Ngày soạn Ngày soạn Ngày dạy Tiết 15,16 I Mục tiêu cần đạt 1 Kiến thức Khái niệm từ trái nghĩa Tác dụng của việc sử dụng từ trái nghĩa trong văn bản Khái niệm thành ngữ Nghĩa của thành ngữ Chức năng c[.]
Trang 1Ngày soạn :……… Ngày dạy : ……… Tiết 15,16 :
I Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức :
- Khái niệm từ trái nghĩa
- Tác dụng của việc sử dụng từ trái nghĩa trong văn bản
- Khái niệm thành ngữ
- Nghĩa của thành ngữ
- Chức năng của thành ngữ trong câu
- Đặc điểm diễn đạt và tác dụng của thành ngữ
2 Kĩ năng :
- Nhận biết từ trái nghĩa trong văn bản
- Sử dụng từ trái nghĩa phù hợp với ngữ cảnh
- Nhận biết thành ngữ
- Giải thích ý nghĩa của một số thành ngữ thông dụng
3 Thái độ :
II Chuẩn bị :
- Gv : Nghiên cứu tài liệu : SGK ,SGV , …soạn giáo án
- Hs : Đọc và soạn trước bài ở nhà
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
1 Ổn định – Kiểm tra : ( 5’)
- Từ đồng nghĩa là gì ? Cho ví dụ
- Có các loại từ đồng nghĩa nào ? Cho ví dụ từng loại
- Nêu những cách lập ý thưòng gặp của bài văn biểu cảm
2 Tiến hành hoạt động :
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS TG NỘI DUNG KIẾN THỨC
Hđ 1 : Khởi động
- Mục tiêu : Tạo tâm thế
vào bài cho hs
- Gv : giới thiệu tiêu đề và
nêu mục tiêu của bài học
Hđ 2 : Hd hs tìm hiểu
mục I
- Mục tiêu : Giúp hs nắm
được khái niệm từ trái
nghĩa , nhận biết được từ
trái nghĩa và biết vận dụng
từ trái nghĩa trong nói viết
- Thế nào là từ trái nghĩa ?
Cho ví dụ minh họa
- Chú ý lắng nghe
- Nêu khái niệm
từ trái nghĩa và cho ví dụ
1’
40’ I Từ trái nghĩa :
1 Thế nào là từ trái nghĩa ?
- Từ trái nghĩa là những
Trang 2- Từ trái nghĩa được dùng
để làm gì ? Nêu tác dụng
của việc dùng từ trái nghĩa
- Cho hs thực hiện các bài
tập nêu ở sgk
- Gv nhận xét , bổ sung
Hđ 3 : Hd hs tìm hiểu
mục II
- Mục tiêu : Giúp hs nắm
được khái niệm thành ngữ
và cách sử dụng thành ngữ
- Thế nào là thành ngữ ?
Cho ví dụ minh họa
- Nghĩa của thành ngữ bắt
nguồn từ đâu ?
- Cho hs giải nghĩa một số
thành ngữ để làm ví dụ
- Nêu cách sử dụng từ trái nghĩa
- Thực hiện các bài tập của luyện tập
- Chú ý sửa vào
- Nêu khái niệm thành ngữ Cho
ví dụ minh họa
- Có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen …
- Giải nghĩa một
số thành ngữ để làm ví dụ
42’
từ có nghĩa trái ngược nhau
- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc vào nhiều cặp từ trái nghĩa khác nhau
Ví dụ : đen >< trắng nổi >< chìm cao >< thấp già >< non
2 Sử dụng từ trái nghĩa
Từ trái nghĩ được sử
dụng trong thể đối tạo các hình tượng tương phản , gây ấn tượng mạnh làm cho lời nói thêm sinh động
3 Luyện tập :
II Thành ngữ
1 Thế nào là thành ngữ? Thành ngữ là loại cụm
từ có cấu tạo cố định , biểu thị một ý nghĩa hoàn chỉnh
Ví dụ :
- Lên thác xuống ghềnh
- Da mồi tóc sương
- Gần nhà xa ngõ
- Một nắng hai sương
* Nghĩa của thành ngữ có thể bắt nguồn trực tiếp từ nghĩa đen của các từ tạo nên nó nhưng thường thông qua một số phép chuyển nnghĩa như ẩn dụ , so sánh ,
…
Ví dụ :
- Phú quý vinh hoa :
Giàu sang , vinh hiển , thành đạt
Trang 3- Thành ngữ có thể đảm
nhận chức vụ gì trong
câu ?
- Sử dụng thành ngữ đúng
chỗ sẽ có tác dụng gì ?
- Cho hs thực hiện các bài
tập sgk
- Gọi hs trình bày
- Gv nhận xét , bổ sung
- Chức vụ : chủ ngữ , vị ngữ , phụ ngữ
- Ngắn gọn hàm súc , có tính hình tượng , tính biểu cảm cao
- Thực hiện các bài tập sgk
- Trình bày bài tập
- Chú ý ghi nhận
- Nước đỗ lá khoai :
Hoài công khuyên bảo , dạy dỗ vì người nghe không tiếp thu
- Nói gần nói xa : Nói xa
xôi , quanh co , không đi thẳng vào vấn đề
- Chó cắn áo rách : Đã
túng thiếu cùng cực lại còn
bị kẻ xấu làm hại , bóc lột thêm ; kẻ bất lương , làm hại người khốn khó
2 Sử dụng thành ngữ :
- Thành ngữ có thể làm
chủ ngữ , vị ngữ trong câu hay làm phụ ngữ trong cụm danh từ , cụm động từ ,…
- Thành ngữ ngắn gọn , hàm súc , có tính hình tượng , tính biểu cảm cao
3 Luyện tập :
3 Hướng dẫn công việc về nhà :( 2’)
- Học bài và xem lại các bài tập
- Chuẩn bị hai tiết tiếp theo : Rút gọn câu và đặc điểm của văn bản nghị luận
* Rút kinh nghiệm :
………
………
………
………
………
………
………
………