Tài liệu tập huấn hướng dẫn thực hiện chương trình môn Mĩ thuật

Untitled 0 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI TÀI LIỆU TẬP HUẤN HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MÔN MĨ THUẬT (Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018) HÀ NỘI, 2019 1 TÁC GIẢ VÀ C[.]

HÀ N ỘI, 2019

1

TÁC GI Ả VÀ CỘNG TÁC VIÊN

Người biên soạn:

1.TS Phạm Văn Tuyến- Khoa Nghệ thuật - Trường ĐHSP Hà Nội

2 PSG.TS Nguyễn Thu Tuấn - Khoa Nghệ thuật - Trường ĐHSP Hà Nội

3 Th.S Hoàng Văn Bào - Khoa Nghệ thuật - Trường ĐHSP Hà Nội

4 Th.S Phạm Thị Nụ - Khoa Nghệ thuật - Trường ĐHSP Hà Nội

5 Th.S Nguyễn Thị Hồng Thắm - Khoa Nghệ thuật – Trường ĐHSP Hà Nội

2

M ỤC LỤC

KÝ HIỆU VIẾT TẮT 3

A MỤC TIÊU 7

B NỘI DUNG TẬP HUẤN 7

1 NỘI DUNG 1: TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM VÀ QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN HỌC MỸ THUẬT 7

2 NỘI DUNG 2: TÌM HIỂU MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔN MĨ THUẬT VÀ YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC 11

3 NỘI DUNG 3: TÌM HIỂU NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔN MĨ THUẬT 16

4 NỘI DUNG 4: THỰC HIỆN DẠY HỌC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC THEO MÔN MĨ THUẬT 20

C DỰ KIẾN KẾ HOẠCH TẬP HUẤN (02 ngày) 26

D ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TẬP HUẤN 28

PHỤ LỤC 1: GIÁO ÁN MINH HỌA 30

PHỤ LỤC 2: ĐỀ KIỂM TRA MINH HỌA 55

TÀI LIỆU THAM KHẢO 56

4

CHÚ GI ẢI THUẬT NGỮ

1 Chương trình tổng thể:

Chương trình giáo dục phổ thông (CTGDPT) là văn bản quy định những vấn

đề chung nhất, có tính chất định hướng của chương trình giáo dục phổ thông, bao

gồm: quan điểm xây dựng chương trình, mục tiêu chương trình giáo dục phổ thông

và mục tiêu chương trình từng cấp học, yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực cốt lõi của học sinh cuối mỗi cấp học, hệ thống môn học và hoạt động giáo dục, thời lượng của từng môn học và hoạt động giáo dục, định hướng nội dung giáo dục bắt buộc ở từng cấp học đối với tất cả học sinh trên phạm vi toàn

quốc, định hướng về phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục, điều

kiện thực hiện chương trình giáo dục phổ thông

2 Năng lực:

Năng lực là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có

và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến

thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí, thực

hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể

3 Phẩm chất:

Phẩm chất là những tính tốt thể hiện ở thái độ, hành vi ứng xử của con người; cùng

với năng lực tạo nên nhân cách con người

4 Yêu cầu cần đạt:

Yêu c ầu cần đạt là kết quả mà học sinh cần đạt được về phẩm chất và năng

lực sau mỗi cấp học, lớp học ở từng môn học và hoạt động giáo dục; trong đó,

mỗi cấp học, lớp học sau đều có những yêu cầu riêng cao hơn, đồng thời bao gồm

những yêu cầu đối với các cấp học, lớp học trước đó

5 Môn học

Môn học là lĩnh vực nội dung dạy học được thực hiện trong nhà trường có cấu trúc và logic phù hợp với ngành khoa học và thực tiễn tương ứng, phù hợp với những quy luật Tâm- Sinh lí của dạy học

6 Giáo dục hướng nghiệp

Giáo dục hướn nghiệp bao gồm toàn bộ các hoạt động của nhà trường phối

hợp với gia đình và xã hội nhằm trang bị kiến thức, hình thành năng lực định hướng nghề nghiệp cho học sinh, từ đó giúp học sinh lựa chọn nghề nghiệp phù

5

hợp với năng lực, tính cách, sở thích, quan niệm về giá trị của bản thân, phù hợp

với điều kiện, hoàn cảnh của gia đình và phù hợp với nhu cầu của xã hội Giáo

dục hướng nghiệp có ý nghĩa quan trọng góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện và phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và sau trung học phổ thông Trong chương trình giáo dục phổ thông, giáo dục hướng nghiệp được thực hiện thông qua tất cả các môn học và hoạt động giáo dục, tập trung ở các môn Công nghệ, Tin học, Nghệ thuật, Giáo dục công dân ở cấp trung học cơ sở, các môn học

ở cấp trung học phổ thông và Hoạt động trải nghiệm, hướng nghiệp cùng với Nội dung giáo dục của địa phương

7 Hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông

Hoạt động giáo dục hướng nghiệp trong nhà trường phổ thông được thực hiện thường xuyên và liên tục, trong đó tập trung vào các năm học cuối của giai đoạn giáo dục cơ bản và toàn bộ thời gian của giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp

chính sách phát triển về Khoa học, Công nghệ, kĩ thuật và Toán học Thuật ngữ này

lần đầu tiên được giới thiệu bởi Quỹ Khoa học Mĩ vào năm 2001

10 Giáo dục STEM

Giáo dục STEM được hiểu là mô hình giáo dục dựa trên tiếp cận liên môn , giúp

học sinh áp dụng các kiến thức khoa học, công nghệ, kĩ thuật và Toán học vào giải quyết một số vấn đề thực tiễn trong bối cảnh cụ thể

