Mục tiêu cụ thể: - Cung cấp kiến thức cơ bản về phòng chống thiên tai nhằm giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ nhận thức rõ tầm quan trọng của công tác phòng chống thiên tai trong hoạt độn
CÁC KIẾN THỨC CƠ BẢN
Thiên tai
Thiên tai là hiện tượng tự nhiên bất thường có thể gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản, ảnh hưởng đến môi trường, điều kiện sống và hoạt động kinh tế - xã hội. -**Sponsor**Bạn đang tìm cách tối ưu bài viết của mình cho SEO? Với [Article Generation](https://pollinations.ai/redirect-nexad/U1DOP5oH), bạn có thể tạo ra các bài viết 2,000 từ chuẩn SEO ngay lập tức, giúp bạn tiết kiệm hơn $2,500 mỗi tháng so với việc thuê người viết Nó giống như có một đội ngũ sáng tạo nội dung riêng mà không gặp rắc rối nào! Thiên tai là hiện tượng tự nhiên bất thường có thể gây thiệt hại về người, tài sản, môi trường, điều kiện sống và các hoạt động kinh tế - xã hội Chúng tôi sẽ giúp bạn biến những ý chính này thành đoạn văn mạch lạc và tối ưu hóa cho công cụ tìm kiếm.
Các loại hình thiên tai bao gồm: Bão, áp thấp nhiệt đới, gió mạnh trên biển, lốc, sét, mưa lớn, lũ, lũ quét, ngập lụt; sạt lở đất, sụt lún đất do mưa lũ hoặc dòng chảy hoặc hạn hán; nước dâng, xâm nhập mặn, nắng nóng, hạn hán, cháy rừng do tự nhiên, rét hại, mưa đá, sương mù, sương muối, động đất, sóng thần và các loại thiên tai khác b Giải thích: Đối với danh nghiệp, thiệt hại do thiên tai gây ra là con người, sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; điều kiện và môi trường sản xuất do cơ sở vật chất bị hư hỏng, thiếu hụt nguyên liệu do nguồn nhiên liệu bị thiệt hại; chuỗi cung ứng bị gián đoạn 4
(Các loại hình thiên tai điển hình theo phân vùng thiên tai tại Phụ lục 1 kèm theo)
Phòng, chống thiên tai
a Khái niệm: Là quá trình mang tính hệ thống gồm các hoạt động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. b Giải thích:
Các hoạt động phòng ngừa thiên tai được thực hiện trước khi thiên tai xảy ra nhằm giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ cộng đồng Theo quy định tại Điều 13 của Luật Phòng Chống Thiên Tai, nội dung phòng ngừa thiên tai bao gồm các biện pháp chủ động như xây dựng hệ thống cảnh báo sớm, đào tạo nâng cao nhận thức cộng đồng, lập kế hoạch ứng phó khẩn cấp, và thực hiện các hoạt động kiểm tra, gia cố công trình, giảm thiểu rủi ro thiên tai Việc thực hiện các hoạt động này đảm bảo sự chuẩn bị tốt nhất để ứng phó và giảm thiểu tác động tiêu cực của thiên tai tới cuộc sống và tài sản của người dân.
4 Khoản 1, Điều 1, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật phòng, chống thiên tai và Luật đê điều
Các hoạt động ứng phó thiên tai là các hoạt động hỗ trợ khẩn cấp được thực hiện ngay trong hoặc ngay sau khi thiên tai xảy ra, nhằm giảm thiểu thiệt hại và bảo vệ cộng đồng Theo quy định tại Điều 26 của Luật Phòng, chống thiên tai, các biện pháp này bao gồm các nhiệm vụ khẩn cấp nhằm ứng phó nhanh chóng và hiệu quả với các tình huống thiên tai xảy ra Việc triển khai các hoạt động ứng phó đúng quy trình giúp giảm thiểu thiệt hại về người và của, đồng thời tăng cường khả năng thắng lợi trong công tác phòng chống và ứng phó thiên tai.
Các hoạt động khắc phục hậu quả sau thiên tai bao gồm phục hồi và cải thiện cơ sở vật chất, hỗ trợ các hoạt động sinh kế và kinh doanh của cộng đồng bị ảnh hưởng Những hoạt động này nhằm nâng cao điều kiện sống và đảm bảo sự ổn định cho người dân sau thiên tai, theo quy định tại Điều 30 của Luật PCTT Ví dụ về các hoạt động này có thể bao gồm sửa chữa nhà cửa, xây dựng lại hệ thống hạ tầng, và hỗ trợ tài chính cho các hộ gia đình bị thiệt hại.
Hoạt động phòng ngừa bao gồm việc tổ chức tập huấn nâng cao năng lực PCTT cho lãnh đạo và người lao động của doanh nghiệp nhằm nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó Ngoài ra, việc lồng ghép các nội dung PCTT vào trong kế hoạch kinh doanh và phát triển doanh nghiệp giúp tăng cường khả năng thích ứng và phòng tránh rủi ro Đồng thời, diễn tập PCTT định kỳ cho doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra sẵn sàng, nâng cao khả năng ứng phó nhanh chóng và hiệu quả trong các tình huống khẩn cấp.
Hoạt động ứng phó bao gồm tổ chức các hoạt động cứu hộ, cứu nạn nhằm bảo vệ tính mạng con người và tài sản doanh nghiệp Đồng thời, tổ chức hỗ trợ các hoạt động ứng phó theo phương án của địa phương để đảm bảo hiệu quả và nhanh chóng trong công tác xử lý sự cố.
- Hoạt động khắc phục hậu quả: Đánh giá thiệt hại, dọn dẹp vệ sinh môi trường, khắc phục và phục hồi nhanh sản xuất kinh doanh.
Công trình phòng, chống thiên tai
Công trình phòng chống thiên tai là công trình do Nhà nước, tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng phục vụ phòng, chống thiên tai
Công trình PCTT bao gồm: Trạm quan trắc khí tượng, thủy văn, hải văn, địa chấn, cảnh báo thiên tai; công trình đê điều, hồ đập, kè, chống úng, chống hạn, chống xâm nhập mặn, chống sạt lở, chống sụt lún đất, chống lũ quét, chống sét; khu neo đậu tránh trú bão cho tàu thuyền, nhà kết hợp sơ tán dân và công trình khác phục vụ phòng, chống thiên tai 6 b Giải thích:
Các công trình dân sinh kinh tế (Nhà văn hoá, trường học, trụ sở các cơ quan, tổ chức,….) được kết hợp làm nơi sơ tán dân phải an toàn, kiên cố, đảm bảo điều kiện sinh hoạt, vệ sinh cho mọi đối tượng người dân.
Đối với nhà kết hợp PCTT trước ảnh hưởng của gió bão và ATNĐ, cần tuân thủ nghiêm ngặt các kỹ thuật đảm bảo an toàn theo hướng dẫn của Bộ Xây dựng, cụ thể là Văn bản số 1145/BXD-KHCN ngày 28/5/2015 về hướng dẫn xây dựng nhà an toàn phù hợp với cấp bão.
- Với lũ, lụt: Nền nhà phải cao hơn mức nước lũ lịch sử tại địa phương.
