Ngµy so¹n 2/12/20 Ngµy d¹y 9/12/20 , Líp 9C, 9D Ngµy d¹y 11/12/20 Líp 9C , 9D TuÇn 16 TiÕt 76,77,78 V¨n b¶n cè H¬ng ( Lç TÊn ) A Môc tiªu cÇn ®¹t 1 KiÕn thøc Gióp HS ThÊy ®îc nh÷ng ®ãng gãp cña Lç T[.]
Trang 1Ngày soạn : 2/12/20
Ngày dạy: 9/12/20 , Lớp 9C, 9D
Ngày dạy : 11/12/20 Lớp 9C , 9D
Tuần 16
Tiết 76,77,78 Văn bản: cố Hơng
( Lỗ Tấn )
A Mục tiêu cần đạt.
1 Kiến thức :
- Giúp HS : Thấy đợc những đóng góp của Lỗ Tấn vào nền văn học Trung Quốc và văn học nhân loại
- Tinh thần phê phán sâu sắc XH cũ và niềm tin trong sáng và sự xuất hiện tất yếu của cuộc sống mới, xã hội mới
- Thấy đợc màu sắc trữ tình đậm đà
- Những sáng tạo về nghệ thuật của nhà văn Lỗ Tấn trong truyện
Cố Hơng
2 Kĩ năng :
- Đọc hiểu văn bản truyện hiện đại nớc ngoài
- Vận dụng kiến thức về thể loại và sự kết hợp các phơng thức biểu
đạt trong tác phẩm tự sự để cảm nhận một văn bản truyện hiện
đại
3 Thái độ :
- Giáo dục học sinh lòng yêu thích văn học nớc ngoài , lòng yêu quê hơng
B Chuẩn bị :
1 Thầy : Bảng phụ + phiếu học tập
2 Trò : Chuẩn bị bài theo yêu cầu
C Tổ chức dạy và học :
Bớc I ổn định tổ chức :
Bớc II Kiểm tra bài cũ :
H1 : Tóm tắt truyện “ Chiếc lợc ngà’’ của Nguyễn Quang Sáng H2 : Nêu nội dung và nghệ thuật của truyện ?
Bớc III : Bài mới.
Hoạt động I : Tạo tâm thế ( 2phút , thuyết trình )
Nỗi nhớ quê hơng xa vời là đề tài cho bao nhiêu nhà thơ từ cổ tới kim nhng khi có dịp trở về quê cũ ( cố hơng ) sau nhiều năm xa cách thì không phải ai cũng vui mừng hài lòng Bởi vì , có khi nh Hạ Tri Chơng trong bài Hồi hơng ngẫu th :
Thiếu tiểu li gia lão đại hồi
Hơng âm vô cải , nấm mao tồi
Nhi đồng tơng kiến bất tơng thức Tiểu vấn : Khách tòng Hà xứ lai ?
( Dịch thơ :
Trang 2Trẻ đi già trở lại nhà
Giọng quê không đổi xơngpha mái
đầu
Gặp nhau mà chẳng biết nhau Trẻ cời hỏi khách từ đâu đến làng Sau nhiều năm đi xa , khi nhân vật tôi trong truyện Cố Hơng của nhà văn Lỗ Tấn trở lại quê nhà , tuy không đến nỗi bẽ bàng nh nhà thơ họ Hạ nhng cũng bùi ngùi một nỗi buồn tê tái vì cảnh quê , ngời quê Và tâm trạng ngời về thăm quê lần cuối cùng không chỉ
có thế …
Tiết 1, 2
Hoạt động 2: Tri
giác :
( 20phút , vấn đáp ,
đàm thoại )
H: Dựa vào sgk, hãy
giới thiệu những nét
cơ bản về tác tác giả
Lỗ Tấn?
G: Bổ sung thêm
H: Nêu nhận định
chung nhất về tác
giả?
