TÌNH HUỐNG SƯ PHẠM TỪ TÌNH HUỐNG 1 ĐẾN 5 1 1 Tình huống 1 Trong một tiết học, giáo viên có đưa ra một câu hỏi để gọi một học sinh trả lời nhưng mà cả lớp không ai giơ tay để trả lời Cô gọi bạn Thiên đ[.]
Trang 11.Tình huống 1: Trong một tiết học, giáo viên có đưa ra một câu hỏi để gọi một học
sinh trả lời nhưng mà cả lớp không ai giơ tay để trả lời Cô gọi bạn Thiên đứng dậy trả lời câu hỏi mà cô hỏi Em Thiên đứng lên nhưng không trả lời gì mà chỉ đứng im, mắt tròn xoe nhìn cô giáo, miệng mím chặt và tay chân không cử động Trước tình huống này, nếu bạn là giáo viên đó, bạn sẽ xử lí như thế nào?
Trả lời:
1 Hiện trạng: Là một giáo viên dạy bộ môn Văn hóa cấp Tiểu học, tình huống trên
chưa từng xảy ra đối với cá nhân tôi nhưng tôi nghĩ đây là một tình huống không hiếm gặp trong môi trường sư phạm đặc biệt là bậc tiểu học Ở đây ta phải xác định được không gian của tình huống được diễn ra trong phạm vi lớp học, thời gian trong một tiết học, đối tượng của tình huống được đề cấp đến là cô giáo và học sinh trong tiết học đó Tình huống xảy ra không phải là một học sinh “em Thiên” mà nhiều học sinh “cả lớp không ai giơ tay để trả lời”
2 Nguyên nhân:
Theo tôi, tình huống trên có thể bắt nguồn từ các nguyên nhân khác nhau: Giáo viên giảng bài nhanh, các em HS chưa nắm bắt được nội dung của bài học; Do giáo viên nêu câu hỏi âm lượng nhỏ, Hs chưa nghe rõ câu hỏi của cô hoặc câu hỏi của
GV đưa ra là câu hỏi khó; Có thể do bài học trước các em chưa nắm bắt được kiến thức
có liên quan đến câu hỏi của bài này theo đó học sinh không trả lời được
Trang 23 Hậu quả:
Ở tình huống trên nếu cô giáo không tìm hiểu kỹ nguyên nhân để có cách xử lý tình huống cho đúng, cô giao nghĩ đơn giản học sinh không trả lời được thì cho ngồi xuống hoặc khi thấy học sinh không trả lời được cô giáo trả lời thay cho học sinh sẽ dẫn đến hậu quả ở các tiết học sau học sinh cũng sẽ không hiểu được nội dung bài học Dẫn đến tình trạng hổng kiến thức, vì việc nắm bắt kiến của học sinh phải là quá trình xuyên suốt và liên tục từ bài cũ đến bài mới…Hoặc sẽ xảy ra tình trạng ở các bài sau, học sinh không chịu tư duy, suy nghĩ để trả lời câu hỏi
4 Giải pháp:
Mỗi ở tình huống trên mỗi giáo viên có một cách xử lí khác nhau nhưng với cá nhân tôi, tôi sẽ xử lí tình huống trên như sau: Tôi sẽ đến bên học sinh, khẽ xoa đầu và hỏi Thiên: “Thiên có hiểu nội dung câu hỏi của cô đặt ra không? tôi tin bằng cử chỉ gần gũi, thân thiện em Thiên sẽ bớt căng thẳng, sợ sẹt, tiếp theo tôi hỏ Thiên em có nghe rõ câu hỏi của cô không? hoặc yêu cầu Thiên nhắc lại câu hỏi của tôi Tùy thuộc vào câu trả lời của Thiên tôi sẽ xử lý cho phù hợp: Nếu thiên nhắc lại được câu hỏi có nghĩa là em đã nghe rõ câu hỏi nhưng chưa nắm bắt được kiến thức để trả lời, tôi sẽ gợi ý, gợi nhớ lại kiến thức liên quan và khích lệ, động viên Thiên trả lời Nếu Thiên không nhắc lại được câu hỏi, tôi sẽ hỏi lại cả lớp, nếu học sinh trong lớp đều trả lời chưa rõ câu hỏi thì nguyên nhân xuất phát từ phía giáo viên, tôi sẽ nhắc lại câu hỏi để
cả lớp cùng suy nghĩ trả lời, nhận xét câu trả lời của Thiên nếu các em đã nghe rõ câu hỏi nhưng không trả lời được tôi sẽ đưa ra một số câu hỏi gợi ý cho Thiên và cũng là gợi nhớ lại kiến thức liên quan và khích lệ, động viên các em học sinh trong lớp trả lời, nhận xét câu trả lời của Thiên
