Tài liệu tập huấn hướng dẫn thực hiện chương trình môn Lịch sử và Địa lí (THCS)

MỤC TIÊU TẬP HUẤN Sau khóa tập huấn, học viên: - Nắm vững được các vấn đề cốt lõi của Chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS: Những điểm mới trong xây dựng chương trình môn học hình th

MỤC TIÊU TẬP HUẤN

Sau khóa tập huấn, học viên:

Chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS tập trung vào nắm vững các vấn đề cốt lõi nhằm phát triển năng lực học sinh một cách toàn diện Các điểm mới nổi bật bao gồm xây dựng chương trình phù hợp với việc hình thành và phát triển các năng lực cần thiết cho học sinh, đồng thời áp dụng quan điểm dạy học tích hợp trong môn Lịch sử và Địa lí Việc này giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy và khơi dậy hứng thú học tập của học sinh trong quá trình tiếp cận kiến thức lịch sử và địa lý.

Nắm vững các yêu cầu cần đạt của mỗi mạch nội dung chính và chủ đề của môn học là yếu tố then chốt để xây dựng chương trình giảng dạy hiệu quả Đồng thời, cần biết cách cụ thể hóa các yêu cầu này phù hợp với đối tượng học sinh của từng trường và điều kiện giáo dục cụ thể để đảm bảo sự phù hợp và phát huy tối đa khả năng của học sinh.

- Biết cách xây dựng đề cương chi tiết của một chủ đề của môn học theo tiếp cận hình thành và phát triển năng lực HS

Xây dựng kế hoạch hoặc giáo án cho một chủ đề học tập trong môn Lịch sử và Địa lý THCS dựa trên tiếp cận phát triển năng lực đòi hỏi xác định rõ mục tiêu học tập cần đạt, từ đó tổ chức các đơn vị kiến thức và hoạt động dạy học phù hợp Việc lựa chọn các phương pháp dạy học hiệu quả, phân bổ thời lượng hợp lý cho từng hoạt động giúp nâng cao hiệu quả giảng dạy và phát triển năng lực học sinh Bên cạnh đó, việc kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục một cách linh hoạt và phù hợp với mục tiêu giúp theo dõi tiến trình học tập và điều chỉnh phương pháp dạy học phù hợp.

NỘI DUNG TẬP HUẤN

N ộ i dung 1: TÌM HI ỂU ĐẶC ĐIỂM VÀ QUAN ĐIỂ M XÂY D ỰNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ THCS

- Phân tích được đặc điểm chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Phân tích được mối quan hệ giữa Chương trình GDPT tổng thể và chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Phân tích được lợi ích trong phát triển tư duy khoa học của HS do có môn học chung Lịch sử và Địa lí

- Phân tích được các điểm mới trong quan điểm xây dựng chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Mục I và mục II của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình môn Lịch sử và Địa lí (THCS) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

- Chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS năm 2018

- Tài liệu hỏi đáp, INFOGRAPHIC và VIDEO

1.3 Tiến trình tổ chức hoạt động

Hoạt động của học viên

Sản phẩm dự kiến Ghi chú (thời lượng, CSVC)

Phân tích được đặc điểm chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Viết ra nhận thức chung của nhóm

- Báo cáo phân tích làm rõ được vị trí, vai trò và tính chất nổi bật của môn học

Phân tích được mối quan hệ giữa

GDPT tổng thể và chương trình môn

Lịch sử và Địa lí

- Viết ra nhận thức chung của nhóm

- Báo cáo phân tích của nhóm

Phân tích được lợi ích trong phát triển tư duy khoa học của HS do có môn học chung Lịch sử và Địa lí

Lấy các ví dụ cụ thể để chứng minh cho nhận định của cá nhân về vấn đề được nêu ra

- Biên bản thảo luận nhóm

Phân tích quan điểm xây dựng CT môn học

- So sánh quan điểm CT mới và quan điểm xây dựng CT hiện hành để thấy sự phát triển, các điểm mới và tiến bộ

- Làm việc cá nhân và làm việc nhóm

- Thu hoạch của từng cá nhân

1.4 Sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá

- Sản phẩm hoạt động là các biên bản thảo luận nhóm và các bản thu hoạch cá nhân/ nhóm

Đối chiếu các biên bản thảo luận của các nhóm với tài liệu tập huấn để đánh giá hiệu quả hoạt động cá nhân và nhóm, từ đó xác định mức độ nhận thức chung và giải đáp những vấn đề còn chưa rõ.

