Bàn về sự qui loại từ loại của động từ chỉ tâm lý trong tiêng hán hiên đai

ĐÁNH GIÁ GIẢNG VIÊN TẠI ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP Phạm Văn Hùng, Nguyễn Thị Thu Hương Trung tâm Khảo thí và Kiểm định chất lượng Đại học Thái Nguyên TÓM TẮT Để đảm

ĐÁNH GIÁ GIẢNG VIÊN TẠI ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN - THỰC TRẠNG

VÀ GIẢI PHÁP

Phạm Văn Hùng, Nguyễn Thị Thu Hương

Trung tâm Khảo thí và Kiểm định chất lượng Đại học Thái Nguyên

TÓM TẮT

Để đảm bảo chất lượng giáo dục, một trong những thành tố rất quan trọng cần quan tâm là chất lượng giảng viên Do vậy hoạt động đánh giá giảng viên đã được nhiều quốc gia tiên tiến quan tâm Tại Việt Nam nói chung và Đại học Thái Nguyên nói riêng, hoạt động này đã từng bước được triển khai, song để hoạt động này có hiệu quả hơn trong việc đảm bảo chất lượng và cải thiện chất lượng giáo dục đào tạo, bài viết nêu ra thực trạng của hoạt động đánh giá giảng viên tại Đại học Thái Nguyên, những ưu và nhược điểm, qua đó đề cập một số giải pháp để cải thiện chất lượng hoạt động này

Từ khóa: đánh giá giảng viên, đảm bảo chất lượng

MỞ ĐẦU

Quản lý chất lượng đào tạo và đảm bảo chất

lượng đào tạo đang là một vấn đề được xã hội

hết sức quan tâm Để đảm bảo chất lượng

trong giáo dục đại học, cần quan tâm đến rất

nhiều thành tố - các thành tố này được đề cập

trong 10 tiêu chuẩn cụ thể hóa thành 61 tiêu

chí - Bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo

dục đại học Việt Nam ban hành năm 2007

Một trong những thành tố quan trọng quyết

định chất lượng của quá trình đào tạo chính là

chất lượng của giảng viên Điều này được thể

hiện rõ trong Bộ tiêu chuẩn kiểm định chất

lượng giáo dục đại học Việt Nam, có đến 4/10

tiêu chuẩn đề cập đến đánh giá chất lượng

giảng viên Tiêu chuẩn 4 “Các hoạt động đào

tạo”; Tiêu chuẩn 5: “Đội ngũ cán bộ quản lý,

giảng viên và nhân viên của Nhà trường” và

Tiêu chuẩn 6 – “Người học”, Tiêu chuẩn 7 –

“Nghiên cứu khoa học” Luật Giáo dục khẳng

định: “Nhà giáo giữ vai trò quyết định trong

việc bảo đảm chất lượng giáo dục”, trong

chính sách đổi mới giáo dục đại học 2006 –

2020, Nghị quyết 14 của Chính phủ đã nhấn

mạnh: “Xây dựng đội ngũ giảng viên và cán

bộ quản lý giáo dục đại học đủ về số lượng,

có phẩm chất đạo đức và lương tâm nghề

nghiệp, có trình độ chuyên môn cao, phong

Phạm Văn Hùng, Tel: 0912 549 099,

Email: vanhungkt@gmail.com

cách giảng dạy và quản lý tiên tiến” Để không ngừng nâng cao chất lượng giảng viên, cần liên tục đánh giá giảng viên trên nhiều phương diện, từ đó tìm ra những điểm mạnh cần phát huy, điểm yếu cần khắc phục Trong bài viết này, chúng tôi muốn nêu ra thực trạng

về tình hình đánh giá giảng viên tại các đơn vị thành viên thuộc Đại học Thái Nguyên, từ đó tìm ra những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đánh giá giảng viên với mục tiêu cuối cùng là không ngừng nâng cao chất lượng đào tạo

Thực trạng tình hình đánh giá giảng viên tại Đại học Thái Nguyên

Đại học Thái Nguyên có đội ngũ giảng viên tham gia giảng dạy là 2.112 giảng viên trong

