1 ĐỀ CƢƠNG TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƢƠNGTỈNH BÌNH PHƢỚC (Lớp 1 – 12) A CẤP TIỂU HỌC Thời lượng 35 tiết/năm Số trang dự kiến 80 Tổ chức giảng dạy Dạy trong tiếtHoạt động trải nghiệm; ngoài ra có thể sử[.]
Trang 1ĐỀ CƯƠNG TÀI LIỆU GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNGTỈNH BÌNH PHƯỚC
(Lớp 1 – 12)
A CẤP TIỂU HỌC
Thời lượng: 35 tiết/năm
Số trang dự kiến: 80
Tổ chức giảng dạy: Dạy trong tiếtHoạt động trải nghiệm; ngoài ra có thể sử dụng một số nội dung trong tài liệu để lồng ghép vào các môn Lịch sử và Địa lí, Đạo đức, Tiếng Việt, Toán, Nghệ thuật
Bộ tài liệu gồm: sách giáo viên, sách học sinh, tài nguyên online: hình ảnh, video,…
HOẠT
ĐỘNG
TRẢI
NGHIỆM
CHỦ
Phần 1
HOẠT
ĐỘNG
HƯỚNG
ĐẾN TỰ
NHIÊN
1 Bình Phước quê hương
em
- Biết được tên xã (phường, thị trấn),huyện (thị xã, thành phố),tỉnh nơi
em ở
- Mô tả đơn giản
về nơi em ở, trong
đó nhấn mạnh được đặcđiểm nổi bật của quê hương
- Làm được những việc cụ thể phù
- Nhận biết được ranh giới tỉnh (về mặt địa lí như giáp với các tỉnh nào, nằm trong khu vực nào,…)
- Kể được tên một
số núi, sông, suối,
ao, hồ, lớn của tỉnh
- Biết giữ an toàn trong sinh hoạt (với điều kiện địa
- Biết được ranh giới hành chính của tỉnh
- Biết các đơn vị hành chính thuộc tỉnh
- Biết tên các tộc người sinh sống trên địa bàn
- Biết cách ứng xử
để tạo mối quan hệ thân thiện với những bạn bè khác
- Nắm được một số nét về vị trí địa lí, địa hình, khí hậu, khoáng sản
- Biết được những kiểu thiên tai thường xảy ra ở địa phương
- Biết cách ứng xử khi gặp thiên tai
- Thực hiện được những hành động
để bảo vệ môi
- Nắm được kiến thức cơ bản về dân
số, tôn giáo
- Có kiến thức về các tộc người sinh sống trên địa bàn: nơi cư trú, phong tục tập quán, cách
ăn mặc ở,
- Biết cách ứng xử
để giữ mối quan hệ thân thiện với các dân tộc, tôn giáo
Trang 2hợp với lứa tuổi để thể hiệntình yêu quê hương
hình trên) và có những hành động
cụ thể để bảo vệ môi trường
dân tộc trường tự nhiên ở
địa phương
khác
- Sưu tầm được một số bài thơ ca
về các dân tộc
2 Tìm hiểu
và bảo tồn cảnh quan thiên nhiên
- Kể được tên một
số cảnh đẹp ở Bình Phước và nơi em sống
- Biết cách ứng xử phù hợp khi tham quan thắng cảnh
- Tìm hiểu được về một thắng cảnh cụ thể
- Biết cách ứng xử
và giữ an toàn khi tham quan thắng cảnh đó
- Biết giới thiệu với bạn bè về thắng cảnh
- Tìm hiểu được về một thắng cảnh cụ thể
- Biết cách ứng xử
và giữ an toàn khi tham quan thắng cảnh đó
- Nói được cảm nhận của em về thắng cảnh
- Tuyên truyền với bạn bè, người thân
về việc bảo vệ cảnh quan
- Tìm hiểu được về một thắng cảnh cụ thể
- Viết đoạn văn miêu tả (vẽ) về thắng cảnh
- Đọc thêm một
văn bản về thắng cảnh
- Tuyên truyền với bạn bè, người thân
về việc bảo vệ cảnh quan
- Tìm hiểu được về một thắng cảnh cụ thể
- Viết cảm nhận, bài giới thiệu (vẽ)
để đăng lên diễn đàn, gửi email đến bạn bè, người thân
ở xa, về thắng cảnh
- Đề xuất và thực hiện một số hành động cụ để giữ môi trường thắng cảnh xanh sạch đẹp
