CÂU HỎI TIỂU LUẬN MÔN CHỦ NGHĨA KHOA HỌC XÃ HỘI Câu 1 Vì sao giai cấp công nhân hiện nay có những điểm khác biệt so với giai cấp công nhân truyền thống thế kỉ XIX? Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay,[.]
Trang 1CÂU HỎI TIỂU LUẬN MÔN CHỦ NGHĨA KHOA HỌC XÃ HỘI
Câu 1: Vì sao giai cấp công nhân hiện nay có những điểm khác biệt so với giai cấp công nhân truyền thống thế kỉ XIX? Trong xu thế toàn cầu hóa hiện nay, khi giai cấp công nhân đã dần được cải thiện thu nhập, có thể được “trung lưu hóa” về mức sống thì sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân còn nữa không, tại sao?
Câu 2: Anh/chị nêu ý nghĩa của việc nghiên cứu hai xu hướng phát triển của quan hệ dân tộc đối với việc giải
quyết vấn đề dân tộc ở Việt Nam hiện nay?Tại sao phát triển kinh tế-xã hội của các dân tộc là nền tảng để tăng cường đoàn kết và thực hiện bình đẳng dân tộc Thế hệ trẻ ngày nay cần nhận thức và hành động như thếnào để bảo
vệ quyền bình đẳng và quyền tự quyết của quốc gia dân tộc Việt Nam?
Câu 1:
Giai cấp công nhân là một giai cấp cách mạng triệt để, có sứ
mệnh lịch sử thết giới là xoá bỏ sự thống trị của chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và chủ nghĩa cộng sản để giải phóng chính mình, giải phóng dân tộc bị áp bức, giải phóng
xã hội loài người và giải phóng con người
Giai cấp công nhân hiện nay là những tập đoàn người làm việc trong các lĩnh vực sản xuất và dịch vụ bằng phương thức công nghiệp tạo nên cơ sở vật chất cho sự tồn tại và phát triển của thế giới hiện nay
Giai cấp công nhân hiện nay có những biến đổi so với giai cấp công nhân thế kỉ XIX như sau:
- Giai cấp công nhân hiện nay được gắn liền với cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, với điều kiện đó nên giai cấp công nhân hiện đại có xu hướng trí tuệ hoá Nền sản xuất và dịch vụ hiện đại yêu cầu người lao động phải có trình độ cao, kỹ năng nghề nghiệp riêng và kiến thức sâu rộng
Trang 2- Công nhân được đào tạo chuẩn mực và thường xuyên được đào tạo lại hoặc tiếp nhận những kiến thức mới để phù hợp với công nghệ hiện đại
- Tham gia vào sở hữu (trung lưu hoá)
- Ở một số nước Chủ nghĩa xã hội, giai cấp công nhân đã trở
thành giai cấp lãnh đạo thông qua đội tiền phong là Đảng cộng sản,…
Hiện nay, giai cấp công nhân có những biến đổi đó nhưng so với giai cấp công nhân thế kỷ XIX vẫn còn một số điểm tương đồng:
- Là lực lượng sản xuất đi đầu
- Vẫn bị giai cấp tư sản bóc lột sức lao động
- Là lực lượng đi đầu đấu tranh chống lại tư bản chủ nghĩa
- Có phẩm chất giai cấp cách mạng,…
Giai cấp công nhân hiện nay khác so với giai cấp công nhân trong thế kỉ XIX vì nhu cầu của thời đại, công nghệ và cách mạng khoa học – kỹ thuật ngày càng tiên tiến hơn Nếu trong một dây chuyển sản xuất, người lao động có thể tự do không một quy tắc, không đoàn kết có thể gây ảnh hưởng đến thành phẩm, số lượng sản phẩm yêu cầu,…
Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là xoá bỏ tư bản chủ
nghĩa, giải phóng cho giai cấp công nhân và toàn thể nhân dân lao động và xây dựng xã hội chủ nghĩa, cộng sản chủ nghĩa
Tuy nhiên, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân hiện nay được chia ra ba phương diện chính như sau:
- Về Kinh tế: Giai cấp công nhân hiện nay có cơ hội và có điều kiện tham gia trực tiếp vào các lực lượng lao động (dịch vụ) có trình độ cao; đấu tranh vì dân sinh, dân chủ, tiến bộ xã hội và chủ nghĩa xã hội; mâu thuẫn lợi ích cơ bản giữa giai cấp công nhân và giai cấp tư sản ngày càng sâu sắc ở từng quốc gia và trên phạm vi toàn cầu