Phân tích các sản phẩm thu hoạch của cá nhân hoặc nhóm giúp đánh giá mức độ hiểu rõ các quan điểm xây dựng chương trình môn học Quá trình này hỗ trợ học viên lĩnh hội kiến thức một cách sâu sắc để ứng dụng hiệu quả trong quá trình giảng dạy Việc đánh giá này còn góp phần nâng cao khả năng phản biện và tích cực tham gia vào quá trình xây dựng nội dung môn học, đảm bảo học viên có thể truyền đạt lại kiến thức một cách chính xác và tự tin.

GV dự tập huấn ở các vòng sau

- Phản hồi học viên: Những điều tâm đắc về nội dung tập huấn cho chủ đề

Những điều còn băn khoăn, chưa hiểu và cần giải đáp Những vấn đề có thể cải tiến cho nội dung và các hoạt động tập huấn.

Nội dung 2: TÌM HIỂU MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊ A LÍ THCS VÀ YÊU C Ầ U C ẦN ĐẠ T V Ề PH Ẩ M CH ẤT, NĂNG LỰ C

VÀ ĐỊA LÍ THCS VÀ YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC 2.1 Mục tiêu

- Phân tích được các căn cứ xác định mục tiêu chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Phân tích được các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực chung môn Lịch sử và Địa lí THCS

Phân tích các yêu cầu về năng lực đặc thù của môn học giúp xác định rõ những kiến thức, kỹ năng cần đạt được để phát triển phẩm chất và năng lực của học sinh Việc này đóng vai trò quan trọng trong việc định hướng dạy và học, từ đó nâng cao hiệu quả giáo dục Môn học góp phần hình thành các phẩm chất như tư duy sáng tạo, khả năng tự học và kỹ năng thực hành, đồng thời thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh Nhờ đó, giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phát triển các năng lực cá nhân, chuẩn bị tốt cho học sinh bước vào cuộc sống và sự nghiệp sau này.

- Mục III và mục IV của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình môn

Lịch sử và Địa lí (THCS) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

Phân tích các căn cứ xác định mục tiêu chương trình môn

Lịch sử và Địa lí

- Trình bày được những căn cứ xác định chương trình môn Lịch sử, Địa lí

Phân tích các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực

Lấy các ví dụ cụ thể để chứng minh những

7 chung phẩm chất và năng lực chung học sinh đạt được trong môn Lịch sử, Địa lí thảo luận của nhóm

Phân tích các yêu cầu về năng lực đặc thù giúp xác định rõ những kỹ năng và kiến thức học sinh cần đạt được trong môn học Môn học đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển phẩm chất cũng như năng lực của học sinh, góp phần nâng cao khả năng tư duy, sáng tạo và kỹ năng thực hành Việc đáp ứng các yêu cầu này không chỉ giúp học sinh phát triển toàn diện mà còn tạo nền tảng vững chắc để thích nghi với cuộc sống và sự nghiệp trong tương lai.

- Viết ra những ý kiến thống nhất chung của nhóm về những yêu cầu cần đạt của năng lực đặc thù

- Lấy ví dụ cụ thể đóng góp của năng lực qua môn học

- Thu hoạch của từng cá nhân/ nhóm

- Sơ đồ hóa được biểu hiện các năng lực đặc thù qua môn học

- Ví dụ minh họa qua môn học

Cụ thể hóa các yêu cầu cần đạt ở một chủ đề học tập phù hợp với đối tượng

HS của một trường cụ thể, ở một điều kiện giáo dục cụ thể

- Phân tích cách viết mục tiêu bài học theo quan điểm phát triển năng lực ở một bài soạn minh họa

- Chọn một chủ đề học tập và viết yêu cầu cần đạt đối với

HS sau khi học xong chủ đề này

- Biên bản thảo luận của nhóm

- Bài thực hành của cá nhân

Để đánh giá hiệu quả hoạt động cá nhân và nhóm, cần đối chiếu các biên bản thảo luận của các nhóm với tài liệu tập huấn, qua đó xác định mức độ hiểu biết chung và phát hiện các vấn đề chưa rõ Việc so sánh này giúp nâng cao nhận thức chung và đảm bảo các hoạt động được thực hiện đúng mục tiêu, đồng thời giải đáp những thắc mắc còn tồn đọng để cải thiện chất lượng công việc.