Phần 2
HOẠT
ĐỘNG
HƯỚNG
ĐẾN XÃ
HỘI
3 Tìm hiểu và bảo tồn các di tích lịch sử
- văn hoá/ lễ
- Kể được tên, địa điểm, đặc điểm nổi bật của một số di tích lịch sử ở Bình Phước
- Biết cách ứng xử phù hợp khi tham quan để góp phần
- Tìm hiểu được một di tích/ lễ hội
cụ thể
- Biết cách ứng xử
và giữ an toàn khi tham quan di tích/
tham gia lễ hội
- Đọc thêm một
- Tìm hiểu được một di tích/ lễ hội
cụ thể
- Biết cách giới thiệu và tuyên truyền được với bạn bè, người thân
về ý thức bảo tồn
- Tìm hiểu được một di tích/ lễ hội
cụ thể
- Biết cách giới thiệu và tuyên truyền được với bạn bè, người thân
về ý thức bảo tồn
- Tìm hiểu được một di tích/ lễ hội
cụ thể
- Biết cách giới thiệu và tuyên truyền được với bạn bè, người thân
về ý thức bảo tồn
Trang 3hội bảo vệ di tích lịch
sử
văn bản về di tích/
lễ hội
- Biết giới thiệu với bạn bè về một di tích lịch sử
và gìn giữ di tích/
lễ hội
- Nói được cảm nhận của bản thân
về một lễ hội cụ thể
mà em đã tham gia
- Đọc thêm một văn bản về di tích/
lễ hội
và gìn giữ di tích/
lễ hội
- Viết đoạn văn thể hiện cảm nhận, suy nghĩ của bản thân
về lễ hội
- Sưu tầm hình ảnh
về di tích/ lễ hội
và gìn giữ di tích/
lễ hội
- Viết bài giới thiệuđể đăng lên diễn đàn, gửi email đến bạn bè, người thân ở xa, về lễ hội
- Sưu tầm hình ảnh
về di tích/ lễ hội
4 Nghệ
thuật
truyền
thống/
trò
chơi
dân
gian
- Kể được tên và nêu được cách chơi của một số trò chơidân gian đơn giản
- Biết cách tổ chức chơi các trò chơi dân gian đó trongsân trường
- Tìm hiểu được về một loại hình nghệ thuật cụ thể: đặc điểm, đạo cụ,…
- Trải nghiệm bằng nghe nhìn về loại hình nghệ thuật đó
- Nói được cảm nhận của bản thân
về loại hình nghệ thuật đó
- Tìm hiểu một loại hình nghệ thuật cụ thể: đặc điểm, đạo cụ,…
- Trải nghiệm bằng nghe nhìn để nhận diện loại hình nghệ thuật đó
- Có khả năng giới thiệu sơ lược về loại hình nghệ thuật (thuyết trình theo nhóm tại lớp)
- Tìm hiểu một loại hình nghệ thuật cụ thể: đặc điểm, đạo cụ,…
- Trải nghiệm bằng nghe nhìn để nhận diện loại hình nghệ thuật
- Viết đoạn văn cảm nhận về loại hình nghệ thuật đó
- Tìm hiểu một loại hình nghệ thuật cụ thể: đặc điểm, đạo cụ,…
- Trải nghiệm bằng nghe nhìn để nhận diện loại hình nghệ thuật
- Viết được bài giới thiệu về loại hình nghệ thuật đó
- Sưu tầm hình ảnh
về loại hình nghệ thuật đó
5
Những
con
người
- Kể được tên một
số lễ hội, hoạt động văn hóa diễn
ra vào Tết Nguyên
- Kể được tên một danh nhân địa phương và những đóng góp to lớn
- Tìm hiểu chi tiết hơn về một danh nhân/ anh hùng cách mạng: nơi
- Tìm hiểu chi tiết hơn về một danh nhân/ anh hùng cách mạng: nơi
- Tìm hiểu chi tiết hơn về một danh nhân/ anh hùng cách mạng: nơi
Trang 4làm rạng danh vùng đất
đán ở Bình Phước
- Biết được một số hoạt động, phong tục tập quán diễn
ra trong Tết Nguyên đán và có
ý thức giữ gìn, phát huy những phong tục ấy
(Thay thế chủ đề Những con người… bằng chủ
đề Tết nguyên đán
do việc tìm hiểu nhiều thông tin về danh nhân là quá khó với học sinh lớp 1.)
