Cách mạng tháng tám năm 1945 là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc điển hình ý nghĩa của thắng lợi đó

MỤC LỤC PHẦN I MỞ ĐẦU 1 1 Tính cấp thiết của đề tài 1 2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1 3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2 4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2 4 1 Cơ sở lý luận 2 4 2 Phương. MỤC LỤCPHẦN I: MỞ ĐẦU11. Tính cấp thiết của đề tài12. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu13. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu24. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu24.1. Cơ sở lý luận24.2. Phương pháp nghiên cứu25. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài25.1. Ý nghĩa lý luận25.2. Ý nghĩa thực tiễn2PHẦN II: NỘI DUNG3I: TỔNG QUAN VỀ CUỘC CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 194531.1. Thông tin chung về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 194531.2. Bối cảnh lịch sử và diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa31.3. Nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng5II. Ý NGHĨA CỦA THẮNG LỢI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 194562.1. Tính điển hình của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 194562.1.1. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc thành công đầu tiên ở một nước thuộc địa và phụ thuộc do một chính đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo.62.1.2. Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là biểu hiện tập trung nhất của lý tưởng độc lập tự chủ, tự lực, tự cường của dân tộc ta: Đem sức ta mà giải phóng cho ta.72.1.3. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 còn là điển hình của nghệ thuật “chớp thời cơ” và lựa chọn hình thái khởi nghĩa.82.1.4. Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 còn là mẫu mực của quá trình lật đổ chế độ cũ, xây nên chế độ mới một cách nhân văn và tiến bộ.92.2. Ý nghĩa của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 194592.2.1. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 194592.2.2. Ý nghĩa thời đại Cách mạng tháng Tám năm 194511PHẦN III: KẾT LUẬN13TÀI LIỆU THAM KHẢO14  PHẦN I: MỞ ĐẦU1. Tính cấp thiết của đề tài76 năm qua, kể từ ngày Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, tinh thần bất diệt của những ngày tháng Tám lịch sử vẫn luôn cổ vũ, động viên mỗi người dân đất Việt vững tin vào sự lãnh đạo tài tình và sáng suốt của Đảng, vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, giành thắng lợi vĩ đại trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây cũng như trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày nay.Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của Nhân dân ta từ khi có Đảng, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta. Lịch sử đã chứng minh, thành công đó có được là nhờ một đảng tiên phong thật sự cách mạng, tiếp thu chủ nghĩa MácLênin, được tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng đã nắm vững hoàn cảnh cụ thể của mỗi giai đoạn lịch sử, đề ra đường lối cách mạng đúng đắn; biết nắm bắt thời cơ, xây dựng và tổ chức lực lượng; phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để dẫn dắt quần chúng đứng lên giành và giữ chính quyền. Nắm bắt được điều đó, tác giả đã chọn đề tài “Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc điển hình. Ý nghĩa của thắng lợi đó” để có cái nhìn sâu và rộng.2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Bài tiểu luận với mục đích đưa ra cái nhìn tổng quát về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 trong đó nêu lên bối cảnh lịch sử và nguyên nhân dẫn đến thắng lợi. Ngoài ra bài luận nêu lên những điểm mới, tính điển hình trong công tác cách mạng, đồng thời khẳng định ý nghĩa lịch sử và ý nghĩa thời đại của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của đề tài là cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Trong đó đi sâu phân tích về Thông tin chung, bối cảnh lịch sử, nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa, điểm mới và tính điển hình dẫn đến thắng lợi.4. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu4.1. Cơ sở lý luậnBài luận nghiên cứu các vấn đề liên quan trong Tư tưởng Hồ Chí Minh và Karl Marx cũng như Lênin. Mọi dẫn chứng đều có thể xác thực qua phần Tài liệu tham khảo4.2. Phương pháp nghiên cứuVề phương pháp luận, tiểu luận sử dụng những phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài này bao gồm phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tổng hợp và đối chiếu.5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài5.1. Ý nghĩa lý luậnBài luận đưa ra thông tin tổng quan về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945. Lịch sử hơn 80 năm kể từ ngày Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời cho đến nay, đây là thắng lợi điển hình cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc trong thế kỷ XX. Thắng lợi của Cách mạng Tháng5.2. Ý nghĩa thực tiễnBước vào thời kỳ mới, đất nước đứng trước những thuận lợi, thời cơ, nhưng đồng thời cũng có không ít khó khăn, thách thức. Cuộc Cách mạng Tháng Tám năm xưa vẫn không ngừng được phát huy, tỏa sáng, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc để nhân dân ta vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách. PHẦN II: NỘI DUNGI: TỔNG QUAN VỀ CUỘC CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 19451.1. Thông tin chung về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945Cách mạng tháng Tám còn gọi là tổng khởi nghĩa tháng Tám là tên gọi ngành sử học chính thống tại Việt Nam hiện nay dùng để chỉ việc phong trào Việt Minh tiến hành khởi nghĩa chống Đế quốc Nhật Bản, buộc Đế quốc Việt Nam bàn giao chính quyền trung ương và các địa phương và buộc Bảo Đại phải thoái vị trong tháng 8 năm 1945.Kết quả của cuộc cách mạng là ngày 2 tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đồng thời cũng chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại suốt 2.000 năm trong lịch sử Việt Nam. Sau đó, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tổ chức Tổng tuyển cử năm 1946 trên phạm vi cả nước.1.2. Bối cảnh lịch sử và diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩaĐầu năm 1945, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giai đoạn cuối. Hồng quân Xô Viết liên tiếp giành thắng lợi quyết định trên chiến trường châu Âu, giải phóng một loạt nước và tiến thẳng vào sào huyệt phát xít Đức tại Béclin. Ngày 951945, phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh kết thúc ở châu Âu. Ngày 881945, Hồng quân Liên Xô tiến công như vũ bão vào quân đội Nhật. Ngày 1481945, phát xít Nhật đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc. Theo thỏa thuận của các nước Đồng minh, sau khi phát xít Nhật đầu hàng, quân đội Anh và Tưởng sẽ vào Đông Dương để giải giáp quân đội Nhật. Trong khi đó, thực dân Pháp lăm le dựa vào Đồng minh hòng khôi phục địa vị thống trị của mình; đế quốc Mỹ đứng sau các thế lực này cũng sẵn sàng can thiệp vào Đông Dương; những phần tử phản động, ngoan cố trong chính quyền tay sai Nhật đang âm mưu thay thầy đổi chủ, chống lại cách mạng.Ở trong nước, trải qua các cuộc diễn tập, đến năm 1945, phong trào cách mạng dâng cao. Ngày 931945, phát xít Nhật làm cuộc đảo chính hất cẳng Pháp. Ngay trong đêm đó, Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương mở rộng quyết định phát động một cao trào cách mạng làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa, thay đổi các hình thức tuyên truyền, cổ động, tổ chức và đấu tranh cho thích hợp. Tháng 31945, Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta”. Tháng 41945, Trung ương triệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân. Ngày 1641945, Tổng bộ Việt Minh ra Chỉ thị tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp và chuẩn bị thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam.Từ tháng 41945 trở đi, cao trào kháng Nhật cứu nước diễn ra mạnh mẽ, phong phú về nội dung và hình thức. Đầu tháng 51945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước và chuẩn bị Đại hội quốc dân. Ngày 461945, Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập, đặt dưới sự lãnh đạo của Ủy ban chỉ huy lâm thời, trở thành căn cứ địa của cả nước. Tháng 81945, Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên Quang) khẳng định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới” và quyết định phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương; đề ra ba nguyên tắc bảo đảm tổng khởi nghĩa thắng lợi, đó là: tập trung, thống nhất, kịp thời. 23 giờ ngày 1381945, Ủy ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1 hiệu triệu toàn dân tổng khởi nghĩa. Ngày 1681945, Đại hội Quốc dân họp tại Tân trào thông qua “10 chính sách lớn của Việt Minh”; thông qua “Lệnh tổng khởi nghĩa”; quy định quốc kỳ, quốc ca; thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương, tức Chính phủ Lâm thời do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch. Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi nhân dân cả nước tổng khởi nghĩa, trong đó chỉ rõ: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”.