Hoặc nếu em Thiên vẫn không trả lời được câu hỏi khi đã nghe rõ câu hỏi và đã gợi ý thì tôi sẽ gọi một em khác có lực học khá hơn trả lời câu hỏi Sau đó yêu cầu, khích lệ em Thiên nhắc lại câu trả lời Khi em nhắc lại được thì cảm ơn Thiên để động viên em và cho em ngồi xuống Sau giờ học, Tôi sẽ tìm hiểu nguyên nhân vì sao Thiên như vậy và tìm phương pháp giúp đỡ như: phụ đạo vào cuối giờ, phối hợp với cha mẹ Thiên để cùng kèm cặp Tôi cũng sẽ chỉ ra rõ cho em rằng nếu em không trả lời và nếu
Trang 3tiếp tục tình trạng này thì kết quả học tập của em sẽ thấp, em không thể lên lớp để Thiên có thể nhận ra và có sự điều chỉnh, cố gắng hơn
Thông điệp: Qua tình huống trên tôi muốn nhắn nhủ với các giáo viên nói chung
và giáo viên Tiểu học nói riêng: Là một người giáo viên không chỉ hiểu và nắm được luật giáo dục, luật viên chức, nắm chắc kiến thức về chuyên môn nghiệp vụ mà còn phải có lòng kiên trì, nhẫn nại, yêu thương học sinh như chính con em ruột thịt của mình Luôn luôn tự nhủ bản thân đã có sự chuẩn bị sâu sắc về bài giảng, tạo được không khí trong lớp học hay chưa? đã tạo được sự thân thiện, sự cởi mở giữa cô và trò hay chưa? và ở bất kỳ tình huống nào chúng ta cũng không được nóng vội mà cần tìm hiểu nguyên nhân dẫn đến hiện trạng để có giải pháp xử lý tốt nhất, hiệu quả và có tính
sư phạm cao nhất Có như vậy mới có thể giúp các em phát triển toàn diện và đạt được mục tiêu giáo dục của mình
2 Tình huống 2: Cô Hiền chủ nhiệm lớp 5A Lớp của cô Hiền hầu hết đều rất ngoan
và lễ phép Tuy nhiên, cũng có một số các em nam nghịch ngợm, lười học, hay bị cô giáo phê bình Nhiều lần, khi gặp những em học sinh này trong sân trường, cô Hiền nhận thấy học sinh của mình thường lảng tránh, giả vờ nhìn đi chỗ khác để không phải chào cô Nếu là cô hiền, bạn sẽ làm như thế nào? Tại sao bạn lại làm như vậy?
Trả lời
1 Hiện trạng:
Ông cha ta xưa đã có rất nhiều câu nói về lễ, về nghĩa của trò đối với người làm thầy giáo: “Nhất tự vi sư, bán tự vi sư”, “Tiên học lễ, hậu học văn”, “muốn sang thì bắc cầu kiều; Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy” như vậy có thể thấy người thầy luôn được tôn trọng, việc tôn sư trọng đạo luôn được đặt lên hàng đầu Tri thức phải gắn liền với đạo đức Đối với nghề làm thầy cô giáo, giáo giục học sinh không chỉ dạy, truyền tải cho các em kiến thức khoa học mà còn phải là người giáo dục, hình thành nhân cách: truyền cho các em ngọn lửa của tình yêu thương con người, sự đoàn kết, gắn bó, sự kính trọng người lớn tuổi, kính trọng thầy cô Ở tình huống trên đưa ra hầu hết các em hs trong lớp đều là học sinh ngoan, lễ phép, chỉ có một số học sinh nam nghịch ngợm, lười học Và đặc biệt một số em có hiện tượng gặp cô giáo chủ nhiệm
Trang 4thì lảng tránh không chào hỏi Đây cùng là một trong những tình huống không phải hiếm gặp ở độ tuổi học sinh lớp 5
2 Hậu quả
Ở tình huống trên nếu giáo viên cứ phớt lờ hoặc cho qua, coi như các em còn nhỏ, chưa hiểu sẽ dẫn đến hậu quả mục đích giáo dục con người, giáo dục đạo đức cho học sinh trong trường Tiểu học sẽ không đạt được Và từ sau học sinh sẽ vẫn tiếp tục các biểu hiện đó Và thậm chí tỏ ra không tôn trọng giáo viên Hậu quả là ngày càng nhiều học sinh quên mất rằng chào thầy cô giáo là một quy tắc ứng xử tối thiểu trong giao tiếp, khiến cho kĩ năng sống của các em ngày càng bị giảm sút và sẽ là điều kiện
