MỤC LỤC MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2 I PHÂN TÍCH DƯỚI GÓC ĐỘ LUẬT HIẾN PHÁP 2 1 1 Tầm quan trọng của bảo vệ và thi hành hiến pháp 2 1 2 Các mô hình tổ chức bảo vệ hiến pháp trong lịch sử 3 1 2 1 Mô hình bảo vệ. MỤC LỤCMỞ ĐẦU1NỘI DUNG2I. PHÂN TÍCH DƯỚI GÓC ĐỘ LUẬT HIẾN PHÁP21.1. Tầm quan trọng của bảo vệ và thi hành hiến pháp21.2. Các mô hình tổ chức bảo vệ hiến pháp trong lịch sử31.2.1. Mô hình bảo vệ hiến pháp phi tập trung31.2.2. Mô hình bảo vệ hiến pháp tập trung4II. THỰC TIỄN MÔ HÌNH TỔ CHỨC BẢO VỆ HIẾN PHÁP TẠI VIỆT NAM52. Mô hình bảo hiến ở Việt Nam theo Hiến pháp năm 201354. Bất cập, hạn chế trong cơ chế bảo hiến của Tòa án nhân dân55. Phương hướng khắc phục hạn chế, bất cập trong cơ chế bảo hiến của Tòa án nhân dân6KẾT LUẬN8TÀI LIỆU THAM KHẢO9 MỞ ĐẦUHiến pháp là một phát minh khi xã hội với hệ thống chính trị và pháp luật của nó đã phát triển đến một trình độ nhất định. Một trong những chức năng cơ bản của Hiến pháp là sự phân chia quyền lực của quốc gia cho các cơ quan khác nhau cùng với cơ chế vận hành, phối hợp của chúng. Khởi đầu từ quan điểm về bản chất của loài người với nhận định “Nếu loài người là những thiên thần thì chẳng cần một chính phủ nào. Nếu những thiên thần cầm quyền thì những kiểm soát bên trong, hay từ bên ngoài, cũng chẳng cần thiết gì” (James Madison), các nhà lập hiến Hoa Kỳ đã nhận định Hiến pháp chính là công cụ quan trọng nhất để chế ước quyền lực nhà nước trong một xã hội hiện đại. Nó là một văn bản luật có nhiệm vụ kiềm chế quyền lực nhà nước, như Thomas Jefferson, 1978 đã từng viết “Trong các vấn đề về quyền lực, đừng nói thêm gì về lòng tin vào đức tính tốt của con người mà phải trói anh ta lại bằng sợi dây Hiến pháp để anh ta không còn làm được điều ác”. Bằng kiến thiwcs môn học luật Hiến pháp Việt Nam, tác giả hoàn thành bài luận nhằm đưa ra ý kiến của bản thân và liên hệ thực tiễn Việt Nam hiện nay. NỘI DUNGI. PHÂN TÍCH DƯỚI GÓC ĐỘ LUẬT HIẾN PHÁP1.1. Tầm quan trọng của bảo vệ và thi hành hiến phápVới vị trị thiêng liêng và tối cao của Hiến pháp, tư tưởng bảo vệ hiến pháp đã xuất hiện từ thời Hy Lạp cổ đại với thuật ngữ Graphai paranomon, thuật ngữ được dùng để chỉ quá trình một nhà lập pháp có thể bị kết tội bởi lý do đạo luật do anh ta đệ trình là bất hợp pháp hoặc vi hiến. Trong nền Cộng hòa La mã, Viện Nguyên lão đôi khi có thể dùng quyền lực của mình để hủy bỏ những đạo luật bởi chúng không phù hợp với những đòi hỏi của hiến pháp, mà thông thường là do sử dụng sự cưỡng bức bất hợp pháp để thông qua các đạo luật đó. Tư tưởng “Ai sẽ canh gác những người lính gác” đã ra đời với nội dung cần phải có sự giám sát chặt chẽ việc thi hành hiến pháp của các cơ quan nhà nước được phân quyền, đảm bảo cho quyền lực được phân chia cho các cơ quan một cách chặt chẽ và có thể kiểm soát được.Ngày nay, trong nền khoa học pháp lý thế giới, thiết chế bảo vệ hiến pháp đã được phát triển khá hoàn thiện với các mô hình tổ chức phù hợp với đặc tính của mỗi nền