Nghiên cứu sâu hại nhóm cây đậu ăn quả (đậu đũa, đậu trạch, đậu bổ, đậu cove) và biện pháp phòng trừ chúng ở các vùng chuyên canh rau ngoại thành Hà Nội và phụ cận

Nghiên cứu sâu hại nhóm cây đậu ăn quả (đậu đũa, đậu trạch, đậu bổ, đậu cove) và biện pháp phòng trừ chúng ở các vùng chuyên canh rau ngoại thành Hà Nội và phụ cận

|

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO-BỘ NÔNG NGIHỆP VÀ PTNT

VIEN KHOA HOC KY THUAT NONG NGHIỆP VIỆT NAM

NGUYEN THI NHUNG

NGHIEN CUU SAU HAI NHOM CAY pAU AN GUA MAU ĐÙA, ĐẦU TRÁCH, ĐẦU BỞ, ĐẬU CÔ VE VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ CHÚNG Ở CÁC VÙNG CHUYÊN CANH RAU NGOẠI THANH HÀ NỘI VÀ PHỤ CẬN

Chuyên ngành: Bệnh cày và Bao vệ thục vật

Công trình được hoàn thành tại:

Viện Khoa học Kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam

Người hướng dân khoa học:

1 PGS TS Pham Van Lim

2 TS Nguyén Thi Binh

Phản biện 1: PGS TS Trần Huy Thọ

Phản biện 2: GS, TSKH Vũ Quang Côn

Phản biện 3: GS TS Hà Quang Hùng

Iuận án sẽ được bảo vẻ tại ] lội đồng chấm luận án cấp Nhà nước hop tai

vào hồi giờ ngày - tháng năm 2002

Có thể tìm hiểu luận án tại thư viện:

1 Thư viện Quốc gia Việt Nam

2 Thư viện Viện Kha học kỹ thuật Nông nghiệp Việt Nam

3 Thư viện Viện Bảo vệ thực vật

MG DAU

i TINH CAP THIET CUA DE TAI

Rau là thực phẩm quan trọng và không thể thiếu trong bữa an

lượng protit là ã - 6%, ngoài ra còn chứa một số axit amin rất quan trọng

như methicnine, cvstin, Iysine và những vitamin cần thiết cho cơ thể con người (Vitamin Bị, C, Caroten, ) Chính xì vậy, cây đậu ăn quả dang

được quan tâm phát triển Ở nước 1a, đậu ăn quả phổ biến !à đậu đũa, đậu

trạch, đậu bở, đậu cô ve, đâu vấn Nâng suất đậu ăn quả cồn thấp và chưa ổn định Một trong các yếu tố chính hạn chế năng suất đậu an quả là sâu hại Hiện nay, để phòng trừ chúng, người nông dân dùng thuốc hoá học lä chủ yếu, nên đậu ân quả thường không đâm bảo tiêu chuẩn rau an

toàn, Muốn có rau an toàn dòi hỏi phải sử dụng thuếc hoá học hợp lý trên dâu ân quả Cơ sở khoa học để sử dụng thuốc hoá học hợp lý trên dau an

quả là những hiểu biết về thành phần sâu hại đặc điểm sinh học, sinh

thái, phát sinh gây hại của những sâu hại chính và vai trò của các biện pháp phí hoá học trong phòng chống chúng Để góp phần giải quyết vấn

để nầy trong sản xuất rau an toàn chúng tôi tiến hành dẻ tài:

“Nghiên cứu sâu hại nhóm cây đậu ăn quả (đệu đũa, đậu

trach, dau bo, dau cô ve) và biện pháp phòng trừ chúng ở vùng

chuyên canh rau ngoại thành Hà Nội và phụ cận `

2 MỤC TIỂU NGHIÊN CỨU

Thông qua việc điểu tra thành phần để xác định loài sâu bại

chính trên dau ăn quả và đi sâu nghiên cứu sinh lhọc sinh thái, điển

biển số lượng của chúng, nhằm thu thập số liệu lầm cơ sở xây dựng

biện nhấp phòng trừ các sâu chính hại đậu an quả sóp phần hoàn thiện qui trình sản xuất đậu ăn quả an toàn

