Tài liệu tập huấn hướng dẫn thực hiện chương trình môn Khoa học

Untitled 0 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI TÀI LIỆU TẬP HUẤN HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH MÔN KHOA HỌC (Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018) HÀ N[.]

0

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

B Ộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

TÀI LI ỆU TẬP HUẤN

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH

(Trong Chương trình Giáo dục phổ thông 2018)

HÀ N ỘI, 2019

1

Người biên soạn:

1 TS Bùi Phương Nga

2 TS Lương Việt Thái

2

M ỤC LỤC

CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ 4

A MỤC TIÊU TẬP HUẤN 6

B NỘI DUNG TẬP HUẤN 6

NỘI DUNG 1 TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM VÀ QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH MÔN KHOA HỌC 6

NỘI DUNG 2: TÌM HIỂU MỤC TIÊU VÀ YÊU CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC MÔN KHOA HỌC 10

NỘI DUNG 3: TÌM HIỂU NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔN KHOA HỌC 12

NỘI DUNG 4: THỰC HIỆN DẠY HỌC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC KHOA HỌC TỰ NHIÊN MÔN KHOA HỌC 17

C DỰ KIẾN KẾ HOẠCH TẬP HUẤN 20

D ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ KHOÁ TẬP HUẤN 22

PHỤ LỤC 1 Minh họa một KHDH theo chủ đề/bài học 24

PHỤ LỤC 2 Đề kiểm tra minh hoạ 31

TÀI LIỆU THAM KHẢO 38

3

KÍ HI ỆU VIẾT TẮT

TT Ch ữ viết tắt Nghĩa đầy đủ

1 BCV Báo cáo viên

3 CTGDPT Chương trình giáo dục phổ thông

4 GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo

5 GQVĐ&ST Giải quyết vấn đề và sáng tạo

4

CHÚ GI ẢI THUẬT NGỮ

1 Chương trình giáo dục phổ thông: là văn bản thể hiện mục tiêu giáo dục phổ

thông, quy định các YCCĐ về phẩm chất và năng lực của học sinh, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và phương pháp đánh giá kết quả giáo dục, làm căn cứ quản lí chất lượng giáo dục phổ thông; đồng thời là cam kết của Nhà nước nhằm bảo đảm chất lượng của cả hệ thống và từng cơ sở giáo dục phổ thông Chương trình giáo dục phổ thông bao gồm chương trình tổng thể (khung chương trình), các chương trình môn học và hoạt động giáo dục

2 Chương trình môn học: là văn bản Nhà nước quy định với từng môn học về

mục tiêu, yêu cầu, nội dung, khối lượng kiến thức và kĩ năng, kế hoạch phân

bổ, thời lượng cần thiết, phương pháp thích hợp, phương tiện tương ứng theo

từng lớp học, bậc học Chương trình bộ môn của mỗi lớp (năm) học được trình bày theo trình tự chương, mục, chủ đề, vấn đề song song với bảng phân

bố thời lượng tương ứng

3 Dạy học tích hợp: Dạy học tích hợp: là định hướng dạy học giúp học sinh

phát triển khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng, thuộc nhiều lĩnh

vực khác nhau để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong

cuộc sống, được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện

kĩ năng

4 Dạy học phân hóa: Dạy học phân hoá: là định hướng dạy học phù hợp với

các đối tượng học sinh khác nhau, nhằm phát triển tối đa tiềm năng vốn có

của mỗi học sinh dựa vào đặc điểm tâm - sinh lí, khả năng, nhu cầu, hứng thú

và định hướng nghề nghiệp khác nhau của học sinh

5 Kế hoạch bài học: là kế hoạch dạy học cho một bài học cụ thể, thể hiện mối

quan hệ tương tác giữa giáo viên – HS, giữa HS – HS, giữa GV – HS – môi trường học tập nhằm đạt được mục tiêu dạy học

6 Môn học: được định nghĩa là “hệ thống (hoặc bộ phận tri thức) về một lĩnh

vực khoa học được sắp xếp theo yêu cầu sư phạm để truyền thụ cho người

học, mang các đặc điểm: 1) Phản ánh các sự kiện, tri thức, quy luật của khoa

học tương ứng phù hợp với mục đích, nhiệm vụ dạy học và khả năng nhận

thức của HS; 2) Các câu hỏi, bài tập, giúp HS tự kiểm tra luyện tập kĩ năng,

kĩ xảo Môn học còn có những yêu cầu phát triển năng lực hoạt động trí tuệ

và giáo dục, logic của môn học không rập khuôn theo logic khoa học tương ứng mà là sự thống nhất giữa logic khoa học và logic nhận thức chung của HS”