Phân tích các sản phẩm thu hoạch của cá nhân hoặc nhóm giúp đánh giá mức độ hiểu rõ mục tiêu của chương trình môn học, đồng thời xác định các yêu cầu về phẩm chất và năng lực cần đạt Việc này đặc biệt quan trọng để kiểm tra khả năng cụ thể hóa các yêu cầu về năng lực đặc thù của học sinh, từ đó đảm bảo đánh giá chính xác và toàn diện quá trình học tập và phát triển của học sinh theo đúng chuẩn đề ra.

- Phản hồi học viên: Những điều tâm đắc về nội dung tập huấn cho chủ đề

Những điều còn băn khoăn, chưa hiểu và cần giải đáp Những vấn đề có thể cải tiến cho nội dung và các hoạt động tập huấn

Nội dung 3: TÌM HIỂU NỘI DUNG GIÁO DỤC CỦA MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ

- Phân tích được căn cứ xác định nội dung giáo dục của chương trình môn học Lịch sử và Địa lí

- Phân tích các mạch nội dung và các nội dung giáo dục cụ thể của chương trình môn học Lịch sử và Địa lí THCS

- Mục V của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình môn Lịch sử và Địa lí (THCS) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

- Chương trình môn Lịch sử vàĐịa lí THCS năm 2018

Ghi chú (thời lượng, CSVC)

Phân tích các căn cứ xác định nội dung giáo dục của chương trình môn học Lịch sử và Địa lí

- Thể hiện rõ được những căn cứ xác định nội dung chương trình môn Lịch sử, Địa lí

Phân tích các mạch nội dung và các nội dung giáo dục cụ thể của chương trình môn học Lịch sử và Địa lí THCS

- Viết ra những ý kiến thống nhất chung của nhóm về các mạch nội dung và nội dung môn

- Kết quả thảo luận của nhóm về các mạch nội dung

- Sơ đồ hóa các nội dung cụ thể của môn học Lịch sử và Địa lí THCS

Thảo luận về đề cương chi tiết của một chủ đề của môn học theo tiếp cận hình thành và phát

- Thảo luận nhóm về một chủ đề học tập được chọn

- Thảo luận nhóm về việc phát triển

- Đề cương chi tiết của một chủ đề học tập của

9 triển năng lực HS nội dung chủ đề thành một đề cương chi tiết môn học (chọn 1 chủ đề ở một lớp)

Xây dựng đề cương chi tiết của một chủ đề của môn học theo tiếp cận hình thành và phát triển năng lực HS

- Cá nhân xây dựng đề cương chi tiết một chủ đề và trình bày trước nhóm

- Đề cương chi tiết do cá nhân xây dựng

- Bản nhận xét góp ý của nhóm về đề cương chi tiết đã trình bày

Để đánh giá hiệu quả hoạt động cá nhân và nhóm, cần đối chiếu các biên bản thảo luận của các nhóm với tài liệu tập huấn Quá trình này giúp nhận diện những điểm chung, nâng cao nhận thức chung và giải đáp các vấn đề còn chưa rõ Việc so sánh này đảm bảo quá trình đào tạo đạt hiệu quả cao hơn và thúc đẩy sự phối hợp nhóm tốt hơn.

Phân tích các sản phẩm thu hoạch của cá nhân và nhóm giúp đánh giá mức độ hiểu biết sâu sắc về các mạch nội dung chính của chương trình môn học Qua đó, người học thể hiện khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, hiểu rõ các chủ đề chung trong chương trình Việc này góp phần nâng cao năng lực phân tích, tổng hợp và liên hệ kiến thức từ các lĩnh vực khác nhau Đánh giá này phản ánh rõ ràng mức độ nắm bắt kiến thức toàn diện và khả năng vận dụng của học viên trong quá trình học tập.

Học viên chia sẻ những điều tâm đắc về nội dung tập huấn, góp phần nâng cao hiệu quả học tập và phát triển kỹ năng Ngoài ra, họ cũng đề cập đến những băn khoăn, chưa rõ về các kiến thức đã tiếp thu và mong muốn được giải đáp rõ ràng hơn Các ý kiến phản hồi này giúp chúng tôi nhận diện những điểm cần cải thiện, từ đó hoàn thiện nội dung và các hoạt động tập huấn để mang lại trải nghiệm học tập tối ưu hơn cho học viên.