Rủi ro thiên tai
Rủi ro thiên tai đề cập đến những thiệt hại mà thiên tai có thể gây ra cho con người, cơ sở vật chất, điều kiện sản xuất và môi trường dịch vụ của doanh nghiệp Hiểu rõ về các rủi ro này giúp doanh nghiệp chuẩn bị và ứng phó hiệu quả để giảm thiểu thiệt hại trong các tình huống khẩn cấp Việc đánh giá và quản lý rủi ro thiên tai là yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững và an toàn cho hoạt động kinh doanh.
Rủi ro thiên tai là thiệt hại có thể xảy ra theo 03 lĩnh vực (An toàn của con người; Sản xuất, kinh doanh, dịch vụ; Vệ sinh, môi trường) Mỗi lĩnh vực sẽ được đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương, năng lực PCTT theo khía cạnh (Cơ sở vật chất; Tổ chức doanh nghiệp; Nhận thức, kinh nghiệm của cán bộ, người lao động trong doanh nghiệp, các đối tác) đối với từng loại thiên tai điển hình tại địa phương.
Mức độ rủi ro thiên tai sẽ giảm khi năng lực phòng chống thiên tai (PCTT) cao, đồng thời tình trạng dễ bị tổn thương thấp Ngược lại, nếu năng lực PCTT yếu hoặc tình trạng dễ bị tổn thương cao, nguy cơ thiệt hại do thiên tai sẽ tăng cao Ví dụ, các khu vực có hệ thống cảnh báo sớm và chuẩn bị tốt thường ít bị thiệt hại hơn trong các trận bão hoặc lũ lụt Việc nâng cao năng lực PCTT và giảm thiểu các yếu tố dễ bị tổn thương là chìa khóa để giảm thiểu rủi ro thiên tai hiệu quả.
- Rủi ro về an toàn, sức khoẻ của cán bộ, người lao động: Công nhân, người lao động bị chết, bị thương do nhà xưởng đổ sập bởi bão, lũ lụt, dông lốc.
- Rủi ro về sản xuất, kinh doanh, dịch vụ:
Các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất nông nghiệp và lắp ráp thiết bị điện tử đang đối mặt với nguy cơ nhà xưởng có thể bị đổ sập hoặc hư hỏng, gây gián đoạn hoạt động Hệ thống, thiết bị và dây chuyền sản xuất dễ bị hỏng hóc hoặc ngưng trệ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất và lợi nhuận của doanh nghiệp Việc bảo trì, kiểm tra định kỳ và nâng cấp hệ thống là cần thiết để giảm thiểu rủi ro và duy trì hoạt động liên tục, góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành.
+ Doanh nghiệp về xây dựng: Thiết bị, máy móc bị cuốn trôi (Máy xúc, máy đào, máy trộn bê tông,…; Vật tư bị hư hỏng do ngập nước.
- Rủi ro về vệ sinh, môi trường: Môi trường cộng đồng, doanh nghiệp bị ô nhiễm do hỏng bể chứa nước thải; hư hỏng và rò rỉ hoá chất,….
Cấp độ rủi ro thiên tai
Cấp độ rủi ro thiên tai là yếu tố quan trọng giúp phân định mức độ thiệt hại có thể xảy ra về người, tài sản, môi trường, điều kiện sống và hoạt động kinh tế - xã hội Việc đánh giá này giúp xác định khả năng ảnh hưởng của thiên tai đối với cộng đồng và các hoạt động kinh tế Hiểu rõ mức độ rủi ro thiên tai đóng vai trò then chốt trong xây dựng các chiến lược phòng chống và giảm thiểu thiệt hại Điều này hỗ trợ các cơ quan chức năng triển khai các biện pháp ứng phó phù hợp, nâng cao khả năng chống chịu của cộng đồng trước thiên tai.
Tiêu chí phân cấp độ rủi ro thiên tai gồm có cường độ hoặc mức độ nguy hiểm của thiên tai, phạm vi ảnh hưởng và khả năng gây thiệt hại đối với tính mạng, tài sản, công trình hạ tầng cũng như môi trường Những yếu tố này giúp đánh giá chính xác mức độ nguy hiểm của thiên tai để có các biện pháp phòng tránh phù hợp Nhận biết rõ các tiêu chí này là cơ sở để xây dựng các kế hoạch ứng phó và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai.
Mỗi loại thiên tai được phân theo 5 cấp độ rủi ro khác nhau, giúp phân loại mức độ nguy hiểm một cách rõ ràng và dễ nhận biết Các cấp độ này được liên kết với các màu sắc đặc trưng theo thứ tự tăng dần của mức độ rủi ro, từ thấp đến cao, nhằm nâng cao hiệu quả trong công tác phòng chống và ứng phó thiên tai Việc phân loại này giúp cộng đồng nhận diện rõ ràng mức độ nguy hiểm của các thiên tai để có biện pháp ứng phó phù hợp, nâng cao ý thức cảnh giác và thúc đẩy hoạt động phòng ngừa hiệu quả.
7 Quyết định số 18/2021/QĐ-TTg ngày 22/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ quy định về dự báo, cảnh báo, truyền tin thiên tai và cấp độ rủi ro thiên tai
Màu sắc của cấp độ rủi ro thiên tai
Căn cứ theo Quyết định 18/2021/QĐ-TTg ngày 22/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ, cấp độ rủi ro thiên tai với một số thiên tai điển hình như sau:
- Bão, áp thấp nhiệt đới: Rủi ro thiên tai được phân thành 3 cấp (từ cấp 3 đến cấp 5).
- Lũ, ngập lụt: Rủi ro thiên tai được phân thành 5 cấp (từ cấp 1 đến cấp 5).
- Lốc, sét, mưa đá: Rủi ro thiên tai được phân thành 2 cấp (cấp 1 và cấp 2).
- Mưa lớn: Rủi ro thiên tai được phân thành 4 cấp (từ cấp 1 đến cấp 4)
Cấp độ rủi ro thiên tai được quy định rõ ràng theo Quyết định số 18/2021/QĐ-TTg ngày 22/4/2021 của Thủ tướng Chính phủ, nhằm hướng dẫn dự báo, cảnh báo và truyền tin về thiên tai Các loại hình thiên tai và mức độ rủi ro tương ứng được chi tiết hóa tại Phụ lục 2 của văn bản này, đảm bảo công tác phòng tránh và ứng phó được thực hiện hiệu quả.
Cấp độ rủi ro thiên tai Màu sắc đặc trưng Mức độ rủi ro
Cấp 1 Xanh dương nhạt Nhỏ
Cấp 2 Vàng nhạt Trung bình
Tình trạng dễ bị tổn thương
Doanh nghiệp dễ bị tổn thương do đặc điểm và hoàn cảnh như nhân lực, cơ chế tổ chức, cơ sở vật chất và đối tác, khiến họ dễ thiệt hại trước tác động của thiên tai và biến đổi khí hậu Các diễn biến khí hậu cực đoan và hình thái thời tiết khắc nghiệt càng làm tăng nguy cơ gây thiệt hại cho doanh nghiệp, đòi hỏi sự chuẩn bị và ứng phó phù hợp để giảm thiểu rủi ro.
