Khbd gdđp 6 tỉnh phú thọ chủ đề 6 ẩm thực tỉnh phú thọ

CHỦ ĐỀ 6 ẨM THỰC TỈNH PHÚ THỌ (Thời gian thực hiện 2 tiết 19, 20) I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Biết được nguồn gốc cũng như những nét đặc sắc của một số món ăn từng được dùng làm đặc sản tiến vua như bán[.]

CHỦ ĐỀ 6:

ẨM THỰC TỈNH PHÚ THỌ (Thời gian thực hiện: 2 tiết_19, 20)

I MỤC TIÊU:

1 Kiến thức

- Biết được nguồn gốc cũng như những nét đặc sắc của một số món ăn từng được dùng làm đặc sản tiến vua như: bánh chưng, bánh giầy, cá Anh Vũ, hồng Hạc Trì,

gà nhiều cựa, …;

- Mở rộng hiểu biết về các món ăn truyền thống, độc đáo của người dân Phú Thọ như: cọ ỏm, chuối xáo, xôi ngũ sắc, thịt chua,…;

- Viết bài nêu cảm nhận cá nhân về một món ăn ngon của tỉnh Phú Thọ;

- Thực hành giới thiệu một món ăn hoặc một mâm cơm cúng lễ, giỗ của địa

phương;

- Phát huy niềm tự hào về ẩm thực Phú Thọ

2 Năng lực

2.1 Năng lực chung

- Năng lực tự chủ, tự học

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Biết sử dụng thông tin để trình bày, thảo luận các vấn đề liên quan đến khái quát về nhà ở, lắng nghe và phản hồi tích cực trong quá trình hoạt động nhóm

- Năng lực giải quyết vấn đề: Giải quyết được các tình huống đặt ra

2.2 Năng lực chuyên biệt

- Nhận thức công nghệ: Nhận biết được một số món ăn truyền thống ở phú thọ

- Sử dụng công nghệ: Giới thiệu được một số món ăn được sử dụng trong mâm cỗ

ở địa phương

3 Phẩm chất

- Chăm chỉ: Có ý thức vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống

- Trách nhiệm: Tích cực trong các hoạt động, giữ gìn và phát huy văn hóa truyền thống ẩm thực địa phương, bảo vệ môi trường

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU:

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Sách giáo dục địa phương, khai thác phim tài liệu, tranh ảnh trên Internet về các món ăn đặc sản và truyền thống ở Phú Thọ

- Máy tính

2 Chuẩn bị của HS:

- Dụng cụ học tập phục vụ cho quá trình hoạt động nhóm

- Đọc trước bài mới

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC:

1 Tổ chức: Sĩ số (Tên HS vắng)

2 Kiểm tra bài cũ:

3 Các hoạt động dạy học:

Hoạt động 1: Mở đầu (Giới thiệu bài mới)

a.Mục tiêu: Dẫn dắt vào bài mới;

b Tổ chức thực hiện

* Chuyển giao nhiệm vụ

HS xem video giới thiệu về ẩm thực tỉnh Phú Thọ

Hãy kể tên một số món ăn đặc sản và truyền thống ở tỉnh Phú Thọ?

Trong số những món ăn kể trên, em đã được thưởng thức những món nào?

Cảm nhận của em khi thưởng thức món ăn đó?

* Thực hiện nhiệm vụ

HS quan sát, trao đổi nhóm cặp bàn, trả lời câu hỏi

* Báo cáo, thảo luận

GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung

Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung

* Kết luận, nhận định

GV nhận xét trình bày của HS

GV chốt lại kiến thức; GV vào bài mới:

Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới

Nội dung 1 Đặc sản tiến vua

a.Mục tiêu: Nêu được các đặc sản tiến vua

b Tổ chức thực hiện

Hoạt động GV và

* Chuyển giao

nhiệm vụ

1 Quan sát các

hình ảnh, đọc

thông tin trong

mục 1 GV giới

thiệu, em hãy kể và

nêu nét đặc sắc của

mỗi đặc sản tiến

vua

2 Ngoài lí do

thơm ngon, đặc sản

nào còn được chọn

tiến vua vì có ý

nghĩa đặc biệt? Ý

nghĩa đó là gì?