G: Nêu yêu cầu đọc:
chú ý đọc phân biệt
giọng nhân vật với lời
dẫn truyện
H: Em hãy tóm tắt
truyện này tối đa
Lỗ Tấn (1861 -1936) là nàh văn cách mạng nổi tiếng của Trung Quốc Quê
ở phủ Thiệu Hng Triết Giang Xuất thân trong 1 gia
đình quan lại sa sút từng hoạt động trong nhiều lĩnh vực khoa học và là chiến sĩ xộng sản kiên định nhà văn hoá t tởng lớn của Trung Quốc
- Lỗ Tấn viết nhiều truyện ngắn và tiểu thuyết "Cố Hơng" là một trong những truyện ngắn tiêu biểu của ông rút trong tập "Gào thét"
3 HS đọc phần chữ
thờng
I Đọc , chú thích
1 Tác giả (
1881-1936 )
- Là nhà t tởng lớn, nhà văn nổi tiếng TQ
- Là một chiến cộng sản kiên định
2 Tác phẩm:
- Là 1 trong những truyện ngắn tiêu biểu nhất của tập
“Gào thét” ( 1923 )
3 Đọc, tóm tắt
Trang 3trong 4 câu.
GVtóm tắt lại :
( Sau 20 năm, Tấn
mới trở về quê Quê
h-ơng có những thay
đổi, Lỗ Tấn gặp lại
Nhuận Thổ - ngời
bạn thời ấu thơ sau
bao năm cách biệt
Ông vô cùng đau đớn
về sự cách bức địa
vị giữa ông và
Nhuận Thổ Khi rời
quê hơng ra đi, ông
mơ ớc xây dựng cho
quê hơng một con
đ-ờng mới ( XH tơng
lai )
G: Kiểm tra 2-3 từ
H: Tìm bố cục của
truyện?
Em có nhận xét gì
về bố cục đó?
GV gợi ý cho HS
phân tích bố cục )
H: Phơng thức biểu
- Phần chữ nhỏ - tóm tắt qua
-1-2 HS tóm tắt
HS dùng phơng pháp
đàm thoại
Cá nhân HS giới thiệu
Thảo luận nhóm - trả
lời Các nhóm khác nhận xét
- Đặc điểm đầu cuối tơng ứng
- Diễn ra theo trình
tự thời gian
4 Tì khó :
5 Bố cục: 3 phần a) Từ đầu đến
“đang làm ăn sinh
sống“ : Nhân vật
“tôi” trên đờng về quê.
b) Tiếp đến “sạch trơn nh quét”:
Những ngày “tôi” ở quê.
c) Đoạn còn lại : “Tôi”
trên đờng rời xa
- Phơng thức biểu
đạt chủ yếu là tự sự, ngoài ra còn có yếu
tố biểu cảm, miêu tả
Trang 4đạt chủ yếu của
truyện là gì?
G: Phơng thức chủ
yếu là tự sự, chỉ có
điều mạch tờng
thuật luôn bị giãn
cách bởi những đoạn
hồi ức xen kẽ Chính
vì vậy, chỉ có thể
xem “Cố hơng” là 1
truyện ngắn có yếu
tố hồi kí chứ không
phải là hồi kí
H: Nhân vật chính
của tác phẩm là ai?
Vì sao em cho
Nhuận Thổ là nhân
vật chính?
Nhân vật “tôi”
không chỉ là nhân
vật chính mà còn là
nhân vật trung tâm
trong tác phẩm Vì
sao vậy?
H: Cần hiểu quan hệ
giữa nhân vật “tôi”
với tác giả ntn?
G: Bổ sung: Mặc dù
có những chi tiết
trong tác phẩm là sự
việc có thực trong
cuộc đời Lỗ Tấn
nh-ng khônh-ng nên đồnh-ng
nhất nhân vật “tôi”
với chính bản thân
tác giả Trong truyện
có nhiều chi tiết h
- Không gian nghệ thuật: suy t về hiện tại, tơng lai trên một chiếc thuyền
- Thời gian nghệ thuật: “tôi” về quê trong đêm và rời quê lúc hoàng hôn
Trao đổi nhanh- trả
lời
Cá nhân lí giải sự chọn lựa của mình
- Nhuận Thổ là nhân vật chính mọi sự thay đổi của làng quê
- “tôi” là nhân vật trung tâm, vì là
đầu mối của toàn bộ câu chuyện, có quan hệvới các nhân vật và sự việc trong truyện -> từ a toát lên t tởng chủ đạo của truyện
Cá nhân HS trả lời dựa vào kiến thức đã
học về ngôi kể Ngời
kể chuyện trong văn bản tự sự
lập luận < trong đó biểu cảm có vai trò rất quan trọng >
- Nhân vật chính : Nhuận Thổ và “tôi”, trong đó “tôi” còn là nhân vật trung tâm
Trang 5cấu trong sáng tạo
nghệ thuật: VD câu
văn đầu tiên
Hoạt động 3 : Phân tích , cắt nghĩa
( 30phút , vấn đáp , thảo luận nhóm)
Thầy Trò Kiến thức cần đạt
G: Phát phiếu học
tập cho HS: Dựa vào
bảng mẫu trong bài
tập 2 ( sgk/121 ) yêu
cầu HS điền các chi
tiết thích hợp
G: Thu phiếu bài
tập , nhận xét bài
làm của các nhóm
-đa bảng mẫu
Hình dáng
Động tác
Giọng nói
Thái độ đối với “
Tôi”
Tính cách
H: Em có nhận xét
gì về nghệ thuật kể
chuyện của tác giả
trong đoạn này?