6

độ đạt được của bản thân so với mục tiêu giáo dục, qua đó điều chỉnh cách học, cách

dạy giúp người học tiến bộ Đánh giá quá trình chính là đánh giá vì sự tiến bộ của người học

13 Tích hợp

Tích hợp là sự hợp nhất/ nhất thể hóa các bộ phận khác nhau để đưa tới một đối tượng mới như là một thể thống nhất dựa trên những nét bản chất của các thành phần đối tượng chứ không phải là phép cộng đơn giản những thuộc tính của đối tượng ấy

14 Dạy học tích hợp

Dạy học tích hợp: là định hướng dạy học giúp học sinh phát triển khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng, thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kĩ năng

15 Phân hóa

Phân hóa là chia một khối/ một nhóm thành nhiều phần / nhiều đối tượng có các tính chất khác biệt nhau để thực hiện những tác động cho phù hợp

16 Dạy học phân hóa:

Dạy học phân hoá: là định hướng dạy học phù hợp với các đối tượng học sinh khác nhau, nhằm phát triển tối đa tiềm năng vốn có của mỗi học sinh dựa vào đặc điểm tâm - sinh lí, khả năng, nhu cầu, hứng thú và định hướng nghề nghiệp khác nhau của học sinh

17 Nội dung giáo dục điạ phương

Nội dung giáo dục địa phương là những vấn đề cơ bản hoặc thời sự về văn hóa, lịch sử, địa lý, kinh tế, xã hộ , môi trường, hướng nghiệp …của địa phương

bổ sung cho nội dung giáo dục bắt buộc chung thống nhất trong cả nước, nhằm trang bị cho học sinh những hiểu biết về nơi sinh sống, bồi dưỡng cho học sinh tình yêu quê hương, ý thức tìm hiểu và vận dụng những điều đã học để góp phần

giải quyết những vấn đề của quê hương

18 Kế hoạch giáo dục nhà trường

Kế hoạch giáo dục nhà trường là sự cụ thể hóa tiến trình thực hiện CTGDPT (bao

gồm cả nội dung giáo dục địa phương) phù hợp với điều kiện cụ thể về thời gian, đặc điểm của người học, nhân lực, vật lực …của nhà trường Kế hoạch giáo dục của nhà trường được xây dựng hàng năm dựa trên kế hoạch giáo dục chung và các hướng

dẫn trong CTGDPT

7

N ỘI DUNG KHÓA TẬP HUẤN

A M ỤC TIÊU

Sau khóa tập huấn, học viên có thể:

- Hiểu được những vấn đề cốt lõi, vấn đề mới và cách thức triển khai thực

hiện Chương trình môn học mĩ thuật trong chương trình GDPT 2018

- Xây dựng được kế hoạch dạy học và hướng dẫn đánh giá môn Mĩ thuật

ở từng cấp học theo định hướng phát triển năng lực

- Sử dụng được tài liệu làm cơ sở xây dựng được kế hoạch và tổ chức tập huấn thực hiện chương trình môn Mĩ thuật trong chương trình GDPT 2018 theo nhiệm vụ được giao

- Các học viên hoàn thành khóa tập huấn có khả năng phát triển năng lực

viết tài liệu bồi dưỡng cho giáo viên phổ thông

B N ỘI DUNG TẬP HUẤN

1 N ội dung 1: Tìm hiểu đặc điểm và quan điểm xây dựng chương trình môn h ọc Mỹ thuật

1.1 M ục tiêu

- Học viên hiểu được vị trí, vai trò và tính chất nổi bật của môn học Mĩ thuật trong chương trình GDPT 2018, thấy được mối quan hệ của môn Mĩ thuật với các môn học và hoạt động giáo dục khác

- Trình bày được các quan điểm xây dung chương trình môn Mĩ thuật trong chương trình GDPT năm 2018

1.2 Ngu ồn tài liệu

- Mục I và mục II của tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình GDPT

2018, môn Mĩ thuật

- Chương trình môn học, tài liệu hỏi đáp, INFOGRPHIC và VIDEO

1.3 Ti ến trình tổ chức hoạt động

- Báo cáo viên trình bày tóm tắt các vấn đề cơ bản về đặc điểm, quan điểm xây

dựng chương trình môn Mĩ thuật:

Đặc điểm của môn học Mĩ thuật

- V ị trí và tên môn học trong trong chương trình GDPT

Trong chương trình giáo dục phổ thông, môn mĩ thuật là môn học thuộc lĩnh vực giáo dục nghệ thuật, được dạy từ lớp 1đến lớp 12 So với chương trình

hiện hành, tên môn học không có gì thay đổi Nội dung môn học được tiếp nối từ cấp tiểu học, trung học cơ sở đến trung học phổ thông

Môn Mĩ thuật vừa bảo đảm trang bị học vấn cốt lõi ở giai đoạn giáo dục cơ

bản, vừa bảo đảm giáo dục định hướng nghề nghiệp cho học sinh trên cơ sở thống

nhất mục tiêu hình thành, phát triển các phẩm chất ( yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và các năng lực chung ( tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề sáng tạo); đồng thời, môn học đặt mục tiêu trọng tâm

là hình thành, phát triển ở học sinh năng lực mĩ thuật – biểu hiện của năng lực

thẩm mĩ trong lĩnh vực mĩ thuật với các thành phần: quan sát và nhận thức thẩm

mĩ, sáng tạo và ứng dụng thẩm mĩ, phân tích và đánh giá thẩm mĩ trong tiến trình giáo dục ở cả hai giai đoạn giáo dục: Giáo dục cơ bản và giáo dục định hướng nghề nghiệp Chương trình môn Mĩ thuật được xây dựng theo cấu trúc tuyến tính