5

7 Môn học bắt buộc: là môn học được dạy ở tất cả các trường trên toàn quốc,

HS nào cũng phải học

8 Năng lực: là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có

và quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các

kiến thức, kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí, thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong

muốn trong những điều kiện cụ thể

9 Năng lực chung: Là những năng lực cơ bản, thiết yếu để con người có thể

sống và làm việc bình thường trong xã hội; được hình thành, phát triển thông qua tất cả các môn học và hoạt động giáo dục: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo;

10 Năng lực đặc thù: là những năng lực được hình thành, phát triển chủ yếu

thông qua một số môn học và hoạt động giáo dục nhất định: năng lực ngôn

ngữ, năng lực tính toán, năng lực khoa học, năng lực công nghệ, năng lực tin

học, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất

11 Phẩm chất: là những tính tốt thể hiện ở thái độ, hành vi ứng xử của con

người; cùng với năng lực tạo nên nhân cách con người

12 Phát triển chương trình nhà trường: là quá trình nhà trường cụ thể hoá

chương trình giáo dục quốc gia, làm cho chương trình giáo dục quốc gia phù

hợp ở mức cao nhất với thực tiễn của cơ sở giáo dục Trên cơ sở đảm bảo yêu

cầu chung của chương trình giáo dục quốc gia, nhà trường sẽ lựa chọn, xây

dựng nội dung và xác định cách thức thực hiện phản ánh đặc trưng và phù

hợp với thực tiễn nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của người học,

thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục

13 Yêu cầu cần đạt: là kết quả mà học sinh cần đạt được về phẩm chất và năng

lực sau mỗi cấp học, lớp học ở từng môn học và hoạt động giáo dục; trong

đó, mỗi cấp học, lớp học sau đều có những yêu cầu riêng cao hơn, đồng thời bao gồm những yêu cầu đối với các cấp học, lớp học trước đó

14 Inforgaphic: là từ ghép của Information graphic Theo Wikipedia,

“Infographics là hình thức đồ họa trực quan sử dụng hình ảnh để trình bày thông tin, dữ liệu hoặc kiến thức thể hiện những thông tin phức tạp một cách nhanh và rõ ràng"1

1 http://designs.vn/tin-tuc/infographic-la-gi-_14443.html#.XRCklugzY2w

6

N ỘI DUNG KHOÁ TẬP HUẤN

A M ỤC TIÊU TẬP HUẤN

Sau khóa tập huấn, học viên:

- Trình bày và phân tích được các nội dung cốt lõi của chương trình môn Khoa

+ Trình bày được nội dung giáo dục môn Khoa học

+ Thi ết kế được kế hoạch dạy học và tổ chức dạy học hình thành và phát tri ển năng lực theo yêu cầu cần đạt trong môn Khoa học

+ Phân tích được các hình thức, phương pháp và kĩ thuật kiểm tra đánh giá ph ẩm chất, năng lực học sinh trong chương trình môn Khoa học

- Có khả năng là những báo cáo viên nguồn làm tốt công tác tập huấn cho các đối tượng tiếp theo trong lộ trình triển khai Chương trình GDPT 2018

B N ỘI DUNG TẬP HUẤN

1 Nội dung 1 Tìm hiểu đặc điểm và quan điểm xây dựng chương trình môn Khoa h ọc

1.1 M ục tiêu

Sau khi hoàn thành n ội dung này, học viên trình bày và phân tích được:

- Đặc điểm của chương trình môn Khoa học;

- Quan điểm xây dựng chương trình môn Khoa họcvà nêu được dẫn chứng

để làm rõ một số quan điểm đó

1.2 Ngu ồn tài liệu, học liệu

- M ục I và mục II của tài liệu TEXT: Tìm hiểu chương trình môn Khoa học

+ Phát biểu mong đợi trong đợt tập huấn

+ Thống nhất nội quy lớp tập huấn

7

Báo cáo viên gi ới thiệu

(1) M ục tiêu của đợt tập huấn (xem mục A.MỤC TIÊU TẬP HUẤN)

(2) Nội dung tập huấn: 4 nội dung:

+ Nội dung 1: Tìm hiểu đặc điểm và quan điểm xây dựng chương trình môn Khoa học

+ Nội dung 2: Tìm hiểu mục tiêu của chương trình môn Khoa học và yêu

cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực

+ Nội dung 3: Tìm hiểu nội dung giáo dục môn Khoa học

+ Nội dung 4: Thực hiện dạy học hình thành và phát triển năng lực khoa

học tự nhiên môn Khoa học

(3) Phương pháp tập huấn:

Báo cáo viên

- Trình bày tóm tắt các nội dung của nội dung cần nghiên cứu (nếu cần)

- Tổ chức các hoạt động để học viên làm việc

- Góp ý, chia sẻ các nội dung theo các hoạt động

- Đánh giá sản phẩm của học viên hoặc nhóm

H ọc viên

- Làm việc cá nhân và theo nhóm

- Trình bày (chia sẻ) và thảo luận theo các nhiệm vụ được giao

Hình th ức tổ chức các hoạt động: Theo nhóm hoặc cả lớp

(4) Ngu ồn tài liệu:

4.1 Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể

4.2 Chương trình giáo dục phổ thông môn Khoa học

(ban hành kèm theo thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018);

4 3 Tài liệu TEXT: TEXT: Tìm hiểu chương trình môn Khoa học trong Chương trình GDPT 2018

4.4 Tài liệu hỏi đáp về những vấn đề chung và hỏi đáp về chương trình môn Khoa học

4.5 Infographic và video

Ho ạt động 1 Tìm hiểu đặc điểm chương trình môn Khoa học

1 BCV: Giới thiệu khái quát về đặc điểm chương trình môn Khoa học 2018,

những phẩm chất và năng lực chung được quy định trong Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể và yêu cầu HV: xác định vị trí môn Khoa học

trong CT GDPT tổng thể, phân tích vai trò và mối liên hệ của môn Khoa

học với các môn học/hoạt động giáo dục khác

8

2 Hoạt động của HV

+ Theo dõi giới thiệu của BCV đặc điểm chương trình môn Khoa học 2018 và

kết hợp nghiên cứu tài liệu để thảo luận theo nhóm các câu hỏi sau:

a) Môn Khoa học có vị trí như thế nào trong CT GDPT tổng thể?

b) Đưa ra những dẫn chứng về vai trò, vị trí của chương trình môn Khoa

h ọc trong giai đoạn giáo dục cơ bản

c) Môn Khoa học có mối quan hệ mật thiết với môn học nào cùng cấp tiểu

h ọc?

Kết quả thảo luận nhóm được viết trên giấy A0 hoặc trình bày bằng PowerPoint + Làm việc cả lớp: Đại diện các nhóm báo cáo sản phẩm bằng bài trình bày bằng powerpoint hoặc trên giấy A0

3 BCV:

Tổng kết, đánh giá kết quả làm việc của HV, yêu cầu HV nhấn mạnh được các ý chính sau:

- Khoa học là môn học bắt buộc

- Kế thừa và phát triển từ môn Tự nhiên và Xã hội, đồng thời tạo ra dược

một cơ sở vững chắc giúp học sinh tiếp tục học tập môn Khoa học tự nhiên ở cấp trung học cơ sở và các môn Vật lí, Hoá học, Sinh học ở cấp

trung học phổ thông

- Có mối quan hệ với nhiều môn học khác, đặc biệt là với Toán học và Công ngh ệ Cùng với Toán học, Công nghệ, môn Khoa học góp phần hình thành giáo d ục STEM ngay ở cấp tiểu học

Đồng thời hướng dẫn HV tìm hiểu thêm qua tài liệu Hỏi – đáp, Inforgraphic

Ho ạt động 2 Tìm hiểu quan điểm xây dựng chương trình môn Khoa học

1 BCV hướng dẫn HV nghiên cứu mục II Trong văn bản CT môn Khoa học

2018 và đưa ra câu hỏi thảo luận cho HV sau khi nghiên cứu tài liệu (xem câu

hỏi bên dưới)

2 Hoạt động của HV:

+ Làm việc cá nhân nghiên cứu tài liệu

+ Thảo luận theo nhóm để trả lời các câu hỏi sau:

a) Nêu dẫn chứng cho thấy CT môn Khoa học tuân thủ đầy đủ các quy định

được nêu trong CT GDPT tổng thể

b) Trình bày các quan điểm xây dựng chương trình môn Khoa học

c) Đặt câu hỏi (nếu còn vấn đề nào chưa rõ trong nội dung này)