H: Hãy phân tích tác
dụng của BPNT đó
G: Hình ảnh Nhuận
Thổ trong quá khứ là
“ vành trăng non trên
bầu trời xanh miền
thơ ấu” Nhuận thổ
trong hiện tại là nỗi
Đọc thầm văn bản:
đoạn kể về Nhuận Thổ trong kí ức của
“ tôi” và Nhuận Thổ lúc “tôi” trở về
Điền chi tiết vào phiếu bài tập
Lúc còn thơ
- Khuôn mặt tròn trĩnh, nớc da - đầu
đội mũ lông chiên cổ đeo bàn tay hồng hào
Tự nhiên Xng anh - em
- Tự nhiên chan hoà gắn bó không muốn rời
Mạnh mẽ, dũng cảm, thông minh
Trao đổi nhanh - trả
lời( nêu rõ những
đoạn thể hiện
ph-ơng thức tự sự tự sự kết hợp với miêu tả -dựa vào câu hỏi trong sgk)
II Tìm hiểu văn bản
1 Nhân vật Nhuận Thổ
Nhuận Thổ lúc đứng tuổi
- Cao gấp 2 trớc, nớc da nếp răn mi mắt, mũ mặc áo bông, ngời co ro, bàn tay thô kệch
- Môi mấp máy không
cung kính, không dám xng hô nh hồi cong nhỏ
Không tự nhiên, co ro cúm rúm vẻ sợ sệt, cung kính- có sự cách bức rất lớn
Đần độn, mụ mẫm
Kết hợp giữa tự sự với miêu tả cùng nghệ thuật đối chiếu hồi ức
Trang 6đau, nỗi buồn quê
h-ơng Đó là hình ảnh
1 miền quê xơ xác,
tiêu điều
H: Nguyên nhân nào
tạo nên sự thay đổi
đó? nguyên nhân
nào là chính? điều
đó có ý nghĩa gì?
G: Họ cần đợc thức
tỉnh để đi đến
t-ơng lai
H: Nhuận Thổ thay
đổi nhiều nhng có
phải là thay đổi
hoàn toàn không?
điều đó có ý nghĩa
gì?
H: Việc Nhuận thổ
đa con, đến chào “
tôi” có ý nghĩa gì? (
chú ý đến quan hệ
giữa Thuỷ sinh và
Hoàng)
G: Bên cạnh nhân vật
Nhuận Thổ, tác giả
còn khắc hoạ 1 số
nhân vật khác nữa
đó là chị Hai Dơng
là bà mẹ “tôi”
H: Khi kể về chị Hai
Cá nhân nêu ý kiến
Tìm chi tiết trong lời của Nhuận thổ, lời của bà mẹ Tấn và Tấn
ý nghĩa: nhuận Thổ
là hiện thân của
ng-ời nông dân TQ: bế tắc, cam phận, phục tùng số phận, cắn răng chịu cái nghèo, cái đói
Vẫn có nét không thay đổi:
+ Thời thơ ấu: chơi thân với nhau
+ Xa: thờng hỏi thăm gặp vui mừng hớn hở: gói đậu xanh làm quà - gói vỏ sò ngày xa
- Quan hệ giữa Thuỷ sinh và Hoàng sẽ làm chan hoà sự đối lập giữa “tôi” là Nhuận Thổ hiện tại -> Gợi cho “tôi” suy nghĩ
về 1 XH tốt đẹp mai sau
-> Làm nổi bật sự
đổi của Nhuận Thổ + Nhuận Thổ trong
kí ức: là tuyệt đẹp,
đáng yêu, vẻ xinh xắn, khoẻ mạnh hồn nhiên hoạt bát thông minh
+Nhuận thổ hiện tại: Tàn tật, đần độn,
mụ mẫm
- Nguyên nhân: Là
do nghèo khổ, XH thay đổi
-> Làm cho con ngời
ta sống mà nh đã chết, sống mà không
ý thức đợc cuộc sống của mình
Tình cảm bạn bè chân thành
=> Tợng trng cho phẩm chất tốt đẹp của ngời nông dân
Trang 7Dơng, tác giả cũng
đã sử dụng biện
pháp đối chiếu Em
hãy chỉ rõ điều đó?