đó số tiến sĩ khoa học, tiến sĩ là 205, thạc sĩ

và tương đương là 956 và giảng viên có trình

độ đại học là 951 Cũng như tại các trường đại học khác trong nước, hoạt động đánh giá giảng viên và các hoạt động nghiên cứu khoa học của cán bộ giảng viên trong Đại học đã được thực hiện chỉ được thực hiện theo các phương thức sau:

Bình xét thi đua, khen thưởng

Với hình thức này, các thủ tục thông thường

là (1) cá nhân tự nhận xét (2) tổ chuyên môn – đơn vị trực tiếp quản lý cá nhân - nhận xét, góp ý bình bầu (3) khoa, bộ môn trực tiếp quản lý cá nhân nhận xét, góp ý, bình bầu (4)

Hội đồng thi đua, khen thưởng Nhà trường

họp, nhận xét, bình bầu (5) thông báo kết quả

bình bầu tới các đơn vị để các cá nhân biết và

có phản hồi Các thắc mắc được giải đáp, có

điều chỉnh để đi đến kết quả cuối cùng (6) Kết

quả cuối cùng được Hội đồng thi đua, khen

thưởng sử dụng để báo cáo, đề nghị lãnh đạo

và các cấp có thẩm quyền quyết định danh

hiệu thi đua và khen thưởng

Giảng viên tham gia các tổ chức đoàn thể như

Đảng cộng sản Việt Nam, Công đoàn, Đoàn

Thanh niên thì mỗi tổ chức này lại có tiêu chí

đánh giá riêng

Lãnh đạo bộ môn dự giờ

Mỗi năm giảng viên sẽ được lãnh đạo

khoa/bộ môn dự giờ từ 1 đến 2 tiết giảng

Thông qua các buổi dự giờ, lãnh đạo khoa/ bộ

môn đánh giá việc chuẩn bị bài giảng,

phương pháp giảng dạy, giao tiếp với sinh

viên của giảng viên

Sinh viên đánh giá

Một số đơn vị đã sử dụng hình thức phát

phiểu hỏi thu thập ý kiến đánh giá của sinh

viên đối với giảng viên nhằm tìm ra những

điểm mạnh, điểm yếu của giảng viên và cung

cấp những thông tin phản hồi giúp giảng viên

cải thiện chất lượng giảng dạy

Việc bình xét thi đua, khen thưởng, các hoạt

động dự giờ và tổ chức hoạt động sinh viên

đánh giá đã có những tác động tích cực nhất

định tới việc hoàn thiện bản thân giảng viên

trong hoạt động giảng dạy, nghiên cứu khoa

học và bồi dưỡng chuyên môn sâu Song trên

thực tế các cách thức đánh giá giảng viên như

trên còn bộc lộ một số nhược điểm:

1 Đối với hoạt động bình xét thi đua, dù đã

có tiêu chí đánh giá song còn ảnh hưởng của

nhiều yếu tổ chủ quan; việc công khai nhận

xét cán bộ ở cấp tổ, bộ môn/khoa nhiều khi

chưa hoàn toàn thẳng thắn nên kết quả bình

xét chưa phản ánh đúng thực chất chất lượng

công tác của giảng viên Ngoài ra, việc phân

chỉ tiêu bao nhiêu phần trăm cán bộ được

công nhận là Chiến sĩ thi đua hay Lao động

xuất sắc làm nhiều giảng viên dù đạt được

các tiêu chí đề ra song vẫn không đạt được

danh hiệu Điều này làm hạn chế sự phấn đấu

của giảng viên khi họ không được động viên kịp thời

2 Chủ nhiệm khoa/ Bộ môn đánh giá được thực hiện từ rất lâu nhằm đưa ra các quyết định về chất lượng giảng dạy của giảng viên Song điểm yếu của hình thức này là độ tin cậy không cao do có thể có sự thiên lệch do quan

hệ cá nhân hoặc các thành kiến từ trước; quan niệm cá nhân về các giá trị khác nhau; thiên lệch về các phương pháp giảng dạy (PPGD) khác nhau (Centra, 1993) Các đồng nghiệp

và các nhà quản lý có thể tham quan lớp học nhưng thường chỉ có thể một hoặc hai lần trong suốt năm học và không thể đánh giá chính xác được các hoạt động của giáo viên trên lớp Để có được đánh giá chính xác, cần

có sự kết hợp giữa các bên tham gia như tự đánh giá của bản thân giảng viên, đánh giá của sinh viên để có được cái nhìn tổng quan, kết quả đánh giá khách quan, trung thực