3 Ý NGHĨA KHOA HOC VA THUC TIEN CUA DE TAI

Tuận án cung cấp tài liệu về thành phần sâu hại đậu ăn quả ở

I4)

vùng Hà Nói và phụ cận, Đã thu thập dược 39 loài sâu hại và 20 loài

thiên dịch của chúng trên đậu ân quả

Luan án cung cấp các dân liệu khoa học về đặc điểm sinh hoc

thiện qui trình sản xuất rau an toàn

Những kết quả neahiên cứu trên đã được báo cáo tại Hội đồng

nghiệm tha Khoa học công nghệ của Bộ Nông nghiệp & PUNT vào

tháng 9/2000 và được Hội đồng khoa học của Bọ co phép khu vực hoá

“Qui tink phòng trừ sáu hai đậu ăn quả an toàn theo hướng sử dụng bếp lý thuốy bảo về thực vật”

4, ĐỘI TƯỢNG VÀ PHAXM VI NGHIÊN CÚU

tối tường nghiên cứu của để tài là các loài sâu bại chính trên

5 NHŨNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN

- Tà tài liệu lần đầu tiên trình bày tương đối đầy dủ và hệ thếng

qui đậu Maruca virrata và rép dau mau den Aphis craccivera

~ Nghiên cứu một cách có hệ thống hiệu quả của các biện pháp

phòng trừ sâu hại đậu ăn quả Trên cơ sở đó để xuất qui trình phòng trừ sâu hại đậu ăn quả an toàn theo hướng sử dụng hợp lý thuốc bảo vệ thực vật

6 CẤU TRÚC CỦA LUẬN ÁN

Luận án dày Lố7 trang, bố cục thành 3 chương (trừ phần mở đầu,

kết luận và để nghị), với 45 bảng số liệu, 27 đồ thị Đã tham khảo 182 tài liệu, trong đó có 31 tài liệu tiếng Việt và L51 tài liệu tiếng Anh

Chương 1: TỔNG QUAN TAI LIEU VA CƠ SỞ KHOA HỌC

CỦA ĐỀ TÀI

1.1 CƠ SỞ KHOA HỌC CỦA ĐỀ TÀI

Để điều khiển một cách cố hiệu quả quần thể sâu hại đậu an quả

ở dưới mức ngưỡng sây hại kinh tế, đòi hỏi phải có những hiểu biết về đặc điểm sinh học sinh thái, điển biến số lượng cũng như yếu tố ảnh hưởng đến số lượng của các sâu bại chính trên đậu ân quả Những hiểu

biết này đối với sâu hại đậu ấn quả Ở nước ta còn ít và tản mạn Trong

thực tế, người nông dân trồng đậu án quả chỉ đùng thuốc hoá học để trừ

sâu Việc sử dụng thuốc hoá học trên đậu ấn quả còn thiếu căn cứ khoa học, gây ra nhiều bất cập Xuất phát từ luận điểm trên mà chúng tôi tiến hành đề tài nhằm thu thập các đân liệu khoa học lầm cơ sở để xây dựng

hệ thống biện pháp phòng chống sâu hại đậu ăn quả theo hướng phòng

chống tổng hợp, giảm thiểu sử dụng thuốc hoá học trừ sâu,

1.3 MỘT SỐ NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI

1.2.1 Thanh phần các sâu hại chính trên đậu ăn qua

Những sâu hại chính trên đậu ãn quả rất khác nhau ở các nước trên thể giới Có một số công trình nghiên cứu vẻ thành phần các loài côn trùng và nhện nhỏ gây hại trên các loại đậu ăn quả ở một số nước

như Pháp, vùng Đóng Nam Á, Ấn Độ, Brazil, Nigeria, Trung Quốc

(Bohee, 1982; Chahine va CTV, 1994; Ezueh va CTV, 1984; Hohmann

va CYV, 1982; Luo va CFV, 1992; Parh va CTV, 1981: Pizzamiglio, 1982: Shepard vi CPV 1999; Talekar, 1991; Waterhouse, 1993) Theo

các tài liệu này, những sâu hại chính trên đậu an qua 1a Acyrthosiphon pisum (farris) Maruca vitrata (Geyer), Helicoverpa armigera

Gfubner}, Empeasca dolichi (Paoli) Aphis craccivora Koch,

Liriomyza sativae Blanchard, Tetranychus urticae (Koch),

1

Nghiên cứu về đặc điểm sinh học một số sâu hại chính trên

Những đặc điểm sinh học cơ bản của loài M vierara, L satrdae,

A crdcchxera và một số loài khác cũng được tiến hành nghiên cứu ở

nhiều nước trên thể giới, Các công trình tập trung nghiên cứu vẻ thời

gian phát triển các pha phát dục sức sinh sản của trưởng thành cái tập tính Ký chủ của sâu hại (1iehoe, 1983; ORevo-Owuor và CÍV, 1981;