- Đặc điểm: Quy mô tổ chức, sản xuất; Lĩnh vực sản xuất, kinh doanh
- Hoàn cảnh: Môi trường, thị trường kinh doanh; Khả năng tiếp cận tài chính, khoa học công nghệ.
- Đối tác: Khách hàng, nhà cung cấp, thị trường.
Tình trạng dễ bị tổn thương (hay còn gọi là điểm yếu, điểm hạn chế) được đánh giá về: Cơ sở vật chất; Tổ chức doanh nghiệp; Kinh nghiệm, kiến thức, thái độ, động cơ
- Cơ sở vật chất: Nhà xưởng, kho tàng; Máy móc thiết bị; Sản phẩm, dịch vụ; Ứng dụng khoa học công nghệ; Nguyên vật liệu; Tài chính.
- Tổ chức doanh nghiệp: Cơ chế tổ chức, nhân lực (Số lượng, được cung cấp đầy đủ trang thiết bị bảo hộ), đối tác.
- Kinh nghiệm, kiến thức, thái độ, động cơ của Lãnh đạo doanh nghiệp, cán bộ, người lao động của doanh nghiệp. c Một số ví dụ:
- Nhân lực: và chất lượng (Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ trong PCTT)
Doanh nghiệp cần xây dựng phương án ứng phó thiên tai phù hợp thực tiễn và khả thi để đảm bảo an toàn, giảm thiểu thiệt hại Việc tổ chức diễn tập phòng chống thiên tai định kỳ giúp nâng cao nhận thức và kỹ năng ứng phó của nhân viên Ngoài ra, doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong công tác phòng chống thiên tai để đảm bảo các biện pháp ứng ứng phù hợp và hiệu quả, góp phần bảo vệ tài sản và người lao động trước các rủi ro thiên tai.
Cơ sở vật chất của doanh nghiệp còn nhiều điểm bất cập như nhà xưởng xây dựng không đúng tiêu chuẩn hoặc xuống cấp không đảm bảo an toàn trước bão, áp thấp nhiệt đới Dây chuyền sản xuất đặt ở vị trí thấp dễ bị hư hỏng do ngập lụt Hệ thống điện không đảm bảo an toàn, gây nguy hiểm cho nhân viên và hoạt động sản xuất Hệ thống thoát hiểm không hoạt động hiệu quả, làm giảm khả năng ứng phó trong trường hợp khẩn cấp Tuy nhiên, doanh nghiệp cần đảm bảo có đủ vật tư, trang thiết bị như máy bơm nước chống ngập, bao tải cát để đối phó với thiên tai, nâng cao kịch bản phòng chống thiên tai hiệu quả.
- Đối tác là tất cả các biểu hiện trong các mối quan hệ hợp tác mà có thể dẫn đến tác động bất lợi cho doanh nghiệp (Khách hàng, nhà cung cấp, thi trường).
Năng lực phòng chống thiên tai
Năng lực PCTT của doanh nghiệp là tổng hợp tất cả các nguồn lực, phương tiện, thế mạnh hiện đang có trong các bộ phận và của doanh nghiệp (Nhân lực, cơ chế tổ chức, cơ sở vật chất, đối tác) có thể sẵn sàng sử dụng để ứng phó, khắc phục hậu quả và nhanh chóng phục hồi sau thiên tai b Giải thích:
Năng lực phòng, chống thiên tai là khả năng chủ động phòng tránh và ứng phó kịp thời với các hiện tượng thiên tai, nhằm giảm thiểu thiệt hại cho cộng đồng Việc thực hiện phương châm "4 tại chỗ" đóng vai trò quan trọng trong công tác phòng, chống thiên tai, giúp khắc phục hậu quả nhanh chóng và hiệu quả Trong đó, ưu tiên hàng đầu vẫn là công tác phòng tránh nhằm giảm thiểu rủi ro và bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân trước các nguy cơ thiên tai ngày càng gia tăng.
Năng lực phòng, chống thiên tai, hay còn gọi là điểm mạnh, được xác định dựa trên đánh giá các yếu tố như cơ sở vật chất, tổ chức doanh nghiệp, và kinh nghiệm, kiến thức, thái độ, động cơ Cơ sở vật chất bao gồm nhà xưởng, kho tàng, máy móc thiết bị, sản phẩm và dịch vụ, ứng dụng khoa học công nghệ, nguyên vật liệu và nguồn tài chính Trong khi đó, tổ chức doanh nghiệp được xem xét qua cơ chế tổ chức, nguồn nhân lực đầy đủ trang thiết bị bảo hộ, và các đối tác hợp tác.
+ Kinh nghiệm, kiến thức, thái độ, động cơ của Lãnh đạo doanh nghiệp, cán bộ, người lao động của doanh nghiệp.
Trước khi xảy ra thiên tai, các doanh nghiệp cần chủ động đánh giá rủi ro thiên tai để xây dựng phương án và kế hoạch ứng phó phù hợp Đồng thời, việc chuẩn bị lực lượng, phương tiện và vật tư dự phòng là thiết yếu nhằm đảm bảo khả năng ứng phó hiệu quả trong trường hợp có thiên tai xảy ra Một số ví dụ minh họa cách các doanh nghiệp có thể chuẩn bị để giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Nhà xưởng được xây dựng chắc chắn, đảm bảo an toàn trước bão và áp thấp nhiệt đới Dây chuyền sản xuất được bố trí ở vị trí cao hơn mức nước ngập lịch sử, giảm thiểu rủi ro thiệt hại trong thiên tai Doanh nghiệp luôn chuẩn bị đầy đủ vật tư và trang thiết bị ứng phó thiên tai như máy bơm nước chống ngập, bao tải cát, cùng các thiết bị hỗ trợ lực lượng ứng phó như áo phao, đèn pin và áo mưa.
- Tổ chức doanh nghiệp: Doanh nghiệp có phương án ứng phó thiên tai chưa? Phương án ứng phó có sát với thực tiễn và khả thi? Có tổ chức diễn tập PCTT chưa? Có phối hợp chặt chẽ với địa phương trong PCTT của địa phương không?
- Nhận thức, kinh nghiệm: Đội ngũ cán bộ, người lao động của doanh nghiệp có kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm PCTT chưa?
Khả năng phục hồi sau thiên tai
Khả năng phục hồi sau thiên tai là quá trình doanh nghiệp khắc phục hậu quả của thiên tai nhằm nhanh chóng ổn định hoạt động, phục hồi sản xuất và trở lại trạng thái bình thường Đây là yếu tố quan trọng giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại, duy trì hoạt động kinh doanh liên tục và tăng cường khả năng chống chịu trước các rủi ro thiên nhiên Việc xây dựng kế hoạch phục hồi hiệu quả và thực hiện các biện pháp phòng ngừa phù hợp là chìa khóa để đảm bảo sự bền vững của doanh nghiệp trong tình hình thiên tai diễn biến phức tạp.
Khả năng phục hồi của doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc giúp doanh nghiệp nhanh chóng khắc phục hậu quả của thiên tai một cách hiệu quả Đây là năng lực giúp doanh nghiệp thích ứng tốt với các rủi ro thiên tai và duy trì hoạt động sản xuất sau thiên tai một cách sớm nhất có thể Nâng cao khả năng phục hồi giúp giảm thiểu thiệt hại và đảm bảo sự bền vững của doanh nghiệp trong các tình huống khẩn cấp.