MỤC LỤC

PHẦN I: MỞ ĐẦU 1

1 Tính cấp thiết của đề tài 1

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2

4.1 Cơ sở lý luận 2

4.2 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài 2

5.1 Ý nghĩa lý luận 2

5.2 Ý nghĩa thực tiễn 2

PHẦN II: NỘI DUNG 3

I: TỔNG QUAN VỀ CUỘC CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 3

1.1 Thông tin chung về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 3

1.2 Bối cảnh lịch sử và diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa 3

1.3 Nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng 5

II Ý NGHĨA CỦA THẮNG LỢI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945 6

2.1 Tính điển hình của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 6

2.1.1 Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc thành công đầu tiên ở một nước thuộc địa và phụ thuộc do một chính đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo 6

i

2.1.2 Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là biểu hiện tập trung nhất của lý tưởng độc lập tự chủ, tự lực, tự cường của dân tộc ta: "Đem sức

ta mà giải phóng cho ta" 7

2.1.3 Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 còn là điển hình của nghệ thuật “chớp thời cơ” và lựa chọn hình thái khởi nghĩa 8

2.1.4 Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 còn là mẫu mực của quá trình lật đổ chế độ cũ, xây nên chế độ mới một cách nhân văn và tiến bộ 9

2.2 Ý nghĩa của cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 9

2.2.1 Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám năm 1945 9

2.2.2 Ý nghĩa thời đại Cách mạng tháng Tám năm 1945 11

PHẦN III: KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 14

PHẦN I: MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

76 năm qua, kể từ ngày Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, tinh thần bất diệt của những ngày tháng Tám lịch sử vẫn luôn cổ vũ, động viên mỗi người dân đất Việt vững tin vào sự lãnh đạo tài tình và sáng suốt của Đảng, vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, giành thắng lợi vĩ đại trong cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc trước đây cũng như trong công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa ngày nay

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của Nhân dân ta từ khi có Đảng, mở ra bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc ta Lịch sử đã chứng minh, thành công đó có được là nhờ một đảng tiên phong thật sự cách mạng, tiếp thu chủ nghĩa Mác-Lênin, được tư tưởng Hồ Chí Minh soi sáng đã nắm vững hoàn cảnh cụ thể của mỗi giai đoạn lịch sử, đề ra đường lối cách mạng đúng đắn; biết nắm bắt thời cơ, xây dựng và tổ chức lực lượng; phát huy sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để dẫn dắt quần chúng đứng lên giành và

giữ chính quyền Nắm bắt được điều đó, tác giả đã chọn đề tài “Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một cuộc cách mạng giải phóng dân tộc điển hình Ý nghĩa của thắng lợi đó” để có cái nhìn sâu và rộng.

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Bài tiểu luận với mục đích đưa ra cái nhìn tổng quát về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 trong đó nêu lên bối cảnh lịch sử và nguyên nhân dẫn đến thắng lợi Ngoài ra bài luận nêu lên những điểm mới, tính điển hình trong công tác cách mạng, đồng thời khẳng định ý nghĩa lịch sử và ý nghĩa thời đại của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945

1

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là cuộc Cách mạng Tháng Tám năm

1945 Trong đó đi sâu phân tích về Thông tin chung, bối cảnh lịch sử, nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa, điểm mới và tính điển hình dẫn đến thắng lợi

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

4.1 Cơ sở lý luận

Bài luận nghiên cứu các vấn đề liên quan trong Tư tưởng Hồ Chí Minh

và Karl Marx cũng như Lênin Mọi dẫn chứng đều có thể xác thực qua phần Tài liệu tham khảo

4.2 Phương pháp nghiên cứu

Về phương pháp luận, tiểu luận sử dụng những phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài này bao gồm phương pháp thống kê, phương pháp so sánh, phương pháp phân tích tổng hợp và đối chiếu

5 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

5.1 Ý nghĩa lý luận

Bài luận đưa ra thông tin tổng quan về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945 Lịch sử hơn 80 năm kể từ ngày Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời cho đến nay, đây là thắng lợi điển hình cho phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa và phụ thuộc trong thế kỷ XX Thắng lợi của Cách mạng Tháng

5.2 Ý nghĩa thực tiễn

Bước vào thời kỳ mới, đất nước đứng trước những thuận lợi, thời cơ, nhưng đồng thời cũng có không ít khó khăn, thách thức Cuộc Cách mạng Tháng Tám năm xưa vẫn không ngừng được phát huy, tỏa sáng, trở thành điểm tựa tinh thần vững chắc để nhân dân ta vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách

PHẦN II: NỘI DUNG I: TỔNG QUAN VỀ CUỘC CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

1.1 Thông tin chung về cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945

Cách mạng tháng Tám còn gọi là tổng khởi nghĩa tháng Tám là tên gọi ngành sử học chính thống tại Việt Nam hiện nay dùng để chỉ việc phong trào Việt Minh tiến hành khởi nghĩa chống Đế quốc Nhật Bản, buộc Đế quốc Việt Nam bàn giao chính quyền trung ương và các địa phương và buộc Bảo Đại phải thoái vị trong tháng 8 năm 1945