và đồng tâm với hai mạch nội dung Mĩ thuật tạo hình và Mĩ thuật ứng dụng; tạo

cơ hội cho học sinh được trải nghiệm và vận dụng mĩ thuật vào đời sống Nội dung giáo dục mĩ thuật được phân chia theo hai giai đoạn: giai đoạn giáo dục cơ

bản và giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp

– Giai đoạn giáo dục cơ bản: Mĩ thuật là nội dung giáo dục bắt buộc từ lớp 1 đến lớp 9 Chương trình tạo cơ hội cho học sinh làm quen và trải nghiệm kiến

thức mĩ thuật thông qua nhiều hình thức hoạt động; hình thành, phát triển ở học sinh

khả năng quan sát và cảm thụ nghệ thuật, nhận thức và biểu đạt thế giới; khả năng cảm nhận và tìm hiểu, thể nghiệm các giá trị văn hoá, thẩm mĩ trong đời

sống và nghệ thuật

– Giai đoạn giáo dục định hướng nghề nghiệp: Mĩ thuật là môn học được lựa

chọn theo nguyện vọng và định hướng nghề nghiệp của học sinh Nội dung giáo

dục mĩ thuật được mở rộng, phát triển kiến thức, kĩ năng mĩ thuật đã hình thành

ở giai đoạn giáo dục cơ bản, tiếp cận các nhóm ngành nghề liên quan đến nghệ thuật thị giác và có tính ứng dụng trong thực tiễn; giúp học sinh phát triển tư duy độc lập, khả năng phản biện phân tích và sáng tạo nghệ thuật; hiểu được vai trò

và ứng dụng của mĩ thuật trong đời sống; tạo cơ sở cho học sinh được tìm hiểu và

có định hướng nghề nghiệp phù hợp với bản thân dựa trên nhu cầu thực tế, thích ứng với xã hội

9

- Mối quan hệ với các môn học/hoạt động giáo dục khác

Chương trình môn Mĩ thuật mới thể hiện rõ hơn tính liên ngành, mối quan hệ qua lại giữa các môn học, hoạt động giáo dục và thực tiễn đời sống, cụ thể như chương trình mĩ thuật bao gồm cả tri thức, văn hóa, đạo đức, tự nhiên, xã hội, khoa học công nghệ… Các thành phần năng lực đặc thù của môn Mĩ thuật như: quan sát và nhận thức thẩm mĩ, sáng tạo và ứng dụng thẩm mĩ, phân tích và đánh giá thẩm mĩ là nền tảng tư duy thẩm mĩ cho học sinh , giúp học sinh vận dụng vào

học tập các môn học và hoạt động giáo dục khác

Quan điểm xây dựng chương trình

Việc xây dựng chương trình môn Mĩ thuật mới được tiến hành dựa trên các quan điểm sau:

- Tuân thủ các quy định cơ bản được nêu trong chương trình giáo dục tổng thể

dục cơ bản và giáo dục định hướng nghề nghiệp

- Tạo cơ hội cho học sinh tiếp cận văn hóa nghệ thuật dân tộc và thế giới trên

cơ sở vận dụng những kiến thức cơ bản của mĩ thuật kết hợp với khoa học giáo

Ho ạt động của BCV Ho ạt động của HV

1 Trình bày tóm tắt các vấn đề cơ

bản về đặc điểm, quan điểm xây

dựng chương trình môn Mĩ thuật: Nghe, thảo luận, chia sẻ đặt câu hỏi

những vấn đề chưa rõ,

2 Giới thiệu khái quát về các tài liệu

sử dụng trong khóa tập huấn

10

1 Đặc điểm của môn học

3 Chuẩn bị các nội dung theo tài

liệu mục I và II trong tài liệu

Hướng dẫn thực hiện Chương

trình giáo dục phổ thông 2018,

môn Mĩ thuật, dự kiến trả lời, giải

đáp

Đọc mục I và II trong tài liệu Hướng

dẫn thực hiện Chương trình giáo dục

phổ thông 2018, môn Mĩ thuật (và các tư liệu khác nếu cần) tự trả lời các câu hỏi:

- V ị trí và tên môn học trong trong chương trình GDPT

- Vai trò và tính chất nổi bật

c ủa môn học trong giai đoạn giáo d ục cơ bản và giáo dục định hướng nghề nghiệp

- Mối quan hệ với các môn

h ọc/hoạt động giáo dục khác

2 Quan điểm xây dựng chương trình

Hướng dẫn HV đọc tài liệu

Chuẩn bị 4 nội dung về quan điểm

XDCT để giải đáp cho HV khi

cần

Đọc tài liệu và tự tìm hiểu: việc xây

dựng chương trình môn Mĩ thuật

mới được tiến hành dựa trên các quan điểm nào?

- Báo cáo viên đề nghị các

nhóm trình bày kết quả thảo luận,

các nhóm khác chia sẻ, bổ sung

Báo cáo viên chốt lại về đặc điểm

và quan điểm xây dựng chương

trình môn học Báo cáo viên

hướng dẫn học viên tìm hiểu thêm

tài liệu Hỏi đáp, Infographic và

Video

- Học viên được chia thành 3 nhóm

thực hiện chung 1 nhiệm vụ

- Các nhóm phân công nhiệm vụ đọc cho mỗi thành viên Sau đó, trưởng nhóm tổ chức thảo luận trong nhóm

về:

+ Vị trí và những điểm mới nổi bật của môn học Mĩ thuật trong chương trình phổ thông mới?