1 Hệ thống phòng chống thiên tai Việt Nam
Hệ thống phòng chống thiên tai Việt Nam được tổ chức từ cấp Trung ương đến địa phương, bao gồm (Sơ đồ Hệ thống PCTT tại Phụ lục 3):
HỆ THỐNG PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI
- Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai,
Tổng cục Phòng chống thiên tai là Văn phòng thường trực Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai
- Ủy ban Quốc gia Ứng phó Sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn.
Cục Cứu hộ cứu nạn là Văn phòng Ủy ban Quốc gia Ứng phó Sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn b Cấp Bộ:
- Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp Bộ
Văn phòng Thường trực Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp bộ do Bộ trưởng các bộ, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ và cơ quan thuộc Chính phủ giao nhiệm vụ tham mưu, giúp Bộ trưởng và Thủ trưởng cơ quan thực hiện công tác quản lý về phòng, chống thiên tai trong phạm vi quản lý của mình Đồng thời, đơn vị này còn kiêm nhiệm chức năng Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy Phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn Cấp tỉnh cũng có hệ thống văn phòng tương tự nhằm hỗ trợ công tác chỉ huy, quản lý phòng chống thiên tai tại địa phương.
- Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp tỉnh
Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định thành lập bộ phận chuyên trách thuộc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, đảm nhận nhiệm vụ Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp tỉnh Tại cấp huyện, các địa phương cũng cần thiết lập bộ phận chuyên trách để thực hiện công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, đảm bảo phản ứng nhanh và hiệu quả trong mọi tình huống Việc thành lập các bộ phận này nhằm nâng cao năng lực phối hợp, quản lý và chỉ đạo công tác phòng chống thiên tai ở các cấp quản lý, góp phần bảo vệ an toàn tính mạng và tài sản của nhân dân.
- Ban chỉ huy PCTT&TKCN cấp huyện
Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn cấp huyện được thành lập theo quyết định của Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm giao nhiệm vụ cho các phòng chức năng thuộc Ủy ban nhân dân cấp huyện để đảm bảo hoạt động hiệu quả của Ban Chỉ huy Việc phân công nhiệm vụ rõ ràng giúp nâng cao khả năng phối hợp, ứng phó nhanh chóng với thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tại địa phương Các phòng chức năng làm nhiệm vụ trực tiếp hỗ trợ Ban Chỉ huy trong công tác phòng chống thiên tai, đảm bảo an toàn cho cộng đồng và đảm bảo thực thi các chính sách của nhà nước về ứng phó thiên tai.
Văn phòng thường trực Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. e Cấp xã:
- Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp xã
Bộ phận thường trực Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp xã do UBND xã thành lập, sử dụng các cán bộ chuyên môn của Ủy ban nhân dân cấp xã làm nhiệm vụ chủ chốt Đây là lực lượng nòng cốt đảm bảo công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn tại địa phương Việc thành lập bộ phận này nhằm nâng cao hiệu quả phối hợp, xử lý kịp thời các tình huống khẩn cấp, đảm bảo an toàn cho cộng đồng.
Nhiều địa phương tại cấp xã đã thành lập các Tổ Phòng chống thiên tai cấp thôn nhằm hỗ trợ Ban Chỉ huy PCTT&TKCN triển khai các hoạt động phòng, chống thiên tai đến cộng đồng Hoạt động này góp phần nâng cao ý thức và sự chuẩn bị của cộng đồng trong công tác ứng phó với thiên tai Việc thành lập các tổ phòng chống thiên tai tại thôn cũng giúp nâng cao hiệu quả phối hợp, đảm bảo các biện pháp phòng ngừa và ứng phó được thực hiện kịp thời, phù hợp với tình hình thực tế địa phương.
1.1 Ban Chỉ đạo Trung ương về Phòng chống thiên tai: a Cơ cấu tổ chức:
Căn cứ Khoản 2 điều 18, Nghị định số 160/2018/NĐ-CP, Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai gồm các thành viên:
- Phó Thủ tướng Chính phủ làm Trưởng ban;
- Các Phó Trưởng ban, gồm:
+ Phó Trưởng ban thường trực là Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn;
+ 01 lãnh đạo Bộ Quốc phòng;
+ Tổng Cục trưởng Tổng cục Phòng, chống thiên tai;
- Các ủy viên gồm: Bộ trưởng các Bộ: Công Thương, Giao thông vận tải, Thông tin và Truyền thông, Xây dựng, Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài chính, Kế hoạch và Đầu tư và đại diện lãnh đạo một số bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ; Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam, Tổng Giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam, Tổng Giám đốc Thông tấn xã Việt Nam; Tổng cục trưởng Tổng cục Phòng, chống thiên tai, Chánh văn phòng Ủy ban Quốc gia ứng phó sự cố, thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn;
- Căn cứ yêu cầu công tác, Trưởng ban Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai quyết định mời đại diện lãnh đạo các cơ quan và tổ chức có liên quan: Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Trung ương Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam và các cơ quan, tổ chức liên quan khác tham gia Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai. b Nhiệm vụ:
Nhiệm vụ của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống thiên tai quy định tại khoản 4 điều 18, Nghị định số 160/2018/NĐ-CP ngày 29/11/2018 (Chi tiết tại Phụ lục 4)
1.2 Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ: a Cơ cấu tổ chức:
Căn cứ Khoản 1 Điều 19, Nghị định số 160/2018/NĐ-CP, các Bộ như Quốc phòng, Công an, Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Giao thông vận tải, Xây dựng, Công Thương, Tài nguyên và Môi trường, Thông tin và Truyền thông, Y tế, Giáo dục và Đào tạo, Lao động - Thương binh và Xã hội, Văn hóa, Thể thao và Du lịch đều có trách nhiệm thành lập Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp bộ để tăng cường công tác chuẩn bị và ứng phó kịp thời Các Ban Chỉ huy này đóng vai trò quan trọng trong việc tổ chức, chỉ đạo các hoạt động phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn nhằm đảm bảo an toàn cho cộng đồng và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
Nhiệm vụ của Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ được quy định rõ ràng tại khoản 5 Điều 19 của Nghị định số 160/2018/NĐ-CP ngày 29/11/2018.
1.3 Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và Tìm kiếm cứu nạn các cấp địa phương a Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp tỉnh
Tại khoản 2, Điều 20, Nghị định số 160/2018/NĐ-CP, Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp tỉnh gồm các thành viên sau:
- Trưởng ban: Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh.
+ Phó Trưởng ban thường trực là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
+ Phó Trưởng ban phụ trách công tác phòng, chống thiên tai là Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Phó Trưởng ban 3 chịu trách nhiệm phù hợp với điều kiện cụ thể của từng địa phương, trong đó Chỉ huy Trưởng Bộ chỉ huy Quân sự tỉnh đảm nhận vai trò Phó Trưởng ban phụ trách công tác cứu hộ, cứu nạn trên đất liền Đồng thời, Chỉ huy trưởng Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh đảm nhiệm vai trò Phó Trưởng ban phụ trách công tác cứu hộ, cứu nạn trên biển và biên giới, góp phần nâng cao hiệu quả các hoạt động cứu hộ, cứu nạn phù hợp với đặc thù từng khu vực.