N ộ i dung 4: TH Ự C HI Ệ N D Ạ Y H Ọ C HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRI ỂN NĂNG LỰC TRONG DẠY HỌC MÔN LỊCH SỬ VÀ ĐỊA LÍ (THCS)

Xác định rõ các yêu cầu về phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục trong chương trình môn Lịch sử và Địa lý (THCS) là bước quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học Việc này giúp giáo viên thiết kế các hoạt động học phù hợp và đảm bảo đánh giá đúng mức chất lượng học sinh Đồng thời, việc định hướng này góp phần thúc đẩy đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao hiệu quả học tập môn Lịch sử và Địa lý trong chương trình trung học cơ sở.

- Đề xuất được các biện pháp tổ chức dạy học hình thành và phát triển năng lực cho HS trong dạy học môn Lịch sửvà Địa lí (THCS)

Trong quá trình thiết kế các hoạt động dạy học, việc sử dụng ví dụ minh họa rõ ràng giúp tổ chức dạy học hiệu quả hơn, đặc biệt là trong việc phát triển năng lực cho học sinh môn Lịch sử và Địa lý cấp trung học cơ sở (THCS) Các hoạt động này hướng đến hình thành và nâng cao kiến thức, kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn của học sinh, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện trong quá trình học tập Việc lựa chọn các ví dụ cụ thể, phù hợp sẽ giúp học sinh vận dụng linh hoạt kiến thức vào các tình huống thực tế, từ đó nâng cao năng lực tư duy, phân tích và giải quyết vấn đề Thiết kế các hoạt động dạy học sáng tạo, phù hợp và đa dạng sẽ kích thích sự hứng thú và tích cực của học sinh trong học tập môn Lịch sử và Địa lý, góp phần đạt hiệu quả cao trong quá trình hình thành và phát triển năng lực.

Để nâng cao chất lượng giảng dạy môn Lịch sử và Địa lý ở trường THCS, cần tổ chức các lớp tập huấn về phương pháp dạy học phát triển năng lực học sinh Việc triển khai tập huấn này giúp giáo viên hiểu rõ các nguyên tắc và kỹ năng tổ chức dạy học hình thành và phát triển năng lực cho học sinh một cách hiệu quả Qua đó, đảm bảo phương pháp giảng dạy phù hợp, sáng tạo và hướng tới mục tiêu nâng cao năng lực tổng thể của học sinh trong môn học.

- Mục VI và mục VII của của Tài liệu TEXT: Tài liệu tìm hiểu chương trình môn Lịch sửvà Địa lí (THCS) trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018

Trong quá trình tổ chức dạy học môn Lịch sử và Địa lí ở cấp THCS, việc áp dụng các biện pháp nhằm hình thành và phát triển năng lực cho học sinh đóng vai trò cực kỳ quan trọng Các biện pháp này bao gồm việc đổi mới phương pháp dạy học, tăng cường hoạt động thực hành, thảo luận nhóm và sử dụng công nghệ thông tin để nâng cao khả năng tư duy, phân tích và tổng hợp kiến thức của học sinh Đồng thời, việc xây dựng các hoạt động học phù hợp sẽ giúp học sinh phát triển các năng lực như tư duy phản biện, khả năng hợp tác và độc lập trong học tập Việc tổ chức dạy học linh hoạt, sáng tạo và phù hợp với nhu cầu thực tế giúp học sinh hình thành các năng lực cần thiết để phát triển toàn diện trong môn Lịch sử và Địa lí.

- Thảo luận nhóm về các yêu cầu cơ bản đối với phương pháp giáo dục và đánh giá kết quả giáo dục

- Thảo luận nhóm về các biện pháp tổ chức dạy học hình thành và phát triển năng lực

- Thảo luận nhóm về cách thức đánh giá kết quả giáo dục theo hướng phát triển năng lực và vì sự tiến bộ của người học

- Các bản trình bày của nhóm được thể hiện trên Word hay Powerpoint, hoặc trên giấy A0

- Đưa ra được các chiến lược dạy học hiệu quả

Dưới đây là một số ví dụ về việc áp dụng phương pháp giáo dục theo hướng hình thành và phát triển năng lực cho học sinh, giúp nâng cao khả năng tự học và tư duy sáng tạo Các phương pháp này tập trung vào việc đánh giá kết quả giáo dục dựa trên năng lực thực tế của học sinh, nhằm phát huy tối đa tiềm năng cá nhân Việc thực hiện các ví dụ này góp phần thúc đẩy quá trình phát triển toàn diện và bền vững cho học sinh, đồng thời phù hợp với các nguyên tắc đổi mới giáo dục hiện nay.