để hình thành lên những nhân cách xấu
3 Nguyên nhân:
Theo tôi, tình huống trên có thể bắt nguồn từ các nguyên nhân khác nhau:
Từ phía gia đình: Bố mẹ mải công việc ít quan tâm, để ý giáo dục đạo đức cho con em mình, học sinh mồ côi cha mẹ sống với ông bà cao tuổi ít được quan tâm, giáo dục
Từ phía giáo viên: GV chưa thân thiện với học sinh, chưa tạo cảm giác gần gũi cho các em Hoặc do bị Gv trách phạt, phê bình quá nhiều lần khiến cho HS cảm thấy
tự ti…thậm trí đối với “những học học sinh nam nghịch ngợm” thì cảm thấy ghét cô giáo vì bị phê bình nhiều nên lảng trách để không phải chào cô giáo
Từ phí học sinh: Có những học sinh cá biệt
4 Giải pháp:
Nếu là giáo viên chủ nhiệm trong tình huống đó, bản thân tôi sẽ lại gần phía học sinh, chủ động tiếp cận và chào học sinh của mình trước theo cách hỏi của riêng tôi (thay cho lời chào) Tôi nghĩ khi giáo viên đã chủ động chào học sinh đó trước thì bản thân học sinh đó đã tự đặt mình trong tình huống phải chào lại cô giáo Tiếp theo bằng
cử chỉ, lời nói thân thiện học sinh đó sẽ cảm nhận được sự gần gũi từ phía giáo viên,
sẽ bớt đi sự mực cảm, sự tự ti, hoặc suy nghĩ chưa đúng về cô giáo của mình
Trang 5Nhũng ngày sau đó tôi sẽ tiếp tục chủ động tiếp xúc, gần gũi hơn với những học sinh trong lớp, đặc biệt là những học sinh nam nghịch ngợm trong các giờ ra chơi, hoặc cuối buổi học để hiểu, nắm bắt tâm lí của các em từ đó có những khuyên bảo, và cách uốn nắn kịp thời
Trong các tiết học về đạo đức tôi sẽ khéo léo kể một câu chuyện chủ đề “ tôn sư trọng đạo” tương tự để nhắc nhở, giáo dục chung cả lớp Và ngầm nhắc cho các em hiểu “ chào hỏi” là một quy tắc ứng xử giữa thầy, cô và trò và đó là tình cảm, đạo lý của con người
Bằng những buổi sinh hoạt lớp theo chủ đề với các hình thức tổ chức phong phú như làm việc nhóm, thảo luận theo tổ nhóm để học sinh được tự bộc lộ chính kiến của mình về ý thức đạo đức và sự tôn sư trọng đạo của mỗi học sinh Giúp các em hiểu đến trường không phải chỉ có học kiến thức khoa học mà cần phải học kiến thức về đời sống, cách ứng xử với những người xung quanh, với thầy cô giáo
Thông điệp: Qua tình huống trên, tôi muốn nhắn nhủ đến những những cô giáo
trẻ như tôi, ngoài việc trau dồi chuyên môn ngiệp vụ, giáo dục các em phát triển về trí tuệ, thể lực, thầm mĩ cần phải luôn coi trọng công tác giáo dục đạo đức cho các em đặc biệt là ở lứa tuổi các em đang hình thành nhân cách để sau này các em sẽ trở thành những công dân vừa có tài, vừa có đức Đó cũng là một trong những câu nói của Bác
Hồ kính yêu đã để lại cho chúng ta trong việc dạy và học “Người có tài mà không có đức cũng là kẻ vô dụng; người có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó” Giáo dục học sinh không thể cứng nhắc, khuôn mẫu mà tùy trong từng hoàn cảnh cụ thể, tùy tùng đối tượng học sinh để có cách giao dục hiệu quả nhất
3.Tình huống 3: Là một giáo viên mới ra trường, tình cờ bạn nghe được hai học sinh
đi trước đang nói chuyện và có ý chê bai bài giảng của bạn kém hấp dẫn, chẳng hiểu
Trang 62 Nguyên nhân
Như chứng ta đã biết viên trẻ mới ra trường, thường nhiệt tình nhưng thiếu kinh nghiệm, phương pháp giảng dạy Đó là nguyên nhân khiến cho tiết học của giáo viên trẻ khi mới ra trường thường kém sự hấp dẫn, lôi cuốn, thu hút học sinh Nên tình huống trên không phải là hiếm gặp
3 Hậu quả:
Ở tình huống trên nếu giáo viên giảng dạy bị chê bai về bài giảng mà bản thân
giáo viên đó bỏ qua coi như không nghe thấy gì sẽ dẫn đến việc không chỉ có hai hay
ba học sinh chê bài giảng của cô giáo đó mà theo tâm lý nan truyền, mọi học sinh đều
có thể thể nhận xét về cô giáo, thậm chí là phụ huynh học sinh cũng có suy nghĩ là giáo viên dạy kém, yêu cầu nhà trường thay giáo viên Điều đó, sẽ ảnh hưởng đến uy tín không chỉ đối với bản thân giáo viên đó mà còn gây khó khăn cho cán bộ quản lý và
ảnh hưởng đến uy tín của nhà trường
4 Giải pháp:
Mỗi giáo viên đều có giải pháp, cách xử lý khác nhau tuy nhiên nếu đặt các nhân tôi vào tình huống trên tôi sẽ xử lý như sau:
Trước hết, tôi sẽ giữ thái độ bình tĩnh Bởi là một giáo viên trẻ mới về trường, ai
cũng có tâm lý lo lắng, “nghe ngóng” xem có ai bàn tán gì về cách dạy của mình không? Phương pháp truyền đạt của mình đã thực sự phù hợp chưa? Vì vậy khi nghe lời phàn nàn dù không trực tiếp và chưa chắc đã chính xác này cũng làm bất kỳ giáo viên nào cũng phải giật mình
Trang 7Vì thế, tôi sẽ thận trọng và bình tĩnh, cố gắng lắng nghe hết những điều mà hai học sinh
đó đang “trò chuyện” về mình Sau đó tôi sẽ chắt lọc thông tin và xem lại cách dạy của mình xem có gì chưa ổn và tìm cách khắc phục
Là một giáo viên trẻ mới ra trường, kinh nghiệm giảng dạy chưa nhiều nhưng bản thân tôi luôn biết lắng nghe đồng nghiệp, lắng nghe ý kiến của học sinh, vì vậy khi gặp tình huống trên trong buổi học hôm sau chắc chắn tôi sẽ phải dành ra một khoảng thời gian để thẩm định lại thông tin Tôi sẽ bắt đầu vấn đề một cách nhẹ nhàng cởi mở:
“Như các em biết cô là một giáo viên trẻ, mới ra trường nên kinh nghiệm nghề nghiệp còn rất non nớt Chính vì vậy cách giảng bài của cô chắc chắn sẽ còn những chỗ chưa sâu sắc, chưa phù hợp Trước hết cô mong các em hiểu và thông cảm cho cô Nhưng điều cô mong muốn hơn đó là các em sẽ góp ý, giúp đỡ cô để cô có thể thay đổi Các
em hoàn toàn có quyền phát biểu thẳng thắn những suy nghĩ của mình vì mục đích xây dựng, cô rất cảm ơn và trân trọng những ý kiến đó”
- Dừng một lát để học sinh có thời gian để suy nghĩ nghiêm túc về vấn đề này, tôi sẽ
tiếp tục bằng cách mời các em phát biểu Nhân cơ hội này tôi cũng gọi hai em học sinh hôm qua đã bàn về bài giảng của tôi ngày hôm trước lên trình bày ý kiến của mình Kết thức thảo luận đó tôi sẽ chốt lại vấn đề và không quên nhắc nhở các em: “Cô rất vui vì hôm nay các em đã nói lên những suy nghĩ của mình Cô hứa sẽ có sự điều chỉnh để phù hợp với các em hơn Cô trò chúng ta cùng phấn đấu vì một kết quả tốt đẹp nhất
Cô mong rằng lần sau có vấn đề gì các em hãy cứ trao đổi thẳng thắn với cô, đối với các thầy cô giáo khác cũng vậy, các em đừng e ngại điều gì cả Đó là quyền lợi chính đáng của các em Tuyệt đối không nên đem những vấn đề đó ra bàn tán, nếu “chẳng may” các thầy cô biết được sẽ nghĩ không hay về các em”
Tôi tin rằng với bất kỳ thầy cô giáo trẻ nào nếu gặp phải tình huống trên mà có cách xử lý, trò chuyện vừa chân tình vừa nghiêm khắc, chắc chắn học sinh sẽ cảm phục bởi không chỉ vì bản lĩnh của thầy cô giáo trẻ mà còn vì sự cởi mở, tinh thần cầu tiến, không tự ái cá nhân, luôn phấn đấu vì tương lai của học trò
Thông điệp:
Qua tình huống trên tôi muốn gửi đến tất cả các thầy cô giáo trẻ mới ra trường một thông điệp đó là: Là giáo viên sự nhiệt tình thôi chưa đủ, cần phải là người biết