+ Làm việc cả lớp:

- Đối với câu a) BCV cần giúp HV nêu được các nội dung sau:

CT môn Khoa học tuân thủ đầy đủ các quy định được nêu trong CT GDPT

tổng thể, cụ thể:

(i) B ảo đảm định hướng của CTGDPT:

+ Mục tiêu: Phát triển phẩm chất và năng lực người học (Xem Mục tiêu

CT môn học)

+ Nội dung: GD những kiến thức cơ bản, thiết thực, hiện đại; hài hòa

đức trí, thể, mĩ; chú trọng thực hành vận dụng kiến thức để giả quyết vấn đề trong học tập và đời sống (xem Nội dung giáo dục của CT môn học)

+ Phương pháp giáo dục đã đưa ra các định hướng hình thành và phát triển các phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù của môn học

+ Đánh giá kết quả giáo dục dựa trên yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực chung và năng lực đặc thù của môn học (xem mục Đánh giá kết quả giáo dục

của CT môn học)

(ii) Tính h ệ thống của CT GDPT tổng thể: tính kết nối giữa các lớp học; Cấp

học Bảo đảm tính liên thông (xem mục Đặc điểm môn học)

(iii) Tính m ở của chương trình: CT bảo đảm định hướng thống nhất về nội

dung GD cốt lõi, bắt buộc đối với HS toàn quốc, đồng thời trao quyền chủ động

và trách nhiệm cho địa phương và nhà trường; CT chỉ quy định những nguyên

tắc; định hướng chung về yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực; ND và PPGD, PP đánh giá kết quả giáo dục; không quy định quá chi tiết thời lượng để

tạo điều kiện cho tác giả SGK và giáo viên phát huy tính chủ động sáng tạo trong thực hiện CT (xem Bảng phân phối thời lượng chỉ quy định % cho mỗi

chủ đề trong CT môn học)

Đối với câu b) BCV nhận xét phần trình bày của HV và làm rõ các quan

điểm trong xây dựng CT môn Khoa học 2018; sự kế thừa và những điểm mới so

với CT môn Khoa học 2000 Đồng thời, yêu cầu HV tìm hiểu thêm nội dung qua tài liệu Hỏi – đáp, Inforgraphic và Video

10

1.4 Dự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

- Sản phẩm hoạt động là các biên bản thảo luận nhóm và các thu hoạch cá nhân

- Đối chiếu với biên bản thảo luận của các nhóm và các tài liệu tập huấn

để đánh giá hiệu quả của hoạt động nhóm, nhận thức chung và giải đáp những

Sau khi hoàn thành n ội dung này, học viên:

- Phân tích được cấu trúc mục tiêu chương trình môn Khoa học theo định hướng về yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực trong CT GDPT tổng thể ở

cấp tiểu học

- Trình bày được yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực chương trình môn Khoa học

2.2 Ngu ồn tài liệu, học liệu

- M ục III và mục IV của Tài liệu TEXT: Tìm hiểu chương trình môn

Khoa học trong Chương trình GDPT 2018

- Chương trình môn học, tài liệu Hỏi - đáp, INFOGRAPHIC và VIDEO

2.3 Ti ến trình tổ chức hoạt động

Ho ạt động 1 Tìm hiểu mục tiêu của chương trình môn Khoa học

1 BCV yêu cầu:

HV làm việc cá nhân để hoàn thành các nhiệm vụ sau:

+ Đọc mục tiêu chương trình môn Khoa học trong văn bản Chương trình môn Khoa học 2018

+ Phân tích cấu trúc nội dung của mục tiêu chương trình môn Khoa học theo định hướng về yêu cầu phát triển phẩm chất và năng lực trong CT GDPT tổng

thể ở cấp tiểu học và so sánh với cấu trúc nội dung của mục tiêu CT Khoa học

2000

HV trình bày kết quả làm việc cá nhân với cả lớp (có thể chỉ thuyết trình hoặc có thể trình bày bằng powerpoint)