chính trị pháp lý, mỗi quốc gia dân tộc. Trong xã hội hiện đại, Hiến pháp được nhận định là một cơ chế chế ước, là người lính gác quyền lực nhà nước với chức năng phân định, ngăn ngừa, không cho các cơ quan quyền lực lạm quyền, vượt quyền hoặc tùy tiện trong quá trình quản trị đất nước. Đến nay, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng ta đã khẳng định yêu cầu “kiểm soát quyền lực”, từ đó khẳng định nhu cầu “nghiên cứu cơ chế bảo vệ hiến pháp” “hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát tính hợp hiến, hợp pháp trong các hoạt động và quyết định của cac cơ quan công quyền”. Có thể nói, thời điểm thành lập thiết chế tài phán Hiến pháp tại Việt Nam đã chín muồi, tuy nhiên mô hình tổ chức thiết chế cũng như việc thiết kế phạm vi chức năng nhiệm vụ quyền hạn của thiết chế này cho phù hợp với thế chế chính trị và tình hình thực tiễn tại Việt Nam vẫn còn là một vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu làm rõ. 1.2. Các mô hình tổ chức bảo vệ hiến pháp trong lịch sử1.2.1. Mô hình bảo vệ hiến pháp phi tập trungTrong chế độ bảo vệ hiến pháp phi tập trung, thẩm quyền kiểm tra tính hợp hiến được trao cho tất cả các thẩm phán và tòa án của quốc gia đó. Tất cả các thẩm phán đều là thẩm phán hiến pháp (constitutional judges) và đều có thẩm quyền tuyên bố một đạo luật là vi hiến. Theo lập luận, quyền lực này bắt nguồn từ tính tối cao của Hiến pháp, theo đó cho phép tất cả các thẩm phán tham gia vào hoạt động bảo vệ hiến pháp. Thậm chí, hệ thống này cho phép các thẩm phán được phép xem xét các vấn đề hiến pháp bằng sáng kiến riêng của mình. Một đặc điểm nổi bật khác là các quyết định của Tòa án chỉ giới hạn ảnh hưởng đến các bên cụ thể và trong quá trình cụ thể mà quyết định được ban hành. Điều đó có nghĩa là nếu một đạo luật bị tuyên là vi hiến bởi một quyết định của tòa án, luật đó vẫn có thể áp dụng ở một nơi khác. Nếu một đạo luật cụ thể bị tuyên vi hiến, nó phải được coi là mất hiệu lực theo chế độ hủy bỏ (null and void): một đạo luật bị tuyên là vi hiến sẽ tính từ thời điểm kể từ khi nó được ban hành và nó chưa từng tồn tại trong thực tế.Tại Hoa Kỳ, hoạt động bảo vệ hiến pháp được áp dụng đối với 3 lĩnh vực chính: giữa liên bang và các bang, giữa các nhánh quyền lực của chính quyền liên bang và giữa nhà nước liên bang, các tiểu bang với các cá nhân. Những lĩnh vực kiểm soát hiến pháp rất rộng, bao gồm các đạo luật của Nghị viện, hiến pháp và đạo luật của các bang và các hoạt động của chính quyền, cơ quan hành chính và cơ quan tư pháp. Cơ chế bảo vệ hiến pháp của Hoa Kỳ đã chứng minh tính hiệu quả trong các nhà nước liên bang.1.2.2. Mô hình bảo vệ hiến pháp tập trungTrong hệ thống tập trung, thẩm quyền kiểm tra tính hợp hiến chỉ được trao cho một cơ quan nhà nước cụ thể. Đó có thể là một tòa án hiến pháp, một hội đồng hoặc một thiết chế chuyên trách cụ thể được công khai thành lập tại Hiến pháp và được tổ chức bên ngoài hệ thống tư pháp thông thường. Hệ thống bảo vệ hiến pháp tập