“Tôi là Demos Shakarian” Ông ta đi vòng qua phía bên kia xe và giữ cánh cửacho một phụ nữ xinh xắn có mái tóc màu sẫm bước ra “còn đây là vợ tôi, Rose” Chúng tôi giải thích cho họ biết r
Trang 1Những Người Hạnh Phúc Nhất Trần Gian
Tác giả: John & Elizabeth Sherrill
Câu chuyện về cuộc đời Demos Shakarian dướingòi bút JOHN & ELIZABETH SHERRILL
NHỮNG NGƯỜI HẠNH PHÚC NHẤT TRẦNGIAN là một câu chuyện làm cho bạn cười, làm chobạn khóc, làm cho đức tin bạn được gây dựng Bạn
sẽ cùng đi với Demos
Khi anh ta tán tỉnh cô Rose Gabrielian, theo cách củangười Ạc-mê-ni
Khi anh ta cân nhắc những lời tiên tri “không có ýnghĩa rõ ràng”
Khi anh ta và Rose đối diện với sự mất mát bithương về đứa con gái nhỏ
Khi anh ta đối phó với tiếng kêu khóc của công việc,khi anh khám phá một căn bệnh truyền nhiễm ghêgớm trong các bầy bò sữa của mình, đương đầu với
sự chống đối của gia đình trong khi tìm kiếm ý muốncủa Đức Chúa Trời dành cho đời sống mình
Câu chuyện về cuộc đời của Demos chia sẻ một bíquyết mạnh mẽ mà hết thảy những người tin Chúacần phải biết để sống còn qua những giờ phút khókhăn Để khám phá được cách trở thành nhữngngười hạnh phúc nhất trên trần gian này
Trang 2
Lời Nói Đầu
Vào một ngày u ám giữa tháng mười hai 1960,chúng tôi lái chiếc xe trung của mình lùi vào cạnhchỗ đậu xe cuối cùng nằm phía trước khách sạnPresident ở Thành phố Atlantic
Vài giây sau một chiếc Cadillac du lịch sờn cũ mangbiển số California quẹo vào chỗ trống cạnh bênchúng tôi và một người đàn ông to lớn với chiếc nóncao bồi rộng vành bước ra Ông ta chìa bàn tay to,đầy sẹo vì lao động ra, và nói
“Tôi là Demos Shakarian”
Ông ta đi vòng qua phía bên kia xe và giữ cánh cửacho một phụ nữ xinh xắn có mái tóc màu sẫm bước
ra “còn đây là vợ tôi, Rose”
Chúng tôi giải thích cho họ biết rằng chúng tôi lànhững phóng viên của tờ báo Guidefosts được phâncông để tìm hiểu việc nói tiếng lạ, chúng tôi cũng lẹlàng nói cho họ biết rằng chúng tôi đến đây “chỉ đểxem qua”
Chúng tôi đã có một cuộc xem qua “ra trò” Kháchsạn President là hiện trường của tuần lễ hội đồnggiáo hạt của một tổ chức được gọi là Hội ThôngCông Trọn Vẹn Quốc Tế Của Các Doanh Nghiệp CơĐốc, (Full Gospel Business Men’s FellowshipInternational) là tổ chức mà Demos là người sánglập và là chủ tịch
Hàng ngàn người ở vùng bờ biển phía đông đã đến
Trang 3thành phố Atlantic, một số thì để gặp gỡ con ngườixuất thân từ trang trại với màu da rám nắng trongchiếc nón rộng vành, một số muốn trao đổi nhữngcâu chuyện về điều Đức Thánh Linh đang làm việctrong đời sống họ, và một số người khác, cũng nhưchúng tôi chỉ để xem qua, có một chút kính sợ nhưngvới hoài nghi nhiều hơn
Hãy coi chừng chủ nghĩa cảm xúc, chúng tôi cảnhgiác nhau việc kêu lớn tiếng, đưa tay cao, những lờilàm chứng cuồng nhiệt, là những kỹ thuật hao tốnthời gian để đẩy một đám đông vào tình trạng kíchđộng
Chúng tôi đã theo dõi Song chẳng có điều nàothuộc loại kích động ấy xảy ra Từ phía trước phòngkhiêu vũ của khách sạn, ông Demos hướng dẫn buổinhóm với sự nhạy cảm im lặng của một người ngheđược tiếng nói mà chúng tôi không thể nghe Thay vìnhững lần lộn lạo mà chúng tôi đã chờ đợi, một sựvui mừng được kiềm chế và trật tự đang điều khiểnbuổi nhóm Tự mình bọc giáp lấy mình để phòngchống những loại kích động đã chẳng thấy xảy đến,chúng tôi chẳng có lý do gì để chống lại tình yêuthương đã thật sự chạm đến và làm mềm lòng chúngtôi, thế là cùng với hàng trăm người khác, chúng tôibắt đầu bước đi trong Thánh Linh Trong vòng mườilăm năm kể từ tháng mười hai năm ấy, chúng tôi đitheo phong trào Ngũ Tuần đã phát triển ở nhiều nơi
Trang 4trên thế giới, bởi vì chúng tôi tìm thấy đây chính lànhững câu chyện tốt đẹp, là những sự phấn khích,những đời sống được thay đổi rất thực tế trong hộithánh ngày nay Và chúng tôi bắt đầu chú ý một điềuthú vị Bất cứ nơi nào chúng tôi trò chuyện vớinhững người có đức tin sống động như những ngườinam, người nữ, người trẻ tuổi hoặc lớn tuổi, ngườiThiên Chúa Giáo La mã và hội Mennonite, từ giờ nàysang giờ khác, câu chuyện luôn luôn bắt đầu vớinhóm các doanh nhân lạ thường này là một nông gianuôi bò sữa xuất thân từ Downey Bang California tên
là Demos Shakarian
Làm thế nào điều đó có được, chúng tôi tiếp tục tựhỏi, điều gì đã khiến cho một người hay cả thẹn, diễnđạt không trôi chảy, với một nụ cười dịu dàng từ tốn,một người đàn ông dường như chẳng khi nào vộivàng, dường như ngày hôm nay chẳng bao giờ phảibiết rằng ngày mai mình sẽ ở đâu, lại có một ảnhhưởng trên hàng triệu người? Chúng tôi quyết địnhphỏng vấn con người đó để tìm ra sự thật
Nói dễ nhưng làm lại rất khó Ông Demos có lẽ đangsống ở Boston, Bangkok hoặc Bá Linh và ôngthường không trả lời thư từ Nhưng suốt bốn nămqua chúng tôi đã thu xếp một số chuyến viếng thăm.Ông Demos và bà Rose đã đến miền Đông để gặp
gỡ chúng tôi, và về sau chúng tôi gặp nhau trong cănnhà gỗ của một người bạn ở Thụy sĩ Chúng tôi đã
Trang 5làm việc tại Conaco và Palm Springs Chúng tôi tròchuyện trong những xe hơi, ở những sân bay vàtrong những nhà hàng Ạc-mê-ni Thú vị nhất là thờigian chúng tôi ở lại với ông Demos và bà Rose tạinhà của họ ở Downey, cũng chính là ngôi nhà nhỏ
mà họ đã xây năm 1934 khi đứa con đầu tiên của họ
ra đời Ngôi nhà của thân phụ ông Demos kế bên, đãtrống vắng từ khi cha ông qua đời Đó là căn nhàrộng lớn với nhiều phòng hơn, nhưng Demos và bàRose - vâng, chắc chắn đã có nhiều kỷ niệm trongngôi nhà nhỏ này
Dần dần chúng tôi đã bắt đầu hiểu rõ bí quyết củaông Demos
Một phần trong ngôi nhà đó gia đình ông đã mangtheo từ Ạc-mê-ni Quốc gia Cơ đốc giáo cổ nhất này,cũng là một đất nước đã chịu đau khổ nhiều nhất vìniềm tin của mình Và bởi cớ sự chịu đựng đau đớn
họ đã hiểu biết Chúa cách sâu xa
Đó là một sự hiểu biết sâu xa hơn bất cứ một quốcgia hay dân tộc nào Đó là một bí quyết mà mỗingười trong chúng ta cần phải biết, bởi vì khi thựchiện bí quyết đó, như lời ông Demos nói “dầu chohoàn cảnh của thế giới xung quanh chúng ta có rasao, chúng ta vẫn sẽ là những người hạnh phúc nhấttrên trần gian này”
Tháng mười một , năm 1975
Trang 6
John và Elizabeth Sherrill
Tuyển tập Lilncoln , Virginia
Sứ Điệp Từ Bên Kia Dãy Núi
Một buổi sáng nọ, Rose và tôi đang trên đường lái
xe xuyên qua thành phố Los Angeles trở về nhà, bấtchợt tôi có một khao khát muốn ra khỏi xa lộ và chạyngang qua nhà nơi nội tôi, ông Demos, đã sống khiông đến Hoa kỳ lần đầu tiên
