Thực hành giáo dục địa phương nhà xuất bản giáo dục việt nam Tỉnh hà GianG LỚP11 Đoàn Thị Thúy Hạnh ( chủ biên) – Đồng chủ biên ( Sở GD& ĐT) Nguyễn Thị Chi – Võ Thanh Hà – Hồ Thị Hương 2 3 Kí hiệu dùn[.]
Trang 1Thực hành
giáo dục địa phương
Tỉnh hà GianG
Đoàn Thị Thúy Hạnh ( chủ biên) – Đồng chủ biên ( Sở GD& ĐT)
Nguyễn Thị Chi – Võ Thanh Hà – Hồ Thị Hương
Trang 3LỜI NÓI đẦU
Hà Giang quê em nằm ở vùng núi phía Bắc của Tổ quốc Hà Giang nổi tiếng với
cảnh quan thiên nhiên kì vĩ, hoang sơ, bí ẩn Nơi đây còn lưu giữ những nét văn
hoá truyền thống, phong tục tập quán tiêu biểu, đặc sắc… của các dân tộc Việt
Nam Đồng thời, nơi đây có nhiều di tích, lịch sử gắn với những sự kiện quan trọng
của đất nước… Hãy cùng tìm hiểu để thêm yêu mến, tự hào Hà Giang qua từng
trang sách Giáo dục địa phương tỉnh Hà Giang các em nhé!
Bộ tài liệu Thực hành giáo dục địa phương cấp Tiểu học sẽ cùng em khám phá và
tìm hiểu về quê hương Hà Giang yêu dấu Các em sẽ bắt đầu từ những điều gần
gũi, thân thuộc nhất; từ những địa danh nhỏ nhất như bản, làng, khu phố nơi em
sống rồi đến xã, phường, quận, huyện, tỉnh, thành phố Hà Giang của em…
Bộ sách gồm 8 chủ đề: Quê hương em; Danh lam thắng cảnh; Di tích lịch sử;
Một số nhân vật tiêu biểu; Phong tục tập quán; Các loại hình nghệ thuật truyền
thống; Làng nghề truyền thống; Lễ hội truyền thống và hướng dẫn thực hiện một
hoạt động trải nghiệm ngoài nhà trường Mỗi lớp sẽ lựa chọn các chủ đề phù hợp
với nhận thức, vốn sống, vốn hiểu biết của các em
Cuốn tài liệu Thực hành giáo dục địa phương lớp Một gồm 7 chủ đề và 1 hoạt
động trải nghiệm ngoài nhà trường Mỗi chủ đề tương ứng mỗi bài học ở mỗi lớp
Mỗi bài học gồm 3 phần:
Khám pháThực hànhVận dụng Dưới sự hướng dẫn của thầy, cô giáo, sự hỗ trợ của gia đình, em và các bạn
sẽ cùng tìm hiểu, thực hành, trải nghiệm… những điều thú vị, mới mẻ của địa
phương Sau đó vận dụng những điều đã học vào cuộc sống hằng ngày, cùng
nhau thực hiện những việc làm hữu ích với bản thân, với gia đình, với cộng đồng,
quê hương…
Chúc các em thành công!
CÁC TÁC GIẢ
Trang 42 Quê em có những sản vật gì? hãy tô màu vào các món ăn, loại quả,
Gạo Già Dui
3 Đánh dấu vào công việc của người dân quê em
Trang 54 chia sẻ với bạn về địa chỉ nơi em sống
Bác: Phạm Đức An
Số nhà 8, Đường Lâm Đồng, Phường Trần Phú, Thành phố Hà Giang
Cháu: Trần Minh An thôn Làng Nùng, xã Đạo Đức, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang
Trang 6cẢNH đẸP QUÊ EM
Hà Giang là một tỉnh biên giới phía Bắc của Tổ quốc Việt Nam Cảnh vật ở
Hà Giang vừa hoang sơ vừa bí ẩn Nơi đây nổi tiếng với ruộng bậc thang
Hoàng Su Phì; các đỉnh đèo, vách núi như đỉnh Mã Pì Lèng (Mèo Vạc), núi
đôi Quản Bạ; nhiều thác nước, sông suối, đầm hồ đẹp như thác Tiên đèo
Gió (Xín Mần); hồ Quang Minh (Bắc Quang) Bên cạnh đó, còn có một hệ
thống các hang động ở khắp các vùng trong tỉnh như hang Lùng Khuý
(Quản Bạ); hang Rồng (Đồng Văn)
1 cảnh vật ở hà giang như thế nào?
