Kiến thức: - Biết được một số nét cơ bản về Văn Miếu Bắc Ninh: thời gian ra đời, địa điểm, các di vật quý hiếm 2.. Năng lực: - Trình bày được một số hoạt động chủ yếu tại Văn Miếu Bắc Ni
Trang 1Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
Bài 2: VĂN MIẾU BẮC NINH
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Biết được một số nét cơ bản về Văn Miếu Bắc Ninh: thời gian ra đời, địa điểm, các di vật quý hiếm
2 Năng lực:
- Trình bày được một số hoạt động chủ yếu tại Văn Miếu Bắc Ninh, thể hiện truyền thống hiếu học, khoa bảng luôn được người Bắc Ninh tôn vinh, trao quyền
- Biết tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng
3 Phẩm chất:
- Tự hào về truyền thống lịch sử quê hương; bồi dưỡng tình yêu quê
- Có thái độ trân trọng giá trị văn hóa tỉnh Bắc Ninh
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án, tài liệu tham khảo,…
- Máy tính, bảng phụ, phiếu bài tập,…
2.Học sinh:
- Đọc, nghiên cứu và chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
* Hoạt động 1: Mở đầu
- Gv cho học sinh xem một số bức tranh về
Trang 2Văn Miếu Bắc Ninh
?Em thấy đây là địa danh nào?
- GV: Danh nhân thời phong kiến nếu xét theo địa danh, địa giới hành chính Kinh Bắc, riêng về khoa bảng thì đã có tới gần
700 vị đỗ đại khoa, hàng nghìn cử nhân,
tú tài Đây là một trong những vùng đất
có số lượng người đỗ đạt cao nhất cả nước Vùng đất Bắc Ninh có “Trạng nguyên khai khoa”, có “Tứ nguyên”, có người được vinh phong “Lưỡng quốc Trạng nguyên” và có nhiều vùng đất, gia đình, dòng họ khoa bảng.
?Từ những thông tin nêu trên, em có cảm nghĩ gì về một trong những giá trị truyền thống của quê hương Bắc Ninh - Kinh Bắc?
- GV dẫn vào bài học.
* Hoạt động 2: Hình thành kiến thức
?Văn Miếu Bắc Ninh được xây dựng thời kỳ nào? Em hãy nêu mục đích, ý nghĩa của việc xây dựng Văn Miếu Bắc
Trang 3?Chính quyền tỉnh Hà Bắc trước kia và
tỉnh Bắc Ninh ngày nay đã làm gì để
bảo tồn Văn Miếu Bắc Ninh?
- Để bảo tồn Văn Miếu, tỉnh Hà Bắc
trước kia và tỉnh Bắc Ninh ngày nay đã
nhiều lần tu bổ, tôn tạo, phục hồi Đến
nay Văn Miếu Bắc Ninh đã được khôi
phục lại gần như hoàn chỉnh.
1 Sự ra đời của Văn Miếu Bắc Ninh
- Thời kì xây dựng: Vào thời Lê Sơ (1428 – 1527)
- Địa điểm: Xây dựng tại Thị Cầu thuộc tổng Đỗ Xá, huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn, xứ Kinh Bắc
- Mục đích: Nhằm tôn thờ các bậc Tiên thánh, Tiên sư của đạo No như: Khổng tử, Nhan Hồi, Tăng Sâm, Tư Tư, Mạnh Tử,… Đồng thời đây cũng là nơi vinh danh những bậc hiền tài của quê hương
- Ý nghĩa: Là minh chứng thể hiện truyền thống hiếu học, khoa bảng của quê hương
- Văn Miếu Bắc Ninh được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp Quốc Gia vào năm 1988, đã và đang trở thành trọng điểm di tích lịch sử, không gian văn hóa linh thiêng thu hút khách tham quan trong và ngoài
Trang 4Cổng Văn Miếu Bắc Ninh
- GV chiếu hình ảnh toàn cảnh Văn Miếu
- Tổng thể công trình gồm: Tam quan, Bái
đường, Bìa bình phong, Tiền Tế, Ông
muống, Hậu đường
- GV chia lớp thành 6 nhóm, yêu cầu mỗi
nhóm tìm hiểu một nội dung
- GV yêu cầu các nhóm tìm hiểu SGK và
trình bày phần nội dung mình được giao
vào bảng nhóm
- GV cho hs thảo luận nhận xét
- GV đánh giá kết quả hoạt động của HS
Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành
cho học sinh
tỉnh
2 Cấu trúc, cảnh quan của Văn Miếu Bắc Ninh
- Tam quan Văn Miếu Bắc Ninh nằm dưới chân núi Phúc Sơn, được xây dựng đơn giản Khối cổng chính giữa có 2 tầng, 8 mái Hai bên khối cổng chính có hai trụ biểu, đỉnh trụ trang trí con nghê chầu, thân trụ phía trên trang trí các ô lồng đèn, giữa là
ô trang trí câu đối, đế thắt dạng cổ bồng Giữa khối cổng chính và trụ biểu là cổng phụ
- Sau Tam quan ở chính diện có bia bình phong “Bắc Ninh tỉnh trùng tu Văn miếu bi ký” khắc dựng năm
1928, kích cỡ 270 x 320 cm Trong văn bia có đoạn viết về ý nghĩa xây dựng Văn miếu là “để tôn thờ các vị
Trang 5*
Hoạt động 2 : Luyện tập
?Giới thiệu về sự hình thành của Văn
Miếu Bắc Ninh?