+ Quan hệ môn Mĩ thuật với các môn học/hoạt động giáo dục khác? + Các quan điểm cơ bản của xây

dựng chương trình môn học?

Nhóm thống nhất các nội dung sẽ trình bày trước toàn lớp trên

11

PowerPoint và các vấn đề còn vướng mắc đề nghị báo cáo viên giải thích

1.4 D ự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

- Sản phẩm: PowerPoint trình bày về đặc điểm và quan điểm xây dựng chương trình môn học của các nhóm

- Định hướng đánh giá: so sánh bài trình bày của nhóm học viên với các tài liệu do Chủ biên chương trình xây dựng

2 N ội dung 2: Tìm hiểu mục tiêu của chương trình môn Mĩ thuật và yêu c ầu cần đạt về phẩm chất, năng lực

2.1 M ục tiêu

- Học viên hiểu được căn cứ xác định mục tiêu của chương trình Mĩ thuật, xác định rõ mục tiêu chung và mục tiêu các cấp học

- Học viên nắm rõ căn cứ xác định yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu

và đóng góp của môn học trong việc bồi dưỡng phẩm chất cho học sinh

- Nắm được các yêu cầu cần đạt về năng lực chung, năng lực đặc thù và đóng góp của môn học trong việc hình thành, phát triển các năng lực đặc thù cho

học sinh

2.2 Ngu ồn tài liệu

- M ục III và mục IV của tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình GDPT

- Căn cứ xác định mục tiêu chương trình

Chương trình môn Mĩ thuật được xác định mục tiêu dựa trên một số căn cứ sau:

+ Yêu cầu của đất nước về giáo dục thể hiện trong các văn kiện chính trị,

những nghị quyết về chủ trương, đường lối phát triển đất nước của Đảng, chính

phủ, quốc hội Mục tiêu đổi mới chương trình GDPT nói chung, mục tiêu chương trình môn Mĩ thuật nói riêng được xác định dựa vào yêu cầu của Nghị quyết 29 Ban chấp hành TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo; Nghị quyết

88 của Quốc hội và quyết định 404 của Chính phủ về đổi mới chương trình và sách giáo khoa phổ thông

sống ý nghĩa và đóng góp tích cực vào sự phát triển của đất nước, của nhân loại + Mục tiêu môn Mĩ thuật căn cứ vào đặc điểm cấu trúc, vị trí,vai trò và tính

chất của môn học trong chương trinh phổ thông, trong đó nhấn mạnh ưu thế của giáo dục Mĩ thuật là bồi dưỡng, hình thành, phát triển năng lực thẩm mĩ thông qua nhiều hình thức hoạt động thực hành, trải nghiệm, sáng tạo đa dạng, góp phần hình thành, phát triển phẩm chất ( yêu nươc, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và các năng lực chung ( tự chủ, tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn

đề và sáng tạo) cũng như các năng lực đặc thù khác ( ngôn ngữ, tìm hiểu tự nhiên,

xã hội, tính toán, công nghệ, thể chất…)

+ Mục tiêu môn học Mĩ thuật căn cứ vào mục tiêu của chương trinh Mĩ thuật

hiện hành ( chương trình 2006- không dạy ở cấp THPT), những định hướng đổi

mới giáo dục mĩ thuật trong những năm gần đây, tiếp cạn với xu hướng chung cua các nước trên thế giới trong xác định mực tiêu giáo dục Mĩ thuật

- M ục tiêu cụ thể của chương trình

+ M ục tiêu chung

Chương trình môn Mĩ thuật giúp học sinh hình thành, phát triển năng lực mĩ thuật dựa trên kiến thức và kĩ năng mĩ thuật; nhận thức được mối quan hệ giữa mĩ thuật với đời sống, xã hội và các loại hình nghệ thuật khác; có ý thức trân trọng

di sản văn hoá, nghệ thuật và khả năng ứng dụng kiến thức, kĩ năng mĩ thuật vào đời sống; có hiểu biết tổng quát về ngành nghề liên quan đến nghệ thuật thị giác

và khả năng định hướng được nghề nghiệp cho bản thân; trải nghiệm và khám phá

mĩ thuật thông qua nhiều hình thức hoạt động; góp phần hình thành, phát triển các

phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm; các năng lực tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo

+ M ục tiêu các cấp học

● Mục tiêu cấp tiểu học

Môn Mĩ thuật giúp học sinh bước đầu hình thành, phát triển năng lực mĩ thuật thông qua các hoạt động trải nghiệm;biết thể hiện cảm xúc, trí tưởng tượng về thế giới xung quanh, từ đó hình thành năng lực giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề

13

và sáng tạo; bước đầu làm quen, tìm hiểu và cảm nhận vẻ đẹp của sản phẩm, tác

phẩm nghệ thuật, hình thành năng lực tự chủ và tự học; góp phần hình thành các

phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm

● Mục tiêu cấp trung học cơ sở

Môn Mĩ thuật giúp học sinh tiếp tục hình thành, phát triển năng lực mĩ thuật

dựa trên nền tảng kiến thức, kĩ năng mĩ thuật ở cấp tiểu học, thông qua các hoạt

động thảo luận, thực hành, trải nghiệm; phát triển năng lực giao tiếp và hợp tác,

năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; có ý thức kế thừa, phát huy các giá trị văn

hoá, nghệ thuật truyền thống dân tộc, tiếp cận giá trị thẩm mĩ của thời đại, làm

nền tảng cho việc phát triển các phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung

thực, trách nhiệm; có hiểu biết về mối quan hệ giữa mĩ thuật với đời sống, nuôi

dưỡng cảm xúc thẩm mĩ và tình yêu nghệ thuật, phát triển năng lực tự chủ và tự

học, có ý thức định hướng nghề nghiệp sau khi kết thúc cấp học

● Mục tiêu cấp trung học phổ thông

Môn Mĩ thuật giúp học sinh tiếp tục phát triển năng lực mĩ thuật đã được thành ở giai đoạn giáo dục cơ bản và các phẩm chất yêu nước, nhân ái, chăm chỉ,

trung thực, trách nhiệm thông qua nhiều hình thức hoạt động; phát triển tư duy

phản biện, khả năng giải quyết vấn đề và sáng tạo, kĩ năng thực hành, giao tiếp và

hợp tác; ý thức tôn trọng và phát huy văn hoá, nghệ thuật truyền thống dân tộc,

tiếp cận giá nghệ thuật và thành tựu khoa học, công nghệ của thời đại, phát triển

năng lực tự chủ và tự học; tăng cường hiểu biết về kiến thức mĩ thuật trong các

lĩnh vực ngành nghề có liên quan, bồi dưỡng cảm xúc thẩm mĩ và tình yêu nghệ

thuật, có định hướng nghề nghiệp phù hợp với bản thân và nhu cầu xã hội

Yêu c ầu cần đạt về phẩm chất và năng lực

- Căn cứ xác định các yêu cầu cần đạt

+ Căn cứ mục tiêu, yêu cầu cần đạt của giáo dục phổ thông nêu trong chương

trình tổng thể

+ Kế hoạch giáo dục và những định hướng cơ bản về nội dung, phương pháp

giáo dục, đánh giá kết quả của môn học trong chương trình tổng thể

+Kế thừa phát triển các yêu cầu về chuẩn kiến thức, kĩ năng của chương trình

môn Mĩ thuật và Thủ công, kĩ thuật (phần Thủ công trong chương trình hiện hành

2006)

14

+Tham khảo việc xác định chuẩn đầu ra chương trinh môn học của một số

quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới, kết hợp tham vấn chuyên gia tư vấn quốc

tế về giáo dục mĩ thuật

+ Đặc điểm tâm-sinh lí học sinh và điều kiện thực tiễn dạy học ở các trường

phổ thông Việt Nam

- Yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực

+ Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và đóng góp của môn học trong việc bồi dưỡng phẩm chất cho học sinh

+ Yêu cầu cần đạt về năng lực chung và đóng góp của môn học trog việc hình thành, phát triển các năng lực chung cho học sinh

+ Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù và đóng góp của môn học trong việc hình thành, phát triển các năng lực đặc thù cho học sinh

Chương trình môn Mĩ thuật giúp học sinh hình thành và phát triển năng lực

mĩ thuật với các thành phần: quan sát và nhận thức thẩm mĩ, sáng tạo và ứng dụng

thẩm mĩ, phân tích và đánh giá thẩm mĩ

Ho ạt động của BCV Ho ạt động của HV

1 Trình bày tóm tắt mục tiêu của

chương trình môn Mĩ thuật và yêu

cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực Nghe, thảo luận, chia sẻ đặt câu hỏi

những vấn đề chưa rõ,

2 Hướng dẫn HV đọc, khai thác tài

liệu Đặt ra nhiệm vụ cho HV

Đọc tài liệu Mục III và mục IV của

tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình GDPT 2018 môn Mĩ thuật

Trả lời câu hỏi các căn cứ xác định mục tiêu CT môn học

4 Chuẩn bị dữ liệu về Mục tiêu

chung và mục tiêu cụ thể của

15

2 Yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực

5 Chia nhóm, hướng dẫn HV đọc tài

liệu

Các nhóm phân công nhiệm vụ đọc cho mỗi thành viên Sau đó, trưởng nhóm tổ chức thảo luận trong nhóm

6 Chuẩn bị các nội dung về căn cứ

xác định các yêu cầu cần đạt Sẵn

sàng trả lời, giải đáp từ HV

Đọc, phân tích tài liệu, thảo luận và

thống nhất các nội dung sẽ trình bày trước toàn lớp trên PowerPoint và các vấn đề còn vướng mắc đề nghị báo cáo viên giải thích

Cần phải trả lời câu hỏi:

Các căn cứ xác định yêu cầu cần đạt?

7 Hướng dẫn HV đọc tài liệu

Chuẩn bị các nội dung về Yêu cầu

cần đạt về phẩm chất và năng lực

Sãn sàng trả lời các câu hỏi của

HV

Đọc, phân tích tài liệu, thảo luận và

thống nhất các nội dung sẽ trình bày trước toàn lớp trên PowerPoint và các vấn đề còn vướng mắc đề nghị báo cáo viên giải thích

Cần phải trả lời được câu hỏi:

Yêu cầu cần đạt về phẩm chất năng

lực?

Xác định các năng lực thành phần

của môn Mĩ thuật?

8 Báo cáo viên đề nghị các nhóm

trình bày về mục tiêu , yêu cầu cần

đạt về phẩm chất và năng lực của

chương trình môn Mĩ thuật, các

nhóm nhận xét về kết quả tìm hiểu

và cách giải thích của các nhóm

khác Báo cáo viên chốt lại nội

dung, hướng dẫn học viên tìm

hiểu thêm tài liệu Hỏi đáp,

Infographic và Video

Các nhóm trình bày nội dung của nhóm trước lớp Đặt câu hỏi hoặc trao đổi giữa các nhóm