- Các ủy viên gồm: Giám đốc hoặc đại diện lãnh đạo các sở, ngành có liên quan đến công tác phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn, Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Hội Chữ thập đỏ, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức đoàn thể - xã hội cấp tỉnh tham gia thành viên Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn cấp tỉnh. b Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp huyện
Tại khoản 2 điều 21, Nghị định số 160/2018/NĐ-CP, Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp huyện gồm các thành viên sau:
- Trưởng ban là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện;
+ Phó Trưởng ban thường trực là Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp huyện;
+ Trưởng phòng hoặc thủ trưởng cơ quan được giao nhiệm vụ quản lý nhà nước về phòng, chống thiên tai; Trưởng Công an huyện và Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Quân sự cấp huyện làm Phó Trưởng ban;
Các ủy viên của Ban Chỉ huy phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn gồm các cấp trưởng hoặc đại diện lãnh đạo các phòng, cơ quan, đơn vị liên quan đến công tác phòng chống thiên tai và cứu nạn của địa phương Ngoài ra, lãnh đạo Mặt trận Tổ quốc, Hội Phụ nữ, Chữ thập đỏ, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh và các tổ chức đoàn thể xã hội cấp huyện cũng tham gia vào ban chỉ huy này Cũng cần thành lập Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp xã để đảm bảo công tác phòng chống thiên tai và cứu nạn diễn ra hiệu quả và thống nhất.
Tại khoản 2 điều 22, Nghị định số 160/2018/NĐ-CP, Ban Chỉ huy PCTT&TKCN cấp xã gồm các thành viên sau:
- Trưởng ban là Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã;
+ Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã làm Phó Trưởng ban thường trực. + Phó trưởng ban 2: Trưởng Công an xã làm Phó Trưởng ban
+ Phó trưởng ban 3: Xã đội trưởng làm Phó Trưởng ban phụ trách lực lượng xung kích phòng chống thiên tai cấp xã.
- Các ủy viên là cán bộ thủy lợi, nông nghiệp, trưởng các tổ chức chính trị và đoàn thể của xã.
- Công chức xã làm nhiệm vụ quản lý nhà nước về phòng, chống thiên tai kiêm Ủy viên thường trực Ban chỉ huy PCTT&TKCN.
2 Hệ thống văn bản pháp luật về phòng chống thiên tai liên quan đến doanh nghiệp
2.1 Luật Phòng, chống thiên tai số 33/2013/QH13 ngày 19/6/2013 và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống thiên tai và Luật Đê điều số 60/2020/QH14 ngày 17/6/2020 a Điều 5 Chính sách của Nhà nước trong phòng, chống thiên tai
Khoản 4 khuyến khích tổ chức, hộ gia đình, cá nhân chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống thiên tai nhằm giảm thiểu thiệt hại và nâng cao khả năng ứng phó Nhà nước hỗ trợ bằng cách bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động phòng, chống thiên tai Đồng thời, khuyến khích đầu tư xây dựng công trình, nghiên cứu và áp dụng tiến bộ khoa học, công nghệ nhằm nâng cao hiệu quả phòng, chống thiên tai Các hoạt động này góp phần tăng cường khả năng phòng thủ trước các diễn biến bất lợi của thiên nhiên.
HƯỚNG DẪN PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI
MỘT SỐ KHÁI NIỆM VỀ DOANH NGHIỆP
+ Trong lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản và lĩnh vực công nghiệp, xây dựng: có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 200 người và tổng doanh thu của năm không quá 200 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp nhỏ, doanh nghiệp siêu nhỏ.
+ Trong lĩnh vực thương mại, dịch vụ có số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bình quân năm không quá 100 người và tổng doanh thu của năm không quá 300 tỷ đồng hoặc tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng, nhưng không phải là doanh nghiệp siêu nhỏ, doanh nghiệp nhỏ.
Chuỗi giá trị là mạng lưới liên kết tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm hoặc dịch vụ Quá trình này gồm nhiều giai đoạn liên tiếp từ hình thành ý tưởng, thiết kế, sản xuất đến phân phối sản phẩm đến người tiêu dùng Xây dựng chuỗi giá trị hiệu quả giúp nâng cao cạnh tranh và tối ưu hóa lợi nhuận cho doanh nghiệp.
Chuỗi cung ứng là một hệ thống kết nối các bên đối tác, nguồn lực, doanh nghiệp và các hoạt động liên quan đến việc phân phối sản phẩm Quá trình này đảm bảo sản phẩm được chuyển từ nhà sản xuất đến tay người tiêu dùng một cách hiệu quả và liên tục Trong chuỗi cung ứng, việc tối ưu hóa các hoạt động vận chuyển, lưu kho và quản lý dự trữ đóng vai trò quan trọng để nâng cao hiệu suất và giảm thiểu chi phí Đảm bảo các yếu tố này hoạt động trơn tru chính là chìa khóa để nâng cao trải nghiệm khách hàng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.
- Chuỗi cung ứng tạo ra các liên kết giữa các kênh đối tác như: Nhà cung cấp, nhà sản xuất, nhà phân phối, nhà bán lẻ và khách hàng.
5 Chuỗi phân phối sản phẩm:
Chuỗi phân phối sản phẩm là mạng lưới các trung gian thực hiện phân phối sản phẩm của doanh nghiệp vừa và nhỏ đến người tiêu dùng do các doanh nghiệp, tổ chức đầu tư, kinh doanh thực hiện.
Cụm liên kết ngành là hình thức hợp tác giữa các doanh nghiệp cùng ngành, nhằm thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ và phát triển bền vững Đây là mô hình giúp các doanh nghiệp cùng phối hợp, chia sẻ nguồn lực và kiến thức để nâng cao cạnh tranh trên thị trường Ngoài ra, các tổ chức liên quan cũng tham gia hợp tác để tạo ra giá trị chung, đồng thời duy trì sức cạnh tranh và thích nghi với sự thay đổi của ngành Cụm liên kết ngành không chỉ thúc đẩy hợp tác mà còn hỗ trợ các doanh nghiệp đối mặt với cạnh tranh khốc liệt và thúc đẩy sự đổi mới trong ngành.
Trước khi thiên tai xảy ra, lãnh đạo doanh nghiệp cần dự tính các vấn đề có thể ảnh hưởng đến doanh nghiệp, đảm bảo chuẩn bị đầy đủ phương tiện, vật tư và nhu yếu phẩm cần thiết để ứng phó Việc kiểm tra và thống kê các nguồn lực hiện có giúp doanh nghiệp lên kế hoạch chuẩn bị kỹ lưỡng Ngoài ra, phân công nhiệm vụ rõ ràng cho các cán bộ hoặc bộ phận chuyên trách hay kiêm nhiệm là bước quan trọng trong công tác chuẩn bị Trong thời gian thiên tai diễn ra, lãnh đạo doanh nghiệp có trách nhiệm chỉ đạo mọi hoạt động ứng phó nhằm hạn chế thiệt hại và duy trì hoạt động của doanh nghiệp.