2 Kể tên một thác nước đẹp ở hà giang được nhắc đến trong bài
3 tô màu vào các cảnh đẹp ở hà giang có trong bài đọc
Cao nguyên đá Đồng Văn
Núi đôi Quản Bạ
Ruộng bậc thang Hoàng Su Phì
Trang 74 cảnh đẹp nào dưới đây giống với cảnh đẹp nơi em sống
5 vẽ tranh hoặc dán ảnh về cảnh đẹp ở bản, làng, khu phố (xã, phường…) của em
Trang 86 chia sẻ về bức tranh hoặc ảnh em vừa vẽ hoặc sưu tầm được
Bạn thích nhất điều gì ở cảnh đẹp đó?
Trang 9DI TÍcH LỊcH SỬ QUÊ HƯƠNG
Hà Giang quê em không chỉ nổi tiếng với nhiều cảnh đẹp, với núi non
hùng vĩ, nên thơ mà còn là mảnh đất giàu truyền thống Nơi đây có nhiều
di tích lịch sử gắn với những sự kiện quan trọng của đất nước như: Dinh
thự họ Vương (Đồng Văn), Tiểu khu Trọng Con (Bắc Quang), Căng Bắc Mê
(Bắc Mê), di tích Kỳ Đài (Thành phố Hà Giang)… Đặc biệt, cột cờ Lũng Cú
(Đồng Văn) được coi là dấu ấn thiêng liêng nơi địa đầu Tổ quốc
Trang 10Huyện Bắc Quang
4 nối di tích lịch sử với địa điểm phù hợp (theo mẫu)
5 hãy tìm hiểu về một di tích lịch sử ở bản, làng, khu phố (xã, phường…) của em dựa vào gợi ý sau:
Trang 117 Em ghi đúng (Đ), sai (S) vào ở các tình huống sau
Khi tham quan di tích, em sờ tay vào hiện vật trưng bày
Em đi theo đúng chỉ dẫn của Ban quản lý di tích
Em nói chuyện, tranh luận cùng các bạn khi tham quan
Trang 12cÁc DÂN TỘc Ở HÀ GIANG
Hà Giang không chỉ nổi tiếng về cảnh đẹp thiên nhiên, di tích lịch sử mà
còn có những nét riêng về văn hoá, phong tục Nơi đây tập trung nhiều
dân tộc khác nhau cùng sinh sống hoà thuận như: Mông, Tày, Dao, Kinh,
Nùng, Giấy (Giáy), La Chí, Pà Thẻn, Cờ Lao, Pu Péo… Khi đến đây, bạn có
thể tham gia vào những lễ hội đặc sắc và được mặc những bộ trang phục
truyền thống bắt mắt, thú vị Văn hoá của các dân tộc ở Hà Giang đã góp
phần tạo nên nét đẹp cho văn hoá truyền thống Việt Nam
1 Khi đến hà giang, bạn có thể làm gì?
2 văn hoá của các dân tộc ở hà giang đã góp phần tạo nên điều gì?
Trang phục nữ dân tộc Pu Péo
3 Đánh dấu vào các dân tộc có trong bài đọc
Dân tộc
Lô Lô Hoa
cHủ đề
4
Trang 134 tô màu vào các trang phục truyền thống của dân tộc mà em biết
Trang phục dân tộc Mông Trang phục dân tộc Cờ Lao
Trang phục dân tộc Dao Trang phục dân tộc Giáy
Trang phục dân tộc Kinh Trang phục dân tộc Nùng
Tên dân tộc của
tớ là…
Nơi tớ sống có các dân tộc: …
6 vẽ hoặc dán ảnh trang phục của dân tộc em
Trang 147 chia sẻ với bạn về trang phục dân tộc em
– Màu sắc của trang phục như thế nào?
– Em thường mặc trang phục đó vào dịp nào?
– Cảm xúc của em khi mặc trang phục dân tộc?
8 trò chơi đóng vai
Tình huống 1: Em nhìn thấy bạn Giàng Văn Quẩy đang dán giấy lên lưng áo bạn
Giàng Thị Bình Em sẽ làm gì?