Thực hiện y/c theo

nhóm học tập

Nhóm 1+2: tìm

hiểu cá Anh Vũ và

hồng Hạc Trì

Nhóm 4+5: Tìm

hiểu gà nhiều cựa

và bánh chưng,

bánh giầy

* Thực hiện

1 Đặc sản tiến vua:

a Cá Anh Vũ

- Là loài cá chỉ sống ở một số khu vực đặc biệt có nước sâu, dòng chảy xiết, trong đó có vùng sông nước Phú Thọ

- Thịt cá săn chắc, vị ngọt đậm, lại có tác dụng bồi bổ sức khỏe,

ăn vào khiến cơ thể thoải mái, đầu óc minh mẫn

* Điểm khác biệt dễ nhận dạng nhất của loài cá này là chúng có mồm rất dày, môi trên trề ra với nhiều gai thịt tròn nổi trông như xúc tu bạch tuộc Từ xa xưa, khi thưởng thức món cá này, các Vua Hùng đã có ấn tượng tốt đẹp về cá Anh Vũ và phong

là “Văn Lang đệ nhất ngư” (loài cá hạng nhất của nước Văn Lang)

b Hồng Hạc Trì

- Là một đặc sản riêng có của vùng đất Tổ Giống hồng này có nguồn gốc ở xã Bạch Hạc, thuộc thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ, nên còn được gọi là hồng Bạch Hạc

- Hồng Hạc Trì có hương vị đặc biệt mà các loại hồng ở nơi khác khó sánh được Vào dịp rằm tháng 8 âm lịch hằng năm, hồng đến độ chín ngon nhất, vỏ ngoài vàng nhạt, thịt trong vàng đậm, ăn vào có vị ngọt dịu, thơm mát

- Để có được quả hồng thơm ngon nhất, hồng hái trên cây xuống phải để một ngày cho hết nhựa, sau đó ngâm trong nước sạch 2 – 3 ngày rồi mới có thể thưởng thức

- Hồng Hạc Trì xưa kia được đem dâng lên Vua Hùng không chỉ bởi hương vị thơm ngon, mà còn bởi sự quý hiếm của loại quả này

nhiệm vụ

HS quan sát, trao

đổi nhóm, trả lời

câu hỏi

* Báo cáo, thảo

luận

GV yêu cầu đại

diện nhóm trình

bày, nhóm khác

nhận xét và bổ

sung

Đại diện nhóm

trình bày, nhóm

khác nhận xét và

bổ sung

* Kết luận, nhận

định

GV nhận xét trình

bày của HS

GV chốt lại kiến

thức

- Để có được một cây hồng trưởng thành và cho quả, người dân phải tốn rất nhiều công chăm bón cho cây

c Gà nhiều cựa (gà chín cựa)

- Là đặc sản của Phú Thọ, trong đó nổi tiếng hơn cả là gà của người dân tộc Dao ở bản Cỏi, xã Xuân Sơn, huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ

- Gà chín cựa là loài gà quý hiếm, số lượng giống thuần chủng hiện nay còn rất ít

- Gà chín cựa có kích thước nhỏ, nặng khoảng 1,5 đến 2 kg Loài gà này có đôi chân to chắc, mỗi bên có khoảng 3 – 4 cựa, mỗi cựa dài, ngắn khác nhau Gà chín cựa rất khoẻ, thường rất hiếu chiến, thịt ngon, đậm đà và dáng vẻ oai nghiêm, hùng dũng, gà chín cựa đã được chọn là sản vật tiến vua

d Bánh chưng và bánh giầy

- Là những món ăn dân dã nhưng lại chứa đựng những ý nghĩa văn hoá sâu sắc của người Việt