Kết quả của cuộc cách mạng là ngày 2 tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh đọc bản Tuyên ngôn Độc lập Việt Nam, khai sinh ra nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, đồng thời cũng chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại suốt 2.000 năm trong lịch sử Việt Nam Sau đó, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tổ chức Tổng tuyển cử năm 1946 trên phạm vi cả nước

1.2 Bối cảnh lịch sử và diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa

Đầu năm 1945, Chiến tranh thế giới lần thứ hai bước vào giai đoạn cuối Hồng quân Xô Viết liên tiếp giành thắng lợi quyết định trên chiến trường châu Âu, giải phóng một loạt nước và tiến thẳng vào sào huyệt phát xít Đức tại Béc-lin Ngày 9-5-1945, phát xít Đức đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh kết thúc ở châu Âu Ngày 8-8-1945, Hồng quân Liên Xô tiến công như

vũ bão vào quân đội Nhật Ngày 14-8-1945, phát xít Nhật đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh thế giới lần thứ hai kết thúc Theo thỏa thuận của các nước Đồng minh, sau khi phát xít Nhật đầu hàng, quân đội Anh và Tưởng sẽ vào Đông Dương để giải giáp quân đội Nhật Trong khi đó, thực dân Pháp lăm le dựa vào Đồng minh hòng khôi phục địa vị thống trị của mình; đế quốc Mỹ đứng sau các thế lực này cũng sẵn sàng can thiệp vào Đông Dương; những

phần tử phản động, ngoan cố trong chính quyền tay sai Nhật đang âm mưu thay thầy đổi chủ, chống lại cách mạng

Ở trong nước, trải qua các cuộc diễn tập, đến năm 1945, phong trào cách mạng dâng cao Ngày 9-3-1945, phát xít Nhật làm cuộc đảo chính hất cẳng Pháp Ngay trong đêm đó, Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương mở rộng quyết định phát động một cao trào cách mạng làm tiền đề cho tổng khởi nghĩa, thay đổi các hình thức tuyên truyền, cổ động, tổ chức và đấu tranh cho thích hợp Tháng 3-1945, Trung ương Đảng ra Chỉ thị “Nhật - Pháp bắn nhau

và hành động của chúng ta” Tháng 4-1945, Trung ương triệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam giải phóng quân Ngày 16-4-1945, Tổng bộ Việt Minh ra Chỉ thị tổ chức các Ủy ban Dân tộc giải phóng các cấp

và chuẩn bị thành lập Ủy ban giải phóng dân tộc Việt Nam, tức Chính phủ lâm thời cách mạng Việt Nam

Từ tháng 4-1945 trở đi, cao trào kháng Nhật cứu nước diễn ra mạnh

mẽ, phong phú về nội dung và hình thức Đầu tháng 5-1945, Bác Hồ từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước

và chuẩn bị Đại hội quốc dân Ngày 4-6-1945, Khu giải phóng Việt Bắc được thành lập, đặt dưới sự lãnh đạo của Ủy ban chỉ huy lâm thời, trở thành căn cứ địa của cả nước Tháng 8-1945, Hội nghị đại biểu toàn quốc của Đảng họp tại Tân Trào (Tuyên Quang) khẳng định: “Cơ hội rất tốt cho ta giành độc lập đã tới” và quyết định phát động toàn dân khởi nghĩa giành chính quyền từ tay phát xít Nhật và tay sai trước khi quân Đồng minh vào Đông Dương; đề ra ba nguyên tắc bảo đảm tổng khởi nghĩa thắng lợi, đó là: tập trung, thống nhất, kịp thời 23 giờ ngày 13-8-1945, Ủy ban Khởi nghĩa ra Quân lệnh số 1 hiệu triệu toàn dân tổng khởi nghĩa Ngày 16-8-1945, Đại hội Quốc dân họp tại Tân trào thông qua “10 chính sách lớn của Việt Minh”; thông qua “Lệnh tổng khởi nghĩa”; quy định quốc kỳ, quốc ca; thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng

5

Trung ương, tức Chính phủ Lâm thời do đồng chí Hồ Chí Minh làm Chủ tịch Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi nhân dân cả nước tổng khởi nghĩa, trong đó chỉ rõ: “Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta”

