Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “ Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh Cảnh khuya Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà Đầ[.]
Trang 1Phát biểu cảm nghĩ về bài thơ “ Cảnh khuya” của Hồ Chí Minh
Cảnh khuya
Tiếng suối trong như tiếng hát xa Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Đầu đề bài thơ là Cảnh khuya Bài thơ, có lẽ chủ yếu là tả cảnh đẹp đêm
khuya? Dòng đầu gợi ra thời điểm là thơ: đêm đã vào sâu, im ắng lắm, trong sự
im ắng ấy nổi lên một âm thanh trong trẻo, êm dịu của tiếng suối “ tiếng suối
trong như tiếng hát xa” càng làm cho đêm sâu thêm thanh tĩnh Tiếng suối chảy
thường là nghe róc rách, nhưng do đêm yên tĩnh quá mà nghe trong trẻo, dịu
em, ví như tiếng hát từ xa đưa lại Cách Bác ví âm thanh nghe được như tiếng hát càng làm cho thiếng trở nên có hồn và càng chứng tỏ giữa con người và thiên nhiên đã có sự gần gũi, giao hòa Vần “ a” được thả ra ở cuối vần thơ như một tiếng ngân vô tận, tạo nên không gian vời vợi và sâu lắng Vậy là Bác Hồ
đã nghe tiếng suối ở rừng Việt Bắc giữa đêm khuya trong kháng chiến chống Pháp như vây đấy
Dòng tiếp theo là cảnh đêm trăng ở miền rừng Việt Bắc:
Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa
Nếu như dòng đầu tả cái âm thanh Bác nghe được trong đêm thì dòng này Bác tả cảnh tượng mình nhìn thấy trong đêm Dòng thơ này không chỉ có nhạc
mà còn có cả họa: ánh trăng lồng vào vòm lá cây cổ thụ tạo thành những mảng sáng- tối, trắng đem…gợi lên sự đan xen, hòa quyện của bóng trăng, bóng cây, bóng hoa
Ngôn ngừ thơ đã đan kết, lồng dệt các hình ảnh vào nhau, tạo nên sự hài hòa có nhiều tấng lớp và đường nét tươi vui, tạo được cảm giác ấm áp
Trang 2Hai dòng sau:
Cảnh khuya như vẻ người chưa ngủ
Chưa ngủ vì lo nỗi nước nhà
Linh hồn của bức phong cảnh Việt Bắc đêm trăng là một con người đang
thao thức chưa ngủ Mà do thao thức nên được thưởng ngoạn được cảnh đẹp
của trăng núi gió ngàn chăng? Sự chuyển biến cảu cái tôi cảm xúc dường như
có vẻ đột ngột từ chỗ nói cảnh đên chỗ nói tình, càng làm nổi bật sự hòa hợp giữa con người Bác với thiên nhiên Sâu xa hơn, nó thể hiện sự thống nhất giữa phần mơ mộng và sự tỉnh táo, giữa chất lãng mạn của một thi nhân và tấm lòng
ưu ái của một vị Chủ tịch nước Có thể nói Bác Hồ đang thức cùng con suối, cùng vầng trăng, cùng cổ thụ, cùng hoa lá Bác đang thức cùng non sông đất
nước Việt Nam Hai chữ chưa ngủ được lắng lại ở đầu dòng kết như hé mở đầu
cho người đọc thấy phần nào tâm linh đa dạng của một nghệ sĩ- chiến sĩ nặng lòng vì nước, vì dân Bác Hồ làm bài thơ nay ở chiến khu Việt Bắc năm 1947 Lúc đó cuộc kháng chiến khó khăn gian khổ chống thực dân Pháp mới chỉ bắt đầu lúc đó, với Bác, có bao nhiêu vân đề của quốc gia, dân tộc đặt ra cần giải quyết Rõ ràng qua bài thơ ta càng hiểu được trong hoàn cảnh nào, Bác cũng vẫn giữ được thái độ bình tĩnh chủ động như vây, mặc dù ẩn trong phong thái ung dung tự tái ấy là “nổi lo cho nước nổi thương dân”
Trong cuộc đời 79 năm, Bác Hồ có biết bao đêm không ngủ như vậy! Bác
“trằn trọc băn khoăn giấc chẳng thành” vì nhiều lẽ, nhưng điều khiến chúng ta cảm phục vô hạn đó là ý thức trách nhiệm trước vận mệnh của nước nhà Ý thức
ấy ở Bác không một phút giấy nào xao lãng Bài thơ giúp ta hiểu thêm về tấm lòng bao la của Bác đối với quê hương đất nước, chúng ta ngay nay tự hào vì là người Việt Nam, là con cháu Bác Hồ