3 Đánh giá của sinh viên có điểm mạnh là

cung cấp những thông tin tin cậy và có giá trị

về việc giảng dạy trên lớp của giảng viên phục vụ cho hoạt động cải thiện chất lượng giảng dạy và tăng thưởng, lương Điểm yếu của hoạt động này là đôi khi sinh viên không có đủ khả năng để đánh giá các khía cạnh như hoạt động nghiên cứu khoa học của giảng viên, sự phù hợp của tài liệu được dạy cho môn học (Edith J Cisneros-Cohernour, 2001)

4 Chưa có sự thống nhất về bộ tiêu chuẩn, công cụ đánh giá một cách toàn diện giảng viên trong toàn Đại học Đa số các phiếu hỏi sinh viên đánh giá giảng viên/ môn học chưa được kiểm định về độ tin cậy, độ giá trị, có đơn vị sử dụng bộ phiếu hỏi gồm quá ít các câu hỏi – không đánh giá được đầy đủ các mặt hoạt động của giảng viên, cũng có đơn vị

sử dụng bộ phiếu hỏi quá dài, có thể không nhận được câu trả lời thẳng thắn từ sinh viên Ngoài ra, chưa có phiếu đánh giá về các hoạt động nghiên cứu khoa học và phát triển năng lực chuyên môn của giảng viên – đây cũng là phần rất quan trọng trong quá trình đánh giá giảng viên

5 Hoạt động đánh giá giảng viên còn thiếu một thành phần quan trọng đó chính là bản thân người được đánh giá Giảng viên cần có

tiếng nói riêng trong quá trình đánh giá để có

thể nêu những điểm mạnh, điểm yếu và tự

nhận xét về bản thân những sự phấn đấu của

mình trong suốt khóa đào tạo Những kết quả

này khi so sánh cùng với các kết quả đánh giá

của các bên liên quan sẽ mang lại một đánh

giá tổng kết mang tính khách quan và khoa

học hơn

6 Mỗi đơn vị thành viên sử dụng một bộ

phiếu hỏi khác nhau, do vậy chưa có một quy

trình hướng dẫn chung để đánh giá giảng

viên và định hướng cải thiện chất lượng

giảng viên cho hệ thống đảm bảo chất lượng

của Đại học

Như vậy, cần xây dựng một bộ công cụ đánh

giá giảng viên một cách toàn diện, dùng

chung trong toàn Đại học từ đó có những

đánh giá chuẩn về những điểm mạnh điểm

yếu của giảng viên, tạo nguồn dữ liệu đáng tin

cậy để cải thiện chất lượng giảng dạy cũng

như nghiên cứu khoa học của giảng viên

Các giải pháp

Từ những nhận định về ưu điểm, nhược điểm

của các phương pháp đánh giá hiện tại, chúng

tôi xin đề xuất một số giải pháp sau:

1 Xây dựng một bộ công cụ đánh giá giảng

viên một cách toàn diện, bao gồm nhiều bên

tham gia đánh giá trong đó có:

- Sinh viên đánh giá

- Giảng viên tự đánh giá

- Đồng nghiệp đánh giá

- Chủ nhiệm khoa/ bộ môn đánh giá

2 Các nội dung đánh giá: Hoạt động giảng

dạy trong môi trường đại học là một hoạt

động không thể tách rời hoạt động nghiên cứu

khoa học, nó là một quy trình hoạt động

tương tác có ảnh hưởng chặt chẽ đến nhau,

trong đó nhân tố xúc tác tiểm ẩn nhưng đóng

vai trò quyết định mức độ thành đạt trong cả

giảng dạy và nghiên cứu khoa học là hoạt

động phát triển năng lực chuyên môn của

giảng viên, do vậy trong nội dung đánh giá

cần bao gồm các nội dung:

- Hoạt động giảng dạy

- Hoạt động bồi dưỡng chuyên môn

- Hoạt động nghiên cứu khoa học

3 Xây dựng quy trình đánh giá áp dụng chung trong toàn Đại học Xây dựng cơ sở dữ liệu để có cơ sở so sánh, đánh giá sự tiến bộ của giảng viên trong nhiều năm liền

