Slide Thuyết Trình Về Hình Tượng Nghệ Thuật Trong 1 Tác Phẩm Văn Học.pdf

Cao Thi Thuy Huyen B16DCPT072 pptx HÌNH TƯỢNG NGHỆ THUẬT CAO THỊ THÚY HUYỀN – B16DCPT072 MỤC LỤC ❑ Phân tích hình tượng nghệ thuật qua tác phẩm văn học ❑ Khái niệm về hình tượng nghệ thuật ❑ Nét đặc t[.]

HÌNH TƯỢNG

NGHỆ THUẬT

CAO THỊ THÚY HUYỀN – B16DCPT072

MỤC LỤC

❑ Phân tích hình tượng nghệ thuật qua tác phẩm văn học

❑ Khái niệm về hình tượng nghệ thuật

❑ Nét đặc trưng của hình tượng nghệ thuật

❑ Kết luận

PHÂN TÍCH HÌNH TƯỢNG NGHỆ THUẬT QUA TÁC PHẨM VĂN HỌC

Tác phẩm “Chí Phèo” của Nam Cao là một tác phẩm điển hình với hai hình tượng nhân vật tiêu biểu là Chí Phèo và Bá Kiến Bằng ngòi bút sắc sảo của mình, Nam Cao sử dụng ngôn ngữ để vẽ lên chân dung Chí – một anh nông dân hiền lành, thế nhưng từ bốn bức tường lao lý đã dẫn đến cuộc đời Chí trở thành một “con quỷ” của làng Vũ Đại Chí mang những nét tính cách riêng, cá biệt mà chẳng ai có được: hắn mãi chìm trong cơn say, ngủ trong lúc say Cứ mỗi lần say là hắn chửi, tiếng chửi của hắn trở thành nỗi

ám ảnh trong lòng người đọc

Nam Cao đã xây dựng nhận vật Chí như

một chân dung điển hình cho những

người nông dân bế tắc lâm vào bước

đường cùng để rồi mất dần đi cả nhân

hình, nhân phẩm, họ phản kháng lại xã hội,

phản kháng lại bất công của cuộc đời

bằng con đường lưu manh

Bên cạnh chân dung của một anh Chí lưu manh là hình ảnh của Bá Kiến – tên lý trưởng hách dịch Nam Cao đã dựng lên chân dung tên địa chủ với những nét vẽ sinh động, đầy ấn tượng và mang tính điển hình cao: giọng quát “rất sang”, tiếng cười tào tháo và những thủ đoạn thống trị những thủ đoạn khôn ngoan “mềm nắn rắn buông”… Từ chính đặc điểm này mà hình tượng nghệ thuật có khả năng tái hiện lại cuộc sống một cách hoàn chỉnh và toàn diện nhưng lại không đơn thuần là sao chép

y nguyên những hiện tượng có thật mà tái hiện lại một cách có chọn lọc, sáng tạo

Tái hiện, mô phỏng lại cuộc sống một cách có chọn lọc và sáng tạo bằng hoạt động hư cấu thông qua trí tưởng tượng của Nam Cao, kết quả của quá trình đó là những hình tượng nghệ thuật cũng mang tính ước lệ

Bằng những hình tượng cụ thể, sinh động mang tính điển hình, nghệ thuật

đã truyền đến cho con người không chỉ những thông tin, những kiến thức mới

mẻ về cuộc sống mà còn đem đến cho họ những xúc cảm mới lạ, gọi dậy những tình cảm thiêng liêng khiến con người ta nghĩ tốt và sống đẹp hơn, có ích hơn

- Hình tượng nghệ thuật gắn liền với đời sống của con người

- Hình tượng nghệ thuật là sự thống nhất của cái cụ thể, cá biệt,

cảm tính với cái khái quát

- Hình tượng nghệ thuật mang tính ước lệ

Tác phẩm “Tắt đèn” của Ngô Tất Tố xoay quanh nhân vật chính là chị Dậu và gia đình đang trong mùa sưu thuế; một điển hình của của cuộc sống bần cùng hó

do sưu cao thuế nặng mà chế độ thực dân áp đặt lên xã hội Việt Nam Tác

phẩm không chỉ phản ánh được sự hống hách, bất nhân, tàn nhẫn của bộ máy quan lại đương thời, mà còn cho thấy những phẩm chất cao quý của người