1.4 Dự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

- Sản phẩm: PowerPoint trình bày về mục tiêu, yêu cầu cần đạt về phẩm

chất và năng lực của chương trình môn Mĩ thuật của các nhóm

- Trình bày được cấu trúc và nôi dung của chương trình môn học Mĩ thuật

2018 ở các cấp: tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông

- Phân tích được những điểm mới trong chương trình môn Mĩ thuật 2018

so với chương trình hiện hành

3.2 Ngu ồn tài liệu

- M ục V của Tài liệu hướng dẫn thực hiện chương trình GDPT 2018

- Chương trình môn học, tài liệu hỏi đáp, INFOGRAPHIC và VIDEO

3.3 Ti ến trình tổ chức hoạt động

BCV trình bày :

C ấu trúc và nội dung của chương trình môn Mĩ thuật 2018

Chương trình môn Mĩ thuật 2018 phát triển theo hai mạch nội dung: Mĩ thuật tạo hình và mĩ thuật ứng dụng, trong đó nền tảng kiến thức cơ bản dựa trên

yếu tố và nguyên lí tạo hình Ở cấp tiểu học, nội dung giáo dục gồm Lí luận và

lịch sử mĩ thuật, Hội họa, Điêu khắc, Đồ họa, Thủ công; trong đó nội dung Lí luận

và Lịch sử Mĩ thuật được giới hạn trong phạm vi làm quen với việc tìm hiểu tác

giả, tác phẩm, sản phẩm, di sản văn hóa nghệ thuật và được giới thiệu lồng ghép trong thực hành, thảo luận mĩ thuật

M ạch nội dung Tiểu học L ớp 1 Lớp 2 Lớp 3 Lớp 4 Lớp 5

Kí hiệu “x” : nội dung giáo dục độc lập

Kí hiệu “+”: nội dung giáo dục lồng ghép trong thực hành và thảo luận mĩ thuật

Cấp trung học cơ sở, nội dung giáo dục gồm Lí luận và lịch sử Mĩ thuật, Hội

họa, Đồ họa, Điêu khắc, Thiết kế công nghiệp, Thiết kế thời trang, Thiết kế đồ

họa; trong đó nội dung Lí luận và lịch sử Mĩ thuật được giới hạn trong phạm vi

17

tìm hiểu tác giả, tác phẩm, sản phẩm, di sản văn hóa nghệ thuật và được giới thiệu

lồng ghép trong thực hành thảo luận mĩ thuật

Kí hiệu “x” : nội dung giáo dục độc lập

Kí hiệu “+”: nội dung giáo dục lồng ghép trong thực hành và thảo luận mĩ thuật

Cấp trung học phổ thông, học sinh mỗi lớp 10, 11, 12 được lựa chọn 4 nội dung trong 10 nội dung bao gồm : Lí luận và lịch sử mĩ thuật, Hội họa, Đồ họa, Điêu khắc, Thiết kế công nghiệp, Thiết kế thời trang, Thiết kế đồ họa, Thiết kế sân khấu, điện ảnh, Thiết kế mĩ thuật đa phương tiện, Kiến trúc; trong đó nội dung

Lí luận và Lịch sử mĩ thuật vừa được thực hiện độc lập vừa được lồng ghép trong

thực hành và thảo luận mĩ thuật

Thi ết kế mĩ thuật sân khấu, điện ảnh x x x

Thi ết kế mĩ thuật đa phương tiện x x x

18

Chuyên đề học tập ở THPT

Chuyên đề học tập ở THPT là nội dung giáo dục lựa chọn, dành cho những

học sinh yêu thích và có thiên hướng mĩ thuật Mỗi năm học học sinh được lựa

chọn 3 chuyên đề với tổng thời lượng 35 tiết Nội dung các chuyên đề phân bố ở các cấp như sau:

1 Trình bày tóm tắt nội dung của

chương trình môn Mĩ thuật và yêu

cầu cần đạt về phẩm chất, năng

lực

Nghe, thảo luận, chia sẻ đặt câu hỏi

những vấn đề chưa rõ,

2 Hướng dẫn HV đọc, khai thác tài

liệu Đặt ra nhiệm vụ cho HV

3 Chia nhóm HV và giao nhiệm vụ

cho các nhóm

Mỗi nhóm nhận 01 nhiệm vụ theo 03 mạch nội dung giáo dục

C ấu trúc và nội dung của chương trình môn Mĩ thuật 2018

4 Chuẩn bị thông tin cấu trúc nội

dung CT môn mĩ thuật theo các

cấp học và các chuyên đề học tập

Sẵn sàng trả lời, giải đáp câu hỏi

của HV

Đọc tài liệu mục V của tài liệu

hướng dẫn thực hiện chương trình GDPT 2018 môn Mĩ thuật

Trả lời câu hỏi về:

+ CT môn Mĩ thuật ở ba cấp học?

+ Các chuyên đề học tập?

lớp (có thể trình bày bằng PowerPoint) trình bày thêm các vấn

đề còn vướng mắc đề nghị báo cáo viên giải thích

6 Báo cáo viên yêu cầu 3 nhóm Báo

cáo viên nhận xét về kết quả tìm

hiểu của các nhóm cũng như trả

lời câu hỏi của các học viên và

chốt lại những vấn đề quan trọng

về 3 mạch nội dung, hướng dẫn

học viên tìm hiểu thêm qua tài liệu

Hỏi đáp, InFographic và Video

trình bày về mạch nội dung của nhóm, các nhóm khác nhận xét chéo

về kết quả tìm hiểu của nhóm khác

7 Nh ững điểm mới trong chương trình môn Mĩ thuật 2018

8 Báo cáo viên yêu cầu các nhóm

học viên tìm hiểu chương trình

môn Mĩ thuật hiện hành, chương

trình môn Mĩ thuật 2018 và hoàn

thiện bảng đối sánh nội dung giáo

dục môn Mĩ thuật theo các nội

dung: (CT hiện hành, CT mới,

Điểm mới, Giải thích điểm mới)