4 Ra văn bản, hướng dẫn quy trình thực hiện, phương pháp phân tích kết quả chung để các đơn vị, hoặc cá nhân có thể tự áp dụng vào việc phân tích đánh giá kết quả của bản thân nhằm tạo ra sự cải thiện không ngừng trong chất lượng đào tạo

KẾT LUẬN Hoạt động đánh giá giảng viên nếu được thực hiện một cách chính xác, khoa học và công bằng sẽ đạt được những kết quả rất hữu ích trong việc giúp giáo viên nâng cao chất lượng giảng dạy, giúp các nhà quản lý ra các quyết định về nhân sự như lương bổng và thăng tiến, giúp trường học lựa chọn giáo viên để trao tặng giải thưởng về giảng dạy, tổ chức đánh giá chương trình đào tạo, giúp sinh viên lựa chọn môn học phù hợp…Hoạt động đánh giá giảng viên đã được thực hiện thường xuyên tại Đại học Thái Nguyên và có những tác động tích cực nhất định tới chất lượng của đội ngũ giảng viên, song để nâng cao hơn nữa hiệu quả của hoạt động này, chúng ta cần có những cải thiện trong quá trình đánh giá như

đã đề cập ở phần trên

TÀI LIỆU THAM KHẢO [1] Boyd, Ronald T.C (1989) Improving teacher evaluations Practical Assessment, Research & Evaluation, 1 (7), truy cập ngày 30/102007 trên

http://PAREonline.net/getvn.asp?v=1&n=7

[2] Bộ Giáo dục và Đào tạo (2007) Bộ tiêu chuẩn kiểm định chất lượng giáo dục đại học

[3] Centra, J A (1993) Reflective faculty evaluation: Enhancing teaching and determining faculty effectiveness San Francisco: Josse-Bass [4] Chính phủ (2005), Nghị Quyết về đổi mới cơ bản và toàn diện giáo dục đại học Việt Nam giai đoạn 2006 – 2020, 02/11/2005

[5] Luật Giáo dục (2005), NXB CTQG, Hà Nội

[6] Mai Thị Quỳnh Lan (2005), Một số ưu và nhược điểm của việc sinh viên đánh giá giảng viên, Kỷ yếu Hội thảo quốc gia đánh giá hoạt động

giảng dạy và nghiên cứu khoa học của giảng viên của ĐHQG tr56-tr60, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội

[7] Marsh, H W (1984) Students’ evaluations of university teaching; Dimensionality, reliability, validity, potential biases and utility Journal of Educational Psychology, 76, 707-754

[8] Nguyễn Phương Nga (2005), Quá trình hình

và phát triển việc đánh giá giảng viên, Giáo dục

đại học, một số thành tố của chất lượng

Tr180-tr237, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội

[9] Nguyễn Phương Nga và Bùi Kiên Trung

(2005), Sinh viên đánh giá hiệu quả giảng dạy,

Giáo dục đại học chất lượng và đánh giá

Tr120-tr139, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội

[10] Nguyễn Phương Nga (2005), Quá trình hình

và phát triển việc đánh giá giảng viên, Giáo dục

đại học, một số thành tố của chất lượng

Tr180-tr237, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội

[11] Peter Seldin (1999), Using Self-Evaluation:

What Works? What Doesn’t, Changing Practices

in Evaluating Teaching, tr97-tr115

[12] Peter Seldin (1999), Current Practices –

good anh bad – Nationally, Changing Practices in

Evaluating Teaching, tr1-tr24

SUMMARY

TEACHER EVALUATION IN THAI NGUYEN UNIVERSITY

SITUATION AND SOLUTIONS

Pham Van Hung , Nguyen Thi Thu Huong

Center for Educational testing and Quality assurance, Thai Nguyen University

One of the important elements to assure the quality of education is the quality of teaching staff Therefore, the evaluation of teaching has been paid high attention by people in many developed countries In Vietnam

in general and in Thai Nguyen University in particular, evaluation of teaching has been carried out This article reviews the state of the art of the teacher evaluation in Thai Nguyen University: strong points and weak points and discuss the solutions to improve

Key words: Teacher evaluation, quality assurance