Trang 8lắng nghe, học hỏi đồng nghiệp, lắng nghe sự góp ý của học sinh, bởi hơn ai hết các
em là đối tượng hướng đến của chúng ta biết học hỏi đồng nghiệp, biết sửa chữa, để thay đổi bản thân mới có thể giúp bản thân mình tiến bộ và vững vàng trong chuyên môn, nghiệp vụ, tạo được sự tin yêu của học sinh, sự tin tưởng của cha mẹ các em học sinh và sự tím nhiệm của đồng nghiệp
5 Tình huống 4:
Bạn được giao chủ nhiệm một lớp 5 bao gồm những học sinh đều có học lực khá giỏi, nhưng trong đó có 2 học sinh nữ thường xuyên nói chuyện riêng, nói leo khi bạn giảng bài Bạn có những biện pháp gì giúp 2 học sinh này bỏ thói quen xấu trong học tập ?
Trả lời:
1 Hiện trạng:
Việc trong lớp học, học sinh nói chuyện và làm việc riêng, nói leo khi cô giáo giảng bài là một trong những thói quen xấu của học sinh không chỉ ở cấp học Tiểu học Tình huống trên xẩy ra trong không gian lớp học, đối tượng là 2 học sinh nữ lớp
5 (lớp cuối cấp)
3 Hậu quả:
Ở tình huống trên nếu giáo viên không có cách xử lý kịp thời, để thói quen xấu của học sinh tiếp tục tái diễn sẽ gây ảnh hưởng đến các bạn trong lớp và hình thành ở hai học sinh đó nhân cách xấu “nói leo” và đặc biệt nguy hại hơn nếu hai học sinh đó cho rằng mình đã giỏi không cần lắng nghe cô giáo giảng sẽ khiến cho việc nắm bắt kiến thức không chắc chắn, thậm chí hổng kiến thức
2 Nguyên nhân
Nguyên nhân xuất phát từ sự chưa nghiêm khắc của giáo viên, chưa uốn nắn các
em, sự việc tiếp diễn “thường xuyên”
4 Giải pháp:
Mỗi giáo viên đều có cách xử lý sư phạm riêng của mình, tuy nhiên nếu đặt tình huốn tôi là giáo viên chủ nhiệm tôi sẽ xử lý tình huốn trên như sau:
Trang 9Trước hết tôi tiếp cận với các em để hiểu được đặc điểm tâm lý của 2 hoc sinh này và tìm hiểu thêm về hoàn cảnh gia đình của các em, từ đó gặp gỡ phụ huynh trao đổi thông tin với phụ huynh và có định hướng kèm cặp, giúp đỡ các em để các em tập trung vào giờ học Tôi cũng gặp các giáo viên bộ môn khác trao đổi xem ở các giờhọc khác các em có biểu hiện như vậy không, qua đó cũng tham khảo các biện pháp mà đồng nghiệp đã áp dụng, đồng thời tôi sẽ tách 2 H/s ngồi xa nhau trong lớp để 2 em không có cơ hội nói chuyện riêng trong giờ Mặt khác trong giờ giảng thường xuyên đưa 2 em này vào hoạt động học chung của cả lớp để các em liên tục phải suy nghĩ, trả lời các câu hỏi của tôi đưa ra Khi các em trả lời đúng tôi sẽ khen ngợi, tuyên dương các em, đồng thời tôi sẽ lồng ghép các câu chuyện kể vui, hài hước, các truyện ngụ ngôn, qua những câu truyện đó sẽ giuwps các em tự nhận thức chính mình, những điều nên làm và không nên làm Bên cạnh đó với vai trò là giáo viên chủ nhiệm lớp tôi cũng
có thể giao nhiệm vụ cho các em làm nhiệm vụ trong lớp như: tổ trưởng, tổ phó, cờ đỏ để cùng theo dõi các hoạt động học tập, nề nếp của lớp để các em thấy sự tin tưởng của cô đối với cá nhân mình và trách nhiệm của chính em đối với tập thể lớp
Thông điệp:
Tôi luôn tin rằng với sự tâm huyết, trách nhiệm, tình yêu thương, sự thân thiện, gần gữi và tin tưởng ở học sinh chắc chắn những giáo viên trẻ như chúng tôi sẽ thành công trên con đường mình đã lựa chọn đó là “nghề trồng người”
5 Tình huống 5: Giả sử trong lớp bạn chủ nhiệm có một học sinh nghèo, bố mẹ
thì li hôn, hay bị các bạn chế giễu, trêu chọc Là giáo viên chủ nhiệm của lớp , bạn sẽ làm gì trong tình huống này?