của họ
- Thể hiện được thái độ trân trọng, biết ơn danh nhân
đó
sinh sống, cuộc đời, lĩnh vực đóng góp
- Biết và thực hiện được một số điều cần làm để thể hiện lòng biết ơn và phát huy truyền thống quê hương
sinh sống, cuộc đời, lĩnh vực đóng góp
- Biết và thực hiện được một số điều cần làm để thể hiện lòng biết ơn và phát huy truyền thống quê hương
- Sưu tầm và kể lại được một câu chuyện về cuộc đời danh nhân đó
sinh sống, cuộc đời, lĩnh vực đóng góp
- Biết và thực hiện được một số điều cần làm để thể hiện lòng biết ơn và phát huy truyền thống quê hương
- Viết bài cảm nhận
về đóng góp của danh nhân đó
- Đóng kịch về cuộc đời danh nhân
Phần 3
HOẠT
ĐỘNG
HƯỚNG
NGHIỆP
6 Sản vật địa phương
- Biết được nơi em sinh sống có những dân tộc nào
- Biết cách giao tiếp, ứng xử chan hòa với mọi người
- Biết và làm được những việc cụ thể
- Tìm hiểu về một sản vật cụ thể của địa phương: đặc điểm, mô tả, công dụng,…
- Nói cảm nhận của
em về sản vật trên
- Tìm hiểu về một sản vật cụ thể của địa phương: đặc điểm, mô tả, công dụng,…
- Biết cách giới thiệu với bạn bè, thầy cô về sản vật
- Vẽ hoặc sưu tầm
- Tìm hiểu về một sản vật cụ thể của địa phương: đặc điểm, mô tả, công dụng,…
- Học sinh viết bài văn miêu tả về sản vật địa phương
- Tìm hiểu về một sản vật cụ thể của địa phương: đặc điểm, mô tả, công dụng,…
- Thực hiện được một số hoạt động nhằm tuyên truyền bạn bè, người thân
Trang 5để giữ gìn khu phố (thôn xóm) xanh, sạch, đẹp
(Thay thế chủ đề Sản vật địa phương… bằng chủ đề Sống chan hòa… do việc tìm hiểu sản vật địa phương quá khó đối với học sinh lớp 1.)
hình ảnh, bài viết
về sản vật địa phương
bảo vệ sản vật địa phương
7 Món
ăn đặc
sắc của
địa
phương
- Kể được tên một
số món ngon của Bình Phước và nguyên liệucơ bản
để làm ra các món ngon đó
- Biết được cơ bản cách chế biến một món ăn cụ thể
- Tìm hiểu được chi tiết về một món
ăn của địa phương:
nguyên liệu, quy trình làm ra, an toàn vệ sinh thực phẩm,
- Nói được cảm nhận của em về món ăn đó
- Tìm hiểu chi tiết
về từng món ăn của địa phương:
nguyên liệu, quy trình làm ra, an toàn vệ sinh thực phẩm,
- Biết giới thiệu sơ lược để người nghe hình dung về món
ăn
- Tìm hiểu chi tiết
về từng món ăn của địa phương:
nguyên liệu, quy trình làm ra, an toàn vệ sinh thực phẩm,
- Sưu tầm hình ảnh, bài viết, viết bài giới thiệu về món
ăn
- Tìm hiểu chi tiết
về từng món ăn của địa phương: nguyên liệu, quy trình làm ra, an toàn vệ sinh thực phẩm,
- Làm sổ tay giới thiệu về món ăn
- Làm được một món ăn đơn giản
8 Nghề
địa
phương
Biết được sơ lược
về nghề dệt thổ cẩm của dân tộc S’tiêngở Bình
- Tìm hiểu chi tiết
về một làng nghề:
địa chỉ, sản phẩm, công dụng, quy
- Tìm hiểu chi tiết
về một làng nghề:
địa chỉ, sản phẩm, công dụng, quy
- Tìm hiểu chi tiết
về một làng nghề:
địa chỉ, sản phẩm, công dụng, quy
- Tìm hiểu chi tiết
về từng làng nghề: địa chỉ, sản phẩm, công dụng, quy
Trang 6Phước và những sản phẩm nổi tiếng của nghề dệt thổ cẩm
trình tạo ra sản phẩm
trình tạo ra sản phẩm