11

2 BCV tổ chức cho các học viên khác chia sẻ, thảo luận Trao đổi các câu

hỏi được đặt ra và tổng kết, đánh giá

BCV nhấn mạnh đến cấu trúc nội dung của mục tiêu của CT môn Khoa

học 2018 là nêu lên: những phẩm chất chủ yếu, các năng lực chung và năng lực đặc thù của môn học mà môn học góp phần hình thành và phát triển (quán triệt định hướng CT phát triển theo năng lực) Cấu trúc nội dung của mục tiêu của

CT môn Khoa học 2000 bao gồm các thành phần: kiến thức, kĩ năng và thái độ

mà môn học góp phần hình thành cho HS (thể hiện CT được phát triển theo nội dung) Đồng thời hướng dẫn HV tìm hiểu sâu hơn về nội dung này qua tài liệu

Hỏi – đáp

Ho ạt động 2 Tìm hiểu yêu cầu cần đạt về những phẩm chất chủ yếu, năng

l ực chung và năng lực khoa học tự nhiên được thể hiện trong môn Khoa học

1 BCV giới thiệu yêu cầu cần đạt về những phẩm chất chủ yếu và năng lực

chung được thể hiện trong CT môn Khoa học

HV làm việc cả lớp:

+ Trao đổi để làm rõ hoặc nêu câu hỏi liên quan đến yêu cầu cần đạt về

những phẩm chất chủ yếu và năng lực chung được thể hiện trong CT môn Khoa học

+ Trình bày, chia sẻ tóm tắt những biểu hiện của năng lực khoa học trong môn Khoa học (đã chuẩn bị khi làm việc cá nhân) với cả lớp

4 BCV tổ chức cho các học viên khác chia sẻ, thảo luận và nhận xét, làm rõ

yêu cầu cần đạt của CT môn học Trao đổi các câu hỏi được đặt ra và tổng kết, đánh giá

2.4 D ự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

- Sản phẩm hoạt động là các bản trình bày kết quả làm việc cá nhân trên giấy A0 hoặc PowerPoint hoặc infographic về mục tiêu và yêu cần cần đạt về phẩm

chất, năng lực chung, năng lực đặc thù của môn học

12

- Đối chiếu các bản trình bày kết quả làm việc cá nhân với các tài liệu tập huấn

để đánh giá hiệu quả của hoạt động nhóm, nhận thức chung và giải đáp những

Sau khi hoàn thành n ội dung này, học viên:

- Trình bày được cấu trúc và nội dung khái quát của chương trình môn Khoa học

2018

- Phân tích được những điểm mới trong chương trình môn Khoa học 2018 so

với chương trình hiện hành

- Nêu được dẫn chứng cho thấy nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở mỗi lớp trong chương trình môn Khoa học đã cụ thể hóa mục tiêu, yêu cầu về phẩm chất, năng lực chung, năng lực đặc thù cần được hình thành cho HS

3.2 Ngu ồn tài liệu, học liệu

- M ục V của Tài liệu TEXT: Tìm hiểu chương trình môn Khoa học trong

BCV t ổ chức cho HV làm việc theo trình tự sau:

1 HV làm việc cá nhân: Đọc nội dung khái quát của chương trình môn

Khoa học trong văn bản Chương trình môn Khoa học 2018

2 HV làm việc nhóm theo phiếu Giao nhiệm vụ sau

PHI ẾU GIAO NHIÊM VỤ (Ho ạt động 1- Nội dung 3)

1 Trình bày về nội dung khái quát của chương trình môn Khoa học 2018 dưới

dạng sơ đồ

2 So với chương trình hiện hành, cấu trúc nội dung khái quát của chương trình môn Khoa học 2018 đã kế thừa, tinh giảm và đổi mới ở điểm nào?

13

3 Mỗi nhóm chọn một chủ đề ở một lớp để chỉ ra những nội dung kế thừa, tinh

giảm hoặc nội dung mới của chủ đề đó Có thể trình bày kết quả thảo luận theo bảng sau

N ội dung

4 Đặt câu hỏi có liên quan (nếu có)

3 HV làm việc cả lớp: đại diện các nhóm trình bày (hoặc sử dụng hình thức

Hội chợ nếu các nhóm trình bày trên giấy A0) đồng thời các nhóm có thể nêu câu hỏi để giải đáp chung (nếu có)

4 BCV tổng kết, đánh giá

Lưu ý: Trong quá trình nhận xét sản phẩm của HV:

- Đối với câu 1 trong phiếu giao nhiệm vụ, BCV cần chú trọng đánh giá sự

trình bày sáng tạo của các nhóm về “Sơ đồ nội dung khái quát của chương trình môn Khoa học 2018”

- Đối với câu 2: BCV yêu cầu HV cần nêu được các nội dung chính sau:

Cấu trúc nội dung khái quát của chương trình môn Khoa học hiện hành bao

gồm các chủ đề Con người và sức khỏe, Vật chất và năng lượng, Thực vật và động vật (ở lớp 4 và lớp 5), Môi trường và tài nguyên thiên nhiên (ở lớp 5) Nội dung chương trình môn Khoa học 2018 được cấu trúc thành 6 chủ đề là Chất, Năng lượng, Thực vật và động vật, Nấm và vi khuẩn, Con người và sức khỏe, Sinh vật và môi trường Trong đó, các chủ đề được kế thừa từ chương trình hiện

hành là Ch ất, Năng lượng, Thực vật và động vật, Con người và sức khỏe các

chủ đề mới là Nấm và vi khuẩn, Sinh vật và môi trường Việc đưa hai chủ đề

mới nêu trên vào chương trình, cùng với các chủ đề khác giúp học sinh nhận

thức được sâu sắc hơn về hệ sinh thái, về chuỗi thức ăn trong tự nhiên và có nhiều cơ hội để giáo dục bảo về môi trường, giáo dục bảo vệ đa dạng sinh học

N ội dung

chất; Hỗn hợp

và dung dịch;

sự biến đổi hóa học)

− Hỗn hợp

và dung

dịch

− Sự biến đổi của chất

Vật liệu Đất

Ho ạt động 2 Tìm hiểu nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở các lớp của chương trình môn Khoa học 2018

1 HV làm việc cá nhân: Đọc nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở các lớp

của chương trình môn Khoa học 2018

2 HV làm việc nhóm để hoàn thành nhiệm vụ sau

PHI ẾU GIAO NHIÊM VỤ (Ho ạt động 2- Nội dung 3)

1 Chọn một chủ đề trong chương trình môn Khoa học 2018 ở một lớp để phân tích và nêu dẫn chứng cho thấy nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở lớp này đã

cụ thể hóa mục tiêu, yêu cầu về phẩm chất, năng lực chung, năng lực đặc thù cần được hình thành cho HS

Kết quả làm việc của nhóm có thể được trình bày theo bảng gợi ý dưới đây

NL chung Phẩm chất

chủ yếu

15

2 Đặt câu hỏi có liên quan (nếu có)

3 HV làm việc cả lớp: đại diện các nhóm trình bày (hoặc sử dụng hình thức

Hội chợ nếu các nhóm trình bày trên giấy A0) đồng thời các nhóm có thể nêu câu hỏi để giải đáp chung (nếu có)

4 BCV tổng kết, đánh giá

Lưu ý: Trong quá trình HV làm việc, nếu gặp khó khăn, BCV có thể gợi ý cho

họ thông qua một dẫn chứng cho thấy nội dung cụ thể và yêu cầu cần đạt ở lớp này đã cụ thể hóa mục tiêu, yêu cầu về phẩm chất, năng lực chung, năng lực đặc thù cần được hình thành cho HS (xem bảng dưới đây)

NL khoa học tự nhiên

NL chung

tuần hoàn của nước trong tự

nhiên

2 Nêu được một số tính

chất của nước (không

màu, không mùi, không

của nước trong một số

trường hợp đơn giản

KHTN 3)

16

4 Vẽ sơ đồ và sử dụng

được các thuật ngữ: bay

hơi, ngưng tụ, đông đặc,

nóng chảy để mô tả sự

chuyển thể của nước

(KHTN 1) GT-HT

5 Vẽ được sơ đồ và ghi chú

được “Vòng tuần hoàn

của nước trong tự nhiên”

(KHTN 1) GT-HT

6 Nêu được và liên hệ thực

tế ở gia đình và địa

phương về: ứng dụng một

số tính chất của nước; vai

trò của nước trong đời

sống, sản xuất và sinh

hoạt

(KHTN 3)

7 Nêu được và liên hệ thực tế

ở gia đình và địa phương

về: nguyên nhân gây ra ô

nhiễm nguồn nước; sự cần

thiết phải bảo vệ nguồn

nước và phải sử dụng tiết

kiệm nước

và bảo

vệ môi trường nước

17

3.4 Dự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

- Sản phẩm hoạt động là các bản trình bày kết quả làm việc cá nhân, nhóm trên giấy A0 hoặc PowerPoint về các nội dung đã được nêu lên trong các phiếu Giao nhiệm vụ của hoạt động 1 và hoạt động 2