Chủ động theo dõi sát sao tình hình thiên tai, đảm bảo doanh nghiệp luôn nắm bắt kịp thời các diễn biến thời tiết và thiên tai xảy ra trong khu vực Đồng thời, đánh giá và duy trì điều kiện cơ sở vật chất cũng như nguồn lực nội bộ để ứng phó hiệu quả với các tình huống khẩn cấp Việc xác định và kiểm tra các trọng điểm dễ bị ảnh hưởng của thiên tai dựa trên đánh giá rủi ro giúp doanh nghiệp có kế hoạch ứng phó phù hợp, giảm thiểu thiệt hại và duy trì hoạt động liên tục trong mọi tình huống.
- Phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cán bộ/bộ phận chuyên trách hay kiêm nhiệm trong doanh nghiệp.
Chủ động phối hợp chặt chẽ với Ban Chỉ huy PCTT&TKCN nơi doanh nghiệp có trụ sở sản xuất, kinh doanh hoặc phân phối sản phẩm để đảm bảo an toàn Đồng thời, duy trì mối liên hệ thường xuyên với các đối tác cung cấp nguyên vật liệu và các đối tác trong cụm liên kết ngành, chuỗi cung ứng nhằm tăng cường phối hợp, giảm thiểu rủi ro và nâng cao hiệu quả hoạt động.
Tổ chức các lớp tập huấn và chiến dịch truyền thông nhằm nâng cao nhận thức và năng lực chuyên môn về phòng chống thiên tai cho cán bộ, người lao động trong doanh nghiệp Đồng thời, chú trọng nâng cao khả năng hợp tác và phối hợp hiệu quả với các đối tác liên quan để đảm bảo công tác phòng chống thiên tai diễn ra bền vững và hiệu quả hơn.
- Chỉ đạo lên các phương án ứng phó nhằm giảm thiểu thiệt hại về người, cơ sở vật chất, nhà xưởng, kho hàng, trang thiết bị, dây chuyền sản xuất, gián đoạn sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Đặc biệt các hoạt động:
PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP THEO PHƯƠNG CHÂM 04 TẠI CHỖ
+ Di dời/kê cao nguyên vật liệu, phương tiện, trang thiết bị, dây chuyền sản xuất,
+ Cất giữ, sao lưu, bảo vệ các hồ sơ quan trọng (hồ sơ và hợp đồng, hồ sơ ngân hàng, danh sách các cung cấp, phân phối sản phẩm, chứng từ, sổ sách…).
+ Chuẩn bị dự phòng pin (đèn pin, radio) hoặc xăng/dầu (máy phát điện) để đảm bảo nguồn điện cho các thiết bị theo dõi, cập nhật thường xuyên thông tin dự báo, cảnh báo thiên tai, thông tin từ địa phương; Tiếp nhận, cung cấp thông tin giữa các thành viên trong lực lượng PCTT doanh nghiệp hoặc với lực lượng địa phương
+ Chuẩn bị phương tiện, trang thiết bị, thời điểm và hậu cần phục vụ công tác sơ tán, di dời trong những trường hợp khẩn cấp.
- Lãnh đạo doanh nghiệp phải bám sát phương án đã xây dựng để ra quyết định tại chỗ theo tình hình thực tế.
Chủ động theo dõi sát tình hình thiên tai để nắm bắt diễn biến nguy hiểm, các bộ phận sản xuất cần xác định các khu vực có khả năng bị ảnh hưởng hoặc gặp nguy hiểm để cảnh báo và chuẩn bị các biện pháp ứng phó kịp thời Trong trường hợp có sự cố, doanh nghiệp cần nhanh chóng hỗ trợ khẩn cấp bằng cách điều phối hợp lý nguồn lực như nhân lực, phương tiện vận chuyển và nhu yếu phẩm để giảm thiểu thiệt hại Đồng thời, phối hợp với lực lượng tại chỗ và lực lượng chuyên trách của địa phương để đảm bảo sự phản ứng nhanh chóng và hiệu quả trong công tác đối phó với thiên tai.
Chỉ đạo cán bộ, người lao động hoặc bộ phận chuyên trách hoặc kiêm nhiệm công tác phòng, chống thiên tai của doanh nghiệp (gọi tắt là lực lượng PCTT doanh nghiệp) triển khai các hoạt động gia cố cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất Điều này nhằm hạn chế thiệt hại và đảm bảo an toàn cho doanh nghiệp trước các nguy cơ thiên tai Việc tăng cường công tác phòng chống thiên tai là nhiệm vụ quan trọng để đảm bảo sự ổn định và phát triển bền vững của doanh nghiệp trong mọi tình huống khẩn cấp.
Gia cố mái tôn, cửa kính văn phòng, nhà xưởng, nhà kho và biển quảng cáo là các biện pháp quan trọng để phòng tránh thiệt hại và đảm bảo an toàn cho cán bộ, công nhân viên, cũng như cộng đồng trước các hiện tượng thời tiết khắc nghiệt như bão, ATNĐ, giông lốc và mưa đá Việc này giúp giảm thiểu rủi ro sập đổ, tốc mái hay hư hại tài sản, đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục và an toàn trong mọi tình huống.
Để giảm thiểu thiệt hại do lũ lụt, cần nâng cao nền của các khu vực quan trọng như dây chuyền sản xuất, khu vực lắp ráp, kho chứa hàng hoá, sản phẩm cùng trang thiết bị Đồng thời, việc nâng cao nền gian trưng bày và bán phẩm cũng giúp bảo vệ tài sản khỏi tác động của ngập lụt Đây là giải pháp hiệu quả để đảm bảo hoạt động sản xuất và kinh doanh không bị gián đoạn do mưa lũ.
+ Phối hợp với lực lượng tại chỗ, chuyên trách của địa phương sơ tán cán bộ,người lao động; Sơ tán người dân, cứu hộ các công trình phòng, chống thiên tai đang bị sự cố,…theo phân công trong phương án ứng phó thiên tai của Ban Chỉ huy PCTT&TKCN nơi doanh ng- hiệp có trụ sở sản xuất kinh doanh hoặc phân phối sản phẩm.
- Chỉ đạo hỗ trợ cung cấp lương thực, thuốc men, chăn màn quần áo cho gia đình cán bộ, người lao động và người dân tại các điểm sơ tán
- Chỉ đạo trực tiếp lực lượng PCTT doanh nghiệp, phối hợp với lực lượng địa phương tuần tra canh gác chống trộm cắp tài sản của doanh nghiệp.
Chủ động chỉ đạo thu thập và cập nhật thông tin về thiệt hại cũng như nhu cầu khắc phục hậu quả của các bộ phận doanh nghiệp Đồng thời, đánh giá nhu cầu hỗ trợ của các cá nhân, gia đình cán bộ và người lao động, từ đó xây dựng phương án đối phó kịp thời và hiệu quả để giảm thiểu tác động tiêu cực.
Chính phủ chỉ đạo sửa chữa, tu bổ các công trình thiết yếu để đảm bảo hoạt động ổn định Đồng thời, khôi phục các dịch vụ thiết yếu như cung cấp nước sạch, điện, nguyên vật liệu, trang thiết bị, và dây chuyền sản xuất nhằm đảm bảo hoạt động sản xuất kinh doanh diễn ra liên tục Việc di chuyển và lắp đặt máy móc, thiết bị đúng quy định cũng là bước quan trọng giúp nhanh chóng khôi phục sản xuất, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
- Chỉ đạo hoặc yêu cầu trợ giúp các hoạt động vệ sinh môi trường, dọn dẹp đường sá, hoá chất độc hại, vật liệu nguy hiểm và khai thông các hệ thống thoát nước.