- An toàn khi tham quan các làng nghề truyền thống
- Biết cách giới thiệu, mô tả sản phẩm của làng nghề
trình tạo ra sản phẩm
- Tham quan, trải nghiệm ở làng nghề
- Viết bài cảm nhận hoặc giới thiệu về sản phẩm của làng nghề
trình tạo ra sản phẩm
- Lập kế hoạch quảng bá sản phẩm của làng nghề (dạy học theo dự án)
- Thực hành, trải nghiệm một nghề truyền thống
B CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ
Thời lượng: 35 tiết/năm
Số trang dự kiến: 120
Tổ chức giảng dạy: theo chủ đề
Bộ tài liệu gồm: sách giáo viên, sách học sinh, tài nguyên online: hình ảnh, video,…
PHÂN
MÔN
CHỦ
ĐỀ
LỊCH SỬ 1 Lịch
sử địa phương
Lịch sử địa phương từ thời nguyên thuỷ đến thế kỉ X
- Quá trình hình thành và phát triển của địa phương qua một số cột mốc về thời gian; sự thay đổi trên bản đồ
Lịch sử địa phương từ thế kỉ X đến đầu thế kỉ XVI
- Quá trình hình thành
và phát triển của địa phương qua một số cột mốc về thời gian; sự thay đổi trên bản đồ
Lịch sử địa phương từ đầu thế kỉ XVI đến đầu thế XX
- Quá trình hình thành
và phát triển của địa phương qua một số cột mốc về thời gian; sự thay đổi trên bản đồ
Lịch sử địa phương từ đầu thế kỉ XX đến CMT8 1945
- Quá trình hình thành và phát triển của địa phương qua một số cột mốc về thời gian; sự thay đổi trên bản đồ
Trang 7- Những nét chính về tổ chức xã hội, kinh tế, văn hoá
- Sự tác động của thời cuộc đến các sự kiện, nhân vật, quá trình lịch
sự của địa phương
- Những nét chính về tổ chức xã hội, kinh tế, văn hoá
- Sự tác động của thời cuộc đến các sự kiện, nhân vật, quá trình lịch sự của địa phương
- Những nét chính về tổ chức xã hội, kinh tế, văn hoá
- Sự tác động của thời cuộc đến các sự kiện, nhân vật, quá trình lịch sự của địa phương
- Những nét chính về tổ chức xã hội, kinh tế, văn hoá
- Sự tác động của thời cuộc đến các sự kiện, nhân vật, quá trình lịch
sự của địa phương
ĐỊA LÍ 2 Địa lí
địa phương
Đặc điểm địa hình và khoáng sản địa phương
- Các dạng địa hình, tiềm năng khoáng sản
- Tiềm năng và tình hình khai thác khoáng sản của địa phương.Ảnh hưởng của địa hình đến đời sống và hoạt động sản xuất
- Phương án khai thác khoáng sản bền vững
Đặc điểm khí hậu và thuỷ văn địa phương
- Đặc điểm khí hậu và
hệ thống sông ngòi ở địa phương
- Những tác động của khí hậu và hệ thống sông ngòi đến nền kinh tế xã hội của địa phương
- Những hành động góp phần bảo vệ môi trường, hệ sinh thái của tỉnh
Đặc điểm thổ nhưỡng
và sinh vật địa phương
- Đặc điểm, sự phân bố, giá trị sử dụng của các nhóm đất chính ở địa phương
- Sự đa dạng sinh học
và tính cấp thiết trong việc bảo tồn đa dạng sinh học ở địa phương
- Các giải pháp khai thác phù hợp để chống thoái hoá đất và bảo tồn đa dạng sinh học
Đặc điểm dân cư địa phương
- Giới thiệu đặc điểm dân
cư của địa phương (tộc người, dân số, cơ cấu dân số theo tuổi và giới tính, phân bố dân cư, lao động, trình độ văn hoá
- Tình hình việc làm ở địa phương
- Nêu được các tác động của biến động dân số,
đô thị hoá đến phát triển kinh tế, xã hội và môi trường