Sau bốn mươi hai năm chung sống, Rose đã quenvới những ước muốn bất chợt nầy, vì vậy dầu đã mộtgiờ sáng, nàng vẫn không nói một lời khi tôi quẹoxuống đoạn đường dốc và chạy vào khu vực thườngđược gọi là khu chung cư Los Angeles Căn nhà tô ximăng vuông vức nay không còn tọa lạc ở số 919đường Boston nữa Ngồi một lát trong xe, chúng tôinhìn ra chung quanh ngôi chung cư mới đã thay thếhàng xóm xưa cũ Đoạn tôi quay xe lại và hướngthẳng ra xa lộ
Nhưng những kỷ niệm miên man về ông nội đã theotôi suốt buổi tối với thời tiết nóng bức tại California.Tôi biết vì sao đêm nay tôi cần phải thực hiện chyến
đi vòng ấy Chính vì một lời tiên tri mà Rose và tôi đãđược nghe trước đấy vào buổi chiều Chúng tôi đã
dự buổi nhóm của Hội Thương Gia Phúc Âm TrọnVẹn (Full Gospel Business Men) tại Beverlig Hills,
Trang 7nơi có một người đã nói tiên tri, tuyên bố rằng đangnói ra chính những lời của Đức Chúa Trời, cho biếtmột cơn bách hại lớn cho các Cơ đốc nhân chẳngbao lâu sẽ xảy ra tại nhiều nơi trên thế giới, kể cảLiên Bang Hoa kỳ
Chúng ta hiểu thế nào về một lời tuyên bố như vậy?Gia đình tôi đã hiểu gì về một sứ điệp tương tự cáchđây một thế kỷ? Bởi vì lúc đó cũng từng có một lờitiên tri như vậy, và kể từ đó mọi sự đã xảy ra trongcuộc đời của ông nội tôi, cuộc đời của cha tôi và tôiđều là kết quả của việc đã coi trọng lời tiên tri ấy
Đã hai giờ sáng khi tôi rẽ vào lối đi trong sân nhàmình tại Downey, giờ trăng sáng tỏa khắp thật thú vịcho giấc ngủ Tôi là một người hay thức khuya màRose không thể đợi nỗi
Vì vậy nàng lên giường khi tôi kéo chiếc ghế cũ kỹ ởphòng khách lại gần cửa sổ, và ngồi xuống đó trongđêm tối, thả tâm trí lang thang trở về quá khứ
Tôi chưa được biết ông nội Demos của mình, ông cụ
đã qua đời trước khi tôi được sinh ra, nhưng tôi đãtừng nghe cả ngàn lần những câu chuyện về ông.Tôi biết từng chi tiết tường tận đến nỗi khi đang ngồiđây nhìn ra những chiếc lá của cành cam ẩn bạcdưới ánh trăng, dường như tôi nhìn thấy phong cảnh
ở một vùng đất khác, thật xa và thật xưa Đối với mộtngười Ạc-mê-ni việc ấy không có gì là khó Chúng tôi
là những con người của Cựu ước, quá khứ và hiện
Trang 8tại vì vậy dệt vào nhau đến nỗi điều đã diễn ra cáchđây một trăm năm hoặc một nghìn năm, hai nghìnnăm vẫn thực hữu đối với chúng tôi như những ngàytháng rõ ràng trên tờ lịch
Tôi từng được nghe tả thường xuyên đến nỗi có thểthật sự tìm thấy ngôi làng nhỏ bé thuộc vùng Karakala nằm vững chắc ở vùng đồi thấp, dưới chânngọn Ararát là ngọn núi, mà Kinh Thánh cho chúng
ta biết nơi chiếc tàu của Nô-ê đã tấp vào đó Nhắmmắt lại, tôi thấy những ngôi nhà bằng đá, các chuồnggia súc, và những kho thóc, nhà trại một gian, nơiông nội Demos của tôi đã sống Trong gian nhà đó,năm cô con gái của ông được sinh ra, mà không cómột cậu con trai nào cả, đó là nỗi ô nhục giữa vòngnhững người Ạc-mê-ni cũng giống như nỗi ô nhụcgiữa ruộng đồng những người Ysơraên kia
Tôi hình dung ông nội đi bộ đến nhà thờ mỗi buổisáng Chúa nhật cùng với năm cô con gái nhỏ Mặcdầu phần đông người Ạc-mê-ni đều theo ChánhThống Giáo, ông tôi và nhiều người khác ở tại Karakala lại là những tín đồ của giáo hội Trưởng lão Tôi
có thể thấy ông lúc đang băng qua làng để đến nhàthờ nơi hội chúng đang nhóm lại trong ngày Chúanhật đặc biệt đó, đầu ngẩng cao mang nỗi sỉ nhụcthinh lặng
Chính vì nhu cầu lớn lao của ông mà tôi dường nhưluôn ngạc nhiên vì ông cụ đã không thừa nhận ngay
Trang 9sứ điệp lạ lùng đang từ từ lan khắp vùng núi gầnnăm mươi năm Sứ điệp ấy được những người Ngamang đến, ông tôi cũng khá ưa thích những ngườiNga, ông chỉ quá khôn ngoan để chấp nhận nhữngcâu chuyện của họ về những phép lạ Người Ngađến trong những chiếc xe lưu động dài, với các toa
có mui che Họ ăn mặc cũng giống như người dânchúng tôi, trong những chiếc áo cao cổ dài đến đầugối, thắt lưng bằng những dây gai có núm tua,những người đàn ông đã có gia đình trang điểmbằng cách để râu rậm Người Ạc-mê-ni nghe hiểuđược họ không có gì khó khăn, vì hầu hết người dânchúng tôi cũng nói tiếng Nga Họ lắng nghe nhữngcâu chuyện về điều mà người Nga gọi là “sự tuôn đổcủa Đức Thánh Linh” trên hàng trăm ngàn người Cơđốc theo giáo hội Chánh Thống Nga Những ngườiNga đã đến như những người mang theo nhữngtặng phẩm Tặng phẩm của Đức Thánh Linh, là điều
họ muốn được chia xẻ Tôi có thể nghe ông bà nộitôi trò chuyện đến khuya sau một trong nhữngchuyến viếng thăm ấy, ông tôi chắc đã nói, người taphải công nhận rằng mọi điều mà người Nga đangnói đều là những điều thuộc về Thánh Linh
“Tôi muốn nói sự chữa lành có trong Kinh Thánh,việc nói tiếng lạ cũng có, lời tiên tri cũng vậy Chỉ cóđiều là toàn thể sự việc nghe không có vẻ Ạc-mê-nichút nào” Bằng câu nói ấy hẳn ông muốn nói đến sự
Trang 10đáng tin cậy, tính trung thực thực tế
Và bà nội tôi, lòng lúc nào cũng nặng nề, hẳn đã nói
“ông biết đấy khi ông nói về các lời tiên tri và sựchữa lành là ông đang nói đến phép lạ”
“Phải”
“Nếu có bao giờ chúng ta được nhận lãnh ThánhLinh theo cách ấy, thì ông nghĩ rằng chúng ta có thểcầu xin một phép lạ chăng?”
“Bà muốn nói đến việc có một đứa con trai phảikhông?”
Thế rồi có lẽ bà tôi đã bật khóc Tôi biết một điều, đó
là vào một buổi sáng nắng đẹp tháng năm năm
1891, bà nội tôi đã khóc nức nở
Qua nhiều năm một số các gia đình sống tại Karakala đã bắt đầu thừa nhận sứ điệp của những ngườiNga theo Ngũ Tuần (Pentecostal) người em rể củaông tôi là Magardich Mushegan, lúc bấy giờ là mộttrong số những người ấy Ông đã nhận báp tembằng Thánh Linh và trong những chuyến thăm viếngthường xuyên ở tại trang trại Shakarian, hẳn ông đãnói về niềm vui mới mẽ trong đời sống mình, đượcđặt nền tảng trên Thánh Kinh
Trong cái ngày đặc biệt đo, ngày 25 tháng 5 năm
1891 Bà nội tôi và các phụ nữ khác đang may vátrong một góc phòng của gian nhà trại Bà vẫn cốgắng may, nhưng nước mắt cứ tiếp tục tuôn rơi trênmảnh vải đặt nơi lòng bà
Trang 11Bên kia gian phòng, kế bên cửa sổ, nơi có ánh sángtốt, Magradich Mushegan đang ngồi với quyển KinhThánh mở rộng trên gối
Thình lình, Magardich đóng sầm quyển Kinh Thánhlại, ông đứng lên và băng qua gian phòng Ông đếnđứng trước mặt bà tôi, hàm râu đen rậm động đậylên xuống vì sự kích động
“Goolisar”, ông Magardich nói “Đức Chúa Trời vừaphán cùng tôi!”
Bà tôi ngồi thẳng lên “vâng, sao cơ, Magardich?”