- Bánh chưng được làm từ nhiều lớp bao bọc lấy nhau, ngoài cùng là gạo nếp, trong đến đậu xanh, trong cùng là thịt lợn Tất

cả được gói trong những phiến lá dong xanh mướt

- Bánh giầy được làm từ gạo nếp đồ chín rồi đem giã cho nhuyễn mịn

- Bánh chưng gói thành hình vuông, tượng trưng cho đất, bánh giầy nặn thành hình tròn, tượng trưng cho trời

- Truyền thuyết kể rằng, hoàng tử Lang Liêu khi dâng hai thứ bánh này lên Vua Hùng là muốn thể hiện sự trân trọng với hạt gạo – thứ thức ăn chính nuôi sống con người, đồng thời tỏ lòng biết ơn cha mẹ sinh thành Với những ý nghĩa như thế, đây gần như là những món ăn không thể thiếu trong các dịp lễ, tết quan trọng của dân tộc, vừa để dâng lên ông bà tổ tiên, vừa để cầu mong một năm mưa thuận gió hoà

Nội dung 2: Tìm hiểu món ăn truyền thống của người dân Phú Thọ

a.Mục tiêu: Nêu được một số món ăn truyền thống của người dân Phú Thọ

b Tổ chức thực hiện

Hoạt động GV và HS Nội dung

* Chuyển giao nhiệm vụ

- Đọc thông tin mục 2, quan

sát hình ảnh em hãy kể tên và

giới thiệu sơ lược về một số

món ăn truyền thống của

người dân Phú Thọ

- Hãy kể tên một số món ăn

truyền thống khác ở địa

phương em hoặc tỉnh Phú

2 Món ăn truyền thống của người dân Phú Thọ

a Xôi ngũ sắc

- Xôi ngũ sắc của người Mường ở Phú Thọ được nấu bằng gạo nếp nương, hạt mẩy, đều

- Gạo sau khi làm sạch được ngâm kĩ trong nước có màu làm từ các loại cây, lá quen thuộc như lá cây cơm đỏ, lá cây cơm đen, lá riềng, củ nghệ tươi,

- Xôi sau khi nấu xong có năm màu: xanh, đỏ, tím, vàng, trắng, tượng trưng cho ngũ hành: kim, mộc,

Thọ mà em biết hoặc đã

được thưởng thức

Lập bảng thông tin về các

đặc sản, món ăn truyền thống

của Phú Thọ trên giấy Ao

thời gian 8’

Tên Đặc

điểm

nổi bật

Ý nghĩa hoặc giá trị

* Thực hiện nhiệm vụ

HS quan sát, trao đổi nhóm,

trả lời câu hỏi

* Báo cáo, thảo luận

GV yêu cầu đại diện nhóm

trình bày, nhóm khác nhận

xét và bổ sung

Đại diện nhóm trình bày,

nhóm khác nhận xét và bổ

sung

* Kết luận, nhận định

GV nhận xét trình bày của

HS

GV chốt lại kiến thức

thuỷ, hoả, thổ

- Cách nấu xôi ngũ sắc không chỉ tạo nên sự bắt mắt, hấp dẫn cho món ăn, mà còn phản ánh đặc điểm văn hoá lúa nước độc đáo của người Việt Sự phối hợp năm màu sắc thể hiện ước mơ về một cuộc sống hài hoà, no đủ của người dân

b Xáo chuối

- Là món ăn đơn giản nhưng rất được ưa chuộng ở Phú Thọ

_ Xuất hiện trong bữa ăn hằng ngày trong những dịp quan trọng như lễ, tết, cỗ bàn của người dân nơi đây

- Các nguyên liệu gồm chuối xanh, xương sườn, mùi tàu, lá tía tô, có thể thêm đậu rán hay tiết lợn tùy thích, , nhưng để có được bát xáo chuối ngon cũng đòi hỏi sự khéo léo của người nấu, sao cho món ăn

có vị đậm đà, vừa ngon vừa bổ dưỡng

c Cọ ỏm

Vào khoảng tháng 10 âm lịch, những trái cọ chín to, tròn, tím thẫm được người dân hái về