- Về Chính trị - Xã hội: ở các nước tư bản chủ nghĩa, mục tiêu đấu tranh trực tiếp của giai cấp công nhân và nhân dân lao động là chống bất công và bất bình đẳng xã hội; Đối với các nước Xã hội
Trang 3chủ nghĩa, nội dung chính trị - xã hội của sứ mệnh lịch sử giai cấp công nhân hiện nay là lãnh đạo thành công sự nghiệp đổi mới, xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội
- Về văn hoá tư tưởng: Cuộc đấu tranh ý thức hệ giá trị của giai cấp công nhân với hệ giá trị của giai cấp tư sản; Đấu tranh bảo vệ nền tảng tư tưởng của
Đảng Cộng sản, giáo dục nhận thức và củng cố niềm tin khoa học đối với lý tưởng, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội
Trong xu thế toàn cầu hoá hiện nay, khi giai cấp công nhân đã dần cải thiện được thu nhập của chính mình, có khả năng “trung lưu hoá” mức sống của mình thì sứ mệnh giai cấp công nhân vẫn
sẽ còn tồn tại
Một số bộ phận đã trở nên “trung lưu hoá” khá đông nhưng đó là
sự phản ánh mức sống trong điều kiện mới cũng có nghĩa là do sự tiến bộ chung của toàn xã hội Đồng thời, đây là kết quả của việc đấu tranh không ngừng nghỉ của chính giai cấp công nhân chống lại giai cấp tư sản nhiều thế kỉ qua Sự phát triển của lực lượng sản xuất và phân công lao động xã hội cũng như sự biến đổi cơ cấu xã hội của giai cấp công nhân đã làm thay đổi diện mạo giai cấp công nhân không giống của ông C.Mác trong thế kỷ XIX Tuy nhiên những biến đổi đó không thể cho rằng sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân sẽ biến mất hay không còn nữa Công nhân ngày nay, nếu có nắm cổ phiếu hay tài sản thì cũng không thay đổi địa vị của chính mình Họ không trở thành nhà tư bản theo những lý luận mà trở thành nhà tư bản của chính bản thân họ Một số người cho rằng khi có cổ phiếu, hoặc được chia cổ phần, có lợi nhuận thì giai cấp công nhân sẽ mất dần đi nhưng điều đó hoàn toàn sai! Trên thực tế, đội ngũ nhân viên kỹ thuật hiện đại
và chuyên nghiệp đã được thành lập ở nhiều quốc gia Đây là những trí thức và trí thức công nghiệp hóa Họ vận hành một dây chuyền sản xuất tự động hiện đại và chế tạo ra những sản phẩm
có hàm lượng trí tuệ tiên tiến, điều này khiến những người lao động này hoàn toàn tách biệt với giai cấp công nhân và trí thức xa rời giai cấp công nhân không có nghĩa là đã trở thành Tham gia được coi là hình thức điều chỉnh mới của quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa ở các nước tư bản chủ nghĩa, nhưng nó xóa bỏ mâu thuẫn cơ bản tồn tại giữa xã hội hóa sản xuất và tư nhân hóa tư liệu sản xuất, nói đúng hơn là mâu thuẫn cơ bản đối với toàn thế giới Mâu thuẫn kinh tế cơ bản của nền sản xuất tư bản chủ nghĩa,
mà về mặt xã hội biểu hiện là mâu thuẫn đối đầu giữa giai cấp
Trang 4công nhân và giai cấp tư sản, có những chiều kích, chiều hướng khác nhau tuỳ theo mức độ và mức độ bóc lột của giai cấp tư sản
mà mình có
Câu 2:
Theo quan điểm của C.Mác, dân tộc là quá trình phát triển lâu dài của xã hội loại người, trải qua các hình thức cộng đồng từ thấp đến cao, gồm có thị tộc, bộ lạc, bộ tộc, dân tộc Sự biến đổi của phương thức sản xuất cũng chính là nguyên nhân dẫn đến quyết định sự biến đổi của cộng đồng dân tộc
Còn theo nghĩa rộng, dân tộc được hiểu là cộng đồng người có chung văn hoá, ngôn ngữ, nguồn gốc, lịch sử, đôi khi bao gồm nhiều nhóm sắc tộc Trong trường hợp quốc gia, dân tộc còn được gọi là quốc dân
Hai xu hướng phát triển của dân tộc và vấn đề dân tộc trong xây dựng chủ nghĩa xã hội:
- Cộng đồng dân cư muốn tách ra để hình thành cộng đồng dân tộc độc lập (Xu hướng 1): nguyên nhân là do sự thức tỉnh, sự
trưởng thành về ý thức dân tộc, và ý thức về quyền bình đẳng, quyền được sống của mình; thể hiện rõ nét qua các phong trào đấu tranh giành độc lập