Thiết kế 01 kế hoạch dạy học / giáo án hình thành và phát triển năng lực cho

HS trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí (THCS)

- Nghiên cứu giáo án minh họa

Nhóm nhỏ gồm 4-6 học viên đã thiết kế một kế hoạch dạy học môn Địa lý, tập trung vào chủ đề phát triển tổng hợp kinh tế và bảo vệ tài nguyên môi trường biển đảo Kế hoạch này nhằm giúp học sinh nhận thức rõ vai trò của phát triển kinh tế bền vững và tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường biển đảo Đề cương bài dạy tích hợp các nội dung về khai thác hợp lý tài nguyên, bảo vệ hệ sinh thái biển, cũng như các biện pháp bảo vệ môi trường Việc xây dựng kế hoạch dựa trên nguyên tắc phân tích, tổng hợp và vận dụng kiến thức thực tế, phù hợp với yêu cầu đổi mới phương pháp giảng dạy địa lý Đây là hoạt động giúp học viên rèn luyện kỹ năng lập kế hoạch, làm việc nhóm và nâng cao hiểu biết về chủ đề phát triển bền vững đối với biển đảo Việt Nam.

- Nhóm nhỏ (4-6 học viên) thiết kế 01 kế hoạch dạy học cho

Mỗi nhóm cần chuẩn bị một kế hoạch dạy học chi tiết, trong đó tập trung vào việc xác định rõ mục tiêu cần đạt của bài học Các hoạt động nhận thức phù hợp và phương pháp dạy học hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng giảng dạy và thúc đẩy sự tham gia tích cực của học sinh Việc xây dựng kế hoạch rõ ràng, phù hợp với yêu cầu đề ra đảm bảo đạt được kết quả học tập mong muốn.

Sản phẩm của nhóm được trình bày trên máy tính

“Thành tựu văn hóa tiêu biểu của Hy

Lạp, La Mã” (Lịch sử 6) Thiết kế 01 bộ công cụ đánh giá kết quả học tập cho một nội dung nào đó trong chủđềđã chọn

- Thảo luận nhóm về các loại hình đánh giá

- Nghiên cứu tài liệu về các công cụ đánh giá kết quả học tập

Nhóm nhỏ gồm 4-6 học viên cùng nhau thiết kế bộ công cụ đánh giá kết quả học tập cho một nội dung học tập cụ thể Các học viên trao đổi ý kiến, chia sẻ kết quả làm việc với các nhóm khác để hoàn thiện và nâng cao chất lượng của bộ công cụ đánh giá Hoạt động này giúp thúc đẩy kỹ năng hợp tác, phản biện và sáng tạo của các học viên trong quá trình học tập.

- Các ý kiến phản hồi về việc sử dụng các công cụ đánh giá

- Bộ công cụ đánh giá của nhóm

- Ý kiến nhận xét của các nhóm khác về bộ công cụ dánh giá do nhóm làm ra

Để đánh giá hiệu quả hoạt động cá nhân và nhóm, cần đối chiếu các biên bản thảo luận với tài liệu tập huấn, từ đó đưa ra nhận định chính xác về tiến độ và kết quả công việc Quá trình này giúp nhận diện các điểm mạnh, điểm yếu cũng như thống nhất nhận thức chung của nhóm Ngoài ra, việc so sánh các tài liệu này còn giúp giải đáp các vấn đề chưa rõ ràng, đảm bảo sự hiểu biết đồng bộ và nâng cao hiệu quả làm việc nhóm.

Phân tích các sản phẩm thu hoạch của cá nhân hoặc nhóm giúp đánh giá mức độ hiểu biết về các biện pháp giáo dục và đánh giá, từ đó xác định khả năng vận dụng các định hướng này để thiết kế kế hoạch dạy học phù hợp Việc này cũng bao gồm xây dựng các công cụ đánh giá phù hợp để đánh giá sản phẩm và kết quả học tập, đảm bảo tính khách quan và chính xác trong quá trình giảng dạy Nhờ đó, giáo viên có thể điều chỉnh phương pháp giảng dạy và nâng cao hiệu quả học tập của học sinh dựa trên những phân tích này.

