chuyên đề lý luận cơ bản về cơ ngân sách nhà nước - ts. nguyễn thanh dương

Bản Bản chất chất của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc Khi Khi phân phân tích tích các các hiện hiện ttư ượng ợng nêu nêu trên, trên, chúng chúng luôn luôn bị bị ràng ràng buộ

Trang 5

II Bản Bản chất chất và và chức chức n nă ăng ng của của NSNN NSNN

1 1 Bản Bản chất chất của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc

Khi Khi phân phân tích tích các các hiện hiện ttư ượng ợng nêu nêu trên, trên, chúng

chúng luôn luôn bị bị ràng ràng buộc buộc bởi bởi những những nội nội dung dung bên bên trong

Trang 6

Trang 7

Bất Bất kỳ kỳ một một nhà nhà n nư ước ớc nào nào cũng cũng đ đều ều có có quyền quyền lập

lập pháp pháp Do Do nhu nhu cầu cầu chi chi tiêu tiêu của của mình mình nhà nhà n nư ước ớc đ

đã ã sử sử dụng dụng quyền quyền đ đó ó đ đểể quy quy đ định ịnh hệ hệ thống thống luật luật pháp

pháp tài tài chính chính và và thuế thuế khóa khóa buộc buộc mọi mọi pháp pháp nhân nhân và

và thể thể nhân nhân phải phải nộp nộp một một phần phần thu thu nhập nhập của của

Trang 8

Trang 9

Trang 10

Các Các mối mối quan quan hệ hệ kinh kinh tế tế phát phát sinh sinh trong trong quá quá trình

trình phân phân phối phối các các nguồn nguồn tài tài chính chính đ đểể hình hình thành thành và

và sử sử dụng dụng quỹ quỹ tiền tiền tệ tệ của của nhà nhà n nư ước ớc bao bao gồm gồm::

Trang 11

1

1 Bản Bản chất chất của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc

 Nhóm Nhóm quan quan hệ hệ kinh kinh tế tế này này phát phát sinh sinh trong trong quá quá trình

trình hình hình thành thành thu thu của của quỹ quỹ ngân ngân sách sách nhà nhà n

nư ước ớc bằng bằng hình hình thức thức thuế thuế của của tất tất cả cả các các doanh doanh nghiệp

nghiệp ((kể kể cả cả doanh doanh nghiệp nghiệp nằm nằm ở ở khâu khâu các các tổ tổ chức

chức tài tài chính chính trung trung gian gian)) thuộcthuộc mọi mọi thành thành phần phần

Trang 12

 Trong Trong quá quá trình trình sử sử dụng dụng quỹ quỹ ngân ngân sách sách nhà nhà n

nư ước, ớc, nhà nhà n nư ước ớc còn còn cấp cấp phát phát các các khoản khoản chi chi về về phát

phát triển triển kinh kinh tế tế cho cho các các doanh doanh nghiệp nghiệp nhà nhà n

nư ước, ớc, tài tài trợ trợ vốn vốn cho cho các các doanh doanh nghiệp nghiệp trong trong một một số

số ngành ngành hoạt hoạt đ động ộng nếu nếu xét xét thấy thấy cần cần thiết thiết

Trang 13

Trang 14

 Quan Quan hệ hệ kinh kinh tế tế giữa giữa ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc với với những

những đơ đơn n vị vị này này đư được ợc phát phát sinh sinh trong trong quá quá trình trình phân

phân phối phối lại lại các các khoản khoản thu thu nhập nhập bằng bằng việc việc ngân ngân sách

sách nhà nhà n nư ước ớc cấp cấp kinh kinh phí phí cho cho các các đơ đơn n vị vị quản quản lý lý

Trang 15

 Trong Trong ccơ ơ chế chế kinh kinh tế tế thị thị tr trư ường ờng hiện hiện nay nay các các đơ đơn n vị

vị thuộc thuộc lĩnh lĩnh vực vực sự sự nghiệp nghiệp v vă ăn n hóa, hóa, giáo giáo dục, dục, y y tế tế bằng

bằng hoạt hoạt đ động ộng của của mình mình họ họ có có nguồn nguồn thu thu d dư ưới ới hình