NGỮ
VĂN
3 Văn học địa
phương
Truyện cổ dân gian địa phương
- Giới thiệu khái quát
Ca dao – dân ca địa phương
- Giới thiệu khái quát
Đặc điểm phương ngữ địa phương
- Giới thiệu được đặc
Các nhà văn tiêu biểu ở địa phương
- Giới thiệu về cuộc đời
Trang 8một số đặc điểm của văn xuôi tự sự dân gian địa phương về nội dung
và nghệ thuật
- Đọc hiểu một tác phẩm truyện cổ dân gian địa phương
- Sưu tầm và kể lại một
số truyện cổ dân gian địa phương
một số đặc điểm của thơ trữ tình dân gian của địa phương về nội dung và nghệ thuật
- Đọc hiểu về một số bài ca dao – dân ca của địa phương
- Đọc thêm một số bài
ca dao – dân ca của địa phương
- Thể hiện được một bài
ca dao – dân ca theo cảm nhận âm nhạc của bản thân
điểm phương ngữ của địa phương
- Giới thiệu các ngôn ngữ được sử dụng ở địa phương
- Nêu được vai trò của phương ngữ trong đời sống và văn hoá địa phương
và sự nghiệp sáng tác, đóng góp… của một số nhà văn tiêu biểu ở địa phương
- Đọc hiểu một số tác phẩm của các nhà văn tiêu biểu đó
NGỮ
VĂN
4
Phong
tục, tập
quán
địa phương
Phong tục đón Tết cổ truyền ở địa phương
- Tìm hiểu về phong tục
đón Tết cổ truyền ở địa phương (các nghi thức cúng kính, những kiêng kị,…)
- Một số lễ hội được tổ chức vào dịp Tết cổ truyền như lễ hội mừng lúa mới của dân tộc S’tiêng, hội chọi trâu ở huyện Hớn Quản, giải
Một số nghi lễ gắn với vòng đời con người tại địa phương
- Giới thiệu về một số nghi lễ gắn với vòng đời con người tại địa phương: cúng đầy tháng, cúng thôi nôi, cưới hỏi, ma chay,…
- Hiểu được ý nghĩa của nghi lễ gắn với vòng đời con người tại địa phương
Một số tập quán của địa phương trong sinh hoạt đời thường
- Giới thiệu về một số tập quán của địa phương trong sinh hoạt đời thường: ăn uống, trang phục…
- Hiểu được ý nghĩa một
số tập quán của địa phương trong sinh hoạt đời thường
- Chỉ ra được những
Tín ngưỡng dân gian địa phương
- Kể được tên một số tín
ngưỡng dân gian ở địa phương
- Tìm hiểu được một tín ngưỡng dân gian ở địa phương
- Nêu được ảnh hưởng của tín ngưỡng đó đối với đời sống cộng đồng dân
cư địa phương
- Chia sẻ được cảm nhận
Trang 9việt dã chinh phục đỉnh cao núi Bà Rá ở thị xã Phước Long,…
- So sánh với phong tục đón Tết cổ truyền ở các địa phương khác
- Cảm nhận của em về Tết cổ truyền ở địa phương
- Chỉ ra được những mặt hạn chế cần khắc phục trong nghi lễ gắn với vòng đời con người tại địa phương
mặt hạn chế cần khắc phục trongmột số tập quán của địa phương trong sinh hoạt đời thường
của bản thân về tín ngưỡng đó
ÂM
NHẠC
5 Âm nhạc truyền
thống địa phương
Nhạc cụ truyền thống địa phương
- Nêu được tên và đặc điểm cơ bản của một số loại nhạc cụ truyền thống của địa phương (hình dáng, chất liệu, cách chơi, hoàn cảnh
sử dụng)
- Phân biệt được âm sắc của các loạinhạc cụ đó
- Kể được tên một số nhạc sĩ có thành tựu về
âm nhạc truyền thống của địa phương
- Đề xuất một số phương
án bảo tồn và quảng bá các loại nhạc cụ truyền
Nhạc cụ truyền thống độc đáo nhất của địa phương