“Ngài phán với tôi một sứ điệp dành cho chị” Ôngnói “Goolisar, đúng một năm sau chị sẽ sanh một bétrai”
Khi ông nội tôi từ ngoài đồng trở về, bà tôi đón ông ởcửa với tin nóng bỏng về lời tiên tri lạ lùng Lòng vuimừng muốn tin nhưng vẫn còn hoài nghi, ông tôikhông nói gì cả, ông chỉ mỉm cười khẽ rùn vai, vàđánh đấu những ngày tháng trên tờ lịch
Ngày tháng trôi qua bà tôi đã có thai Đến lúc nàymọi người ở Kara kala đều đã biết lời tiên tri ấy Cảlàng hồi hộp chờ đợi Thế rồi vào ngày 25 thángnăm, năm 1992, đúng một năm kể từ lúc lời tiên triđược ban ra, bà tôi sinh một bé trai
Lần đầu tiên gia đình tôi chạm trán với Thánh Linhtheo cách riêng tư như vậy Mọi người ở tại Karakala đều đồng ý rằng việc chọn tên cho cậu bé làđúng hoàn toàn: Cậu sẽ được gọi là Ysác, bởi vì cậu
Trang 12cũng giống như đứa con trai mong đợi lâu ngày củaÁpraham, đứa trẻ của lời hứa
Tôi quả quyết rằng ông tôi là một người đàn ông tựhào và hạnh phúc khi dẫn bộ cả gia đình mình đếnnhà thờ mỗi Chúa nhật sau khi Ysác được sanh ra.Nhưng ông tôi vốn có tính cứng cỏi trong con ngườimình Cũng như những người Ạc-mê-ni ông tự xemmình là người có một tâm trí quá cứng rắn để có thể
dễ dàng chấp nhận rằng ông đã được chứng kiếnmột lời tiên tri siêu nhiên thuộc loại đã được đề cậpđến trong Kinh Thánh Có thể lời tiên tri củaMagardich chỉ là một sự may mắn!
Và rồi tất cả chỉ trong vòng một ngày, những nỗi nghingờ của ông tôi đã biến mất Chỉ một lần đủ cả
Vào năm 1990, khi Ysác lên tám và em gái cậu làHamas, bốn tuổi, có tin báo rằng một trăm Cơ đốcnhân người Nga từ bên kia núi đang trên đường đếnđây trong những toa xe ngựa có mui che Mọi ngườiđều vui thích Tại Karakala có tục lệ tổ chức tiệcmừng dành cho những Cơ đốc nhân mỗi khi họviếng thăm một nơi nào đó Mặc dầu không đồng ývới “Tin Lành Toàn Vẹn (Full Gospel) người Nga raogiảng, ông tôi vẫn coi những cuộc thăm viếng của họ
là những thời gian được biệt riêng cho Chúa, và nhấtđịnh buổi tiệc đón mừng phải được tổ chức ở miếngđất rộng lớn bằng phẳng ngay trước ngôi nhà củamình
Trang 13Bấy giờ, ông tôi rất tự hào về đàn gia súc béo tốt củamình, nghe tin đoàn người Nga đang trên đường sắpđến nơi, ông đi ra ngoài bầy gia súc của mình vàxem xét kĩ từng con Hẳn ông đã chọn một con bòđực tơ tốt nhất, mập nhất cho bữa tiệc đặc biệt đó Thế nhưng rủi thay, con đực tơ mập nhất trong bầylại có một khuyết tật khi được kiểm tra Con vật bị đuimột mắt
Làm thế nào bây giờ? Ông tôi biết lời Kinh Thánh rấtrõ: Ông biết mình không được dâng một con sinh cókhuyết tật cho Đức Chúa Trời, há không phải LeLv
vật nào có tì vít , vì nó sẽ không được nhậm ” sao? Thật là một tình thế khó xử! Không có con vật nàokhác trong bầy lớn đủ để cho một trăm người kháchdùng Ông tôi nhìn quanh Không ai để ý cả Có lẽông đã tự tay giết con vật to béo ấy và chỉ việc giấucái đầu có tì vít đi Phải, đó là điều ông đã làm! Ôngtôi dẫn con thịt chột mắt vào kho chứa rơm, tự mình
mổ thịt nó và vội vàng bỏ cái đầu vào một cái bao rồiđem giấu dưới đống lúa mì đã đập trong một xó tối Ông tôi kịp đúng giờ, vì khi vừa chuẩn bị xong conthịt, ông đã nghe thấy tiếng rầm rầm của các toa xengựa tiến vào Kara kala Thật là một cảnh tượng thúvị! Những toa xe móc nhà lưu động dài quen thuộcđang tiến vào con đường bụi đỏ, mỗi chiếc do bốncon ngựa đẫm mồ hôi kéo Bên cạnh người đánh
Trang 14ngựa của đoàn xe thứ nhất, là vị giáo trưởng với bộrâu trắng, ngồi thật thẳng, oai vệ như bao giờ, ông ta
là người lãnh đạo và là tiên tri của đoàn khách Ôngnội tôi và cậu bé Ysác chạy lên đường để đón mừngcác vị khách của họ
Khắp nơi, sự chuẩn bị cho bữa tiệc đều đã sẵn sàng.Chẳng bao lâu con thịt lớn được quay bằng một cáixiên trên bếp lửa than khổng lồ Chiều hôm đó mọingười tụ tập lại quanh những chiếc bàn dài làm bằngcác tấm ván, ai nấy mong chờ và đều đói bụng Tuynhiên, trước khi bữa ăn bắt đầu, thức ăn phải đượcchúc phước
Những Cơ đốc nhân thời đó sẽ không dâng một lờicầu nguyện nào cả, dầu là lời cầu nguyện cảm tạngắn trước mỗi bữa ăn, cho đến khi nào họ nhậnđược điều mà họ gọi là sự xức dầu Họ sẽ chờ đợitrước mặt Chúa cho đến khi nào, theo lối nói của họ,Thánh Linh đổ trên thức ăn Họ tuyên bố rằng, (đócũng là một điều khá ngộ nghĩnh đối với ông tôi) họ
có thể thật sự cảm nhận được sự hiện diện củaNgài Khi việc đó xảy ra, họ sẽ đưa tay lên và nhảymúa vui mừng
Như thường lệ, trong dịp nầy, những người Nga chờđợi sự xức dầu bằng Thánh Linh Khi không còn nghingờ gì nữa, theo như mọi người đã để ý, thì ngườithứ nhất và người tiếp theo sẽ nhảy múa trong chỗthích hợp Mọi sự diễn tiến như thường lệ Chẳng
Trang 15bao lâu đến giờ chúc phước cho thức ăn, và bữa tiệcđược bắt đầu
Nhưng thật bất ngờ đối với ông tôi, khi vị Giáotrưởng đột nhiên đưa tay lên, không phải dấu hiệucủa sự chúc phước mà là một cách ra dấu để bảo tất
cả phải dừng lại Đưa mắt nhìn ông tôi bằng một cáinhìn xuyên suốt lạ lùng, người đàn ông cao lớn râutóc trắng bước ra khỏi bàn không nói một lời
Đôi mắt của ông tôi theo dõi từng bước chân của vịgiáo trưởng khi ông băng qua khoảng sân và vàobên trong kho chứa rơm Sau một hồi, ông xuất hiện,trong tay ông giữ chiếc bao mà ông nội tôi đã giấubên dưới đống lúa mì
Ông tôi bắt đầu run Làm sao ông cụ biết được!Không ai nhìn thấy ông cơ mà Những người Ngathậm chí còn chưa giáp bờ làng khi ông giấu cái đầu
ấy Bấy giờ vị giáo trưởng đặt chiếc túi biết nói ởtrước mặt ông tôi và mở rộng ra cho mọi người nhìnthấy cái đầu bò với một con mắt trắng bệt
“Có điều gì cần xưng ra không, anh Demos?” vị giáotrưởng người Nga hỏi
“Vâng, tôi có,” ông tôi trả lời, người vẫn còn run
“Nhưng làm thế nào mà ông biết được?”
“Đức Chúa Trời đã nói cho tôi biết” ông nói thật đơngiản “anh vẫn không tin rằng ngày nay Ngài cũngphán với dân sự Ngài như trong những ngày trước.Đức Thánh Linh đã ban cho tôi lời hiểu biết ấy vì một
Trang 16lý do đặc biệt, hầu cho anh và cả nhà anh hẳn sẽ tin.Anh vẫn đang chống lại quyền năng của Thánh Linh.Hôm nay là ngày anh thôi chống cự nữa”
Trước mặt những người dân lân cận và các vị kháchtrong buổi chiều tối hôm đó, ông tôi đã xưng ra mọidối gạt mà ông đã cố làm Với những giọt nước mắtlăn xuống má hòa lẫn vào hàm râu lởm chởm, ôngxin họ tha thứ Ông nói với nhà tiên tri: “Hãy chỉ chotôi biết, làm thế nào để tôi cũng nhận được ThánhLinh của Đức Chúa Trời.”