Trang 16

Trang 17



 Thứ Thứ ba ba :: QuanQuan hệ hệ kinh kinh tế tế giữa giữa ngân ngân sách sách nhà nhà n

nư ước ớc với với hộ hộ gia gia đ đình ình và và dân dân ccư ư

 Một Một bộ bộ phận phận dân dân ccư ư làm làm nghĩa nghĩa vụ vụ tài tài chính chính với với nhà

nhà n nư ước ớc thông thông qua qua các các khoản khoản thuế, thuế, phí, phí, lệ lệ phí phí

 Một Một bộ bộ phận phận dân dân ccư ư khác khác nhận nhận từ từ ngân ngân sách sách nhà

nhà n nư ước ớc các các khoản khoản trợ trợ cấp cấp xã xã hội hội theo theo chính chính sách sách

Trang 18

nhà doanh doanh nghiệp nghiệp mà mà cả cả nhà nhà n nư ước, ớc, các các đơ đơn n vị vị không

không sản sản xuất xuất kinh kinh doanh, doanh, các các hiệp hiệp hội, hội, tổ tổ chức chức quần

quần chúng chúng và và dân dân ccư ư phải phải tiếp tiếp cận cận với với thị thị tr trư ường ờng

Trang 19

1

 Xuất Xuất phát phát từ từ chính chính sách sách tài tài chính chính tiền tiền tệ, tệ, từ từ cung

cung cầu cầu về về vốn vốn trên trên thị thị tr trư ường, ờng, nhà nhà n nư ước ớc có có thể thể tham

tham gia gia trên trên thị thị tr trư ường ờng tài tài chính chính bằng bằng việc việc phát hành

hành các các loại loại chứng chứng khoán khoán của của kho kho bạc bạc nhà nhà n nư ước ớc

((tín tín phiếu, phiếu, trái trái phiếu, phiếu, chứng chứng từ từ đ đầu ầu ttư ư)) nhằmnhằm huy huy đ

động ộng vốn vốn của của tất tất cả cả các các chủ chủ thể thể trong trong xã xã hội hội đ đáp áp ứng

ứng yêu yêu cầu cầu cân cân đ đối ối vốn vốn của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc

Trang 20

 Nhà Nhà n nư ước ớc tham tham gia gia góp góp vốn vốn cổ cổ phần, phần, góp góp vốn vốn

liên

liên doanh doanh hoặc hoặc cho cho các các đơ đơn n vị vị kinh kinh tế tế vay vay d dư ưới ới hình

hình thức thức tín tín dụng dụng nhà nhà n nư ước ớc

Trang 21

Trang 23

Trang 25

2 Chức năng của ngân sách nhà nước.

ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc thực thực hiện hiện hai hai chức chức n nă ăng ng::

Chúc Chúc n nă ăng ng phân phân phối phối

Chức Chức n nă ăng ng giám giám đ đốc ốc

Trang 26

2 Chức Chức n nă ăng ng của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc

2

2 1 1 Chức Chức n nă ăng ng phân phân phối phối

Chức Chức n nă ăng ng phân phân phối phối của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc phản

phản ánh ánh sự sự phân phân chia chia tổng tổng sản sản phẩm phẩm quốc quốc dân dân theo

theo những những tỷ tỷ lệ lệ và và xu xu h hư ướng ớng nhất nhất đ định ịnh cho cho tiết tiết kiệm

kiệm và và tiêu tiêu dùng dùng nhằm nhằm tích tích tụ, tụ, tập tập trung trung vốn vốn đ đểể đ

đầu ầu ttư ư phát phát triển triển kinh kinh tế tế và và thỏa thỏa mãn mãn các các nhu nhu cầu

cầu chung chung của của nhà nhà n nư ước ớc và và xã xã hội hội

Trang 27

2

Đối Đối ttư ượng ợng phân phân phối phối của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc

Trang 28

2

Chức Chức n nă ăng ng phân phân phối phối của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc mang

mang những những đ đặc ặc tr trư ưng ng::

Trang 29

Trang 31

Trang 33

Trang 34

phân phối, phối, bắt bắt nguồn nguồn từ từ tính tính tất tất yếu yếu khách khách quan quan phải

phải theo theo dõi, dõi, kiểm kiểm tra tra quá quá trình trình phân phân phối phối các các nguồn

nguồn tài tài chính chính đ đểể tạo tạo lập lập và và sử sử dụng dụng quỹ quỹ tiền tiền tệ tệ tập

tập trung trung của của nhà nhà n nư ước ớc

Trang 35

2

2 2 2 Chức Chức n nă ăng ng giám giám đ đốc ốc

Giám Giám đ đốc ốc của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc đư được ợc thực thực