trung này thường được tìm thấy tại hệ thống dân luật. Thẩm quyền của cơ quan bảo vệ hiến pháp cũng xuất phát từ nguyên lý về tính tối cao của Hiến pháp và công nhận Hiến pháp là đạo luật gốc có giá trị bao trùm đối với các đạo luật khác, không hành động nào của nhà nước trái với Hiến pháp có thể coi là có hiệu lực pháp luật. Tuy nhiên, cơ chế bảo vệ hiến pháp được chấp nhận trong Hiến pháp là rất khác nhau. Vì vậy, cơ chế bảo vệ hiến pháp tập trung đã phát triển những phương pháp khác để kiểm tra các vấn đề hiến pháp (constitutional question). Cụ thể, trong khi cơ chế bảo vệ hiến pháp phi tập trung thực thi phương pháp “tình cờ” (incidenter) để khuyến khích các bên cá nhân đề xuất các vấn đề hiến pháp trước các tòa chuyên trách thông thường thì cơ chế bảo vệ hiến pháp tập trung lại thực hiện phương pháp “lãnh địa” (principaliter) nhấn mạnh việc trình bày các vấn đề hiến pháp trước những tòa án đặc biệt thông qua những hành động đặc biệt của các cơ quan chính phủ.
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
NỘI DUNG 2
I PHÂN TÍCH DƯỚI GÓC ĐỘ LUẬT HIẾN PHÁP 2
1.1 Tầm quan trọng của bảo vệ và thi hành hiến pháp 2
1.2 Các mô hình tổ chức bảo vệ hiến pháp trong lịch sử 3
1.2.1 Mô hình bảo vệ hiến pháp phi tập trung 3
1.2.2 Mô hình bảo vệ hiến pháp tập trung 4
II THỰC TIỄN MÔ HÌNH TỔ CHỨC BẢO VỆ HIẾN PHÁP TẠI VIỆT NAM 5
2 Mô hình bảo hiến ở Việt Nam theo Hiến pháp năm 2013 5
4 Bất cập, hạn chế trong cơ chế bảo hiến của Tòa án nhân dân 5
5 Phương hướng khắc phục hạn chế, bất cập trong cơ chế bảo hiến của Tòa án nhân dân 6
KẾT LUẬN 8
TÀI LIỆU THAM KHẢO 9
Trang 2MỞ ĐẦU
Hiến pháp là một phát minh khi xã hội với hệ thống chính trị và pháp luật của nó đã phát triển đến một trình độ nhất định Một trong những chức năng cơ bản của Hiến pháp là sự phân chia quyền lực của quốc gia cho các cơ quan khác nhau cùng với cơ chế vận hành, phối hợp của chúng Khởi đầu từ quan điểm về bản chất của loài người với nhận định “Nếu loài người là những thiên thần thì chẳng cần một chính phủ nào Nếu những thiên thần cầm quyền thì những kiểm soát bên trong, hay từ bên ngoài, cũng chẳng cần thiết gì” (James Madison), các nhà lập hiến Hoa Kỳ đã nhận định Hiến pháp chính là công cụ quan trọng nhất để chế ước quyền lực nhà nước trong một xã hội hiện đại Nó là một văn bản luật có nhiệm vụ kiềm chế quyền lực nhà nước, như Thomas Jefferson, 1978 đã từng viết “Trong các vấn đề về quyền lực, đừng nói thêm gì về lòng tin vào đức tính tốt của con người mà phải trói anh ta lại bằng sợi dây Hiến pháp để anh ta không còn làm được điều ác” Bằng kiến thiwcs môn học luật Hiến pháp Việt Nam, tác giả hoàn thành bài luận nhằm đưa ra ý kiến của bản thân và liên hệ thực tiễn Việt Nam hiện nay
Trang 3NỘI DUNG
I PHÂN TÍCH DƯỚI GÓC ĐỘ LUẬT HIẾN PHÁP 1.1 Tầm quan trọng của bảo vệ và thi hành hiến pháp
Với vị trị thiêng liêng và tối cao của Hiến pháp, tư tưởng bảo vệ hiến pháp