Tác giả xây dựng
nhân vật chị Hai
D-ơng nh vậy có ý
nghĩa gì?
H: Bà mẹ nhân vật
“tôi” là ngời nh thế
nào?
G: Qua việc tìm
hiểu các nhân vật
trên, ta thấy rõ sự
thay đổi của con
ngời nơi quê cũ của
tác giả, đặc biệt là
sự thay đổi về diện
mạo tinh thần =>
tô đậm hình ảnh
“cố hơng”
Chuyển ý:
H: Trên đờng về
thăm quê, nhân vật
“tôi” có cảm xúc gì
khi ngắm cảnh quê
hơng?
H: Trong đoạn đầu
này, tác giả cũng sử
dụng biện pháp nghệ
thuật gì?
Tác dụng ra sao?
Em có cảm xúc gì
khi tác giả viết: “Trên
mái ngói, mấy cọng
tranh khô phất phơ
trớc gió”
Đối chiếu giữa Thuỷ Sinh với Nhuận Thổ trong quá khứ ( về chiếc vòng bạc ) về khuôn mặt => sự thay đổi, tình cảnh
sa sút
Tìm chi tiết trong sgk - trả lời
Cũng vì do nghèo quá, khổ quá mà
đâm ra nh thế
=> Càng làm nổi bật những tình cảm không thay đổi của Nhuận Thổ
Đọc lại đoạn đầu
2 Các nhân vật khác
* Chị Hai Dơng
Thay đổi hoàn toàn cả về hình dáng
và tính cách
* Bà mẹ nhân vật
“tôi”: hình ảnh của ngời phụ nữ khả
kính: am hiểu, độ l-ợng, giàu lòng trắc ẩn
Trang 8Tiết 3 ( 45 phút )
Bớc I .Ôn định tổ
chức :
Bớc II Kiểm tra bài cũ
: ( 3phút )
H:Tóm tắt văn bản “
Cố hơng ?
Bớc III : Bài mới
Phân tích nhân vật
“ Tôi’’
( 33phút , vấn đáp ,
thảo luận )
H: Em có nhận xét
gì về tình cảm của
“tôi” với Nhuận Thổ
thời trớc kia và thời
hiện tại
G: Sau 20 năm trời,
trở về quê nghe mẹ
nhắc đến Nhuận
Thổ, tôi hình dung
ngay ngời bạn của
mình Và bất giác
trong kí ức bừng
sáng, tựa hồ nh thấy
quê hơng đẹp ở chỗ
nào rồi
H: Sự biến đổi của
quê hơng cùng với sự
biến đổi của những
con ngời nh Nhuận
Thổ, chị Hai Dơng
đã gây cho “tôi”
tâm trạng ntn?
Từ đó, nhân vật
“tôi” muốn nói tới
điều gì?
G: Bổ sung thêm ý:
sgk/ 233
truyện
Cá nhân trả lời
- Nghệ thuật đối chiếu -> nổi bật sự thay đổi của quê
h-ơng
Tự nêu cảm nhận
Cá nhân HS trả lời dựa vào những chi tiết trong sgk
- Sự biến đổi của quê hơng, của Nhuận Thổ với hình hài tiều tuỵ, đặc biệt cách xng hô rất mực cung kính làm “tôi”
nh điếng ngời, thực
sự đau xót, thất vọng Vẻ đẹp bừng sáng trong kí ức
bỗng sụp đổ tan tành
3 Nhân vật “tôi” Ngắm cảnh quê
h-ơng tàn tạ, xơ ác, tiêu
điều - bàng hoàng, không tin vào mắt mình
=> Tình cảm sâu
đạm với quê hơng
- Tình cảm với Nhuận Thổ:
+ Thời thơ ấu: yêu nớc khâm phục
+ Sau 20 năm không quên tình bạn
- Buồn, đau xót trớc
sự biến đổi của nhiều con ngời nơi quê hơng
=> Phản ánh tình cảm sa sút về mọi mặt của XH Trung Quốc đầu thế kỉ
XX Lên án các thế lực tạo ra thực trạng
đáng buồn đó
Chỉ ra những mặt tiêu cực nằm ngay trong tâm hồn, tính cách của bản thân những ngời lao
động
=> Đặt ra vấn đề: phải xây dựng 1 cuộc đời mới, 1 cuộc
Trang 9H: Trớc sự biến đổi
đó, tác giả đã đặt
ra vấn đề gì?