nông dân, được coi là những kẻ ở dưới đáy xã hội qua hình ảnh chị Dậu

Dù họ có bị tầng lớp thống trị lấn áp, và dù

cuộc sống của họ tắm tối, cùng quẫn đến mức

nào cũng không thể khiến họ đánh mất những

đức tính cao đẹp vốn có, nhưng dồng thời cũng

thể hiện sức phản kháng tiềm tang mạnh mẽ

của những người nông dân nghèo Và dù khi câu

chuyện kết thúc, chị Dậu vẫn không thoát khỏi

cuộc đời tăm tối của mình, nhưng qua tác phẩm

Ngô Tất Tố đã nêu lên rằng: ở đâu có bóc lột ở

đó có đấu tranh

Không ít người đọc đã phải rới nước mắt, bồi hồi, xúc động khi chị Dậu phải bán chính đứa con mà mình đứt ruột đẻ ra cho một gia đình khác làm người ở để lấy tiền nộp thuế vì không thể vay đủ tiền để cứu chồng Chế độ thối nát ấy khiên con người cũng trở thành một món hàng, có thể đo đếm, trao đổi bằng đồng tiền

Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lí trí và tình cảm đã làm tác phẩm trở thành kiệt tác trường tồn với thời gian

• Qua tác phẩm ta thấy được người nghệ

sĩ đặt tình cảm chủ quan của bản thân vào trong chính hình tượng mình xây dựng, hình tượng nghệ thuật do đó không chỉ phản ánh hiện thực mà còn biểu hiện thái độ chủ quan của người nghệ sĩ đối với hiện thực ấy Vậy nên tình cảm không những không đối lập với

lí trí mà chúng còn có quan hệ thống nhất chặt chẽ với nhau Tình cảm được kiểm định bằng lí trí, lí trí mượn tình cảm để đi vào lòng người

- Hình tượng nghệ thuật là sự thống nhất giữa hai mặt khách

quan và chủ quan

- Hình tượng nghệ thuật là sự thống nhất giữa lí trí và tình

cảm

- Hình tượng nghệ thuật mang tính đa nghĩa

Qua quá trình sáng tạo nên các tác phẩm nghệ thuật, sản phẩm của quá trình sáng tạo đó là những hình tượng nghệ thuật chứa đựng trong bản thân nó

sự thống nhất biện chứng giữa các mặt đối lập: hiện thực khách quan hòa nhập với thế giới chủ quan, tình cảm được soi sáng trong lí trí; sự thật cuộc sống được phản ánh trong cái ước lệ, tượng trưng Sự thống nhất giữa các mặt đối lập đó làm cho người thưởng thức có những cách nhìn nhiều chiều, những cách lí giải ở nhiều góc độ khác nhau

KHÁI NIỆM VỀ HÌNH TƯỢNG

NGHỆ THUÂT

1 Khái niệm hình tượng nghệ thuật nói chung

Hình tượng nghệ thuật bắt đầu từ tư duy nghệ thuật, là phương tiện đặc thù của nghệ thuật nhằm phản ánh cuộc sống một cách sáng tạo bằng những hình thức sinh động, cảm tính cụ thể như bản thân đời sống, thông qua đó nhằm lý giải, khái quát về đời sống với một ý nghĩa tư tưởng, cảm xúc nhất định xuất phát từ lý tưởng thẩm mỹ của người nghệ sĩ.

2 Khái niệm hình tượng nghệ thuật trong mỹ học

Trong mỹ học hình tượng nghệ thuật được hiểu theo hai nghĩa là nghĩa rộng và nghĩa hẹp:

Nghĩa rộng

Hình tượng nghệ thuật chỉ đặc

điểm chung về phương thức

phản ánh đời sống của tất cả các

loại hình nghệ thuật, để phân biệt

nghệ thuật với khoa học và các

hình thức ý thức xã hội khác.

Nghĩa hẹp

Hình tượng nghệ thuật được dùng trong phạm vi tác phẩm, chủ yếu dùng để chỉ nhân vật trong

tác phẩm

Để mỗi hình tượng được tái hiện và tồn tại, người nghệ sĩ phải sử dụng những phương tiện vật chất cụ thể như: ngôn từ (văn học), âm thanh (âm nhạc), màu sắc, đương nét ( hội họa), lời nói, hành đông (sân khâu),… Nhờ đó khi khám phá nghệ thuật, người ta không những được cảm thụ, thưởng thức cái đẹp, được tiếp cân với nguồn tri thức

vô hạn của nhân loại mà đòng thời, qua đó người ta còn được tiếp nhận những chân lý về dời sống Đay chính là biểu hiện đỉnh cao của hình tượng, là cái đích mà bất cứ nghệ sĩ nào cũng muốn đạt được.