Ông tôi quỳ xuống và trưởng lão người Nga đặt đôibàn tay xương xẩu vì lao động lên đầu ông Ngay lậptức, ông tôi bật lên lời cầu nguyện vui mừng trongmột ngôn ngữ mà cả ông lẫn những người đang cómặt không ai hiểu được Những người Nga gọi loạiphát biểu bày tỏ trạng thái cực kỳ sung sướng đó là
“tiếng lạ” và coi đó như một dấu hiệu cho thấy ĐứcThánh Linh đang hiện diện với người phát biểu Tốihôm đó, bà nội tôi cũng đã được nhận “báp temThánh Linh”
Đó là khởi đầu của sự thay đổi lớn lao trong đờisống của gia đình chúng tôi, và một trong nhữngđiều đầu tiên đó là sự thay đổi trong thái độ đối vớimột công dân nổi tiếng nhất Kara kala Nhân vật nàynổi tiếng khắp cả vùng dưới danh hiệu “cậu bé TiênTri” mặc dầu vào lúc sự việc cái đầu con thịt xảy rathì cậu bé Tiên Tri đã năm mươi tám tuổi rồi
Trang 17Tên thật của ông ta là Efim Gerasemovitch Klubnikengia đình ông ở giữa vòng những người theo giáophái Trưởng Lão đầu tiên vượt biên giới, đến cư ngụlâu dài tại Kara kala Từ thuở thiếu thời, Efim đã chothấy ông có ân tứ cầu nguyện, thường xuyên tiếp tụcnhững kỳ kiêng ăn kéo dài, cầu nguyện suốt ngàyđêm
Như mọi người ở tại Kara kala đều biết, khi Efim lênmười một, cậu nghe Chúa một lần nữa kêu gọi cậubước vào một trong những kỳ cầu nguyện thứccanh Lần này cậu đã kiên trì cầu nguyện trong suốtbảy ngày đêm, và trong thời gian đó cậu đã nhậnđược một khải tượng
Khải tượng này tự nó không có gì là phi thường Quảthật, cũng như ông tôi vẫn thường hay làu bàu, bất
cứ ai hoặc không ăn uống hoặc không ngủ nghỉ mộtthời gian lâu như vậy thì chắc chắn sẽ thấy một cái
gì đó Nhưng điều cậu Efim có thể làm được suốttrong bảy ngày ấy thật không dễ để mà giải thích Efim không hề biết đọc hoặc biết viết Tuy nhiên, khicậu ngồi trong căn nhà nhỏ bằng đá tại Kara kalacậu đã nhìn thấy trước mặt mình một khải tượng vềcác biểu đồ và một sứ điệp viết tay thật đẹp Efim xinmột cây bút và một tờ giấy Rồi trong suốt bảy ngàyngồi nơi chiếc bàn ván gồ ghề chỗ gia đình ngồi ăn,cậu đã khó nhọc viết lại hình dáng của các chữ viết
và các sơ đồ đã hiện ra trước mặt cậu
Trang 18Khi hoàn tất, bản viết tay được giao cho nhữngngười biết đọc trong làng Hóa ra cậu bé mù chữ này
đã viết ra một loạt những huấn thị và lời cảnh cáobằng tiếng Nga Cậu bé đã viết rằng, vào một thờiđiểm nào đó không xác định trong tương lai, mọi Cơđốc nhân ở Kara kala sẽ phải gặp khó khăn khủngkhiếp Cậu nói trước một thời kỳ bi thảm không tảxiết xảy ra cho cả vùng, khi hàng trăm ngàn ngườinam, nữ và con trẻ sẽ bị tàn sát man rợ Cậu cảnhcáo thời kỳ sẽ đến khi mọi người trong vùng phảichạy trốn, họ phải đi đến một vùng đất bên kia biển.Mặc dầu chưa bao giờ nhìn thấy một cuốn sách vềđịa lý Cậu bé Tiên Tri đã vẽ một bản đồ chỉ rõ chỗ
mà những Cơ đốc nhân chạy trốn phải đến đấy.Trước sự sửng sốt của những thanh niên, khối nướcđược mô tả rất chính xác trong bản vẽ không phải làvùng biển Đen bên cạnh, không phải biển Caspian,cũng không phải Địa Trung Hải xa xôi mà là bờ biểnĐại Tây Dương (Atlantic) xa tít mù mà không thểhình dung ra được! Không còn nghi ngờ gì nữa, cảvùng đất nằm bên cũng được nhận ra: Bức họa đồ
đã chỉ rõ ràng vùng bờ biển phía đông của Hoa kỳ Nhưng những người tị nạn không định cư ở đó, lờitiên tri tiếp tục, họ phải tiếp tục hành trình cho đếnkhi tiến đến tận miền Tây của vùng đất mới Cậu béviết, tại đó Đức Chúa Trời sẽ ban phước cho họ vàlàm cho họ được thạnh vượng, và khiến cho dòng
Trang 19giống của họ trở thành một nguồn phước cho cácdân tộc
Cách ít lâu sau, Efim cũng viết một lời tiên tri thứ hai,
mà hết thảy mọi người đều biết rằng lời tiên tri ấy cóliên hệ đến khoảng thời gian trong tương lai còn xahơn nữa, là khi dân chúng một lần nữa sẽ phải chạytrốn Efim yêu cầu cha mẹ niêm phong lời tiên tri ấytrong một phong bì, và lập lại những huấn thị mà cậu
đã nhận được qua lời tiên tri đó Cậu cũng được báocho biết trong khải tượng đến đó rằng chỉ có một vịTiên Tri trong tương lai, được Đức Chúa Trời chọncho công tác nầy, mới được mở chiếc phong bì đó
mà đọc lời tiên tri cho hội thánh Bất cứ ai mở chiếcphong bì trước thời hạn phải chết
Vâng, nhiều người ở tại Kara kala đã cười vàonhững điều mà người ta cho rằng tưởng tượng củacậu bé Chắc hẳn phải có một số những lời giải thíchnào đó về bản viết tay “kỳ lạ” của cậu bé Người tacho rằng có lẽ cậu đã bí mật tự học, đọc và viết, chỉnhằm để làm trò lừa bịp dân làng
Tuy nhiên, những người khác đã bắt đầu gọi Efim làcậu bé Tiên Tri và không dám cho rằng sứ điệp ấykhông thật Mỗi khi có những tin tức về những sự lộnxộn chính trị mới lan đến vùng đồi núi yên tỉnh xungquanh rặng núi Ararát, thì họ lại lôi những trang giấylúc này đã vàng ố ra và đọc lại Những vụ rắc rốigiữa những người Hồi giáo Thổ nhĩ kỳ với các Cơ
Trang 20đốc nhân người Ạc-mê-ni dường như đang gia tăngkịch liệt Vào tháng 8 năm 1896, bốn năm trước khiông tôi làm thịt con vật bị mù mắt, há không phải mộtđám đông hỗn tạp người Thổ nhĩ kỳ đã giết hại hơnsáu ngàn người Ạc-mê-ni trên những đường phốConstantinople sao?