Trang 36

2

Chức Chức n nă ăng ng giám giám đ đốc ốc của của ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc đư

được ợc thực thực hiện hiện bằng bằng đ đồng ồng tiền tiền

Trang 37

Trang 39

2

Nội Nội dung dung kiểm kiểm tra tra ngân ngân sách sách bao bao gồm gồm::

Trang 41

2

Mục Mục đ đích ích của của kiểm kiểm tra tra ngân ngân sách sách nhằm nhằm::

Trang 42

tế thị thị tr trư ường ờngđư được ợc xây xây dựng dựng trên trên ccơ ơ sở sở các các nguyên nguyên tắc

tắc khá khá chặt chặt chẽ chẽ trong trong đ đó ó nổi nổi bật bật lên lên những những nguyên

nguyên tắc tắc ccơ ơ bản bản sau sau::

Thứ Thứ nhất nhất :: Nguyên Nguyên tắc tắc thống thống nhất nhất

Trang 43

trong sự sự thống thống nhất nhất về về hệ hệ thống thống ngân ngân sách, sách, về về các các báo

báo biểu, biểu, mẫu mẫu biểu biểu tài tài chính chính

Nguyên Nguyên tắc tắc thống thống nhất nhất đ đảm ảm bảo bảo cho cho yêu yêu cầu cầu kiểm

kiểm tra tra từ từ phía phía nghị nghị viện viện đ đối ối với với hoạt hoạt đ động ộng tài tài chính

chính của của chính chính phủ phủ

Trang 44

1 Những Những nguyêân nguyêân tắc tắc quản quản lý lý ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc ở ở các các n nư ước ớc có

có nền nền kinh kinh tế tế thị thị tr trư ường ờng

Thứ Thứ hai hai :: Nguyên Nguyên tắc tắc về về sự sự đ đầy ầy đ đủ ủ và và toàn toàn bộ bộ của của ngân

ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc

Trang 45

Thứ Thứ ba ba :: Nguyên Nguyên tắc tắc trung trung thực thực

Trang 46

1 Những Những nguyêân nguyêân tắc tắc quản quản lý lý ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc ở ở các các n nư ước ớc có

Thứ Thứ ttư ư :: Nguyên Nguyên tắc tắc công công khai khai

Trang 47

Thực Thực tế tế ở ở mỗi mỗi n nư ước ớc và và trong trong từng từng giai giai đ đoạn, oạn, vì vì lợi lợi ích

ích giai giai cấp cấp và và vì vì các các lí lí do do khác khác nhau nhau nhiều nhiều khi khi những

những nguyên nguyên tắc tắc ccơ ơ bản bản cũng cũng bị bị vi vi phạm phạm hoặc hoặc chỉ chỉ đư

được ợc chấp chấp hành hành một một cách cách hình hình thức thức Đó Đó cũng cũng là là nguyên

nguyên nhân nhân diễn diễn ra ra các các cuộc cuộc đ đấu ấu tranh tranh gay gay gắt gắt giữa

giữa nghị nghị viện viện và và chính chính phủ, phủ, giữa giữa nhân nhân dân dân và và nhà nhà

Trang 50

2 Nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước ở Việt nam

Nguồn Nguồn lực lực tài tài chính chính quốc quốc gia gia đư được ợc sáng sáng tạo tạo ra ra từ từ trong

trong một một ccơ ơ cấu cấu kinh kinh tế tế thống thống nhất, nhất, đư được ợc phân phân bổ bổ trên

trên các các vùng vùng lãnh lãnh thổ thổ của của quốc quốc gia gia cho cho nên nên NSNN NSNN là

là một một thể thể thống thống nhất, nhất, bao bao gồm gồm toàn toàn bộ bộ các các khoản khoản thu,

thu, các các khoản khoản chi chi của của nhà nhà n nư ước ớc trong trong một một n nă ăm m đ đểể đ

đảm ảm bảo bảo thực thực hiện hiện các các chức chức n nă ăng ng ,, nhiệm nhiệm vụ vụ của của

Trang 51

II CÁC NGUYÊN TẮC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC.