Học viên đánh giá cao nội dung tập huấn, chia sẻ những điểm tâm đắc và hiệu quả của chương trình Đồng thời, họ cũng nêu rõ những thắc mắc, vấn đề chưa rõ về kiến thức hoặc phương pháp giảng dạy cần được làm rõ hơn Các ý kiến đóng góp về cải tiến nội dung và hoạt động tập huấn giúp nâng cao chất lượng chương trình, đáp ứng tốt hơn nhu cầu học viên Việc lắng nghe phản hồi từ học viên là chìa khóa để hoàn thiện nội dung và phương pháp giảng dạy, đảm bảo mang lại trải nghiệm học tập hiệu quả, phù hợp và thân thiện hơn.

DỰ KIẾN KẾ HOẠCH TẬP HUẤN

Ngày Thời gian Nội dung Cơ sở vật chất, học liệu

- Đặc điểm chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Mối quan hệ giữa Chương trình GDPT tổng thể và chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Hướng dẫn thực hiện chương trình môn Lịch sử, Địa lí THCS

- Chương trình môn Lịch sử, Địa lí THCS

- Máy chiếu, - Máy tính có kết nối Internet

- Phân tích được lợi ích trong phát triển tư duy khoa học của HS do có môn học chung Lịch sử và Địa lí

11h00- 12h00 - Điểm mới trong quan điểm xây dựng chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Các căn cứđể xác định mục tiêu chương trình môn Lịch sử và Địa lí THCS

- Các yêu cầu cần đạt về về phẩm chất và năng lực chung môn Lịch sử và Địa lí THCS

Môn học cần đáp ứng các yêu cầu về năng lực đặc thù, đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh Việc đảm bảo các yêu cầu này giúp học sinh nâng cao khả năng tư duy, sáng tạo và vận dụng kiến thức vào thực tiễn Bên cạnh đó, môn học góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của học sinh, giúp các em trở thành công dân có phẩm chất đạo đức, trách nhiệm và năng lực thích nghi với yêu cầu của xã hội hiện đại.

- Phân tích cách viết mục tiêu bài học theo quan điểm phát triển năng lực ở một bài soạn minh họa

- Thực hành viết yêu cầu cần đạt đối với HS cho một chủ đề cụ thể

- Phân tích căn cứ xác định nội dung giáo dục của chương trình môn học Lịch sửvà Địa lí

- Phân tích các mạch nội dung và các nội dung giáo dục cụ thể của chương trình môn học Lịch sử và Địa lí THCS

- Hướng dẫn thực hiện chương trình môn Lịch sử, Địa lí THCS

Ngày Thời gian Nội dung Cơ sở vật chất, học liệu

- Chương trình môn Lịch sử, Địa lí THCS

- Máy chiếu, - Máy tính có kết nối Internet

- Thực hành cả nhóm thảo luận nhóm về việc phát triển nội dung chủ đề thành một đề cương chi tiết

- Thực hành mỗi cá nhân xây dựng đề cương chi tiết một chủ đề và trình bày trước nhóm

- Các biện pháp để tổ chức dạy học hình thành và phát triển năng lực cho HS trong dạy học môn Lịch sử và Địa lí (THCS)

- Thực hành thiết kế kế hoạch dạy học hình thành và phát triển năng lực cho HS trong dạy học môn Lịch sửvà Địa lí (THCS)

- Thiết kế 01 bộ công cụ đánh giá kết quả học tập cho một nội dung nào đó trong chủ đề đã chọn

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ KHÓA TẬP HUẤN

Đánh giá hoạt động và kết quả học tập của học viên

Học viên được đánh giá dựa trên chuyên cần, mức độ tích cực tham gia và khả năng hợp tác hiệu quả với đồng nghiệp trong các hoạt động tập huấn Đồng thời, việc hoàn thành các nhiệm vụ được giao trong các hoạt động cũng là tiêu chí quan trọng để đánh giá sự tiến bộ và trách nhiệm của học viên.

Kết quả học tập của mỗi học viên được đánh giá dựa trên mức độ hoàn thành các nhiệm vụ và sản phẩm cuối khoá Đây là tiêu chí chính để đo lường hiệu quả học tập và phù hợp với mục tiêu đào tạo Việc đánh giá toàn diện giúp xác định sự tiến bộ của học viên trong quá trình học tập.

Kết quả đánh giá học viên đóng vai trò quan trọng làm nền tảng tham khảo cho Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc sử dụng nguồn lực học viên phục vụ các hoạt động đào tạo và bồi dưỡng tiếp theo Việc đánh giá này không chỉ giúp đánh giá chất lượng tổ chức khóa học mà còn xác định hiệu quả của chương trình đào tạo, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong hệ thống giáo dục và đào tạo quốc gia.