- Quả cọ có thể dùng để xào thịt hay kho cá đều làm cho món ăn thêm bùi và béo ngậy rất đặc

trưng

Cách ỏm cọ: Cọ đem rửa sạch, luộc chín, đổ ra cho ráo nước là có thể ăn được, đòi hỏi sự khéo léo sao cho cọ chín vừa, miếng cọ bở tơi, ngọt đậm

- Cọ ỏm chấm thêm chút muối vừng hay nước mắm, nhâm nhi trong tiết trời se lạnh rất thú vị

d Thịt chua

- Là một đặc sản của người Mường vùng Thanh Sơn, tỉnh Phú Thọ Thịt chua Thanh Sơn từ lâu có tiếng là ngon và đậm đà do được làm từ loại lợn lửng của người Mường Do được nuôi tự nhiên nên loại lợn này cho thứ thịt thơm, săn chắc

Ngoài ra, để có được món thịt chua ngon, một điều rất quan trọng là bí quyết chế biến của người dân địa phương

- Thịt lợn sau khi được quay chín tới, đem thái mỏng, ướp với gia vị và bột thính rang thơm nức mũi Thịt ủ

5 – 7 ngày là có thể đem ra thưởng thức Thịt có vị chua chua, giòn, ngậy, ăn kèm với các loại lá có vị chát như lá sung, lá ổi, lá đinh lăng,

g Bánh tai

- Là một món quà sáng rất quen thuộc của người dân Phú Thọ

- Cái tên bánh tai xuất phát từ hình dạng bánh được

nặn giống hình cái tai.

- Vỏ bánh làm từ bột gạo tẻ, nhân bánh là thịt lợn trộn với những loại gia vị riêng tạo nên hương vị đặc trưng

- Bánh tai thường được ăn cùng cháo gạo tẻ hoặc cháo bột kèm nước chấm chua ngọt và chút cay cay rất hấp dẫn

- Đây là một thức quà gói trọn trong nó hương vị của làng quê Phú Thọ

Hoạt động 3: Luyện tập

a.Mục tiêu: Củng cố kiến thức về ẩm thực tỉnh Phú Thọ

b Tổ chức thực hiện:

* Chuyển giao nhiệm vụ

GV yêu cầu HS quan sát hình ảnh một số mâm cỗ

Thực hành giới thiệu mâm cơm cúng trong các dịp lễ, tết, giỗ của gia đình em hoặc

ở quê hương Phú Thọ mà em biết

Gợi ý:

– Mâm cơm cúng lễ, giỗ gồm những món gì?

– Nguyên liệu chính để làm các món ăn đó

– Ý nghĩa của mâm cơm cúng lễ, giỗ là gì?

Thực hiện trao đổi nhóm cặp đôi

* Thực hiện nhiệm vụ

HS nhận nhóm, phân chia nhiệm vụ thành viên, tiến hành thảo luận nhóm và trả lời được câu hỏi

GV theo dõi và giúp đỡ các nhóm học sinh

* Báo cáo, thảo luận

GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung

Đại diện nhóm trình bày, nhóm khác nhận xét và bổ sung

* Kết luận, nhận định

GV nhận xét, đánh giá trình bày của HS

GV khen bạn có kết quả tốt nhất HS nghe và ghi nhớ

Hoạt động 4: Vận dụng

a Mục tiêu: Mở rộng kiến thức vào thực tiễn tìm hiểu ẩm thực phú thọ, quảng bá

tuyên truyền về văn hóa ẩm thực địa phương

b Tổ chức thực hiện:

GV yêu cầu HS về nhà

HS thực hiện nhiệm vụ của GV tại nhà viết một đoạn văn ngắn giới thiệu về một món ăn truyền thống của quê hương Phú Thọ

Kể thêm các món ăn truyền thống, đặc sắc của một số dân tộc ít người ở quê

hương Phú Thọ

Ghi trên giấy Giờ sau nộp lại cho GV

* Hướng dẫn về nhà:

Thực hiện YC ở HĐ4

Ôn tập nội dung đã học chuẩn bị giờ sau KT giữa HKII