

5 Bơm bùn dư

(SP01-A/B) 02

- Chạy theo tín hiệu cài đặt PLC tại tủ ngày chạy 2 lần mỗi lần 15 phút

- Tín hiệu ON của cài đặt chạy 15 phút

- Tín hiệu OFF của cài đặt nghỉ 11h45

- Tín hiệu OFF của bơm bể điều hòa

7 Bơm định lượng chất dinh

dưỡng (DP-03)

01 - Chạy theo tín hiệu bơm bể điều hòa

- Tín hiệu ON của bơm bể điều hòa

- Tín hiệu OFF của bơm bể điều hòa

8 Bơm khử trùng

(WP04-A/B) 02

- Chạy theo báo mức tại bể LS-03và 15 phút đổi một lần

- Tín hiệu ON của báo mức

bể khử trùng

- Tín hiệu OFF của báo mức của

bể khử trùng