NÉT ĐẶC TRƯNG CỦA HÌNH TƯỢNG

NGHỆ THUẬT

- Hình tượng nghệ thuật gắn liền với

đời sống

Hình tượng nghệ thuật tái hiện cuộc sống nhưng

lại không đơn thuần là sao chép y nguyên những

hiện tượng có thật mà là tái hiện một cách có

chọn lọc, sang tạo thông qua tài năng và trí tưởng

tượng của nghệ sĩ, bằng sự khéo léo và tinh tế

của mình, họ biến những sự vật dù tầm thường

nhất cũng có thể trở thành các hình tượng đẹp

có sức truyền cảm mạnh mẽ, mang những ấn

tượng sâu sắc đến với người cảm thụ

Mọi sự vật sự việc đều tồn tại ở dạng độc lập

nhưng không phải vì thế mà chúng không có sự liên

hệ với nhau

Trong mỗi sự vật, sự việc đều có hai mặt đối lập

thống nhất với nhau: cái chung, cái riêng Sự thống

nhất giữa cái chung và cái riêng có sự phổ biến với

muôn loài

Trong nghệ thuật, cái khái quát muốn thể hiện phải

qua cái riêng, tạo nên sức sống rộng rãi, bên lâu của

tác phẩm

- Hình tượng nghệ thuật là sự thống nhất của cái cụ thể, cá biệt, cảm tính với cái khái quát

- Hình tượng nghệ thuật là sự thống nhất giữa hai mặt khách quan và chủ quan

Tác phẩm nghệ thuật là đứa con tinh thần

của người nghệ sĩ phản ánh hiện thục khách

quan qua con mắt chủ quan của người nghệ

sĩ

• Khách quan: tính chất, sắc thái, hiện tượng

ngoài đời sống

• Chủ quan: ấn tượng, quan niệm, lẽ sống,

thái độ của người nghệ sĩ

Thế giới chủ quan của người nghệ sĩ chỉ có

giá trị khi nó được bộc lộ trên cơ sở nhìn

nhận và đánh giá hiện thực khách quan

Nghệ thuật có sức tác động kì diệu tới

tâm hồn, tình cảm con người Sự thống

nhất, hài hòa giữa lý trí và tình cảm sẽ tạo

nên sự thống nhất của hình tượng nghệ

Ước lệ là biện pháp tái hiện sự vật hiên

tượng bằng hình tượng có tính quy ước

Nghệ thuật được hiểu là cách thức mô

phỏng cuộc sống Song, dù phản ánh chân

thực cuộc sống đến đâu, nghệ thuật cũng

không thể mất đi yếu tố sang tạo, tưởng

tượng mà những yếu tố đó gọi chung là tính

ước lệ của hình tượng

- Hình tượng nghệ thuật mang tính ước lệ

- Hình tượng nghệ thuật mang tính đa nghĩa

Nghệ thuật là một trong những lĩnh vực sáng

tạo phức tạp nhất của con người để phản

ánh thực tại Sự thống nhất giữa các mặt đối

lập đã làm cho hình tượng nghệ thuật trở

thành một tín hiệu đặc biệt lưu giữ những tín

hiệu chồng chéo về cuộc đời

Hình tượng nghệ thuật có thể đem đến cho

con người thưởng thức những cách nhìn

nhiều chiều, những cách lí giải ở nhiều góc độ

khác nhau Đó chính là tính đa nghĩa cảu hình

tượng nghệ thuật

KẾT LUẬN

Sẽ không có nghệ thuật nếu không có hình tượng

Người nghệ sĩ dùng hình tượng nghệ thuật để nhận thức và cắt nghĩa đời sống, thể hiện tư tưởng và tình cảm của mình, nhờ những hình tượng đó mà sự vật hiện tượng đcượ tái hiện một cách sinh động nhuwnng đồng thời cũng nhờ đó mà cái tâm, cái tài người nghệ

sĩ được thể hiện tròn đầy và vẹn nguyên nhất

Hình tượng không chỉ là phương thức tái hiện thế giới khách quan,

là nhân tố góp phần truyền tải thông điệp của tác giả tới mọi người

mà còn là tâm hồn, bản ngã cảu người nghệ sĩ, nó khẳng định phong cách, cái tôi của người nghệ sĩ.

THANK YOU SO MUCH!