Dưới sự lãnh đạo của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhân dân cả nước đồng loạt vùng dậy, tiến hành tổng khởi nghĩa, giành chính quyền Từ ngày 14 đến ngày 18-8, cuộc tổng khởi nghĩa nổ ra giành được thắng lợi ở nông thôn đồng bằng Bắc Bộ, đại bộ phận miền Trung, một phần miền Nam

và ở các thị xã: Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Hội An, Quảng Nam Ngày 19-8, khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi ở Hà Nội Ngày 23-8, khởi nghĩa thắng lợi ở Huế và ở Bắc Cạn, Hòa Bình, Hải Phòng, Hà Đông, Quảng Bình, Quảng Trị, Bình Định, Gia Lai, Bạc Liêu Ngày 25-8, khởi nghĩa thắng lợi ở Sài Gòn - Gia Định, Kon Tum, Sóc Trăng, Vĩnh Long, Trà Vinh, Biên Hòa, Tây Ninh, Bến Tre Ở Côn Đảo, Đảng bộ nhà tù Côn Đảo đã lãnh đạo các chiến sĩ cách mạng bị giam cầm nổi dậy giành chính quyền

Chỉ trong vòng 15 ngày cuối tháng 8-1945, cuộc tổng khởi nghĩa đã giành thắng lợi hoàn toàn, chính quyền trong cả nước về tay nhân dân

Ngày 2-9-1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) lịnh sử, trước cuộc mít tinh của gần một triệu đồng bào, Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Chính phủ Lâm thời trịnh trọng đọc bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố trước quốc dân và thế giới: Nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra đời (nay là Cộng hòa

xã hội chủ nghĩa Việt Nam) Từ đó, ngày 2-9 là Ngày Quốc khánh của nước ta

1.3 Nguyên nhân thắng lợi của cuộc cách mạng

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công mau lẹ do nhiều nguyên nhân, trong đó nguyên nhân quan trọng, có ý nghĩa quyết định là sự lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt, khéo léo của Đảng; là sự vận dụng và phát triển chủ

nghĩa Mác-Lênin trong điều kiện cụ thể của nước ta một cách đúng đắn, độc lập, tự chủ và sáng tạo Đảng có phương pháp, chiến lược, chiến thuật cách mạng phù hợp, linh hoạt; nhận thức được thời cơ, chủ động đón thời cơ và kiên quyết chớp thời cơ, tiến hành tổng khởi nghĩa giành chính quyền trong cả nước

Cách mạng Tháng Tám thành công là do tinh thần yêu nước, đoàn kết,

ý chí quật cường của các tầng lớp nhân dân ta, không chịu sống mãi kiếp nô lệ của người dân mất nước; một lòng đi theo Đảng và được Đảng lãnh đạo qua các cuộc tổng diễn tập, đã quyết vùng lên giành độc lập cho dân tộc Trải qua

15 năm đấu tranh cực kỳ gian khổ và anh dũng dưới sự lãnh đạo của Đảng, đã

có biết bao đồng bào, chiến sĩ đã không hề tiếc máu xương, hy sinh oanh liệt

vì mục tiêu độc lập dân tộc

Cách mạng Tháng Tám được tiến hành trong bối cảnh quốc tế có những thuận lợi nhất định Chủ nghĩa phát xít Đức, Ý, Nhật đã bị đánh bại, phong trào đấu tranh giải phóng của các dân tộc bị áp bức và của các lực lượng tiến

bộ trên thế giới phát triển mạnh

II Ý NGHĨA CỦA THẮNG LỢI CÁCH MẠNG THÁNG TÁM NĂM 1945

2.1 Tính điển hình của cuộc Cách mạng Tháng Tám năm 1945

2.1.1 Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là cuộc cách mạng giải phóng dân tộc thành công đầu tiên ở một nước thuộc địa và phụ thuộc do một chính đảng của giai cấp công nhân lãnh đạo.

Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám thực sự là một bằng chứng hấp dẫn nhất trong sự hiện thực hóa những tư tưởng về cách mạng thuộc địa của V.I Lênin Đồng thời, đây cũng là thắng lợi đầu tiên của một phong trào đấu tranh cách mạng do một Đảng Cộng sản lãnh đạo Nói về ý nghĩa của Cách mạng Tháng Tám, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Chẳng những giai cấp lao động và nhân dân Việt Nam ta có thể tự hào, mà giai cấp lao động và

7

những dân tộc bị áp bức nơi khác cũng có thể tự hào rằng: Lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng của các dân tộc thuộc địa và nửa thuộc địa, một đảng mới

15 tuổi đã lãnh đạo cách mạng thành công, đã nắm chính quyền toàn quốc

Từ thắng lợi này, một chân lý của thời đại đã được Đảng ta và toàn thể dân tộc Việt Nam làm sáng tỏ đó là: Trong thời đại ngày nay, một dân tộc đất không rộng, người không đông, nhưng nếu biết đoàn kết toàn dân và có một Đảng Cộng sản với một đường lối cách mạng đúng đắn, phù hợp thì vẫn có thể giành được thắng lợi trong sự nghiệp đấu tranh giành độc lập, tự do

2.1.2 Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là biểu hiện tập trung nhất của lý tưởng độc lập tự chủ, tự lực, tự cường của dân tộc ta: "Đem sức ta mà giải phóng cho ta".