Trả lời:
1 Hiện trạng:
Việc các bạn trong lớp trêu trọc một học sinh nghèo, hoàn cảnh gia đình bố mẹ
li hôn trong lớp không phải là chuyện hiếm gặp, đặc biệt là đối với học sinh cấp tiểu học
2 Nguyên nhân:
Trang 10Có thể dễ dàng hiểu được tại sao các em học sinh cấp tiểu học lại hay có cách đối xử với bạn trong lớp chế giễu, trêu chọc nhất là các bạn có hoàn cảnh đặc biệt, bởi
đó là đặc điểm tâm lý của học sinh Tiểu học Các em ở độ tuổi còn nhỏ, chưa có được nhận thức đúng đắn, chưa có sự hiểu biết, sự thông cảm, chia sẻ với bạn học của mình
3 Hậu quả:
Nếu như giao viên chủ nhiệm không sát sao với học sinh, không phát hiện và uốn nắn kịp thời để sự việc kéo dài, sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến tâm lí của bạn học sinh nghèo, có hoàn cảnh bố mẹ li hôn Việc làm đó của các bạn học sẽ không chỉ dẫn đến việc học sinh có hoàn cảnh cảm thấy tự ti vào bản thân, chán học, ảnh hưởng đến kết quả học tập và thậm chí là rơi vào trạng thái trầm cảm mà các bạn trêu trọc nếu không xử lí kịp thời sẽ dẫn đến việc các em phân biệt giàu nghèo, không biết chia sẻ, giúp đỡ bạn dãn đến ảnh hưởng lớn đến việc hình thành nhân cách của các em
4 Giải pháp
Trong tình huống như trên, bản thân tôi sẽ giải quyết như sau:
Trước tiên tôi Tìm hiểu xem em nào hay trêu chọc bạn Yêu cầu học sinh chấm dứt việc trêu chọc bạn đồng thời phân tích để cả lớp chia sẻ nỗi mất mát tinh thần của bạn
để kịp thời giúp đỡ, chia sẽ vói bạn, giao trách nhiệm dìu dắt bạn cùng tiến bộ
bên cạnh đó tôi sẽ thường xuyên gặp gỡ, gần gũi, quan tâm tới em học sinh có hoàn cảnh đặc biệt đó để động viên, chia sẻ, giúp đỡ em có một cái nhìn tích cực đối với cuộc sống, mạnh mẽ vượt qua khó khăn để vươn lên trong học tập Giao cho các bạn trong lớp thường xuyên chơi, kèm cặp bạn trong học tập chia sẻ vui buồn với bạn Mặt khác tôi sẽ phối hợp ban đại diện cha mẹ học sinh của lớp, báo cáo các đoàn thể trong nhà trường trường để có những giúp đỡ về vật chất nhằm giảm bớt khó khăn cho
em Tôi cũng sẽ liên hệ và dành thời gian gặp riêng phụ huynh để trao đổi và yêu cầu phụ huynh động viên học sinh vươn lên bằng nghị lực của mình
Thông điệp:
Tôi luôn tin rằng với sự tâm huyết, trách nhiệm, tình yêu thương, sự thân thiện, gần gữi, luôn luôn sát sao với học sinh, nắm bắt hoàn cảnh riêng của từng học sinh
Trang 11chắc chắn những giáo viên trẻ như chúng tôi sẽ thành công trên con đường mình đã lựa chọn đó là “nghề trồng người”
6 Tình huống 6:
Đang trong giờ học, Long đứng dậy thưa:
- Thưa cô, bạn Hòa lấy bút của em ạ!
