Ngày soạn Ngày soạn Ngày dạy Tiết 17,18,19,20 I Mục tiêu cần đạt 1 Kiến thức Hiểu được đôi nét về hai nhà thơ trên Phong cách thơ của hai nhà thơ Thấy được nét đẹp trong thơ của hai nhà thơ 2 Kĩ năng[.]
Trang 1Ngày soạn :……… Ngày dạy : ……… Tiết 17,18,19,20 :
I Mục tiêu cần đạt :
1 Kiến thức :
- Hiểu được đôi nét về hai nhà thơ trên
- Phong cách thơ của hai nhà thơ
- Thấy được nét đẹp trong thơ của hai nhà thơ
2 Kĩ năng :
- Rèn luyện kĩ năng cảm thụ thơ
- Biết phân tích nét đẹp trong thơ của hai nhà thơ
3 Thái độ :
Giáo dục học sinh yêu thích thơ của Nguyễn Khuyến và Bà Huyện Thanh Quan
II Chuẩn bị :
- Gv : Nghiên cứu tài liệu , soạn giáo án
- Học sinh : học kĩ bài đã học trên lớp và tự nghiên cứu thêm
III Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học :
1 Ổn định – Kiểm tra : ( 10’)
- Đọc thuộc lòng bài thơ “Qua Đèo Ngang” Nêu nghệ thuật và nội dung chủ yếu của bài
thơ
- Đọc thuộc lòng bài thơ “Bạn đến chơi nhà” Nêu nghệ thuật và nội dung chủ yếu của bài thơ
2 Tiến hành hoạt động :
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HOẠT ĐỘNG CỦA HS TG NỘI DUNG KIẾN THỨC
HĐ 1 : HD hs tìm hiểu đề
bài
- Mục tiêu : Giúp hs nhận
biết được yêu cầu của đề
- Gv cho hs trình bày cảm
nhận ra giấy
- Gv thu bài hoặc cho hs
trình bày ngay tại lớp
- Gv nhận xét và bổ sung rút
ra dàn ý chung
- Gv dẫn dắt gợi ý để hs tìm
ra dàn ý chung
+ Mở bài em cần nêu những
ý gì ?
- Viết ra giấy
- Trình bày
- Chú ý ghi nhận
- Chú ý theo dõi hoạt động cùng gv
- Suy nghĩ trả lời
- Suy nghĩ trả lời
55’ I Đề bài :
Ba chữ “ta với ta” trong bài thơ “Qua Đèo Ngang” và “Bạn đến chơi nhà” Nêu cảm nhận của em
1 Dàn ý :
a Mở bài :
- Giới thiệu vài nét về hai tác
Trang 2- Thân bài em sẽ nêu những
giả : + Bà huyện Thanh Quan và Nguyễn Khuyến là hai nhà thơ lớn của dân tộc đều làm quan dưới triều Nguyễn nhưng trong hai thời kì , hai thế hệ cách xa nhau khoảng nửa thế kỉ Bà Huyện Thanh Quan là một nữ tài
tử hiếm có trong xã hội phong kiến Nguyễn khuyến là một bậc tài danh lừng lẫy “Tam Nguyên Yên Đỗ”
- Dẫn hai cậu thơ của hai bài thơ vào : Hai bài thơ đều viết bằng thể thơ Thất ngôn bát cú Đường luật , ba chữ “ta với ta” đều nằm cuối bài thơ trong phần kết :
“Dừng chân đứng lại , trời , non , nước ,
Một mảnh tình riêng , ta với ta”
(Qua đèo Ngang) “Đầu trò tiếp khách , trầu không có
Một mảnh tình riêng , ta với ta”
(Bạn đến chơi nhà)
b Thân bài :
- “Qua đèo ngang” tả cảnh
con Đèo lúc chiều tà và nói nỗi buồn của khách li hương , “ Bạn đến chơi nhà” thể hiện một tình bạn tri kỉ , chân thành , quý mến
Do đó về mặt ngôn ngữ tuy giống nhau nhưng ý nghĩa và sắc thái biểu cảm hoàn toàn khác nhau
- Trời tối dần , người lữ khách đứng trên Đèo Ngang vô cùng xúc động “ dừng chân đứng lại” bồn chồn trông xa , trông gần chỉ thấy “ trời , non , nước” vũ trụ bao la mênh mông Nỗi buồn thương nhớ gia đình quê hương
Trang 3- Kết bài em sẽ làm gì ?