2 Nguyên tắc quản lý ngân sách nhà nước ở Việt nam

Trang 52

nư ước ớc vừa vừa đ đểể thực thực hiện hiện chiến chiến llư ược ợc công công nghiệp nghiệp hóa, hóa, hiện

hiện đ đại ại hóa hóa đ đất ất n nư ước, ớc, đ đầu ầu ttư ư cho cho con con ng ngư ười, ời, vừa vừa đ

đảm ảm bảo bảo quốc quốc phòng phòng an an ninh ninh

Trang 54

quản lý lý giữa giữa các các ngành ngành các các cấp cấp

Để Để đ đềề cao cao trách trách nhiệm nhiệm và và phát phát huy huy tính tính chủ chủ đ động, ộng, sáng

sáng tạo tạo của của các các ngành, ngành, các các cấp cấp chính chính quyền quyền trong trong việc

việc thực thực hiện hiện ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước, ớc, khai khai thác thác các các nguồn

nguồn thu thu và và thực thực hiện hiện nhiệm nhiệm vụ vụ chi chi một một cách cách có có hiệu

hiệu quả quả của của Ngân Ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc ở ở các các cấp, cấp, theo theo

Trang 57

hội, các các tầng tầng lớp lớp dân dân ccư ư

Trang 59

II CÁC CÁC NGUYÊN NGUYÊN TẮC TẮC QUẢN QUẢN LÝ LÝ NGÂN NGÂN SÁCH SÁCH NHÀ NHÀ N NƯ ƯỚC ỚC

2

2 Nguyên Nguyên tắc tắc quản quản lý lý ngân ngân sách sách nhà nhà n nư ước ớc ở ở Việt Việt nam nam

2.1.3 Nguyên tắc công khai, minh bạch.

Ngân sách Nhà nước được quản lý theo nguyên tắc công khai minh bạch.

- Tất cả các khoản thu, chi của Ngân sách Nhà nước phải được hạch toán đầy đủ vào Ngân sách Nhà nước.

Quốc hội là cơ quan quyền lực tối cao quyết định

dự toán và phê chuẩn quyết toán Ngân sách Nhà nước.

Trang 60

Việc Việc công công khai khai hóa hóa phải phải đư được ợc thực thực hiện hiện trong trong tất tất cả

cả các các giai giai đ đoạn oạn của của quá quá trình trình Ngân Ngân sách sách từ từ khâu khâu lập,

lập, chấp chấp hành hành và và quyết quyết toán toán Ngân Ngân sách, sách, đ đảm ảm bảo bảo cung

cung cấp cấp đ đầy ầy đ đủ, ủ, chính chính xác, xác, kịp kịp thời thời các các thông thông tin tin Tài

Tài chính chính một một cách cách công công khai khai và và phù phù hợp hợp với với từng từng đ

đối ối ttư ượng ợng tiếp tiếp nhận nhận thông thông tin tin

Trang 62

2

2 2 2 Nguyên Nguyên tắc tắc cân cân đ đối ối Ngân Ngân sách sách Nhà Nhà n nư ước ớc

Ngân Ngân sách sách Nhà Nhà n nư ước ớc phải phải đư được ợc cân cân đ đối ối theo theo nguyên

nguyên tắc tắc tổng tổng thu thu về về thuế thuế và và phí phí phải phải lớn lớn h hơ ơn n tổng

tổng số số chi chi th thư ường ờng xuyên xuyên và và giành giành một một phần phần tích tích lũy

lũy ngày ngày càng càng cao cao cho cho đ đầu ầu ttư ư phát phát triển triển

Trang 63

2 2 2 Nguyên Nguyên tắc tắc cân cân đ đối ối Ngân Ngân sách sách Nhà Nhà n nư ước ớc

Tr Trư ường ờng hợp hợp Ngân Ngân sách sách có có bội bội chi chi thì thì số số bội bội chi chi phải

phải nhỏ nhỏ h hơ ơn n số số chi chi đ đầu ầu ttư ư phát phát triển, triển, có có nghĩa nghĩa là là số

số bội bội chi chi này này cũng cũng chính chính là là khoản khoản ttă ăng ng chi chi cho cho đ

đầu ầu ttư ư phát phát triển triển

Tiêu đề	Chuyên đề lý luận cơ bản về cơ ngân sách nhà nước - TS. Nguyễn Thanh Dương
Tác giả	TS. Nguyễn Thanh Dương
Trường học	Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
Chuyên ngành	Lý luận cơ bản về cơ ngân sách nhà nước
Thể loại	Chuyên đề cao học
Năm xuất bản	2014
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	98
Dung lượng	335,24 KB