Các nhóm phân công nhiệm vụ đọc cho mỗi thành viên Sau đó, trưởng nhóm tổ chức thảo luận trong nhóm

về hai CT, điểm mới và cách giải thích điểm mới về chương trình nội dung được phân công Nhóm thống

nhất các nội dung sẽ trình bày trước toàn lớp trên PowerPoint và các vấn

đề còn vướng mắc đề nghị báo cáo viên giải thích

9 Báo cáo viên đề nghị các nhóm

10 Báo cáo viên chốt lại các điểm

mới về nội dung chương trình Mĩ

thuật 2018 và giải thích cặn kẽ tại

Nghe, thảo luận và dự kiến kế hoạch cho bản thân

20

sao cần thực hiện các điểm mới

này Báo cáo viên hướng dẫn học

viên tìm hiểu thêm tài liệu Hỏi

đáp, Infographic và Video

3.4 D ự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

- Sản phẩm : PowerPoint trình bày về mạch nội dung, về điểm mới của chương trình Mĩ thuật cấp Tiểu học và Trung học cơ sở, giải thích điểm mới và các câu hỏi thảo luận của học viên

- Đinh hướng đánh giá: so sánh bài trình bày của nhóm học viên với các tài

liệu do Chủ biên chương trình xây dựng

4 N ội dung 4: Thực hiện dạy học hình thành và phát triển năng lực theo môn Mĩ thuật

- Thiết kế được 1 bài dạy Mĩ thuật ở Tiểu học, THCS, THPT

- Thiết kế được 1 đề kiểm tra và hướng dẫn đánh giá môn Mĩ thuật ở

bậc Tiểu học, THCS, THPT

4.2 Ngu ồn tài liệu

- M ục VI, Mục VII và Mục VIII của Tài liệu hướng dẫn thực hiện chương

- Tích hợp, lồng ghép nội dung lí thuyết trong thực hành, thảo luận; kết hợp liên hệ kiến thức kĩ năng của môn mĩ thuật với kiến thức, kĩ năng của các môn học, hoạt động giáo dục khác một cách phù hợp, thiết thực

21

- Chú trọng dạy học trải nghiệm; vận dụng linh hoạt các phương pháp, kĩ thuật dạy học, hình thức tổ chức, không gian hoạt động học tập nhằm uy động kiến thức kinh nghiệm, kích thích trí tưởng tượng tư duy hình ảnh thẩm mĩ của học sinh, tạo cơ hội để học sinh được vận dụng kiến thức, kĩ năng vào thực hành, thể nghiệm được ý tưởng sáng tạo và đưa các sản phẩm sáng tạo vào đời sống Khai thác, sử dụng hợp lí thiết bị dạy học, mạng Internet; tận dụng các chất liệu, vật liệu sẵn có ở địa phương

Định hướng này nhận mạnh đến dạy học mở (học sinh có nhiều hơn một ý tưởng hoặc cơ hội để thể hiện các kĩ năng, vận dụng các chất liệu, vật liệu, họa phẩm, công cụ…khác nhau trong chủ đề); đồng thời chú trọng đến sự đa dạng của các phương pháp, hình thức và không gian học tập như học trên lớp, học ngoài lớp, trong khuôn viên nhà trường, tại các di sản văn hóa nghệ thuật, bào tang, làng nghề vv khai thác nguồn vật liệu sẵn có tư liệu mĩ thuật ở các kênh thông tin khác nhau ( sách, báo, tạp chí, nguồn Internet) để vận dụng vào quá trình dạy học môn

Mĩ thuật

Phương pháp thiết kế và mẫu bài giảng môn mĩ thuật ở phổ thông

- Phương pháp thiết kế

+ Nghiên cứu mạch nội dung, yêu cầu cần đạt của từng khối lớp

+ Lựa chọn mạch nội dung giảng dạy

+ Đặt tên bài/chủ đề xác định thời lượng cho chủ đề

+ Thiết kế bài dạy

▪ Xác định mục tiêu chủ đề

▪ Gợi ý chuẩn bị đồ dùng thiết bị dạy học

▪ Phương pháp hình thức tổ chức dạy học

▪ Các hoạt động dạy học chủ yếu

● Cấu trúc thiết kế bài dạy mĩ thuật

Chủ đề : ( Nội dung mĩ thuật….)

22

II Gợi ý chuẩn bị đồ dùng dạy học

- Học sinh:

- Giáo viên:

III Phương pháp và hình thức dạy học:

1 Phương pháp dạy học chủ yếu

2 Hình thức dạy học chủ yếu:

IV Gợi ý các hoạt động dạy học chủ yếu

1 Ổn định lớp, kiểm tra sĩ số và sự chuẩn bị học tập của học sinh

4 Hoạt động phân tích, đánh giá

V Hình ảnh minh họa tham khảo (Minh họa nội dung bài học)

Ho ạt động của BCV Ho ạt động của HV

1 Báo cáo viên giới thiệu về định

hướng chung và việc vận dụng

phương pháp, hình thức tổ chức

dạy học phù hợp với môn mĩ thuật

ở phổ thông Yêu cầu học viên

đọc mục VI, mục VIII tài liệu

Hướng dẫn dạy học theo chương

trình giáo dục phổ thông mới môn

Mĩ thuật (2018)

Nghe, trao đổi và đặt câu hỏi nếu

cần

2 Hướng dẫn HV đọc, khai thác tài

liệu Đặt ra nhiệm vụ cho HV

Đọc và trình bày Phương pháp, hình

thức tổ chức dạy học phát triển năng

lực mĩ thuật theo các thành phần

Chuẩn bị các nội dung và dự kiến

trả lời, chuản bị các phương án

trao đổi

Các nhóm phân công nhiệm vụ đọc cho mỗi thành viên Sau đó, trưởng nhóm tổ chức thảo luận trong nhóm