Nhưng Constantinople thì ở quá xa, và năm tháng đãtrôi qua kể từ khi lời tiên tri được ban bố Thật ranhững lời tiên tri trong Kinh Thánh thường đến rấtnhiều lần, thậm chí hàng trăm năm trước khi biến cốxảy ra Nhưng hầu hết dân chúng ở tại Karakala, ôngtôi cũng ở trong số đó, đều tin rằng những ân tứ vềviệc nói tiên tri đích thực đã chấm dứt kể từ khi KinhThánh đã được hoàn tất
Thế rồi không lâu sau những năm đầu thế kỷ, Efimloan báo rằng đã gần đến thời điểm ứng nghiệmnhững lời mà ông đã viết cách đây gần năm mươinăm “Chúng ta phải lánh sang Hoa kỳ Hết thảynhững ai còn ở lại sẽ phải bỏ mạng”
Đây đó ở tại Kara kala, những gia đình theo giáophái Ngũ Tuần khăn gói rời khỏi mãnh đất và nhàcửa đã từng một thời là tài sản của tổ tiên để lại.Efim và gia đình ông ở vào số những người đầu tiên
ra đi Khi có một nhóm người theo Ngũ Tuần nào rời
bỏ Ạc-mê-ni, thì họ lại bị những người còn lại chếnhạo Những lớp người hoài nghi và không tin, kể cảnhiều Cơ đốc nhân không chịu tin rằng Đức Chúa
Trang 21Trời có thể ban bố những huấn thị thật chính xác chocon người hiện nay trong thời đại nầy
Nhưng những huấn thị đó đã được chứng minh làđúng vào năm 1914, một giai đoạn khủng khiếpkhông thể tưởng tượng nỗi đã xảy đến cho xứ sởẠc-mê-ni với một sức lực không thể suy giảm, ngườiThổ nhĩ kỳ bắt đầu tiến hành một công việc đẫm máu
đó là đánh đuổi hai phần ba dân cư khỏi nơi họ đangsống để đưa họ vào sa mạc Mêsôpôtami Hơn mộttriệu người, cả nam lẫn nữ và trẻ con đã chết trongnhững cuộc hành trình khủng khiếp đó, kể cả mọi cưdân ở tại Kara kala Nửa triệu người khác đã bị tànsát tại các làng mạc của họ trong một cuộc thảm sát,
mà sau này cung cấp cho Hitler ý đồ của ông tanhằm hủy diệt người Do thái “Thế giới đã không hềcan thiệp khi người Thổ nhĩ kỳ xóa sạch người Ạc-mê-ni” ông ta đã nhắc nhở những kẻ theo mình
“ngày nay Thế giới cũng sẽ không can thiệp đâu” Một số ít những người Ạc-mê-ni trốn ra khỏi nhữngkhu vực bị bao vây đã mang theo những câu chuyện
về sự dũng cảm, anh hùng của những người
Ạc-mê-ni còn kẹt lại Họ thuật lại rằng nhiều khi nhữngngười Thổ nhĩ kỳ đã cho các Cơ đốc nhân một cơhội để chối bỏ đức tin của mình hầu đổi lấy mạngsống Một tiến trình ưa chuộng nhất là nhốt tất cảcác Cơ đốc nhân vào một chuồng chứa gia súc hoặcchứa thóc và châm lửa đốt: “Nếu chúng mày chịu
Trang 22nhận Môhamét thế cho Đấng Christ, chúng tao sẽ
mở cửa” Cứ như thế, không biết bao nhiêu lần,những Cơ đốc nhân đã chọn cái chết, những bàiThánh ca tôn ngợi Chúa được cất vang lên khi ngọnlửa phủ chìm họ
Những người đã lưu tâm đến lời cảnh cáo của cậu
bé Tiên Tri và tìm được nơi ẩn náu ở tại Hoa kỳ đềuchoáng váng khi được tin
Ông nội Demos của tôi thuộc trong vòng nhữngngười đã lánh thoát Sau kinh nghiệm xảy ra với vịTrưởng lão người Nga, ông tôi không còn dám coinhẹ giá trị pháp lý của lời tiên tri nữa Vào năm 1905ông đã bán đi nông trại từng thuộc về gia đình từnhiều đời, chấp nhận với bất cứ giá tiền nào ông cóthể có được Đoạn, ông chọn những đồ vật mà giađình có thể mang theo trên lưng, kể cả tặng vật củariêng ông là chiếc ấm Samôva đồng đun bằng củi.Thế rồi cùng với vợ và sáu cô con gái, Shushan,Esther, Siroon, Magga, Yerchan, Hamas, và niềm tựhào của ông, cậu bé Ysác mười ba tuổi, lên đườngtìm đến đất Mỹ
Cả gia đình đã đến Nữu ước bình yên, nhưng vì cớlưu ý đến lời tiên tri, nên đã không định cư tại đó Đểgiữ đúng theo huấn thị đã được viết ra, họ tiếp tụchành trình băng qua vùng đất mới rộng lớn hoang
vu, cho đến khi đến được Los Angeles, ở đó, thật vuimừng, họ tìm được một khu vực có người Ạc-mê-ni,
Trang 23dầu nhỏ bé nhưng đang phát triển, là nơi có một sốbạn hữu từ Kara kala đến và hiện đang sinh sống Nhờ sự giúp đỡ của những người bạn nầy, ông tôi
đã đi tìm nhà ở “khu chung cư” là khu vực rẻ nhất ởLos Angeles, dầu vậy chính vì việc có thêm hai giađình khác mới đến mà ông phải dọn gia đình mìnhđến căn nhà hình vuông có tô xi măng ở tại số 919đường Boston
Chuyến đi bằng tàu thủy, cuộc hành trình băng quađất Mỹ, và việc chia xẻ căn hộ mới đã làm hết sạch
số tiền bán được nông trại ở quê nhà, vì thế ông tôilập tức tìm kiếm việc làm Không thành công Tìnhtrạng suy thoái trầm trọng vào những năm cuối thế
kỷ 19 vẫn còn đè nặng trên California, là nơi khôngtìm được việc làm, đặc biệt đối với những người mớiđến, là người không nói được chữ nào trong thứtiếng nầy Mỗi buổi sáng ông tôi thường đi đến chỗthuê người, để rồi mỗi chiều lại trở về, bước chân cóphần nặng nề hơn ngày hôm trước
Nhưng có một thời giờ trong mỗi một tuần lễ, khi màtất cả những nỗi lo lắng đều được dẹp qua một bên,
đó là buổi nhóm thờ phượng ngày Chúa nhật Cănnhà tại thành phố Boston có một phòng khách phíatrước đã nhanh chóng trở thành nơi nhóm chung.Buổi nhóm giữ theo các thói lệ của hội thánh tư giatrước đây ở tại Kara kala Ở giữa là một chiếc bànrộng trên đó để một quyển Kinh Thánh mở ra Một
Trang 24bên phòng dành cho những người nam, ngồi theothứ tự tuổi tác, người lớn tuổi hơn ngồi gần nhất, tiếptheo là những người trẻ hơn và cuối cùng là các cậu
bé, bên kia phòng, luôn luôn như vậy dành cho cácngười nữ, cũng xếp theo thứ tự tuổi tác Nhữngngười lớn tuổi vẫn tiếp tục để những bộ râu đen rậm,mặc dầu đôi khi một người nam trẻ tuổi hơn cũnglàm mọi người bực mình vì chỉ để râu mép Trong hộithánh vẫn bắt buộc những người nam phải mặcnhững chiếc áo dài đến gối màu sáng, còn phụ nữthì mặc váy dài có thêu và khăn trùm đầu đan mócbằng tay, là loại y phục được truyền lại qua nhiều thế
hệ (Hầu như các ngày còn lại trong tuần thì khôngbắt buộc như vậy)
Ông tôi hẳn đã nhận được một sự yên ủi đặc biệt khinhờ cậy nơi sự nâng đỡ về mặt thuộc linh từ tập thể
Cơ đốc này Họ có một sự khao khát từ khi biết rằngChúa có thể phán trực tiếp với họ qua Kinh Thánh.Với nhu cầu về công việc làm luôn mang nặng trongtâm trí, ông tôi hẳn đã quỳ gối trên tấm thảm đôngphương đã được đem từ quê nhà để cầu xin “một lờiphán” Sau đó toàn thể hội chúng hẳn sẽ bắt đầu cầunguyện thầm thì, thường là trong những thứ tiếngkhông ai hiểu, trong trạng thái vui sướng được gọi làtiếng lạ Cuối cùng, một trong những người lớn tuổi
sẽ bước đến chỗ quyển Kinh Thánh đặt tay mình vàophân đoạn Kinh Thánh nói đến sự cứu chuộc
Trang 25Những lời ấy dường như luôn phán thẳng vào nhucầu Có lẽ đó là những lời nói về sự thành tín củaChúa hoặc về những ngày đượm sữa và mật như lờicậu bé Tiên tri đã phán trước Vâng, hội thánh nhỏ
bé của người Ạc-mê-ni đang chờ đợi những ngày đóxảy đến, nhưng ít nhất là trong khi chờ đợi, họ cũng
có những giờ phút thông công đẹp đẽ
Ngày nọ có một sự khích lệ khác Tình cờ ông tôi vàngười em rể, Magardich Mushegan (là người đã nóitiên tri về việc Ysác được sanh ra) đang đi bộ trênđường phố Sanpedro tại Los Angeles, tìm việc làm ởcác chuồng nuôi ngựa thuê Khi đi qua một conđường phụ gọi là Azusa, họ đột nhiên dừng lại Cùngvới mùi ngựa và mùi da để làm yên cương họ nghenhững âm thanh không thể nào lầm lẫn được củanhững con người đang ngợi khen Đức Chúa Trờibằng tiếng lạ Họ không hề hay rằng một nơi ở Hoa
lỳ lại có những người thờ phượng giống như họ vậy
Họ vội vàng tiến về phía chuồng ngựa đã được cảitạo, từ nơi đó những âm thanh vang vọng ra, ông tôi
gõ cửa, lúc này ông đã thu thập được một ít từ Anhngữ
“Chúng tôi vào được không?” ông hỏi
“Được chứ!” Cánh cửa được mở tung ra Có nhữngcái ôm, những bàn tay đưa lên cảm tạ ca hát và ngợikhen Chúa Ông tôi và Magardich trở về phố Bostonvới tin tức: Ngũ Tuần cũng đã đến với cả vùng đất xa
Trang 26xôi ở bên kia đại dương Lúc ấy không ai biết rằngphố Azusa sẽ trở thành một địa danh nổi tiếng Cómột cuộc phấn hưng tiếp tục diễn ra trong khuchuồng nuôi ngựa thuê, là nơi phát xuất một sự đổimới có sức lôi cuốn ở nhiều nơi khác nhau khắp cảđịa cầu Vào giây phút mà ông tôi nhìn thấy một tậpthể các Cơ đốc khác thì cũng đơn giản như một sựđón mừng sự xác nhận lời hứa của Đức Chúa Trờirằng Ngài sẽ làm một điều gì đó mới mẻ và kỳ diệutại California
Điều mới mẻ ấy là gì, ông tôi đã không còn sống để
mà nhìn thấy, công việc đều đặn mà ông chờ đợi từlâu, cuối cùng đã đến, và cũng đã kết thúc trong bithảm
Một ngày trong năm 1906, ông tôi trở về nhà vớidáng đi nhẹ nhàng
“Ông đã tìm được việc làm” bà tôi nói
“Phải, tôi có việc làm”
Cả gia đình xúm lại xung quanh trong khi ông tôi chobiết tin tức quan trọng Tận bên Nevada một tiểubang khác, tiếp giáp với California, ngành đường sắtđang thuê người
Nụ cười biến mắt trên gương mặt bà Bà đã từngnghe nói đến Nevada, đó là vùng sa mạc, nơi nhiệt
độ lên đến 49 độ C và người ta đã ngã chết khi cốthực hiện công việc nặng nề là đặt đường ray dướisức nóng ghê tởm đó
Trang 27“Mình quên rồi sao,” ông tôi phản công “tôi là mộtnông dân và tôi đã quen làm việc ngoài đồng dướiánh nắng Hơn nữa Goolisar, mẹ thằng Ysác à,chúng ta còn sự lựa chọn nào nữa đâu?”