- Kết nối thông tin liên lạc với khách hàng, đối tác cung cấp nguyên vật liệu, phân phối sản phẩm nhằm tiếp tục sản xuất kinh doanh.
Rà soát, đánh giá và cập nhật chiến lược, kế hoạch kinh doanh cũng như phương án ứng phó thiên tai là một bước quan trọng giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng phục hồi sau thiên tai Việc này đảm bảo doanh nghiệp có thể ứng phó hiệu quả với các tình huống khẩn cấp, giảm thiểu thiệt hại và duy trì hoạt động sản xuất kinh doanh liên tục Thường xuyên kiểm tra và điều chỉnh các kế hoạch ứng phó thiên tai giúp doanh nghiệp thích nghi nhanh chóng với những biến động của môi trường, tăng cường khả năng bảo vệ tài sản và nhân sự.
Trong công tác phòng chống thiên tai, lực lượng PCTT doanh nghiệp đóng vai trò là lực lượng tại chỗ gồm cán bộ và người lao động có sức khỏe, nhanh nhẹn để ứng phó hiệu quả trong thiên tai, đảm bảo an toàn về người và tài sản của doanh nghiệp Họ luôn sẵn sàng hỗ trợ chính quyền địa phương khi cần huy động để đảm bảo an toàn và giảm thiểu thiệt hại do thiên tai gây ra.
- Xác định lực lượng PCTT doanh nghiệp, gồm các cán bộ, người lao động và các lực lượng dự bị (khi cần thiết) là lực lượng tại chỗ
- Phân công, giao nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên, từng bộ phận kèm theo phương tiện, vật tư cần thiết.
Kiểm tra độ an toàn của toà nhà bao gồm việc rà soát hệ thống điện, hệ thống cung cấp nước, thiết bị phun nước dập lửa, cơ chế đóng ngắt hệ thống sưởi, thông gió và điều hòa không khí Đồng thời, cần kiểm tra hệ thống báo động, thiết bị an ninh, lối ra/vào tòa nhà, cũng như các lối thoát hiểm dành cho người, hàng hóa và thiết bị để đảm bảo an toàn tối đa.
- Kiểm tra tính sẵn sàng các thiết bị liên lạc của các thành viên lực lượng PCTT doanh nghiệp
Rà soát, kiểm tra thông tin liên lạc của các thành viên trong lực lượng PCTT doanh nghiệp, lực lượng địa phương, đối tác và khách hàng để đảm bảo dữ liệu chính xác Thống nhất phương thức liên lạc giữa các thành viên lực lượng PCTT doanh nghiệp, cán bộ, người lao động, khách hàng và đối tác trong chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp Việc này giúp nâng cao khả năng phối hợp và phản ứng nhanh chóng trong thiên tai.
MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG THIÊN TAI ĐỐI VỚI
- Thông tin các loại hình thiên tai tại địa phương
+ Loại hình thiên tai điển hình tại địa phương.
+ Đặc điểm, xu hướng mỗi loại hình thiên tai điển hình.
Danh mục các loại hình thiên tai bao gồm bão, lũ và các hiện tượng tự nhiên khác đã được xác định dựa trên các tài liệu lịch sử và kiến thức truyền miệng của người dân địa phương Các loại hình thiên tai này được quy định rõ ràng theo Luật Phòng chống thiên tai và Quyết định 18/2021/QĐ-TTg ngày 22/4/2021.
• Cấp độ rủi ro thiên tai: Theo lịch sử thiên tai ở địa phương và Quyết định 18/2021/QĐ-TTg ngày 22/4/2021
• Các dấu hiệu cảnh báo: là các dấu hiệu khoa học, tự nhiên hoặc mang tính kinh nghiệm địa phương cho thấy thiên tai có thể xảy ra.
Thời gian cảnh báo trước là khoảng thời gian từ khi hệ thống dự báo cảnh báo thiên tai phát đi đến khi các tác động của thiên tai bắt đầu xảy ra Thời gian này, còn gọi là thời gian chuẩn bị, giúp cộng đồng có đủ thời gian để triển khai các biện pháp phòng tránh và giảm thiểu thiệt hại Việc cảnh báo sớm đóng vai trò quan trọng trong công tác ứng phó thiên tai, đảm bảo an toàn cho người dân và giảm thiểu thiệt hại về tài sản.
Tốc độ xảy ra thiên tai đề cập đến thời gian từ khi thiên tai bắt đầu đến khi gây ra tác động nghiêm trọng Các loại thiên tai như động đất xảy ra đột ngột, gần như không có cảnh báo trước, trong khi đó, bão có thể được dự báo trước từ 3 đến 4 ngày để chuẩn bị Ngược lại, các thiên tai diễn ra chậm như hạn hán cần nhiều tháng để hình thành, đòi hỏi các biện pháp dự phòng dài hạn Việc hiểu rõ tốc độ diễn ra của thiên tai giúp cộng đồng sẵn sàng ứng phó hiệu quả hơn.
• Tần suất: Thiên tai có thường xuyên xảy ra hay không? có dự báo được không? Xảy ra theo mùa? Xảy ra theo năm?
• Thời điểm xảy ra: thiên tai xảy ra vào một thời điểm cụ thể nào đó trong năm ? hay vào một tháng nào đó ?,…
• Thời đoạn xảy ra: Thời gian xảy ra thiên tai trong vòng bao lâu, vài phút (đối với động đất) hay vài ngày/ vài tuần/ vài tháng (đối với hạn hán)?
- Đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương
+ Nội dung đánh giá với 03 nhóm:
• Cơ chế phối hợp giữa các bộ phận trong doanh nghiêp
• Quyết định thành lập, phân giao nhiệm vụ và cơ chế phối hợp giữa các thành viên trong lực lượng PCTT doanh nghiệp
• Cơ chế phối hợp trong PCTT giữa lực lượng PCTT doanh nghiệp với Ban Chỉ huy PCTT&TKCN địa phương, đối tác trong chuỗi cung ứng.
Cơ chế hợp tác với các đối tác trong chuỗi cung ứng là yếu tố quan trọng để đảm bảo hoạt động kinh doanh ổn định Tuy nhiên, các điều khoản thoả thuận và cam kết giữa doanh nghiệp với đối tác, khách hàng có thể gây thiệt hại khi xảy ra thiên tai, như các điều khoản đền bù do hàng không đủ số lượng hoặc thời gian giao hàng kéo dài Do đó, doanh nghiệp cần xây dựng các hợp đồng rõ ràng, linh hoạt và chuẩn bị phương án dự phòng để giảm thiểu rủi ro từ các tình huống thiên tai trong chuỗi cung ứng.
• Cơ chế, chính sách với khách hàng: Các chính sách, cam kết với khách hàng về số lượng, thời gian, địa điểm, phương tiện giao hàng,…
• Thị trường: Những biến động về thị trường do tác động của thiên tai (phạm vi, sức mua,….)
• Phương án ứng phó thiên tai của doanh nghiệp.
• Lồng ghép nội dung PCTT vào chiến lược, kế hoạch phát triển doanh nghiệp.
+ Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ
• Lãnh đạo các bộ phận của doanh nghiệp
• Lực lượng PCTT doanh nghiệp
• Cán bộ, người lao động trong doanh nghiệp
• Các đối tác trong chuỗi cung ứng
- Năng lực phòng chống thiên tai:
Năng lực phòng chống thiên tai là các điểm mạnh, khả năng huy động, mức độ chủ động trong các doanh nghiệp được đánh giá theo
03 nhóm nội dung như đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương.
- Rủi ro thiên tai đối với doanh nghiệp:
Rủi ro thiên tai được xác định là các thiệt hại, mức ảnh hưởng do thiên tai gây ra Thông tin rủi ro thiên tai với mỗi nội dung được xác định trên cơ sở các thiệt hại, mức ảnh hưởng đã xảy ra đối với doanh nghiệp trong quá khứ.
Bảng tổng hợp thông tin đánh giá tình trạng dễ bị tổn thương và năng lực phòng chống thiên tai của doanh nghiệp
STT Nội dung đánh giá Tình trạng dễ bị tổn thương
Các bộ phận trong doanh nghiệp
Lực lượng PCTT doanh nghiệp Đối tác trong chuỗi cung ứng
Phương án ứng phó thiên tai
Lồng ghép nội dung PCTT vào chiến lược, kế hoạch phát triển doanh nghiệp
Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ
Lãnh đạo các bộ phận của doanh nghiệp
Lực lượng PCTT doanh nghiệp
Cán bộ, người lao động trong doanh ng- hiệp
Các đối tác trong chuỗi cung ứng
- Rủi ro thiên tai đối với doanh nghiệp:
Rủi ro thiên tai được xác định là các thiệt hại, mức ảnh hưởng do thiên tai gây ra Thông tin rủi ro thiên tai với mỗi nội dung được xác định trên cơ sở các thiệt hại, mức ảnh hưởng đã xảy ra đối với doanh nghiệp trong quá khứ.
Các rủi ro thiên tai đối với doanh nghiệp cơ bản như sau:
Rủi ro về an toàn cán bộ, người lao động là mối quan tâm hàng đầu trong các tình huống thiên tai, bởi họ có thể bị ảnh hưởng trực tiếp khi nhà xưởng, kho bãi hoặc văn phòng bị tốc mái, hư hại hoặc sập đổ do thiên tai Những cây cối trong khuôn viên doanh nghiệp đổ ngã, cửa kính vỡ hoặc điện giật cũng là những nguy cơ tiềm ẩn gây thương tích hoặc tai nạn cho nhân viên Do đó, việc đảm bảo an toàn cho cán bộ, người lao động trong tình huống khẩn cấp là vô cùng cấp thiết để giảm thiểu rủi ro và thiệt hại về người và tài sản.
Rủi ro về sản xuất và kinh doanh gây ảnh hưởng tiêu cực đến tài chính của doanh nghiệp, do các yếu tố như hư hỏng cơ sở vật chất, chi phí đền bù, và biến động thị trường Những rủi ro này còn tác động đến chuỗi giá trị và gây gián đoạn trong chuỗi cung ứng, gây ảnh hưởng lớn đến hoạt động kinh doanh và lợi nhuận của doanh nghiệp.
+ Rủi ro về sức khoẻ, vệ sinh, môi trường: Sức khoẻ của cán bộ, người lao động bị ảnh hưởng do bệnh, dịch bệnh; môi trường doanh nghiệp bị ô nhiễm do rò rỉ hoá chất, xăng dầu, nước bẩn ứ đọng (nguồn từ trong doanh nghiệp hoặc từ khu vực xung quanh do sinh hoạt người dân, người dân vứt rác, xác động vật chết,….)
- Giải pháp nhằm giảm rủi ro thiên tai:
Giải pháp phải đảm bảo huy động được năng lực PCTT sẵn có trong doanh nghiệp, xử lý tình trạng dễ bị tổn thương nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai Giải pháp phải đảm bảo biện pháp công trình và phi công trình:
+ Biện pháp công trình: Tu sửa nhà kho, bến bãi, hệ thống điện,…
Để nâng cao khả năng phòng chống thiên tai, các biện pháp phi công trình như tập huấn, truyền thông, củng cố bộ máy quản lý và nâng cao năng lực cho lực lượng PCTT của doanh nghiệp được chú trọng Việc rà soát, bổ sung hoặc điều chỉnh các cơ chế hợp tác với đối tác trong chuỗi cung ứng và khách hàng giúp đảm bảo khả năng ứng phó linh hoạt Đồng thời, xây dựng và điều chỉnh phương án ứng phó thiên tai và kế hoạch kinh doanh giúp doanh nghiệp duy trì hoạt động ổn định trong tình hình thiên tai diễn biến phức tạp.
Bảng tổng hợp thông tin rủi ro thiên tai và đề xuất giải pháp của doanh nghiệp
STT Rủi ro thiên tai Tình trạng dễ bị tổn thương Năng lực PCTT
An toàn cho cán bộ, người lao đông
Cơ sở vật chất Cơ sở vật chất
Cơ chế tổ chức Cơ chế tổ chức Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ
Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ
Cơ sở vật chất Cơ sở vật chất
Cơ chế tổ chức Cơ chế tổ chức Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ
Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ
Sức khỏe, vệ sinh, môi trường
Cơ sở vật chất Cơ sở vật chất
Cơ chế tổ chức Cơ chế tổ chức Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ
Nhận thức, kinh nghiệm, thái độ, động cơ
2 Hoạt động: Tập huấn, truyền thông nâng cao nhận thức, năng lực phòng chống thiên tai a Đối tượng tập huấn, truyền thông:
- Cán bộ, người lao động trong doanh nghiệp
- Cá nhân /tổ chức /doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng
- Cộng đồng người dân trên địa bàn doanh nghiệp có trụ sở sản xuất, kinh doanh hoặc người dân trong vùng doanh nghiệp cung cấp sản phẩm (Đối tượng tiêu dùng) b Tập huấn viên, tuyên truyền viên:
- Bộ phận/Cán bộ chuyên trách PCTT của doanh nghiệp
- Cán bộ của Ban Chỉ huy PCTT&TKCN nơi doanh nghiệp có trụ sở sản xuất kinh doanh. c Địa điểm:
- Trụ sở của doanh nghiệp
- Hội trường UBND xã/huyện.
- Nhà văn hoá xã/thôn
- Khách sạn/trung tâm hội nghị
Lãnh đạo doanh nghiệp phổ biến kiến thức về PCTT d Nội dung tập huấn
- Nội dung, đối tượng, phương thức tập huấn, truyền thông phải được xác định cụ thể và phải căn cứ vào báo cáo đánh giá rủi ro thiên tai của doanh nghiệp.
- Nội dung, phương thức tập huấn cơ bản: (Phụ lục 6)
Cán bộ, công nhân viên trong doanh nghiệp tham gia khóa tập huấn nâng cao nhận thức về PCTT
3 Hoạt động: Nâng cao năng lực của doanh nghiệp a Củng cố, xây dựng tổ chức, cơ chế phối hợp các bộ phận trong doanh nghiệp và đối tác trong chuỗi cung ứng; Xem xét, đánh giá năng lực của lực lượng PCTT doanh nghiệp.