- Các dân tộc trong từng quốc gia hoặc nhiều quốc gia liên hiệp lại với nhau (Xu hướng 2): nổi lên trong giai đoạn chủ nghĩa tư bản phát triển thành chủ nghĩa đế quốc bóc lột thuộc địa; do sự phát triển của lực lượng sản xuất, khoa học công nghệ và văn hoá Đảng cộng sản Việt Nam từ khi ra đời đã thực hiện nhất quán những nguyên tắc cơ bản của chủ nghĩa Mác Lênin về dân tộc Từ trước, Đảng đã áp dụng xu hướng cộng đồng dân cư muốn tách ra
để hình thành dân tộc độc lập Nhờ đó, nước ta đã đoàn kết, đi đúng theo hướng để đánh đuổi bọn thực dân Pháp, phát xít đến
đô hộ đất nước ta Từ đó, ta có ý thức bảo vệ chủ quyền, bảo toàn lãnh thổ của Việt Nam và đã đấu tranh giành được độc lập Với xu hướng các dân tộc trong từng quốc gia hoặc nhiều quốc gia liên hiệp lại với nhau, Việt Nam ta cũng đã áp dụng rất tốt để đưa nền kinh tế cũng như các lĩnh vực khác trên đà phát triển
Hiện nay, chúng ta vẫn đang áp dụng tốt hai xu hướng trên để tiếp tục phát triển Cụ thể ví dụ như sau:
Trang 5- Với xu hướng 1: Hiện nay, tình hình biển đảo của nước ta rất căng thẳng bởi nhiều kẻ thù cứ nhắm vào Việt Nam ta đang cố gắng đoàn kết, kết hợp hải quân và không quân,… để bảo vệ chủ quyền biển đảo của nước ta không bị kẻ khác xâm hại Tuy nhiên,
“anh hàng xóm khổng lồ” Trung Quốc đã
chiếm lấy một số đảo, đã cho người dân của họ đến du lịch trên vùng đảo thuộc quản lý của Việt Nam Việt Nam đang cố gắng để đòi lại sự công bằng và phải kết hợp sự khôn khéo, tài tình để tránh trường hợp nổ súng xảy ra
- Với xu hướng 2: Dịch Covid – 19 vừa qua, các quốc gia, dân tộc trên thế giới đã cùng chung tay chống dịch, cùng nghiên cứu ra vắc xin để chữa bệnh cho người dân để đạt được kết quả tốt nhất Trong đó, Việt Nam chúng ta cũng cố gắng nghiên cứu vắc xin và phương án chữa trị phù hợp
Qua đó, việc áp dụng hai xu hướng phát triển của dân tộc và vấn
đề dân tộc trong xây dựng chủ nghĩa xã hội của Việt Nam ta hiện nay đang thực hiện tốt và có ý nghĩa:
- Đảm bảo sức mạnh, đoàn kết để chiến đấu với thế lực thù địch của “diễn biến hoà bình”, giành được thắng lợi, độc lập
- Đã có sự trưởng thành, ý thức, bảo vệ dân tộc, tôn trọng các quyền lợi của chính cá nhân
- Dân tộc đồng lòng chống giặc, chống bệnh tật,…
- Liên kết với nhau để cùng ra được kết quả tốt nhất
- Hội nhập được với thế giới để phát triển dân tộc
Dân tộc Việt Nam có những đặc điểm như sau:
- Có sự chênh lệch giữa số dân giữa các tộc người: được biết nước
ta có 54 dân tộc cùng sinh sống trên lãnh thổ Việt Nam, trong đó, người Kinh chiếm tỉ lệ nhiều nhất, sau đó là các dân tộc thiểu số khác
- Các dân tộc cư trú xen kẽ lẫn nhau
- Có truyền thống gắn kết lâu đời trong cộng đồng dân tộc
Trang 6- Mỗi dân tộc có bản sắc riêng nên góp phần vào nền văn hoá của Việt Nam
- Các dân tộc thiểu số của Việt Nam phân bố chủ yếu ở địa bàn có
vị trí chiến lược quan trọng: họ thường sinh sống ven các vùng núi, tập trung vùng giáp biên giới nên điều kiện còn khó khăn, trình độ hiểu biết không được cao Chính vì lẽ đó mà thế lực thù địch dựa vào để nhằm mưu đồ chống phá ta
- Các dân tộc ở Việt Nam có trình độ phát triển không đồng đều: Các dân tộc ở nước ta còn có sự chênh lệch khá lớn về trình độ phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội Về xã hội, trình độ tổ chức đời sống, quan hệ xã hội của các dân
tộc thiểu số khác nhau Về kinh tế, một số ít các dân tộc còn duy trì kinh tế chiếm đoạt, dựa vào khai thác tự nhiên Về văn hóa, trình độ dân trí, trình độ chuyên môn kỹ thuật của nhiều dân tộc thiểu số còn kém