Vì vậy ông tôi mời gọi các trưởng lão trong hội thánhđến và nhận sự chúc phước theo truyền thống trướckhi lên đường Thế rồi với một bộ quần áo để thayđổi cuộn trong một chiếc mền, ông hướng thẳng đếnvùng sa mạc Chẳng bao lâu sau, người đưa thư cứhàng tuần phát một lá thư chuyển tiền cho căn hộ ởphố Boston
Rồi một buổi chiều mùa hạ, bức điện tín mà bà nộitôi luôn sợ hãi đã đến Vào một ngày nắng nóng nhưthiêu như đốt, ông tôi đã ngã gục đang khi làm việctrên tuyến đường Thi thể ông có lẽ đã được đưa vềbằng tàu hỏa
Bởi cái chết của ông nội Cha tôi, cậu bé Ysác đãphải bước vào công việc khi cậu chưa sẵn sàng, mớimười bốn tuổi cậu phải đứng đầu gia đình
Suốt nhiều tháng bố tôi phải đi bán báo ở một gócphố tại khu trung tâm Los Angeles Ông kiếm đượcgần mười mỹ kim một tháng, đó là một sự đóng góp
có giá trị lớn nếu ông nội còn sống, nhưng thật chậtvật để đủ nuôi mẹ và sáu chị em gái Ngay cả nhữngthời điểm trọng đại của ngành làm báo, như trậnđộng đất ở tại San Francisco năm 1906, khi ông bánđược sáu chồng báo Extras trong vòng một tiếng
Trang 28đồng hồ, thì cũng chỉ thêm được một ít xị sữa trênbàn ăn mà thôi
Cha tôi cũng không bao giờ lấy món tiền mà mìnhkhông khó nhọc để làm ra Trong những năm đầuthế kỷ, những đồng tiền vàng vẫn còn lưu hành, đó
là đồng tiền vàng Nam Mỹ có kích thước như đồngkên trị giá năm xu Mỹ Một ngày kia một khách hàngvội vã nhét một đồng tiền vào tay bố, nhận ba xu thốilại và phóng nhanh ra đường, bố đã toan thả đồngtiền vào chiếc tạp dề xanh của cậu bé bán báo có inhàng chữ LOS ANGELES TIMES ở phía trước,nhưng khi chợt liếc xuống và nhìn thấy đồng “5xu”
mà mình đang cầm trong tay là đồng tiền vàng năm
mỹ kim
“Ông ơi!” Bố tôi kêu lên nhưng người ấy đã vượt xamột khối nhà rồi Bố tôi chặn chồng báo lại, và bắtđầu đuổi theo người đàn ông Một chiếc xe điện trờtới Không suy nghĩ đến lần thứ hai, bố tôi nhảy lêntrả tiền tàu lấy trong số tiền quý báu do chính mìnhkiếm được và lần theo người khách Cuối cùng, ôngbắt kịp người khách, bố nhảy xuống khỏi xe điện
“Thưa ông!” Người đàn ông bấy giờ mới quay lại
“thưa ông, đây không phải là đồng năm xu ạ?” Bố nóibằng tiếng Anh còn hơi ngập ngừng, ông xòe bàntay ra và đồng tiền vàng lấp lánh dưới ánh nắng
Tôi vẫn hay nghĩ đến người khách hàng ấy, người đãnhận lại đồng tiền vàng với một giọng nói ấm ức,
Trang 29biểu lộ sự vô tình nhỏ nhất để thừa nhận đồng tiền.Tôi thích nghĩ rằng giá như ông ta nhìn thấy nhữngkhuôn mặt đói khổ chờ đợi từng đêm ở cửa nhà số
919 Phố Boston, thì hẳn ông sẽ bảo cậu bé bán báohãy giữ cả đi
Mười mỹ kim một tháng chẳng đủ thiếu gì cho mộtgia đình Vào những buổi chiều sau giờ làm việc, bốtôi bắt đầu dạo quanh những chỗ thuê người, cũngnhư bố ông cũng đã từng trước kia Nhưng nếu côngviệc dành cho đàn ông đã hiếm hoi thì công việcdành cho những cậu bé lại càng khó hơn Cuối cùngcậu hay được rằng có một chỗ trống trong xưởnglàm bộ yên cương Tiền lương thấp, chỉ mười lăm
mỹ kim một tháng, nhưng dẫu sao cũng khá hơn làbán báo, vì vậy, bố tôi nhận làm
Một ngày vào năm 1908, khi bố đã mười sáu tuổi,ông từ xưởng thợ trở về và nghe những lời rất ngạcnhiên của bà nội
“Ysác, thật là một tin mừng!” Bà nội nói:
“Chúng ta thì có liên quan gì?” Bố tôi trả lời quachiếc khăn tay ông thường giữ nơi miệng Bụi lôngmịn của da thuộc ở xưởng làm yên cương đã chuivào hai lá phổi của ông và khiến ông ho liên tục
“Mẹ đã tìm được một việc làm” bà nói
Bố tôi không tin là mình đã nghe đúng Không có phụ
nữ Ạc-mê-ni nào làm việc để kiếm tiền Trong xứ sởcủa ông trước kia, người đàn ông phải chu cấp cho
Trang 30gia đình của họ, ông nhắc nhở bà tôi điều đó khi bàlau sạch lớp lông bụi bám trên tóc ông lúc ở ngoàinhà bếp
“Nhưng Ysác nầy, con không thấy việc mang gánhnặng của mình như vậy là quá sức sao? Con thì ốmnhư cái xiên nướng thịt Mẹ cũng đã nghe con gắtgỏng với Hamas hôm qua”
Bố tôi đỏ mặt lên song vẫn giữ lập trường của mình
“mẹ không được nhận việc làm đâu”
“Mẹ nhận rồi Một gia đình tốt bụng ở công viênHollenbeck cần giặt ủi, chỉ là việc quét dọn nhỏ thôimà”
“Vậy thì con sẽ đi thu xếp” bố đáp nhẹ nhàng, rờibếp ông lên căn phòng riêng của mình, bà tôi theosau Bà đứng ở bên cửa trong lúc ông cuộn một ít áoquần vào bọc “có mẹ đi làm rồi con không cần ở đâynữa”
Ngày hôm sau bà tôi đành phải báo cho nhữngngười ở công viên Hollenbeck, rốt cuộc bà khôngđến chỗ giặt ủi được
Nhưng ở tại xưởng làm yên cương, bệnh ho của bốtôi lại càng trở nên tệ hại hơn Căn bệnh chẳng kháhơn ngay cả khi ông được bầu làm người đốc côngvào năm sau, mà nhiều lúc còn phải nằm liệt giường
Bà tôi thường kể rằng bà thức giấc, nằm nghe tiếng
bố ho suốt cả đêm Cuối cùng bà đã thuyết phục ông
đi gặp bác sĩ, vị bác sĩ đã khẳng định điều mà mọi
Trang 31người trong gia đình đều phải biết: Nếu bố tôi không
bỏ xưởng làm yên da, ông sẽ không sống hết tuổithanh niên tức là dưới hai mươi tuổi
Vấn đề bây giờ là: Ông có thể trợ giúp mẹ và các chịbằng cách nào khác đây? Và như gia đình vẫn luôn
ở trong những giây phút bối rối Bố tôi tìm đến hộithánh
Những người Ạc-mê-ni Ngũ Tuần không còn thờphượng tại phòng khách của căn hộ ở Boston nữa.Khi những người nam đã tìm được những công việcđây đó, thì điều đầu tiên họ làm đó là xây dựng mộtnhà thờ
Đó là một công trình có hình dáng nhỏ thôi, nằm trênPhố Gless, khoảng hai mươi thước chiều dài vàmười thước chiều rộng, với những băng ghế không
có lưng tựa để có thể đẩy sát vào tường khi sự vuimừng của Chúa cảm động hội chúng nhảy múatrong Thánh Linh Ngay đầu phòng là bàn ăn theotruyền thống
Tôi có thể hình dung bố bước đến bên bàn như chaông đã từng làm rất nhiều lần Ông quỳ gối trên tấmthảm nhỏ màu nâu sậm và nói lên nhu cầu của mình,trong khi phía sau ông, những người đứng tuổi nhómlại, có cả Magardich và người con trai của Magardich