đã xuất hiện từ thời Hy Lạp cổ đại với thuật ngữ Graphai paranomon, thuật ngữ được dùng để chỉ quá trình một nhà lập pháp có thể bị kết tội bởi lý do đạo luật do anh ta đệ trình là bất hợp pháp hoặc vi hiến Trong nền Cộng hòa La mã, Viện Nguyên lão đôi khi có thể dùng quyền lực của mình để hủy bỏ những đạo luật bởi chúng không phù hợp với những đòi hỏi của hiến pháp, mà thông thường là do sử dụng sự cưỡng bức bất hợp pháp để thông qua các đạo luật đó Tư tưởng “Ai sẽ canh gác những người lính gác” đã ra đời với nội dung cần phải có sự giám sát chặt chẽ việc thi hành hiến pháp của các cơ quan nhà nước được phân quyền, đảm bảo cho quyền lực được phân chia cho các cơ quan một cách chặt chẽ và có thể kiểm soát được
Ngày nay, trong nền khoa học pháp lý thế giới, thiết chế bảo vệ hiến pháp đã được phát triển khá hoàn thiện với các mô hình tổ chức phù hợp với đặc tính của mỗi nền chính trị - pháp lý, mỗi quốc gia dân tộc Trong xã hội hiện đại, Hiến pháp được nhận định là một cơ chế chế ước, là người lính gác quyền lực nhà nước với chức năng phân định, ngăn ngừa, không cho các cơ quan quyền lực lạm quyền, vượt quyền hoặc tùy tiện trong quá trình quản trị đất nước
Đến nay, Văn kiện Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng ta đã khẳng định yêu cầu “kiểm soát quyền lực”, từ đó khẳng định nhu cầu “nghiên cứu
cơ chế bảo vệ hiến pháp” “hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát tính hợp hiến, hợp pháp trong các hoạt động và quyết định của cac cơ quan công quyền” Có thể nói, thời điểm thành lập thiết chế tài phán Hiến pháp tại Việt Nam đã chín muồi, tuy nhiên mô hình tổ chức thiết chế cũng như việc thiết kế phạm vi chức năng nhiệm
vụ quyền hạn của thiết chế này cho phù hợp với thế chế chính trị và tình hình thực tiễn tại Việt Nam vẫn còn là một vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu làm rõ
Trang 41.2 Các mô hình tổ chức bảo vệ hiến pháp trong lịch sử
1.2.1 Mô hình bảo vệ hiến pháp phi tập trung
Trong chế độ bảo vệ hiến pháp phi tập trung, thẩm quyền kiểm tra tính hợp hiến được trao cho tất cả các thẩm phán và tòa án của quốc gia đó Tất cả các thẩm phán đều là thẩm phán hiến pháp (constitutional judges) và đều có thẩm quyền tuyên bố một đạo luật là vi hiến Theo lập luận, quyền lực này bắt nguồn từ tính tối cao của Hiến pháp, theo đó cho phép tất cả các thẩm phán tham gia vào hoạt động bảo vệ hiến pháp Thậm chí, hệ thống này cho phép các thẩm phán được phép xem xét các vấn đề hiến pháp bằng sáng kiến riêng của mình Một đặc điểm nổi bật khác là các quyết định của Tòa án chỉ giới hạn ảnh hưởng đến các bên cụ thể và trong quá trình cụ thể mà quyết định được ban hành Điều đó có nghĩa là nếu một đạo luật bị tuyên là vi hiến bởi một quyết định của tòa án, luật đó vẫn có thể áp dụng ở một nơi khác Nếu một đạo luật cụ thể bị tuyên vi hiến, nó phải được coi là mất hiệu lực theo chế độ hủy bỏ (null and void): một đạo luật bị tuyên là vi hiến sẽ tính từ thời điểm kể từ khi nó được ban hành và nó chưa từng tồn tại trong thực tế