Báo cáo viên đề nghị các nhóm

trình bày kết quả thảo luận, các

nhóm khác chia sẻ, bổ sung Báo

cáo viên chốt lại về phương pháp,

hình thức tổ chức dạy học tương

ứng với thành phần năng lực mĩ

thuật Báo cáo viên hướng dẫn

học viên tìm hiểu thêm tài liệu

Hỏi đáp, Infographic và Video

Các nhóm trình bày và trao đổi các

nội dung Nghe giải đáp, kết luận

Thi ết kế bài soạn minh họa môn Mĩ thuật trong chương trình phổ thông 2018

Giới thiệu phương pháp thiết kế

và mẫu bài giảng môn mĩ thuật ở

phổ thông

Mỗi nhóm lựa chọn 1 cấp học để thiết kế bài dạy

Yêu cầu học viên thiết kế 1 bài

dạy mĩ thuật trong chương trình

phổ thông dựa vào mẫu thiết kế

Các nhóm phân công nhiệm vụ cho

mỗi thành viên Sau đó, trưởng nhóm tổ chức thảo luận trong nhóm

về bài/chủ đề dạy học, thống nhất

giải thích

Đề nghị các nhóm trình bày kết

quả thảo luận, các nhóm khác chia

sẻ, bổ sung Báo cáo viên chốt lại

về phương pháp thiết kế bài dạy

Báo cáo viên hướng dẫn học viên

tìm hiểu thêm tài liệu Hỏi đáp,

quả thảo luận, các nhóm khác chia

sẻ, bổ sung Báo cáo viên chốt lại

về những vấn đề các nhóm vừa

trình bày Báo cáo viên hướng dẫn

học viên tìm hiểu thêm tài liệu

Hỏi đáp, Infographic và Video

Các nhóm phân công nhiệm vụ cho

mỗi thành viên Sau đó, trưởng nhóm tổ chức thảo luận trong nhóm

về nội dung được yêu cầu, thống

nhất các nội dung sẽ trình bày trước toàn lớp trên PowerPoint và các vấn

đề còn vướng mắc đề nghị báo cáo viên giải thích

Các nhóm chọn 1 nội dung cho 1 cấp

học

Thiết kế đề kiểm tra và hướng dẫn đánh giá: học viên dựa vào mẫu cấu trúc đề kiểm tra và hướng dẫn đánh giá để thiết kế đề

25

BCV giao nhiệm vụ làm bài thu

hoạch cho HV sau khi kết thúc

Đối với HV là giáo viên phổ thông

cốt cán, bài thu hoạch là 1 giáo án

minh họa kèm bộ công cụ đánh

giá tương ứng theo chương trình

môn Mĩ thuật 2018 và kèm video

bài dạy thử giáo án

HV tiếp nhận nhiệm vụ và thực hiện bài thu hoạch của khóa tập huấn

4.4 D ự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

- Sản phẩm: PowerPoint trình bày về phương pháp, hình thức, thiết bị dạy

học môn mĩ thuật PowerPoint về mục tiêu, nội dung, cách thức đánh giá chương trình môn Mĩ thuật Thiết kế bài dạy môn Mĩ thuật ở các cấp học Thiết kế đề

kiểm tra và hướng dẫn đánh giá môn Mĩ thuật ở các cấp học và các câu hỏi thảo

luận của học viên

- Định hướng đánh giá: so sánh bài trình bày của nhóm học viên với các tài

liệu do Chủ biên chương trình xây dựng

26

C D Ự KIẾN KẾ HOẠCH TẬP HUẤN (02 ngày)

Th ời gian N ội dung Cơ sở vật chất , học liệu Ngày 1

sáng

9h-10h N ội dung 1: Tìm hiểu đặc điểm và

quan điểm xây dựng chương trình môn học MT

Phòng học, máy chiếu, âm thanh, tài liệu , giấy bút

viết

10h 15-11h30 N ội dung 2: Mục tiêu và yêu cầu

cần đạt của môn Mĩ thuật

Phòng học, máy chiếu, âm thanh, tài liệu , giấy bút

viết 11h30-13h30 Nghỉ trưa

13h30- 15h N ội dung 3: Nội dung giáo dục

môn học MT

Phòng học, máy chiếu, âm thanh, tài liệu , giấy bút

viết

15h15-16h30 N ội dung 4: Thực hiện dạy học

hình thành và phát triển năng lực môn học MT

Phòng học, máy chiếu, âm thanh, tài liệu , giấy bút

27

10h15-11h30 Các nhóm trình bày thiết kế bài

13h30- 15h N ội dung 4 (tiếp): Thiết kế đề

kiểm tra và hướng dẫn đánh giá cho các cấp học

Phòng học, máy chiếu, âm thanh, tài liệu , giấy bút

huấn:

Đối với HV là giảng viên sư phạm

chủ chốt, bài thu hoạch gồm có:

+ Kế hoạch tập huấn thực hiện Chương trình GDPT môn Mĩ thuật cho giáo viên tại khu vực mà Trường sư phạm mình phụ trách + Một bản kế hoạch dạy học một

chủ đề cụ thể theo Chương trình môn học Mĩ thuật 2018

Đối với HV là giáo viên phổ thông cốt cán, bài thu hoạch là 1 giáo án minh họa kèm bộ công cụ đánh giá tương ứng theo chương trình môn

Mĩ thuật 2018 và kèm video bài