- Nêu được tên và đặc điểm của nhạc cụ truyền thống độc đáo của địa phương (hình dáng, chất liệu, cách chơi, hoàn cảnh sử dụng)
- Nêu được đặc điểm về
âm sắc của nhạc cụ đó
- Kể được tên một số nhạc sĩ có thành tựu về loại nhạc cụ này hoặc nghệ nhân làm ra loại nhạc cụ này của địa phương
Múa dân gian địa phương
- Tìm hiểu được một số đặc điểm của nghệ thuật múa dân gian ở địa phương (nguồn gốc, đặc trưng, phân loại,…)
- Nêu được ý nghĩa, vai trò của nghệ thuật múa dân gian đối với đời sống văn hoá ở địa phương
- Chia sẻ được cảm nhận của bản thân về nghệ thuật múa dân gian
ở địa phương
- Đề xuất được một số
Âm nhạc dân gian trong đời sống thường ngày ở địa phương
- Nêu được những đặc trưng tiêu biểu, môi trường thực hành, mục đích thực hành của một
số bài dân ca, dân nhạc địa phương
- Phân biệt được màu sắc
âm nhạc khác nhau của một số thể loại dân ca, dân nhạc địa phương và nguyên nhân tạo ra sự khác biệt về màu sắc
âm nhạc theo suy luận của bản thân
- Nêu được suy nghĩ và
Trang 10thống của địa phương - Đề xuất được một số
phương án để bảo tồn
và quảng bá loại nhạc
cụ độc đáo này của địa phương
phương án bảo tồn và quảng bá nghệ thuật múa dân gian địa phương
cảm xúc của bản thân
về các bài dân ca, dân nhạc được giới thiệu
MĨ
THUẬT
6 Mĩ thuật địa phương
Khái quát mĩ thuật truyền thống của địa phương
- Hiểu biết khái quát về
mĩ thuật truyền thống của địa phương
- Trình bày được một số đặc điểm cơ bản về mĩ thuật truyền thống địa phương (thể loại, lịch sử hình thành và phát triển, một số tác phẩm tiêu biểu…)
- Ý thức giữ gìn và phát huy giá trị nghệ thuật truyền thống
- Đề xuất được một số phương án để bảo tồn và quảng bá mĩ thuật truyền thống của địa phương
Sản phẩm mĩ nghệ truyền thống của địa phương
- Biết được một số sản phẩm mĩ nghệ truyền thống của địa phương
- Hiểu được mối quan
hệ giữa sản phẩm mĩ nghệ truyền thống với đời sống xã hội con người địa phương (sản phẩm mĩ thuật/ thủ công
mĩ nghệ/ làng nghề truyền thống…)
- Vận dụng được giá trị nghệ thuật của các sản phẩm mĩ nghệ truyền thống địa phương trong sáng tạo, học tập Mĩ thuật (thực hành tạo dáng và trang trí, thiết kế sản phẩm mĩ
Mĩ thuật truyền thống của các dân tộc thiểu
số ở địa phương
- Tìm hiểu khái quát về các dân tộc thiểu số ở địa phương
- Hiểu được đặc điểm
về mĩ thuật truyền thống của các dân tộc thiểu số
ở địa phương (thể loại, chất liệu, hình thức thể hiện, màu sắc…)
- Vận dụng được yếu tố
mĩ thuật truyền thồng của các dân tộc thiểu số
ở địa phương trong học thực hành, sáng tạo để thiết kế sản phẩm mĩ thuật
Tác giả, tác phẩm tiêu biểu trong loại hình Nghệ thuật tạo hình địa phương (giai đoạn xây dựng và phát triển tỉnh)
- Biết được một số tác giả, tác phẩm tiêu biểu trong các lĩnh vực Nghệ thuật tạo hình ở địa phương (hội họa, điêu khắc, kiến trúc…)
- Kể được một số tên tác giả, tác phẩm tiêu biểu ở địa phương (theo từng lĩnh vực nghệ thuật)
- Trình bày được cảm nhận, ý kiến nhận xét về một số tác giả có thành tựu trong các lĩnh vực Nghệ thuật tạo hình ở địa phương