Tại Hoa Kỳ, hoạt động bảo vệ hiến pháp được áp dụng đối với 3 lĩnh vực chính: giữa liên bang và các bang, giữa các nhánh quyền lực của chính quyền liên bang và giữa nhà nước liên bang, các tiểu bang với các cá nhân Những lĩnh vực kiểm soát hiến pháp rất rộng, bao gồm các đạo luật của Nghị viện, hiến pháp và đạo luật của các bang và các hoạt động của chính quyền, cơ quan hành chính và cơ quan tư pháp Cơ chế bảo vệ hiến pháp của Hoa Kỳ đã chứng minh tính hiệu quả trong các nhà nước liên bang
1.2.2 Mô hình bảo vệ hiến pháp tập trung
Trong hệ thống tập trung, thẩm quyền kiểm tra tính hợp hiến chỉ được trao cho một cơ quan nhà nước cụ thể Đó có thể là một tòa án hiến pháp, một hội đồng hoặc một thiết chế chuyên trách cụ thể được công khai thành lập tại Hiến pháp và được tổ chức bên ngoài hệ thống tư pháp thông thường Hệ thống bảo vệ hiến pháp tập trung này thường được tìm thấy tại hệ thống dân luật Thẩm quyền của cơ quan
Trang 5công nhận Hiến pháp là đạo luật gốc có giá trị bao trùm đối với các đạo luật khác, không hành động nào của nhà nước trái với Hiến pháp có thể coi là có hiệu lực pháp luật Tuy nhiên, cơ chế bảo vệ hiến pháp được chấp nhận trong Hiến pháp là rất khác nhau
Vì vậy, cơ chế bảo vệ hiến pháp tập trung đã phát triển những phương pháp khác để kiểm tra các vấn đề hiến pháp (constitutional question) Cụ thể, trong khi
cơ chế bảo vệ hiến pháp phi tập trung thực thi phương pháp “tình cờ” (incidenter)
để khuyến khích các bên cá nhân đề xuất các vấn đề hiến pháp trước các tòa chuyên trách thông thường thì cơ chế bảo vệ hiến pháp tập trung lại thực hiện phương pháp “lãnh địa” (principaliter) nhấn mạnh việc trình bày các vấn đề hiến pháp trước những tòa án đặc biệt thông qua những hành động đặc biệt của các cơ quan chính phủ
II THỰC TIỄN VÀ GIẢI PHÁP ĐỐI VỚI MÔ HÌNH TỔ CHỨC BẢO
VỆ HIẾN PHÁP TẠI VIỆT NAM 2.1 Mô hình bảo hiến ở Việt Nam theo Hiến pháp năm 2013
Nhà nước pháp quyền là thành tựu của văn minh nhân loại Vì vậy, nhà nước pháp quyền có những nguyên lý chung của nhân loại như chủ quyền nhân dân, dân chủ, tôn trọng và bảo vệ quyền con người, độc lập của Tòa án và hội nhập quốc tế… Tuy nhiên, ở mỗi quốc gia khác nhau, tùy thuộc bản chất nhà nước, vào trình
độ phát triển kinh tế, xã hội, truyền thống văn hóa, đạo đức, pháp luật… mà ngoài cái chung mang tính phổ quát, nhà nước pháp quyền cũng có những nét đặc thù
Bảo vệ hiến pháp là yếu tố tất yếu đi liền với nhà nước pháp quyền nhưng cơ chế bảo hiến lại khác nhau ở mỗi quốc gia Ở Việt Nam, Đảng ta đã khẳng định sự cần thiết của cơ chế bảo hiến Nghị quyết Đại hội lần thứ X của Đảng cũng chỉ rõ cần có một “cơ chế phán quyết về những vi phạm Hiến pháp trong hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp”
Hiến pháp năm 2013 đã quán triệt và thể hiện được phần nào quan điểm đó của Đảng Với mô hình bảo hiến phi tập trung, mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân đều
