Kiến thức: - Kể được tên các yếu tố cấu thành bộ trang phục liền anh Quan họ.. - Trình bày được những đặc điểm của trang phục liền anh Quan họ.. Năng lực: - Nêu được ý nghĩa của trang ph
Trang 1Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
Bài 6: TRANG PHỤC LIỀN ANH QUAN HỌ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Kể được tên các yếu tố cấu thành bộ trang phục liền anh Quan họ
- Trình bày được những đặc điểm của trang phục liền anh Quan họ
2 Năng lực:
- Nêu được ý nghĩa của trang phục liền anh Quan họ
3 Phẩm chất:
- Biết trân trọng và có ý thức gìn giữ nét đẹp văn hoá của người Quan họ
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án, tài liệu tham khảo,…
- Máy tính, bảng phụ, phiếu bài tập,…
2 Học sinh:
- Đọc, nghiên cứu và chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Trang 2*
Hoạt động 1 : Mở đầu
Quan sát hình 6.1, ảnh trang phục liền anh, liền chị Quan họ Theo em, bộ trang phục của liền anh
có gì khác biệt so với bộ trang phục của liền chị Quan họ?
Trang 3- GV dẫn vào bài mới
*
Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức
- GV yêu cầu học sinh đọc phần kiến
thức mới
? Trình bày đặc điểm của áo, quần liền
anh quan họ?
- HS: suy nghĩ, trả lời
- HS: nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức
1 Áo, quần liền anh Quan họ
Bên cạnh lời ca tiếng hát, văn hoá giao tiếp thì trang phục cũng chiếm một vị trí rất quan trọng trong văn hoá Quan họ Cũng giống như trang phục của liền chị Quan
họ, trang phục của liền anh Quan
họ là trang phục ngày hội của đàn ông Việt xưa
Bộ trang phục của liền anh toát lên vẻ đẹp thanh lịch với chiếc áo năm thân cổ đứng, dài tới quá đầu gối, được gọi là “áo the hay áo lương” Áo gồm có hai lớp, chiếc
áo dài bên ngoài thường có màu đen, chất liệu là lương hoặc the Còn lớp trong bằng lụa màu vàng chanh, màu xanh cốm hoặc xanh lá
mạ non, ngắn hơn lớp ngoài (trốn vạt), gọi là áo kép
Quần trong trang phục liền anh
Trang 4?Em hãy kể tên và nêu đặc điểm
những yếu tố cấu thành bộ trang phục
liền anh Quan họ?
- HS: suy nghĩ, trả lời
+ Khăn xếp là một dải khăn bằng lụa
hoặc nhiễu màu đen, các liền anh Quan
họ dùng để đội trên đầu Mỗi lần đội,
người ta tự quấn sao cho những nếp
gấp chồng lên nhau và tuân theo quy
tắc là có 5 vòng, tượng trưng cho người
quân tử (Nhân Nghĩa Lễ Trí
-Tín)
+ Chiếc ô lục soạn: Ô có gọng và cán,
có thể giương lên hoặc cụp xuống, các
nan gọng của ô từ tâm cho đến vành
Quan họ là quần dài, màu nâu hoặc đen, trắng, ống rộng, dài tới mắt cá chân và được gọi là quần ống sớ Trước đây, chất liệu vải dùng để may quần thường là diềm bâu, trúc bâu trắng, lụa chuội, đũi,
2 Các phụ kiện trong trang phục liền anh Quan họ.
Cùng với “áo lương, áo the” hay quần ống sớ, trang phục liền anh Quan họ không thể thiếu các phụ kiện như: khăn xếp, ô lục soạn, guốc mộc
Trang 5ngoài tạo một hình vòng cung Ô còn
là vật dùng để trang điểm, khi cầm ô, các liền anh Quan họ bao giờ cũng cầm hơi chếch qua vai để cho khuôn mặt hiện lên ở giữa lòng ô, biểu hiện sự chững chạc của bậc quân tử
+ Quan họ liền anh thường đi guốc mộc Guốc được đẽo từ gỗ hay gộc tre
có quai vắt ngang Quai làm từ da trâu, da bò hoặc sợi gai tết lại Về sau
có thêm giày Gia Định, làm bằng vải dày nhiều lớp hoặc bằng da, mũi giày tròn hoặc nhọn và hắt cong lên Guốc mộc hay giày Gia Định tạo thêm vẻ đĩnh đạc cho các liền anh mỗi khi vào cuộc hát
- HS: nhận xét, bổ sung
- GV nhận xét, đánh giá, chốt kiến thức
*
Hoạt động 3 : Luyện tập
1 Trình bày ý nghĩa của trang phục
Trang 6liền anh Quan họ trong văn hoá Quan
họ ở Bắc Ninh
2 Chia sẻ những việc em nên làm để
góp phần giữ gìn văn hoá trang phục
Quan họ
*
Hoạt động 4 : Vận dụng
1 Vẽ tranh hoặc sưu tầm tranh ảnh về
trang phục liền anh Quan họ
2 Em hãy viết một đoạn văn thuyết
minh để giới thiệu về trang phục của
liền anh Quan họ
4 Củng cố:
- GV hệ thống kiến thức cần nhớ
5 Hướng dẫn về nhà:
- Hoàn thiện: luyện tập, vận dụng
- Chuẩn bị: Bài 7: Đặc trưng lối hát của DCQH
Trang 7Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
Bài 7: ĐẶC TRƯNG LÓI HÁT CỦA DÂN CA QUAN HỌ
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Trình bày được đặc trưng cơ bản của lối hát Quan họ gồm có bốn yếu tố: vang, rền, nền, nảy
2 Năng lực:
- Nhận biết được các yếu tố “vang, rền, nền, nảy” trong các bài hát Quan họ
- Hát đúng giai điệu, lời ca một bài Dân ca Quan họ Bắc Ninh
Trang 83 Phẩm chất:
- Biết trân trọng và gìn giữ các đặc trưng trong lối hát của Dân ca Quan họ Bắc Ninh
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án, tài liệu tham khảo,…
- Máy tính, bảng phụ, phiếu bài tập,…
2 Học sinh:
- Đọc, nghiên cứu và chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Trang 9*
Hoạt động 1 : Mở đầu
?Lắng nghe và hát lại một số trích
đoạn hát Quan họ?
- GV dẫn vào bài mới
*
Hoạt động 2 : Hình thành kiến thức
- GV yêu cầu học sinh đọc phần kiến
thức mới
- GV tổ chức thảo luận nhóm
+ Nhóm 1,3 Em hiểu thế nào là lối hát
đối giọng giữa cặp nam và cặp nữ trong
Dân ca Quan họ?
+ Nhóm 2,4 Em hãy kể tên và giải thích
bốn yếu tố chính trong lối hát của Quan
họ.
- Trong Quan họ truyền thống, đôi liền anh đối đáp với đôi liền chị Bên xướng và bên đối hát đối đáp với nhau bằng một bài hát có cùng giai điệu nhưng khác nhau về lời ca, không có nhạc đệm Ở mỗi đôi hát được phân chia vị trí rõ ràng, một người hát chính còn một người hát phụ
và đặc biệt phải tuân theo luật nam tòng nữ
- Đặc trưng cơ bản của lối hát Quan
Trang 104 Củng cố:
- GV hệ thống kiến thức cần nhớ
5 Hướng dẫn về nhà:
- Hoàn thiện: luyện tập, vận dụng
- Chuẩn bị: Bài 8: Dân số và sự gia tăng dân số của tỉnh Bắc Ninh