- Đối chiếu các bản trình bày kết quả làm việc cá nhân và nhóm với các tài

liệu tập huấn để đánh giá hiệu quả của hoạt động nhóm, nhận thức chung và giải đáp những vấn đề chưa rõ

- Phân tích các thu hoạch của cá nhân để đánh giá mức độ nắm vững các mục tiêu và yêu cầu cần đạt của CT môn học, để HV có thể quán triệt lại cho GV dự

tập huấn các vòng sau

4 N ội dung 4: Thực hiện dạy học hình thành và phát triển năng lực khoa

h ọc tự nhiên môn Khoa học

4.1 M ục tiêu

Sau khi hoàn thành n ội dung này, học viên:

- Trình bày được định hướng chung về PPDH nhằm góp phần phát triển năng lực cho học sinh và thiết bị dạy học môn học phục vụ đổi mới PPDH

- Vận dụng được các phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học phát triển năng lực cho học sinh phù hợp với các dạng chủ đề/ bài học

- Thiết kế được kế hoạch dạy học để tổ chức dạy học cho một chủ đề/ bài

học nhằm góp phần phát triển năng lực cho học sinh

- Trình bày được cách đánh giá trong chương trình môn Khoa học

- Thiết kế và phân tích được một đề kiểm tra, đánh giá năng lực trong môn Khoa học

4.2 Ngu ồn tài liệu, học liệu

- M ục VI, Mục VII và Mục VIII của Tài liệu TEXT: Tìm hiểu chương trình

môn Khoa học trong Chương trình GDPT 2018

- Chương trình môn học, tài liệu hỏi đáp, INFOGRAPHIC và VIDEO

4.3 Ti ến trình tổ chức hoạt động

Ho ạt động 1 Tìm hiểu về phương pháp giáo dục trong CT môn Khoa học

1 BCV trình bày định hướng chung về PPGD trong dạy học phát triển

phẩm chất và năng lực trong CT môn Khoa học Trong đó, nhấn mạnh đến việc hình thành và phát triển các kĩ năng tiến trình khoa học như quan sát, thí nghiệm, dự đoán, giải thích, … các kĩ năng giao tiếp, hợp tác, đánh giá và ra quyết định Để làm đạt được điều đó, GV cần tổ chức cho học sinh thực hiện các hoạt động tích cực như tìm tòi khám phá, tương tác với môi trường tự nhiên; lưu

18

ý sử dụng những hiểu biết, kinh nghiệm sẵn có của học sinh; khuyến khích học sinh đặt câu hỏi; tạo điều kiện cho học sinh được trình bày ý tưởng, giải thích, thảo luận, hợp tác, tham gia vào giải quyết vấn đề,

2 HV làm việc nhóm để thảo luận, phân tích làm nổi bật:

a) Định hướng chung về PPGD trong dạy học phát triển năng lực môn Khoa học

b) Định hướng về phương pháp hình thành, phát triển các phẩm chất chủ

3 HV làm việc cả lớp: đại diện các nhóm trình bày (hoặc sử dụng hình thức

Hội chợ nếu các nhóm trình bày trên giấy A0)

2 HV làm việc theo nhóm để soạn bài

PHI ẾU GIAO NHIÊM VỤ (Ho ạt động 2- Nội dung 04) YÊU C ẦU VỀ KẾ HOẠCH DẠY HỌC MỘT CHỦ ĐỀ/BÀI HỌC

1 Mục tiêu

- Cụ thể hoá "Yêu cầu cần đạt" của chủ đề theo quy định của Chương trình môn học ban hành kèm theo Thông tư số 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018;

- Trình bày rõ sau khi học chủ đề này thì học sinh "làm" được gì để tiếp

nhận (chiếm lĩnh) và vận dụng kiến thức của chủ đề, qua đó thể hiện rõ các "hoạt động học" của học sinh trong bài học góp phần hình thành và phát triển "các biểu hiện cụ thể" của phẩm chất, năng lực có liên quan (đã được quy định trong Chương trình tổng thể và Chương trình môn học)

2 Thi ết bị dạy học và học liệu được sử dụng