Trang 6có trách nhiệm bảo vệ Hiến pháp Với tư cách là cơ quan tư pháp của Việt Nam, Tòa án nhân dân chính là cơ quan có trách nhiệm bảo hiến quan trọng Bài viết phân tích về trách nhiệm bảo hiến của Tòa án nhân dân theo tinh thần Hiến pháp năm 2013
2.2 Bất cập, hạn chế trong cơ chế bảo hiến của Tòa án nhân dân
Qua nghiên cứu các quy định của Hiến pháp năm 2013 và các luật, bộ luật được ban hành trên cơ sở và cụ thể hóa các quy định của Hiến pháp, từ góc độ cơ chế bảo hiến của Tòa án nhân dân chúng tôi thấy một số bất cập và hạn chế sau đây:
Thứ nhất, việc duy trì cơ chế bảo hiến như hiện nay, trong đó cơ quan lập hiến đồng thời là cơ quan bảo hiến là thiếu hợp lý và không hiệu quả Bởi vì:
+ Cơ chế này đã không quán triệt được quan điểm của Đảng là “xây dựng cơ chế phán quyết về những vi phạm Hiến pháp trong các hoạt động lập pháp, hành pháp và tư pháp” Chỉ có Tòa án, cơ quan thực hiện quyền tư pháp mới có quyền phán quyết Vì vậy, không phải ngẫu nhiên, trong các cơ chế bảo hiến phổ biến hiện nay, dù là tập trung (Tòa án Hiến pháp) hay phi tập trung (Tòa án thường), thì chức năng bảo hiến vẫn được giao cho Tòa án Mặc dù là cơ quan bảo hiến chuyên biệt nhưng không có quyền phán quyết (Hội đồng bảo hiến) cũng dần dần bị thu hẹp hay chuyển dần sang cơ chế tài phán
+ Thiếu một cơ chế phát hiện vi phạm Hiến pháp, vì cơ chế bảo hiến không phải được thực hiện trên cơ sở khởi kiện của cá nhân, cơ quan, tổ chức Việc tự phát hiện vi phạm Hiến pháp qua hoạt động giám sát của chính Quốc hội hoặc cùng lắm là qua kiến nghị của Tòa án là không đủ cho hoạt động bảo hiến;
Thứ hai, ngay trong cơ chế hiến định hiện nay, cơ chế bảo hiến của Tòa án nhân dân cũng chỉ là những tuyên ngôn mang tính chính trị, mà chưa có cơ chế pháp lý rõ ràng Cụ thể:
Trang 7+ Là cơ quan áp dụng pháp luật, phán xử về các vi phạm pháp luật, các tranh chấp pháp lý… nhưng Tòa án nhân dân lại không được chính thức giao nhiệm vụ giải thích Hiến pháp, luật;
+ Quyền con người được Hiến pháp ghi nhận và được áp dụng trực tiếp nhưng với tư cách là cơ quan thực hiện quyền tư pháp, Tòa án nhân dân không được phán quyết về việc vi phạm quyền con người;
2.3 Phương hướng khắc phục hạn chế, bất cập trong cơ chế bảo hiến của Tòa
án nhân dân
– Một là, chức năng bảo hiến phải được giao cho Tòa án Trong điều kiện Việt Nam, khi trình độ, năng lực đội ngũ Thẩm phán thường còn nhiều hạn chế, độ tin cậy của hệ thống Tòa án trong xã hội chưa cao… thì không nên giao cho các Tòa án thường chức năng bảo hiến Nên chăng, cần giao chức năng phán quyết về
vi phạm hiến pháp cho một Tòa án Hiến pháp với các thẩm phán có trình độ, bản lĩnh, kinh nghiệm và có uy tín cao trong xã hội
– Hai là, giao cho Tòa án nhân dân, nhất là Tòa án nhân dân tối cao nhiệm
vụ giải thích Hiến pháp, luật Tòa án giải thích Hiến pháp, luật bằng các hình thức khác nhau, không nhất thiết phải bằng một văn bản giải thích như xưa nay chúng ta thường làm
Đồng thời, ngoài giải thích luật, Tòa án nhân dân tối cao cần có thẩm quyền