là Aram Mushegan, là người theo lời kể lại, mạnhđến nỗi có thể nhấc một chiếc xe ngựa lên khỏi mặtđất để bạn sửa bánh xe Chính Aram là người đã đã
Trang 32đặt ngón tay của ông lên quyển Kinh Thánh lúc bấygiờ và đọc lớn những lời lạ lùng và đẹp đẽ này:
Ngươi sẽ được phước ở trong thành , và đượcphước ngoài đồng ruộng Bông trái của thân thểngươi , hoa quả của đất ruộng ngươi , sản vật củasinh súc ngươi , luôn với lứa đẻ của bò cái và chiêncái ngươi , đều sẽ được phước
Đất ruộng ư? Cha tôi tự hỏi Bầy súc vật ư? Nhữnglời kỳ diệu trong Phục Truyền Luật lệ ký đoạn 28 vẫntiếp tục:
Đức Giêhôva sẽ khiến phước lành ở cùng ngươi tạitrong kho lúa và trong các công việc ngươi , Ngài sẽban phước cho ngươi trong xứ mà Giêhôva ĐứcChúa Trời ngươi đã ban cho ngươi
Và khi lắng nghe, bố tôi nhận ra rằng chỉ có một điềutrên thế gian nầy ông thật muốn làm, điều mà ôngsuốt ngày mơ ước bên những máy cắt Ông muốnđược làm việc với bầy bò cái và những thứ tươi tắn,xanh mởn mọc lên ở ngoài đồng
Nhưng phải có nhiều tiền mới mua được đất, ông tựnhắc mình mỗi khi suy nghĩ đến đó Bấy giờ, lời hứatrong Kinh Thánh vang vọng bên tai ông đã đem đếnmột quyết định trong đầu Bố đưa đơn xin nghỉ việc
ở xưởng đóng yên cương, và trong vòng hai tuần,không có một việc làm nào cả
Và dường như ông đã lập tức chú ý đến một việc.Hoa quả và rau cải được bày bán ở các cửa hàng
Trang 33chung quanh thành phố không những quá đắt để cácgia đình như gia đình ông có thể mua được, màchúng còn thường nhỏ bé và trông héo úa nữa, mặcdầu khi được hái, nó rất xanh tươi Ông tự hỏi, nếunhư ông đi lấy các thứ rau cải thật tươi từ vùng nôngthôn và đưa về Thành phố để bán từ nhà này sangnhà kia thì sẽ thế nào nhỉ
Vì vậy, chính ông đã dấn thân vào công việc do mìnhnghĩ ra Phía đông và nam của Thành phố LosAngeles có các nông trại nhỏ, phần nhiều trong số
đó do người Ạc-mê-ni làm chủ, là nơi sản xuất ranhững loại hoa quả và rau cải có chất lượng nhấttrên thế giới Cha tôi lấy một số tiền ông đã dànhdụm từ tháng này qua tháng kia để làm của hồi môncho các chị em gái của mình, và với số tiền đó, ôngmua hai thứ Một chiếc xe ngựa có thùng phẳng, vàmột con ngựa hai tuổi, sắc nâu đỏ tên là Jack
Ngày hôm sau, bố tôi đánh con Jack và chiếc toatrần ra chỗ ga đầu mối xe lửa nhỏ gọi là Downey.Thời ấy chưa có khu phố ở ngoại ô, nhưng có mộtthị trấn nhỏ cách đó mười lăm dặm trong vùng đồngquê Mỗi chuyến đi mất ba giờ đồng hồ, nhưng bố tôiyêu từng phút trong cuộc hành trình đó Bầu khôngkhí trong sạch tươi mới, tràn ngập hai lá phổi đang bị
đe dọa của ông như đang được chữa lành
Giấc mơ bắt đầu lớn lên trong tâm trí của bố tôi: Mộtngày kia ông hẳn trở thành một nông gia Ông sẽ có
Trang 34những con bò của riêng mình, ông sẽ là một ngườilàm việc trong trại bò sữa Là người chủ trại bò sữahảo hạng trong vùng
Nhưng trong lúc này ông phải làm việc đã Ngày hôm
đó, tại Downey, bố tôi đi từ nông trại này đến nôngtrại khác, thâu nhặt rau díp ở chỗ này, cam và bưởi ởchỗ kia, cà rốt ở chỗ nọ, bất cứ những thứ trái câyhoặc loại rau cải nào đang trong mùa Thế là thùng
xe chất đầy những sản phẩm ngon nhất ông đánh xe
về Los Angeles Khi con Jack khua móng lóc cóc, lọccọc trên các ngã đường Thành phố, thì bố tôi raomời các món hàng của mình: “Dâu tây chín đây!Cam ngọt đây! Bó xôi mới hái đây!” Hàng của ôngđều ngon, giá lại vừa phải, và lần kế tiếp khi ông đến
đã thấy các bà nội trợ đang mong đợi ông
Một năm nữa lại trôi qua Bố tôi lúc này đã mười chíntuổi, hãnh diện để bộ ria mép hợp thời, số tiền hồimôn đã được đặt lại chỗ cũ và còn thêm nhiều hơnnữa Với sức khỏe đã hồi phục và công việc làm ănnay đã trôi chảy, bố tôi bắt đầu nghĩ đến việc lập giađình
Ông đã chấm cô gái mà ông muốn sau này sẽ trởthành vợ mình rồi, một thiếu nữ mắt đen, tóc đenmười lăm tuổi, tên là Zarouhi Yessayian, ông chưaquen biết cô Zarouhi một cách cá nhân Theo tục lệcủa người Ạc-mê-ni, không cô cậu nào được chuyệntrò với nhau cho đến khi cha mẹ họ đã đồng ý với
Trang 35nhau về việc hôn nhân Bố chỉ biết rằng khi ông đingang qua căn nhà của gia đình họ Yessayian ở số
6, Phố Gless thì tim ông đập rộn ràng trong lồngngực
Bởi vì cha ông đã qua đời, nên một Trưởng lão ở hộithánh đã tiến hành thủ tục cầu hôn Zarouhi cho bốtôi Với những người nhà Yessayians, ông bày tỏtriển vọng của bố: Ngay khi đã dành đủ tiền đặt cọc,
bố sẽ làm lại công việc bán rau trái và mua đất nuôi
bò sữa Sau đó người thanh niên quả quyết rằng,không gì có thể ngăn trở anh thực hiện điều đó
Thế là bố tôi lấy vợ Chẳng bao lâu sau, ông và mẹtôi đã mua được mười mẫu Anh các cánh đồng ngô,trồng cây bạch đàn, và vùng đồng cỏ ở trung tâmDowney, và tuyệt hơn cả là ba con bò sữa Bằngchính tay mình, ông và mẹ tôi đã xây dựng một ngôinhà nhỏ bằng loại ván gỗ chưa thành phẩm Mẹthường bảo đó là một căn nhà nhỏ dễ lau rửa Bởi vìcác tấm ván dưới bề rộng 12 inches hở nhau đến nỗinước cọ rửa sàn chỉ việc chảy qua các khe hở thấmxuống nền đất bên dưới
Với phần mở đầu, tôi nhận biết rằng đang khi ngồihồi tưởng trong chiếc ghế phòng khách cũ kĩ bầu trời
đã ửng nhạt đàng sau những hàng cây cam Dầuvậy sự suy tưởng của tôi vẫn cứ vơ vẩn ở thời quákhứ ấy Vào ngày 21 tháng bảy năm 1913, ngaytrước khi bố mẹ tôi hoàn tất căn nhà nhỏ bằng ván
Trang 36tại Downey, đứa con đầu lòng của họ đã ra đời.Không giống như ông nội tôi, đã phải chờ đợi quálâu để có một đứa con trai, đứa con đầu lòng của bố
mẹ tôi là đứa con trai Bố mẹ gọi tôi là Demos
Bên cạnh tôi, trên bàn là chiếc ấm đun trà to bằngđồng, chính là chiếc ấm ông tôi đã mang trên lưng từKara kala, đang bắt lấy ánh sáng buổi sớm mai Tôiquay nhìn nó, các mặt được đánh bóng kĩ vàng rựctrong ánh rạng đông, và tôi tự hỏi không biết khi đặttên tôi theo tên của ông nội, cha mẹ tôi có đoán địnhrằng vai trò của lời tiên tri huyền nhiệm và dườngnhư có ảnh hưởng sâu rộng cũng sẽ phải xảy đếntrong cuộc đời tôi chăng