Để đảm bảo tính hiệu quả của khóa học, cuối khóa, người tham dự sẽ đánh giá toàn diện các yếu tố như mục tiêu, nội dung, phương pháp tổ chức, trình độ giảng viên và các hoạt động hỗ trợ nhằm nâng cao chất lượng đào tạo.

 Kết quả đánh giá khóa học làm cơ sở để thiết kế, tổ chức các khóa bồi dưỡng tiếp theo tốt hơn

GỢI Ý HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY CỦA NGƯỜI HƯỚNG DẪN

Trong mỗi nội dung hoặc chủ đề tập huấn, hoạt động giảng dạy của giảng viên hoặc người hướng dẫn thường xuyên thay đổi phù hợp với mục tiêu đào tạo Tuy nhiên, các hoạt động tổ chức lớp học hay hoạt động giảng dạy có thể được khái quát qua các bước cơ bản như lên kế hoạch, chuẩn bị nội dung, thực hiện các phương pháp giảng dạy phù hợp và đánh giá kết quả học tập Việc xây dựng quy trình rõ ràng giúp đảm bảo hiệu quả giảng dạy và nâng cao trải nghiệm học viên.

Bước khởi động đóng vai trò quan trọng trong việc tạo tâm thế tích cực cho người học và cả tập thể lớp Phương pháp khởi động phù hợp với từng nội dung hoặc chủ đề tập huấn giúp nâng cao hiệu quả học tập và tạo không khí sôi động, hứng thú cho lớp học Việc chọn cách khởi động phù hợp là yếu tố quyết định sự thành công của quá trình huấn luyện, góp phần thúc đẩy sự tham gia tích cực của học viên.

Trong buổi học đầu tiên, việc giới thiệu tổng quan về chương trình tập huấn và hướng dẫn cách thức làm việc là rất quan trọng Đồng thời, tạo điều kiện để các thành viên làm quen nhau giúp xây dựng không khí làm việc thân mật, hiệu quả hơn trong quá trình đào tạo.

Việc xây dựng một không khí hợp tác và thúc đẩy sáng tạo trong công việc là rất quan trọng đối với thành công của bất kỳ dự án nào Kỹ thuật “brainstorming” giúp khơi dậy sự đóng góp sáng tạo chung của cả nhóm, nâng cao hiệu quả làm việc nhóm và tạo ra những ý tưởng đột phá Áp dụng phương pháp này không chỉ thúc đẩy tinh thần hợp tác mà còn nâng cao năng suất sáng tạo trong quá trình làm việc.

Giảng viên dựa vào hướng dẫn tiến trình tổ chức hoạt động đã được đề xuất cụ thể để hướng dẫn học viên thực hiện các nội dung hoặc chủ đề Mỗi hoạt động nên được phân chia thành các bước rõ ràng, kết hợp giữa hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm và hoạt động chung của lớp để tăng tính phối hợp và hiệu quả học tập Việc giao nhiệm vụ phải rõ ràng, chính xác và quản lý thời gian một cách nghiêm túc để đảm bảo tiến độ Mỗi hoạt động cần đặt ra mục tiêu rõ ràng, đồng thời có các sản phẩm nhằm đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng học viên và nhóm một cách chính xác, khách quan.

Trong quá trình điều khiển tập huấn từng nội dung/chủ đề, giảng viên cần lưu ý một sốđiểm sau đây.

Để xây dựng môi trường học tập hiệu quả, giảng viên cần có thái độ đúng mực, thân thiện và tôn trọng học viên Mặc dù có thể có những vấn đề mới xuất hiện, nhưng học viên là những giáo viên dày dạn kinh nghiệm từ các trường phổ thông, cán bộ quản lý giáo dục có kiến thức rộng và kỹ năng nghề nghiệp tốt, luôn thẳng thắn Chính vì vậy, bước đầu tiên trong việc giảng dạy là giảng viên phải chuẩn bị kỹ các bài giảng và tổ chức tập huấn bài bản Đồng thời, họ cần có thái độ sẵn sàng chia sẻ kiến thức và lắng nghe phản hồi từ học viên để nâng cao chất lượng giảng dạy.

Để nâng cao hiệu quả học tập, cần duy trì và tăng cường sự tương tác giữa giảng viên và học viên cũng như giữa các học viên với nhau Việc sử dụng phương pháp nêu vấn đề rõ ràng và giải quyết vấn đề một cách linh hoạt là yếu tố then chốt để thúc đẩy quá trình học tập trở nên hiệu quả hơn.