sử dụng các biện pháp khác nhau để thực hiện nhiệm vụ bảo đảm áp dụng thống nhất pháp luật trong xét xử như phát triển án lệ; tổng kết thực tiễn xét xử, ban hành văn bản giải đáp vướng mắc, thống nhất nhận thức về luật áp dụng trong xét xử của các Tòa án nhân dân
– Ba là, mở rộng thẩm quyền của Tòa án, giao cho Tòa án nhân dân thẩm quyền phán quyết về mọi vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân; đặc biệt là thẩm quyền xử lý, xử phạt hành chính; thẩm quyền giải quyết yêu cầu khởi kiện đối với quyết định cá biệt và hành vi hành chính của tất cả người có thẩm quyền, bao gồm
cả Thủ tướng, các Bộ trưởng…
Trang 8– Bốn là, là chủ thể có quyền độc lập đưa ra các phán quyết cuối cùng để bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân thì không có lý do gì hoạt động của Tòa án lại bị kiểm soát bởi Viện kiểm sát, mà ngược lại, nên giao cho Tòa án thẩm quyền kiểm soát, kiểm tra các hoạt động có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền con người, quyền tự do, dân chủ và các quyền lợi hợp pháp của cá nhân, công dân, tổ chức
Trang 9KẾT LUẬN
Theo đánh giá chung, hệ thống pháp luật XHCN tại Việt Nam có nhiều đặc điểm gần gũi, tương đồng với các khía cạnh thực định của hệ thống dân luật Cộng hòa Pháp Vì vậy, mô hình tổ chức bảo vệ hiến pháp theo cơ chế tập trung được đánh giá là khá tương thích và phù hợp đối với các điều kiện chính trị - pháp lý tại Việt Nam
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) của Đảng ta đã khẳng định: “Quyền lực Nhà nước là thống nhất; có sự phân công, phối hợp và kiểm soát giữa các cơ quan trong việc thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp” Với yêu cầu phối hợp để đảm bảo tính thống nhất của quyền lực, việc thành lập Hội đồng bảo vệ Hiến pháp với
sự tham gia của Chủ tịch nước, người đứng đầu cơ quan thực hiện các quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp và một số lượng nhất định các đại diện do Quốc hội bầu
sẽ đảm bảo địa vị chính trị - pháp lý quan trọng của tổ chức này, đồng thời cũng đáp ứng được nhu cầu phân định, điều tiết một cách ổn định, hòa bình và trung lập, đáp ứng được yêu cầu phối hợp chặt chẽ các hoạt động trong lao động quyền lực của bộ máy nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn hiện nay
Trang 10TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 PGS TS Lê Minh Thông: Đổi mới, hoàn thiện bộ máy nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2011, tr 509
2 GS.TS Trần Ngọc Đường: Một số vấn đề về phân công, phối hợp và kiếm soát quyền lực trong xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam, Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2011, tr 471-482
3 GS.TSKH Đào Trí Úc: Hiến pháp, sửa đổi Hiến pháp và việc sửa đổi,
bổ sung các quy định trong Hiến pháp về chế độ chính trị, hoàn thiện Nhà nước pháp quyền và cơ chế phán quyết những vi phạm Hiến pháp trong hoạt động lập pháp, hành pháp, tư pháp
4 PGS TS Lê Minh Thông: Đổi mới, hoàn thiện bộ máy nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở Việt Nam hiện nay, Nxb Chính trị Quốc gia, năm 2011, tr 509