Văn miếu được xây dựng nhằm mục
đích tôn thờ các bậc Tiên thánh, Tiên sư
của đạo Nho như: Khổng tử, Nhan Hồi,
Tăng Sâm, Tử Tư, Mạnh Tử, Đồng thời,
đây cũng là nơi vinh danh những bậc hiền
tài của quê hương.
Bắc Ninh là vùng đất hiếu học, có
nhiều người đỗ đại khoa nên Văn miếu
được xây dựng từ rất sớm.
Theo các nguồn sử liệu và di tích còn
tiên hiền tiên triết, chấn hưng và khuyến khích thuần phong, văn học, duy trì điều tốt cho đời sau nhằm biểu dương những người xuất chúng phi thường, có học vấn, thông kim bác cổ, đỗ đạt lưu danh, cổ vũ sự nghiệp giáo dục, chấn hưng đạo đức cho hàng vạn năm”
- Bái đường là nơi đặt bàn thờ và hai tấm bia đá có tên “Bắc Ninh tỉnh quan viên cung tiến” (dựng năm 1896) và “Trùng tu Bắc Ninh bi đình ký” (dựng năm 1912)
- Trung tâm di tích là toà Tiền đường phía trước mở cửa bức bàn 3 gian giữa, hai gian bên trổ cửa hình chữ Thọ Bờ nóc xây chỉ, hai đầu đắp rồng hoá, chính giữa là đôi rồng chầu mặt nguyệt Tiền đường là nơi dâng hương, lễ vật, tổ chức các cuộc
tế lễ của các vị chức sắc và khoa mục trong tỉnh
- Hậu đường nằm phía sau Tiền tế Đây là nơi thờ Khỏng Tử, Tứ phối
và các bậc Tiên hiền
- Hai bên Tiền tế là dãy Tả vu, Hữu
vu là nơi thờ các Cử nhân, Tú tài của đất Kinh Bắc
Trang 6lại cho biết: Vào thời Lê sơ (1428
-1527), Văn Miếu Bắc Ninh được xây
dựng tại Thị Cầu thuộc tổng Đỗ Xá,
huyện Võ Giàng, phủ Từ Sơn, xứ Kinh
Bắc Đây là thời kì hưng thịnh nhất của
Nho giáo và khoa cử Hán học ở nước ta,
trong đó có công lao của nhiều nhà khoa
bảng là người con của quê hương Bắc
Ninh - Kinh Bắc.