Bên cạnh những điểm tốt, vùng dân tộc thiểu số vẫn còn kém phát triển về kinh tế Kinh tế đói nghèo, bất bình đẳng là nguyên nhân sâu xa, sự kích động của các thế lực thù địch là nguyên nhân dẫn đến bạo loạn ly khai Cụ thể là thế lực thù địch sẽ lợi dụng các vấn đề như sự kém hiểu biết, thiếu thốn về vật chất để cho đồng bào dân tộc ta lợi ích, từ đó họ có thể “bơm” vào những điều lệch lạc, trái với Tư tưởng Hồ Chí Minh và Đảng cộng sản Việt Nam, dẫn lên nhiều cuộc bạo loạn, lòng dân không ổn, không thống nhất được với Đảng để chia rẽ lòng đoàn kết của dân ta Chính vì lý do đó nước ta phải đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội các vùng chưa phát triển về các mặt, góp phần xây dựng và nâng cao đời sống tinh thần của các đồng bào dân tộc nhằm ổn định tình hình chính trị của nước ta Khi các vùng miền được đồng đều, hiểu biết rõ nhiều hơn thì thế lực thù địch sẽ không có cơ hội chia
rẽ chúng ta và những người dân tộc thiểu số ở các vùng cao sẽ không cảm thấy họ bị chính đất nước của mình bỏ rơi lại phía sau Đảng ta đang làm rất tốt vấn đề này, ví dụ như những chính sách cộng điểm ưu tiên cho các bạn học sinh ngoài dân tộc Kinh (thuộc dân tộc thiểu số), viện trợ và tăng cường phát triển khu vực vùng núi và ven biên giới,…
Quyền dân tộc tự quyết là quyền tự mình định đoạt những công việc thuộc về vận mệnh của dân tộc mình, như lập ra một nhà nước dân tộc riêng, độc lập, hoặc cùng với các dân tộc khác thành
Trang 7lập một nhà nước nhiều dân tộc trên cơ sở bình đẳng về quyền và nghĩa vụ
Quyền dân tộc tự quyết là một quyền cơ bản của dân tộc Nó là cơ
sở để xoá bỏ sự hiềm khích, thù hằn giữa các dân tộc; đảm bảo sự tồn tại, phát triển độc lập cho các dân tộc; phát huy tiềm năng của các dân tộc vào sự phát triển chung của nhân loại
Bình đẳng dân tộc là quyền của các dân tộc trong một quốc gia không bị phân biệt theo trình độ, màu da, đa số hay thiểu số,… đều có những quyền và nghĩa vụ giống như nhau
Bình đẳng dân tộc là quyền thiêng liêng của dân tộc và là mục tiêu phấn đấu của các dân tộc trong sự nghiệp giải phóng Nó là
cơ sở để thực hiện quyền dân tộc tự quyết và xây dựng mối quan
hệ hữu nghị hợp tác giữa các dân tộc
Thế hệ trẻ ngày nay cần nhận thức đúng đắn, hiểu rõ thế nào là các quyền bình đẳng, quyền tự quyết dân tộc, … tránh hiểu lệch lạc, đọc những thông tin không chính thống khiến sai lệch tư
tưởng của Đảng và tư tưởng Hồ Chí Minh
Những hành động cần làm để bảo vệ quyền bình đẳng và quyền
tự quyết của dân tộc đối với thế hệ trẻ ngày nay là:
- Tham gia tích cực các chương trình, học hỏi về tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ nghĩa C.Mác, những chương trình chính thống do các trường đại học hoặc nơi uy tín,…
- Phê phán những hành động phân biệt đối xử người với người lẫn nhau
- Chọn lọc đúng thông tin để xem và tìm hiểu
- Khi phát hiện những hành vi xấu, những quan điểm lệch lạc, phản động,… phải báo ngay cho cơ quan có thẩm quyền xử lý
- Tôn trọng, biết giúp đỡ những bạn có hoàn cảnh khó khăn,
không phân biệt vùng miền
- Tuân thủ luật pháp do nhà nước đặt ra
- Yêu nước, đoàn kết chặt chẽ với các dân tộc lẫn nhau
Trang 8- Tích cực hội nhập quốc tế tuy nhiên cũng phải cảnh giác không
để nước ngoài can thiệp vào nội bộ đất nước
- Tuyên truyền, tổ chức tham gia truyền dạy cho những vùng miền kém phát triển
- Không phân biệt giàu nghèo
Tài liệu tham khảo:
- Cuốn giáo trình Chủ nghĩa khoa học xã hội của Bộ giáo dục và đào tạo
- Slide bài giảng của giảng viên Đỗ Thị Thanh Huyền
- https://www.studocu.com/vn/document/truong-dai-hoc-kinh-te- dai-hoc-da-nang/tu-tuong-ho-chi-minh/bai-giang-chu-nghia-xa-hoi-khoa-hoc-tom-tat/17151048