- Thưa cô, em không lấy Hòa trả lời
- Chính mắt em nhìn thấy bút của em nằm trong hộp bút của bạn ấy Long khẳng định Trong tình huống đó, bạn sẽ xử lí như thế nào?
Trả lời:
Hiện trạng: Là học sinh tiểu học các em thường hiếu động, nhận thức còn non nớt vì
vậy có rất nhiều tình huống khác nhau xảy ra trong chính tiết học Đây là một trong những tình huống xảy ra trong phạm vi không gian lớp học và đối tượng là học sinh với học sinh
2 Nguyên nhân:
Có thể nói mỗi một giáo viên đều có cách giải quyết các tình huống theo cách riêng của mình nhưng cái đích cuối cùng đó là đạt hiệu quả và mang tính sư phạm cao Nếu cá nhân tôi gặp tình huống trên, trước hêt tôi sẽ bình tĩnh và xác định nguyên nhân
để từ đó đưa ra giải pháp hữu hiệu nhất
Trong tình huống này có thể do học sinh Long để bút không ngăn nắp nên bị rơi mất khi thấy bạn Hòa có chiếc bút giống của mình Long đã cho rằng Hòa là người lấy Nguyên nhân khác có thể học sinh Hòa lấy bút của Long để viết do không có bút; cũng
có thể học sinh Hòa lấy do thói quen thích lấy đồ của người khác
3 Hậu quả:
Gặp tình huống trên nếu giáo viên không giải quyết dứt điểm tìm ra nguyên nhân cái bút bị mất thì rất có thể từ một chuyện nhỏ sẽ dẫn đến nhiều mâu thuẫn xảy ra trong lớp học: Nếu học sinh Hòa không lấy nhưng lại cho rằng bạn này lấy, từ đó Hòa sẽ bị các bạn trong lớp cho là người ăn cắp, xa lánh và không ai chơi cùng Như vậy sẽ ảnh
Trang 12hưởng xấu đến tâm lý của Hòa, học sinh Hòa sẽ cảm thấy xấu hổ, mặc cảm với các bạn trong lớp
Nếu học sinh Hòa là người lấy mà giáo viên không giải quyết triệt để thì lần sau khi thấy bút của bạn khác Hòa sẽ lại tiếp tục lấy bút của các bạn, sẽ rất khó trong việc giáo dục học sinh đó sau này và sẽ hình thành lên một nhân cách xấu
4 Giải pháp:
Là giáo viên chủ nhiệm lớp trong tình huống đó tôi sẽ nhẹ nhàng hỏi các em trong lớp có em nào nhặt được bút của bạn mà chưa kịp trả lại không? Tôi sẽ tuyên dương các em nhặt được của rơi trả lại người mất và khen những em có tính tự giác
Nếu học sinh trả lời là “Không nhặt được” thì tôi sẽ cho Long mượn bút để tiếp tục giờ học Mặt khác tôi tạm thời cầm hộp bút của Hòa để lên bàn giáo viên
Nếu học sinh không tự giác thì vào cuối buổi học, tôi sẽ cho cả lớp ở lại và tiến
hành kiểm tra toàn lớp (để tránh trường hợp Hòa không lấy bút của Long nhưng lại bị cho là người lấy bút của bạn Long, như vậy sẽ không ảnh hưởng tới tâm lí của học sinh)
Nếu bút không do Hòa lấy thì Long phải xin lỗi Hòa Lúc này khi đã tìm được học sinh lấy bút của bạn Long thì tôi sẽ nhắc nhở học sinh đó một cách nhẹ nhàng, tình cảm mang tính giáo dục và nói với học sinh đó: Cô rất buồn với hành động của em vì
em đã không dũng cảm nhận lỗi để trả lại bút cho bạn Từ nay trở đi, em hãy hứa với
cô và cả lớp lần sau em sẽ tuyệt đối không tái phạm nữa Đây là một bài học để cho cả
lớp ta đáng ghi nhớ
Nếu bút do Hòa lấy thì Hòa phải xin lỗi Long và tôi nghiêm khắc phê bình Hòa
vì lỗi không trung thực Qua đó cũng giáo dục các học sinh khác trong lớp, điều quan trong nhất đối với mỗi người là khi mắc lỗi chúng ta phải biết sửa lỗi và không bao giờ được tái phạm
Thông điệp:
7 Tình huống 7: Một phụ huynh đến đón con ở trường và nhìn thấy con đang cùng
các bạn vệ sinh lớp học, tưới cây cảnh Tuy nhiên, vị phụ huynh tỏ ý không hài long và
Trang 13đang phàn nàn với cô giáo là không muốn cho con mình làm việc đó Trong tình huống
đó, bạn sẽ xử lí thế nào?