Đại Lộ Union Pacific
Dầu đã dời đến Downey khi tôi được tám tháng,
bố mẹ tôi vẫn tiếp tục dự nhóm ở ngôi nhà thờ nhỏnằm trên đường Gless Bố nói rằng chính từ hộithánh mà những người Ạc-mê-ni đã tìm được sứcmạnh Bố đã dạy tôi hai kỷ năng vào cùng một thờigian Ngay khi đôi tay tôi đã lớn đủ, ông dạy tôi cáchvắt sữa Và ngay khi tôi đủ cao để đứng trên một cáithùng đựng cam mà với tới đầu con ngựa Jack thìông đã chỉ cho tôi cách điều khiển nó Một trong sốnhững kỷ niệm đầu tiên của tôi là việc buộc con Jackvào cỗ xe độc mã và cùng gia đình, bấy giờ tôi đã có
Trang 37thêm hai cô em gái, Ruth và Lucy, lên đường đếnnhà thờ
Chuyến đi vẫn phải mất hết ba tiếng đồng hồ mỗilần, và buổi nhóm có cả buổi ăn trưa kéo dài đếnnăm giờ Tôi vui hưởng từng điều một Tôi thích nhìnxem những nông gia bắp thịt cuồn cuộn và những táđiền vung tay lên không khi Thánh Linh tuôn đổ trênbuổi nhóm, những khuôn mặt hướng lên trời cho đếnkhi bộ râu đen dài của họ chỉa thẳng ra, song songvới mặt bàn Tôi ưa thích được nghe những giọngnói trầm trầm ấm áp của họ khi hát những bài Thánh
ca Ạc-mê-ni cổ xưa
Ngay cả những bài giảng cũng có sức mê hoặc, bởi
vì lúc ấy quá khứ trở nên sống động, trong ngôi nhàthờ nhỏ bé có khung gỗ ở Phố Gless Người giảngluận sẽ nhắc nhở cho chúng tôi rằng Ạc-mê-ni làquốc gia Cơ đốc cổ nhất thế giới, và cũng là quốcgia chịu đau khổ nhiều nhất vì cớ niềm tin của mình.Những cuộc thảm sát gần đây của người Thổ nhĩ kỳchỉ là những cuộc tàn sát mới nhất trong hồ sơ ghichép về những nỗ lực man rợ của những kẻ lánggiềng nhằm tiêu diệt đất nước nhỏ bé song bướngbỉnh này, và với việc không ngớt kể lại lịch sử dântộc của chúng tôi, nó đã trở thành xương thịt của đấtnước chúng tôi
“Chính vào năm 287” vị Mục sư bắt đầu giảng “một vịthánh trẻ tuổi là Gregory tự hỏi liệu ông có dám trở
Trang 38về quê nhà yêu dấu ở Ạc-mê-ni không Gregory đã bịthất sủng đối với nhà vua và bị đày khỏi xứ sở,nhưng thời gian bị lưu đày ấy ông đã nghe được sứđiệp Cơ đốc cuối cùng, dầu rất nguy hiểm ông vẫnquyết định trở về rao giảng, chia xẻ Tin lành vớinhững người ở quê hương mình
Chẳng bao lâu, nhà vua hay tin về việc chàng thanhniên trở về, đã bắt giữ anh và tống vào căn hầm tùsâu nhất của tòa lâu đài để cho anh ta chết đói.Nhưng con cái của đức vua vào những dịp khôngphải ở trước mặt vua đã được nghe lời giảng củaGregory, và đã trở thành những Cơ đốc nhân VịMục sư đã vẽ ra một hình ảnh thật sống động vềngười phụ nữ trẻ lén lút xuống những bậc thangbằng đá ẩm ướt để đến được hầm tù tăm tối, tanhhôi, giấu trong mình một ổ bánh mì hoặc một bầusữa dê bên dưới chiếc áo choàng xếp li Trong suốtmười bốn năm cô đã tiếp tục giữ cho vị Thánh ấycòn sống
Vào lúc ấy một chứng bệnh ghê gớm bắt lấy nhàvua, một chứng tâm thần quái đản ném nhà vuaxuống sàn và gầm gừ như một con vật Trong nhữnglúc tỉnh táo ông van nài các danh y hãy chữa choông được khỏi, nhưng không ai làm được
“Người đàn ông tên Gregory có thể giúp cha” cô congái ông đề xuất
“Gregory đã chết từ nhiều năm rồi” nhà vua giận dữ
Trang 39nói “Xương hắn ta đê mục rửa dưới chính tòa lđuđăi nầy”
“Ông ta vẫn còn sống” cô khẽ nói, vă thuật lại mườibốn năm dăi canh giữ
Gregory được mang lín khỏi hầm tối, tóc ông tatrắng xóa như tuyết trín đỉnh Ararât, nhưng tđm trí
vă tinh thần thì vẫn mạnh mẽ Trong danh của ĐứcChúa Jesus Christ, ông quở Quỷ đê hănh hạ nhăvua vă lập tức, vua được chữa lănh Năm 301, nhăVua cùng Thânh Gregory khởi sự giănh được sự cảiđạo cho toăn thể xứ sở Ạc-mí-ni
Trín con đường dăi trở về nhă, tôi hồi tưởng lại cđuchuyện một lần nữa, suy nghĩ về con người kiín trìtại ngục tối, bị nhốt kín từ năm năy sang năm nọ, vẫnkhông hề mất đức tin, cứ chờ đợi đến đúng thờiđiểm của Đức Chúa Trời
Khi người cuối cùng trong sâu cô con gâi của mình
đê lấy chồng, bă nội đến ở với chúng tôi trong cănnhă vân nhỏ bĩ Tôi còn nhớ rất rõ về bă, một bă cụnhỏ nhắn với mâi tóc bạc trắng, đôi mắt sâng ngờiniềm tự hăo về người con trai duy nhất của bă Nỗibuồn duy nhất của bă, như bă vẫn thường nói, lẵng Demos đê không còn sống để nhìn thấy dòng họnhă Shakarian một lần nữa lại dựa trín miếng đấtcủa chính mình Bă Goolisar qua đời tại đó, tronggian buồng nhỏ Bă lă một người phụ nữ hạnh phúc
vă toại nguyện
Trang 40Thế rồi khi tôi lên mười, công việc ở trại bò sữa pháttriển Ba con bò sữa đã thành ra ba chục, rồi đếnmột trăm, và rồi lên đến năm trăm con, và mười mẫuđất lúc đầu nay đã tăng lên hai trăm mẫu Bây giờ,
bố tôi mơ làm chủ một trại bò sữa rộng lớn nhất vàhoàn hảo nhất vùng California Nếu sự lao động sẽdẫn đến niềm mơ ước đó, thì sẵn sàng làm việc, bởi
vì bố biết cách làm việc và cũng biết cách điều độngnhững người còn lại trong chúng tôi làm việc nữa Bây giờ còn có cả một gian nhà xây cho các côngnhân làm việc ngủ lại, đầy những người Mỹ gốcMêxicô cùng làm việc bên cạnh chúng tôi trong cácnhà to, bố và tôi đã học nói tiếng Tây ban nha Tôikhông biết ai ưa thích chuyện của ai hơn: Những câuchuyện của họ về Mêhicô hay là những kỷ niệm của
bố về đời sống ở tại Ạc-mê-ni Họ thường khôngđược nghe đầy đủ về Efim, cậu bé Tiên Tri hoặc vềchuyện Magardich Mushegan báo trước việc bố rađời Mỗi lần có một người mới vào làm với chúng tôi
là bố phải kể tất cả các câu chuyện lại một lần nữa
Về sau, ông cứ luôn phải thuật lại đám tang của Efimnăm 1915, đó là một tang lễ long trọng nhất mà khuchung cư Los Angeles từng được chứng kiến ÔngEfim không dự nhóm với hội thánh ở Phố Gless (lànơi các buổi nhóm đều nói tiếng Ạc-mê-ni) mà ôngnhóm với hội thánh nói tiếng Nga ở cách đó vài dãyphố Trong ngày cử hành tang lễ vĩ đại đó, không