Hđ 3 : Hd hs thực hành
trên lớp
- Mục tiêu : Giúp hs thực
hiện đề bài để nắm vững và
nâng cao hơn kiến thức đã
học trên lớp
- Gv ghi đề bài lên bảng
- Cho hs thực hành viết ra
giấy
- Sau đó gọi các em trình
bày
- Gv nhận xét , góp ý
Hđ 4 : Hd hs tim hiểu bài
tập về nhà
- Mục tiêu : Giúp hs nắm
được những nội dung kiến
thức cần đạt của đề bài
- Gv gợi ý và cho hs ghi
- Suy nghĩ trả lời
- Ghi đề vào tập
- Thực hành viết ra giấy
- Trình bày
- Chú ý lắng nghe
- Chú ý ghi nhận
65’
48’
tưởng như tan nát cả tấm lòng ( một mảnh tình riêng ) càng cảm thấy lẽ loi cô đơn Ba chữ “ ta với ta” là tiếng thở dài , tiếng than cực tả nổi buồn cô đơn của khách li hương khi một mình đứng trên đỉnh Đèo Ngang trong khoảnh khắc hoàng hôn
- Ba chữ “ ta với ta” trong bài thơ Nguyễn Khuyến lại có một ý
vị riêng Đã lâu bạn già tâm giao đến chơi nhà Vợ con đều đi vắng cả , chợ lại xa Miếng trầu
là đầu câu chuyện cũng không
có Mà chỉ có “ ta với ta” “ Ta”
là bác , “ ta” là tôi , “ ta” là cả bác với tôi , chan hòa trong tình bạn tri âm tri kỉ , chân tình , kính mến
và quý trọng Ba chữ “ ta với ta” biểu hiện một tình bạn đẹp của các nhà thơ ngày xưa
c Kết bài :
Qua đó , ta càng thấy rõ phải đặt ngôn ngữ thi ca vào văn cảnh , ngữ cảnh để cảm thụ Và
ta càng thấy rõ cá tính sáng tạo nghệ thuật của các thi sĩ chân tài
II Thực hành trên lớp
Đề bài :
Bài thơ “ Bạn đến chơi nhà” của Nguyễn Khuyến thể hiện một tình bạn đẹp Hãy phân tích bài thơ để làm sáng tỏ nhận xét ấy
III Bài tập về nhà :
Đề bài : Phân tích cảnh mùa thu trong bài thơ Nguyễn Khuyến qua hai bài “ Thu điếu” và “ Thu vịnh”
Trang 4nhận những ý cơ bản
- Dặn các em về nhà viết ra
giấy nộp cho giáo viên - Chú ý lắng nghe về nhà thực hiện
* Gợi ý :
- Viết về mùa thu ở nông thôn
nước ta , có lẽ Nguyễn Khuyến là nhà thơ có nhiều nét đặc sắc hơn
cả
- Chỉ qua hai bài “Thu điếu” và
“Thu vịnh” ta cũng có thể khẳng
định được điều đó
- Trước hết mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến là một mùa thu đẹp , yên tĩnh , đầy thơ mộng
- Một vòm trời cao , một màu xanh thăm thẳm đến không cùng :
“Trời thu xanh ngắt mấy tầng
cao”
- Một làn mây lơ lững càng làm tăng thêm cái vẻ cao sâu của đất
trời : “Tầng mây lơ lửng trời
xanh ngắt”
- Từ cái màu xnh ngắt của trời
thu đến cái màu xanh “biếc” của
nước ao thu , rồi màu xanh của sóng , của bèo , của những bờ tre
… tất cả đều xanh một màu xanh bát ngát Xuân Diệu gọi đó là
“cái điệu xanh” của thơ thu
Nguyễn Khuyến
- Trong cái không gian cao rộng
ấy , mọi vật trở nên nhỏ bé , mọi
cử động trở nên nhẹ nhàng như
để giữ cho được cái yên tĩnh của mùa thu Ta nhưnghe được tiếng của những làn gió nhẹ , nhẹ đến
mức chỉ đủ làm cho sóng “gợn” một “tí” thôi , đủ làm cho một chiếc “lá vàng” rơi “khẽ” : “Sóng biếc theo làn hơi gợn tí
Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo”
- Yên tĩnh đến mức một tiếng
đớp mồi của chú cá nhỏ dưới chân bèo ta cũng nghe rõ
- Mùa thu trong thơ Nguyễn Khuyến phảng phất một nỗi buồn man mác
Trang 5- Ta thấy mọi cảnh vật đều như ngưng đọng , đều như đơn chiếc ;
mộtchiếc thuyền câu “bé tẻo
teo”, một chiếc lá vàng rơi , một
ngõ trúc “vắng teo” , một cần trúc “lơ phơ” ,…
- Mùa thu đượm buồn hay chính tâm tư Nguyễn Khuyến đượm buồn ! Điều đó càng làm cho ta thêm quý trọng Nguyễn Khuyến khi ta biết rằng : ông đã cáo quan trở về sống nơi thôn dã để giữ lấy phẩm chất thanh cao của mình ,
khi mà cái xã hội “lai Tây lai
Tàu” đang diễn ra trước mắt ông
bao điều nhục nhã
- Nghệ thuật tả cảnh của ông thật điêu luyện Vừa vẽ bằng mắt bằng tai , vừa vẽ bằng tâm
tưởng Những màu sắc , đường nét , âm thanh đều hài hòa cân xứng và thanh nhã
- Nguyễn Khuyến tả cảnh để ngụ tình Một ông ngư ngồi câu
cá đến mỏi gối vẫn chưa thấy cá cắn câu , một nhà thơ nhìn trăng , nhìn hoa toan cất bút thì bỗng thấy thẹn thùng …Phải chăng chính đó là nỗi buồn man mác , là tâm sự u hoài của một nhà thơ có nhân cách đáng quý
3 Hướng dẫn công việc về nhà :( 2’) - Tự xem lại những bài văn đã viết - Thực hiện bài tập về nhà tuần sau nộp - Chuẩn bị : Nâng cao hiểu biết về thơ Đường * Rút kinh nghiệm : ……….
………
………
………
………
………