Tình huống 2: Hoàng A Chao thường xuyên viết, vẽ, bôi bẩn hoặc đánh đổ mực…
lên quần áo trang phục dân tộc khi mặc Em sẽ nói gì với bạn?
NGHỆ THUẬT TRUYềN THỐNG
củAHÀ GIANG
Hà Giang lưu giữ và phát triển nhiều loại hình nghệ thuật truyền thống Đến nơi đây, người ta không thể quên những làn điệu dân ca mượt mà qua tiếng hát Then, đàn Tính của người Tày; hát Páo dung của người Dao; hay điệu múa đậm chất núi rừng kết hợp với tiếng Khèn của người Mông; tiếng Đàn lá, Trống da của người La Chí… Nét độc đáo của những loại hình nghệ thuật này đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa của mỗi dân tộc “vùng hoa tam giác mạch”
cHủ đề
5
1 Điều gì đã góp phần tạo nên bản sắc văn hóa các dân tộc ở hà giang?
2 Kể tên một số loại hình nghệ thuật truyền thống tiêu biểu ở hà giang.
Trang 153 Đánh dấu vào loại hình nghệ thuật truyền thống mà em biết
Múa khèn
Hát then Hát Páo Dung
Nhảy sạp
4 Khoanh tròn vào chữ cái trước đáp án đúng.
Múa khèn là nghệ thuật truyền thống của dân tộc nào?
Dân tộc nào nổi tiếng với hát Then, đàn Tính?
Làn điệu dân ca của dân tộc Dao có tên là gì?
a1.dân tộc
Lô Lô
c1.hát Páo dung
b1.dân tộc Kinh
a2 dân tộc Mông
c2.hát Lượn
Trang 165 nối đạo cụ phù hợp với mỗi loại hình nghệ thuật truyền thống sau:
6 tìm hiểu về một loại hình nghệ thuật truyền thống của quê em dựa vào
những gợi ý sau:
– Tên loại hình nghệ thuật truyền thống là gì?
– Đó là nghệ thuật truyền thống của dân tộc nào?
– Khi biểu diễn cần sử dụng các đạo cụ nào?
7 giới thiệu về loại hình nghệ thuật truyền thống em đã tìm hiểu.
Trang 178 chia sẻ những việc nên làm để góp phần giữ gìn nghệ thuật truyền
thống quê hương.
NGHề đAN LÁT
Nghề đan lát ở Hà Giang mang đặc điểm riêng của từng dân tộc với các sản phẩm, mẫu mã đa dạng Các nguyên liệu chủ yếu được sử dụng là nứa, giang, vầu, tre, trúc, mây Để tạo ra được một sản phẩm hoàn thiện cần có các bước sau: chẻ nan, vót nan, đan, lát và hun khói Người đan lát
có thể tạo ra các sản phẩm khác nhau như: Gùi, quẩy tấu, dậu gánh thóc; hòm đựng quần áo; bồ đựng lúa, thúng, nong phơi
(Theo Cổng thông tin điện tử tỉnh Hà Giang)
cHủ đề
6
1 nghề đan lát ở hà giang mang đặc điểm riêng gì?
2 Kể tên một sản phẩm của nghề đan lát được nhắc đến trong bài đọc.
Câu lạc bộ hát Then
Trang 184 Đánh dấu vào tên các loại cây được dùng trong nghề đan lát.
Trang 196 Sắp xếp các ô chữ theo thứ tự các bước làm ra sản phẩm đan lát.
CHẺ NAN ĐAN VÓT NAN LÁT HUN KHÓI
7 nêu những việc nên làm khi sử dụng các sản phẩm đan lát như rổ, rá,
8 Kể tên và công dụng của các sản phẩm đan lát có trong gia đình em.
Nhà tớ có cái rổ dùng để rửa rau
Trang 20LỄ HỘI QUÊ EM
Lễ hội của đồng bào vùng cao tỉnh Hà Giang rất độc đáo Đó là lễ hội Lồng
tồng của đồng bào Tày, Nùng; lễ hội Cấp sắc của đồng bào Dao; lễ hội
Gầu Tào của đồng bào Mông; lễ hội Nhảy lửa của đồng bào Pà Thẻn; lễ
hội Mừng năm mới của dân tộc Giáy; lễ hội hoa Tam giác mạch… Lễ hội
thường chia làm hai phần: phần lễ và phần hội Phần lễ là các nghi thức
cúng lễ của thầy cúng Phần hội là hoạt động biểu diễn văn nghệ và trò
chơi dân gian Các lễ hội thường tổ chức vào mùa xuân
cHủ đề
7
1 Kể tên những lễ hội tiêu biểu ở hà giang.
2 Lễ hội có mấy phần?
Lễ hội mừng năm mới của dân tộc Giáy
3 Đánh dấu vào các lễ hội được nhắc đến trong bài đọc.