4 Củng cố:
- GV hệ thống kiến thức cần nhớ
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài, viết đoạn văn giới thiệu về sự hình thành Văn Miếu Bắc Ninh
- Đọc và chuẩn bị bài mới: Bài 2: Văn Miếu Bắc Ninh (tiết 2)
Trang 7
Ngày soạn: …/…/…
Ngày dạy: …/…/…
Bài 2: VĂN MIẾU BẮC NINH
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
- Biết được một số nét cơ bản về Văn Miếu Bắc Ninh: thời gian ra đời, địa điểm, các di vật quý hiếm
2 Năng lực:
- Trình bày được một số hoạt động chủ yếu tại Văn Miếu Bắc Ninh, thể hiện truyền thống hiếu học, khoa bảng luôn được người Bắc Ninh tôn vinh, trao quyền
- Biết tìm kiếm, sưu tầm được tư liệu để phục vụ cho bài học và thực hiện các hoạt động thực hành, vận dụng
3 Phẩm chất:
- Tự hào về truyền thống lịch sử quê hương; bồi dưỡng tình yêu quê
- Có thái độ trân trọng giá trị văn hóa tỉnh Bắc Ninh
II Thiết bị dạy học và học liệu
1 Giáo viên:
- Sách giáo khoa, giáo án, tài liệu tham khảo,…
- Máy tính, bảng phụ, phiếu bài tập,…
2.Học sinh:
- Đọc, nghiên cứu và chuẩn bị bài theo hướng dẫn của GV
III Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức:
2 Kiểm tra bài cũ:
3 Bài mới:
Trang 8Hoạt động của GV và HS Dự kiến sản phẩm
*
Hoạt động 1 : Hình thành kiến thức
- GV chiếu 1 số hình ảnh cổ vật
? Tại sao 12 bia đá ở Văn Miếu Bắc Ninh
đều có tên gọi là “Kim bảng lưu phương”
- GV yêu cầu các nhóm tìm hiểu SGK và
trình bày phần nội dung mình được giao
- GV cho hs thảo luận nhận xét
- GV đánh giá kết quả hoạt động của HS
Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành
cho học sinh
GV giới thiệu về việc tổ chức tế lễ tại Văn
Miếu
? Việc xin chữ của học sinh tại Văn Miếu
phản ánh truyền thống gì của người Bắc
Ninh.
? Em hãy kể tên các hoạt động chính
diễn ra tại Văn Miếu Bắc Ninh
- GV yêu cầu các nhóm tìm hiểu SGK và
trình bày phần nội dung mình được giao
3 Những cổ vật quý trong Văn Miếu Bắc Ninh
- Văn Miếu Bắc Ninh hiện còn lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị Trong đó, quý nhất là 12 bia đá “Kim bảng lưu phương” (Bảng vàng lưu danh thơm), đều khắc năm 1889 và được
để trong Bi đình của Văn miếu
- Ngoài ra, tại Văn Miếu Bắc Ninh còn lưu giữ 03 bia đá khác
- Những tấm bia đá ở Văn miếu Bắc Ninh là những trang lịch sử văn hoá
- giáo dục, những cứ liệu vô cùng giá trị giúp nghiên cứu về lịch sử của thế hệ cha ông tỉnh Bắc Ninh
4 Một số hoạt động tôn nghiêm giàu tính văn hóa, giáo dục tại Văn Miếu Bắc Ninh
- Trước năm 1945, việc tổ chức tế lễ tại Văn miếu vào dịp “xuân thu nhị kì”, được ấn định vào các ngày Đinh đầu tháng 2 và đầu tháng 8 âm lịch,
là sự kiện quan trọng của tỉnh nên được chuẩn bị chu đáo Tham gia tế
Trang 9- GV cho hs thảo luận nhận xét
- GV đánh giá kết quả hoạt động của HS
Chính xác hóa các kiến thức đã hình thành
cho học sinh
* Hoạt động 2: Luyện tập
Câu 1 Nêu một số cổ vật quý hiếm tại Văn
Miếu Bắc Ninh
Câu 2 Tỉnh Bắc Ninh đã làm gì để giữ gìn
và phát huy giá trị văn hóa của Văn Miếu
Bắc Ninh
* Hoạt động 3: Vận dụng
1 Em tập làm hướng dẫn viên: Giới
thiệu khái quát về Văn Miếu Bắc Ninh
2 Là học sinh của vùng đất hiếu học,
khoa bảng, em sẽ làm gì để phát huy
truyền thống hiếu học, khoa bảng của
quê hương Bắc Ninh - Kinh Bắc
lễ là các quan đầu tỉnh và các địa phương
- Hiện nay, cứ vào ngày rằm tháng Giêng hàng năm, lãnh đạo tỉnh và câu lạc bộ những người con Bắc Ninh đỗ đạt cao đều tổ chức lễ dâng hương trang nghiêm tại Văn miếu
- Vào những dịp khai giảng năm học mới, trước và sau các kì thi học sinh giỏi các cấp hay tổng kết năm học, nhiều nhà trường trên địa bàn tỉnh đều tổ chức các đoàn giáo viên và học sinh đến Văn miếu dâng hương, báo công, tham quan dã ngoại, nghe nói chuyện chuyên đề về truyền thống hiếu học, khoa bảng của tỉnh
Trang 104 Củng cố:
- GV hệ thống kiến thức cần nhớ
5 Hướng dẫn về nhà:
- Học bài, hoàn thiện phần luyện tập, vận dụng
- Ôn tập chuẩn bị thi giữa kì I