Theo dõi và bao quát diễn biến các cuộc thảo luận nhóm là yếu tố quan trọng để đảm bảo quá trình diễn ra hiệu quả Cần đưa ra ý kiến kịp thời để tháo gỡ khó khăn, giúp điều chỉnh hướng thảo luận phù hợp với mục tiêu đề ra Việc quản lý tốt các cuộc thảo luận góp phần tạo nên môi trường trao đổi ý tưởng trôi chảy, thúc đẩy thành công của nhóm.

- Phải chuẩn bị tốt các điều kiện cơ sở vật chất cần thiết cho việc tập huấn

Giảng viên có thể chuẩn bị thêm các tài liệu tham khảo ngoài những tài liệu cần thiết đã được nêu trong tài liệu hướng dẫn này

C ĐÁNH GIÁ CUỐI NGÀY / KHÓA HỌC

Mục tiêu chính của khâu này là đánh giá lại kết quả tập huấn các chủ đề trong ngày và toàn khóa, giúp giảng viên và ban tổ chức nhận phản hồi từ học viên để nâng cao chất lượng tổ chức Quá trình đánh giá có thể thực hiện qua nhiều hình thức như khảo sát bằng phiếu, đánh giá trực tiếp hoặc thảo luận cởi mở tại lớp nhằm rút ra những bài học kinh nghiệm quan trọng.

PHỤ LỤC 1: BẢNG KIẾM ĐÁNH GIÁ KĨ NĂNG LẬP KẾ HOẠCH DẠY HỌC

Bảng kiểm đánh giá về kỹ năng lập kế hoạch dạy học theo hướng hình thành và phát triển năng lực cho học sinh trong môn Lịch sử và Địa lý THCS giúp giáo viên đánh giá hiệu quả các hoạt động giảng dạy Việc xây dựng kế hoạch dạy học phù hợp góp phần nâng cao năng lực tư duy, phân tích và vận dụng kiến thức của học sinh Sử dụng bảng kiểm như một công cụ hỗ trợ giáo viên chuẩn bị bài giảng một cách có hệ thống, đảm bảo phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực của học sinh Thông qua việc quy trình đánh giá này, giáo viên dễ dàng điều chỉnh phương pháp giảng dạy nhằm thúc đẩy hoạt động học tập tích cực và nâng cao kết quả học tập của học sinh trong môn Lịch sử và Địa lý THCS.

TT Nội dung Có/không

Mục tiêu của hoạt động có rõ ràng và phù hợp với yêu cầu cần đạt không?

Có thiết kế các nhiệm vụ học tập cho học sinh để đạt được mục tiêu của hoạt động không?

Có thể hiện rõ các bước tiến hành trong hoạt động học tập không?

Chuyển giao nhiệm vụ cho học sinh và tổ chức cho các em thực hiện các nhiệm vụ học tập một cách chủ động giúp phát triển khả năng tự học Việc tổ chức cho học sinh trình bày kết quả hoặc sản phẩm học tập không chỉ nâng cao kỹ năng giao tiếp mà còn củng cố kiến thức đã học Quá trình nhận xét, đánh giá và chính xác hóa nội dung học tập đảm bảo sự chính xác và phù hợp, hướng dẫn học sinh cải thiện kết quả học tập Đồng thời, mở rộng liên hệ giúp học sinh áp dụng kiến thức vào thực tiễn, phát triển tư duy phản biện và khả năng sáng tạo.

Có vận dụng các PPDH tích cực để tích cực hóa hoạt động cho HS không?

Có thiết kế được công cụ đánh giá sản phẩm học tập cho HS trong quá trình học tập không?

Có thiết kế được công cụ đánh giá kết quả học tập cho HS để đo được mức độ cần đạt không?

PHỤ LỤC 2 VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO TRẠM

Tiêu đề	Hướng dẫn thực hiện chương trình môn Lịch sử và Địa lí (THCS)
Tác giả	GS.TS Nguyễn Viết Thịnh, PGS.TS Nghiêm Đình Vỳ, PGS.TS Kiều Văn Hoan, PGS.TS Đào Tuấn Thành, PGS.TS Ngô Thị Hải Yến, TS Nguyễn Văn Ninh
Trường học	Trường Đại Học Sư Phạm Hà Nội
Chuyên ngành	Lịch sử và Địa lý
Thể loại	Tài liệu tập huấn
Năm xuất bản	2019
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	55
Dung lượng	1,45 MB