Lễ hội Gầu tào
Lễ hội Cấp sắc
Lễ hội hoa Tam giác mạch
Lễ hội Lồng tồng
Lễ hội Nhảy lửa
Lễ hội cầu Trăng
Trang 214 Lễ hội thường được tổ chức vào mùa nào trong năm?
A Mùa xuân
B Mùa hè
C Mùa thu
D Mùa đông
5 Điền các tên phần lễ, phần hội tương ứng với các bức tranh.
6 chia sẻ về lễ hội ở bản, làng, khu phố (xã, phường…) của em theo gợi ý sau:
Hoạt động Thời gian, địa điểm Tên lễ hội
Trang 227 Em thích hoạt động nào nhất trong lễ hội? vì sao?
8 thảo luận nhóm:
Tình huống 1: A Chao và A Páo cùng tham gia lễ hội Gầu tào A Chao lấy đá ném
vào chùm ngô và thóc treo trên cây Nêu Nếu là A Páo, em sẽ nói gì với A Chao?
Tình huống 2: Hai chị em Hoàng A Chung cùng xem thi cày ruộng trong lễ hội
Lồng tồng Em trai Chung đòi chạy xuống dưới ruộng nghịch Nếu em là A Chung
em sẽ làm gì?
THAM QUAN cẢNH đẸP QUÊ EM
cHủ đề
8
1 chuẩn bị một số đồ dùng cá nhân khi đi tham quan
Đánh dấu vào những đồ dùng cá nhân cần chuẩn bị khi đi tham quana
b Kể tên một số đồ dùng cá nhân khác em có thể mang đi khi tham quan ………
………
Trang 232 xây dựng một số nội quy khi đi tham quan.
Tô màu vào hình những nội quy em cần thực hiện khi đi tham quan
a
Xếp hàng khi đi tham quan
Vứt rác bừa bãi
Lắng nghe cô giáo/
hướng dẫn viên du lịch
Tách ra khỏi nhóm khi đi tham quan
Giơ tay xin phát biểu ý kiến
Hái hoa tại địa điểm tham quan
3 vẽ hoặc viết lại những điều em thích sau buổi tham quan.
Trang 244.trình bày kết quả chuyến tham quan.
a Chia sẻ với bạn về những điều em quan sát được khi đi tham quan
Khi đi tham quan
tớ đã nhìn thấy Tớ rất thích
Còn tớ nhìn thấy .
Còn tớ
b Cùng làm tờ rơi giới thiệu về cảnh đẹp quê em
Lưu ý:
– Các em viết và trang trí tên của cảnh đẹp quê em
– Nếu không có ảnh, bài viết về cảnh đẹp đó thì em có thể viết, vẽ
để trang trí
Tên cảnh đẹp
Trang 25Chịu trách nhiệm xuất bản:
Chủ tịch Hội đồng Thành viên NGUYỄN ĐỨC THÁI Tổng Giám đốc HOÀNG LÊ BÁCH
Chịu trách nhiệm nội dung:
Tổng biên tập PHAN XUÂN THÀNH
Tổ chức và chịu trách nhiệm bản thảo:
Phó Tổng biên tập NGUYỄN VĂN TÙNG Giám đốc Công ty cổ phần Đầu tư & Xuất bản giáo dục TRẦN MINH QUỐC
Biên tập nội dung: ĐẶNG THÚY HẰNG – Lê Thị Thu Thủy Thiết kế sách và trình bày bìa: ĐÀO HÀ
tHỰC HÀNH GIÁO DỤC ĐỊA PHƯƠNG 1
In xong và nộp lưu chiểu tháng năm 2020.
Công ty cổ phần Đầu tư & Xuất bản giáo dục – Nhà Xuất bản Giáo dục Việt Nam
giữ quyền công bố tác phẩm.