Hiện trạng:
Tình huống này xảy ra khi một phụ huynh đến đón con ở trường và thấy con mình đang cùng các bạn vệ sinh lớp học, tưới cây, phụ huynh đó đã không hài lòng về việc mà con mình đang làm Đây là tình huống diễn ra trong phạm vi nhà trường và
đối tượng là giáo viên và cha mẹ của học sinh ở trường
Nguyên nhân:
Ở tình huống trên phụ huynh tỏ ý không bằng lòng và đang phàn nàn với cô giáo, điều đó cho thấy cách giáo dục của phụ huynh này luôn bao bọc con, không muốn con mình phải làm những việc đó và cũng có thể xuất phát từ suy nghĩ đơn thuần của phụ huynh rằng con mình đến trường chỉ để học chứ không phải để làm những việc dọn vệ sinh như vậy, việc dọn vệ sinh là của người lớn, là lao công
Hậu quả:
Nếu trong tình huống trên giáo viên không có cách xử lý phù hợp sẽ dẫn đến có
sự mẫu thuẫn giữa giáo viên với phụ huynh và việc học sinh không thực hiện làm vệ sinh cùng các bạn trong lớp thì học sinh đó sẽ có tính ỷ lại, không có tinh thần lao động, không có sự hòa đồng và ý thức tham gia các hoạt động tập thể của trường, của lớp Bên cạnh đó học sinh ấy sẽ không có ý thức giữ gìn môi trường học tập của mình Không những thế nếu nghĩ con đến trường chỉ để học sẽ làm cho chính học sinh đó thói quen lười nhác, mất đi những kĩ năng sống cơ bản mà đặc biệt là kĩ năng tự phục
vụ
Có thể nói mỗi một giáo viên đều có cách giải quyết các tình huống theo cách riêng của mình và trong mỗi một tình huống khác nhau lại có cách xử lý khác nhưng cái đích cuối cùng đó là đạt hiệu quả và mang tính sư phạm, tính giáo dục cao nhất
Giải pháp:
Trước tình huống này, tôi sẽ bình tĩnh lắng nghe những trao đổi của phụ huynh
về vấn đề liên quan đến con mình và những việc mà phụ huynh không muốn Sau đó
Trang 14tôi sẽ khéo léo, tế nhị trao đổi với phụ huynh, giải thích với họ rằng các con của mình đến trường không chỉ là để thực hiện tốt việc học kiến thức mà còn được giáo dục về các kỹ năng, đặc biệt đó là kỹ năng tự phục vụ
Ngoài việc giúp cho bản thân mình luôn sạch sẽ và bảo vệ sức khỏe của mình thì việc giáo dục cho các em kỹ năng tự phục vụ sẽ giúp các em có ý thức giữ gìn vệ sinh chung, giúp cho lớp học của mình sạch sẽ Ngoài ra, khi về nhà các em cũng sẽ biết cách để tham gia các công việc hỗ trợ cha mẹ
Tôi cũng sẽ phối hợp với ban đại diện cha mẹ học sinh để trong các buổi họp phụ huynh có thể trao đổi về vấn đề này để các phụ huynh hiểu rằng việc cho các con tham gia các hoạt động tập thể như tưới cây cảnh, xếp bàn ghế hay vệ sinh lớp học cũng là một trong những yếu tố để giáo dục các con phát triển hoàn thiện về năng lực
họ nên con họ học không tiến bộ Phụ huynh đó có nguyện vọng xin con sang học lớp của bạn và yêu cầu bạn giữ kín câu chuyện mà họ đã nói với bạn Bạn sẽ xử lý như thế nào với tình huống như vậy?
Trả lời
Hiện trạng:
Việc phụ huynh luôn mong mỏi con mình được học ở lớp giáo viên có kinh nghiệm, có sự nhiệt tình, tâm huyết với nghề là một nguyện vọng hoàn toàn chính đáng Bởi vậy họ luôn nghe ngóng, thăm dò việc giáo viên dạy con mình ra sao và từ đó có