Nhận thức sâu sắc và triệt để tư tưởng của chủ nghĩa Mác - Lênin: Sự nghiệp cách mạng là của quần chúng nhân dân Ngay từ khi ra đời, trong Cương lĩnh cách mạng đầu tiên của mình Đảng ta đã khẳng định: Ngoài công

- nông là gốc của cách mạng thì "Đảng phải liên lạc với tiểu tư sản, trí thức, trung nông, thanh niên, Tân Việt để kéo họ đi vào phe vô sản giai cấp Còn đối với bọn phú nông, trung, tiểu địa chủ và tư bản An Nam mà chưa rõ mặt phản cách mạng thì phải lợi dụng, ít ra cũng làm cho họ đứng trung lập"

Mười lăm năm so với lịch sử là một khoảng thời gian không dài, song Đảng Cộng sản Đông Dương cùng với toàn thể dân tộc đã tạo nên những tiền

đề hết sức căn bản để đủ sức xóa bỏ cả một thể chế chính trị đã tồn tại hàng ngàn năm và giải phóng dân tộc khỏi sự nô dịch của một trong những thế lực thực dân đế quốc hùng mạnh Đó là cả một quá trình đấu tranh kiên cường, một quá trình chuẩn bị về tất cả các mặt cho sự thành công của Cách mạng Tháng Tám

Quá trình chuẩn bị đó diễn ra bằng thực tế của những cuộc đấu tranh, những cao trào cách mạng cùng với những thành công và cả những thất bại,

sai lầm Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám được tạo ra chính là ở những thành công và cả những hạn chế trong quá trình chuẩn bị đó Trong quá trình

đó, những người Cộng sản Việt Nam đã đấu tranh với kẻ thù và cũng đấu tranh với chính mình, đấu tranh với những tư tưởng sai lầm để đi đến sự thống nhất, chọn lựa đúng đắn mục tiêu, nhiệm vụ, phương pháp tiến hành một cuộc cách mạng

2.1.3 Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 còn là điển hình của nghệ thuật “chớp thời cơ” và lựa chọn hình thái khởi nghĩa.

Thời cơ chỉ có giá trị khi con người nhận thức được và làm chủ được tình thế tận dụng và phát huy để giành chiến thắng Cách mạng Tháng Tám thành công nhanh chóng trên cả nước xuất phát từ rất nhiều nguyên nhân Trong đó, có một nguyên nhân mang tính quyết định chính là nghệ thuật

“chớp thời cơ” để giành thắng lợi

V.I Lênin đã chỉ rõ: "Muốn thắng lợi, khởi nghĩa không được dựa vào một cuộc âm mưu, một chính đảng, mà phải dựa vào giai cấp tiền phong Đó

là điểm thứ nhất Khởi nghĩa phải dựa vào cao trào cách mạng của nhân dân

Đó là điểm thứ hai Khởi nghĩa phải dựa vào một bước ngoặt trong lịch sử của cuộc cách mạng đang lên, khi mà tính tích cực của những bộ phận tiên tiến trong nhân dân lên cao hơn cả, khi mà những dao động trong hàng ngũ địch

và trong hàng ngũ những người bạn mềm yếu, lừng chừng và không kiên quyết của cách mạng, mạnh hơn cả Đó là điểm thứ ba"

Nhận thức và vận dụng lý luận Mác - Lênin vào tình hình đất nước sau chiến tranh thế giới thứ hai, Đảng ta đã phát động cuộc tổng khởi nghĩa trên phạm vi cả nước Cách mạng Tháng Tám thắng lợi đã chứng tỏ việc chớp thời

cơ của Đảng ta là khoa học và chính xác Đảng cho rằng, chiến tranh thế giới

đã tạo thời cơ “trăm năm có một” để dân tộc ta thừa chiến tranh đế quốc mà làm cách mạng giải phóng dân tộc thành công Một mình Đảng đã chuẩn bị lâu dài, liên tục nên tập hợp được sức mạnh hùng hậu của đồng bào cả nước

9