G: ĐB cũng chính là
-ớc mơ của “tôi” Nếu
không có việc miêu
tả quá trình sa sút
nghiêm trọng của
XHTQ ở phần trên
thì việc thổ lộ ớc
mơ cuối tác phẩm
không đợc tự nhiên
và không có cơ sở
H: Tác giả đa ra
hình ảnh con đờng,
hình ảnh này có ý
nghĩa gì?
H: Tâm trạng chung
của tác giả là buồn,
nhng ông có tuyệt
vọng không?
H: Qua phần tìm
hiểu trên, em thấy
hình tợng bao trùm
lên tác phẩm là hình
tợng nào? Vì sao ?
G: Việc gợi tả ra 1
t-ơng lai tốt đẹp cho
ngời nông dân thể
hiện t tởng tiến bộ
của Lỗ Tấn
Hoạt động 4 : Đánh
giá , khái quát :
Trao đổi nhanh - trả
lời
Thảo luận – trả lời
- Buồn nhng không tuyệt vọng, hình
ảnh Thuỷ Sinh-Hoàng gợi cho “tôi”
suy nghĩ về 1 XH tốt
đẹp mai sau
- Hình ảnh con đ-ờng
- Hình tợng “ Cố
h-ơng’’
HS trình bày :
NT :
đời mà chúng tôi cha từng đợc sống
* Hình ảnh con đ-ờng: Hình ảnh ẩn dụ- con đờng của hi vọng, con đờng của tơng lai - hi vọng sẽ trở thành hiện thực Hình tợng “Cố hơng”
- Là nơi bộc lộ tính cách nhân vật thể hiện chủ đề tác phẩm
- Là nơi, theo tác giả, biết bao trìu mến, yêu thơng, cũng là nơi tăm tối đói nghèo, là nơi cần thay đổi dầu là khó khăn, nhng “đi mãi rồi cũng thành đờng thôi”
III Tổng kết :
* Ghi nhớ: sgk/ 219
1 NT : Kết hợp nhuần nhuyễn các phơng thức biểu đạt , tự
sự , miêu tả , biểu cảm và nghị luận
Trang 10( 3phút , vấn đáp )
H: Hãy nhắc lại
những nét đặc sắc
về nhân vật nghệ
thuật của truyện
ngắn này Qua đó
tác giả muốn thể
hiện nội dung gì?
Hoạt động5 : Củng
cố , luyện tập
( 7phút , cá nhân )
GV hớng dẫn học sinh
làm bài tập
Nêu yêu cầu bài tập
Đọc 1 đoạn mà em thích nêu rõ lí do
- Xây dựng hình
ảnh có nghĩa biểu t-ợng
- Kết hợp giữa kể với tả , biểu cảmvà lập luận làm cho câu chuyện đợc kể sinh
động , giàu cảm xúc
và sâu sắc
2 Nội dung :) - Thông
qua việc tờng thuật chuyến về quê lần cuối của nhân vật
“tôi”, những rung cảm của “Tôi” trớc sự thay đổi của làng quê, đặc biệt là của Nhuận Thổ, tác giả
đã phản ánh hiện trạng XH phong kiến
đơng thời, đồng thời đặt ra vấn đề
đờng đi của ngời nông dân, của toàn
XH để mọi ngời suy ngẫm.
III Luyện tập
Bài tập 1/ 212
- Phơng thức biểu
đạt
- Nội dung
Bớc IV Hớng dẫn học sinh học và làm bài về nhà.( 2phút )
- Tóm tắt thật ngắn gọn văn bản
- Học thuộc ghi nhớ
- Viết đoạn văn nêu cảm nhận về nhân vật “tôi” hoặc nhân vật
“Nhuận Thổ”
- Chuẩn bị phần: Ôn tập TLV
Trang 11- Tr¶ lêi c¸c c©u hái trong sgk.
- ChuÈn bÞ giÊy khæ to