Pach va CTV, 1989h, Raul) 2001 Sharma vi CPV 1999; Spencer, 1989; Srikanth va CƑV, 1988: Taytor, 1967; Waterhouse va CLV, 1987)

3 Nghiên cứu qui luật phát sinh điện biến sở lượng và yếu tố danh hưởng đến số lượng những sâu chính trên đậu an qua

Có nhiều công trình nghiên cứu vẻ qui luật phát sinh diễn biến số

lượng vửa sâu dục quả đậu Ä/ tủzafa trên các cây đâu án quả Theo các

Alghali (1993), Atachi va Ahouendo (1089), Fellows va CPV (1977), Srivastava va CTV (1992), mat do sau duc qua dau cao nhất

trong vụ quan sát được vào thời gian 40-47 ngày sau trdng (NST) Dinh

cao số lượng trường thành vào bảy thường trùng vào thời kỳ ra họa của

vác giống đậu Am độ, nhiệt độ, lượng mưa gây ảnh hưởng đến mật dộ

sâu dục quả đậu (2hamtasena và CÝV, 1992; Gethi và CTV, 1992) Đến

nay đã phát hiện được 57 loài thiên địch trên sảu dục quả dâu Chúng gầm 33 loài ký sinh, 19 loài bất mỗi ăn thịt và 5 loài gay bénh (Sharma, 1998)

Những nghiên cứu vẻ điển biến số lượng ruồi dục lá đậu L

Sativae và rệp dậu màu đen 1 cráccivora chủ yếu được tiến hành trên

các cây trồng khác, rất ít số liệu trên cây đậu án quả Ngoài ra diễn biển số lượng của sâu Cydiu pfvchora, rẩy xanh Empoasca Kraehieri cũng đã được nghiên cứu (Ezueh xà CÝV, £984: Paleiro va CTV, 1990;

Murphy, 1999; Rauf, 2001; Shepard va CTV, 1998)

A

1.2.4 Nghiên cứu biện pháp phòng trừ sâu hại đàu ăn quả

Một số biện pháp như canh tác, sử dụng giếng kháng, biện pháp sinh học đã được nghiên cứu và áp dụng trong phòng trừ sáu hại đậu ăn quả Nhưng cho đến nay biện pháp hoá học vẫn đóng vai trò quan trọng Nhiều

loạt thuốc trừ sâu (như Dimethoate, Endosulfan, Cypermethrin, Fenvalerate, )

đã được nghiên cứu để trừ sâu đục quả dậu, ruổi dục lí dậu, rêp đậu, bọ trí,

(Amatobi, 1004 Jackai va CTV, 1988; Niann, 1990; Parh, 1991; Rauf, 200G; ) 1.3 MỘT SỐ NGHIÊN CÚU Ở TRONG NƯỚC

Những nghiên cứu về thành phần sâu hại trên đậu ân quả ở nước 1a còn rất ít Có 2 danh lục sâu hại chung cho cây dau dé trong d6

có cây đậu ăn quả (Viện Bảo vệ thực vật, 1976; 1999) Hoàng \nh Cung và CV, 1996 ghi nhận có 5 loài sâu hại trên cây đậu ăn quả Các nghiên cứu về đặc điểm sinh học, sự phát sinh gây hại và diễn biến

số lượng của những sâu hại chính trên đậu ăn quả còn rất hạn chế Có

một số kết quả khiêm tốn nghiên cứu đặc điểm sinh học của sâu đục

qua dau Maruca vitrata (Neuyén Thi Anh, 1981; Neuyén Quy Duong 1997) Theo các tác giả này, vòng đời của sâu đục quả đậu là 18-41 ngày Đặc điểm sinh học của rệp dậu màu đen Aplis craccivora đã

dược nghiền cứu trên cây đậu tương non, lá đậu den Các kết quả đã

công bố cho thấy loài rệp này có 2 pha phát dục (rệp non, trường thành) với thời gian vòng đời là 4,38 - 11,14 ngày tuỳ điều kiện nhiệt

đỏ (Quách Thị Ngọ 2000; Nguyễn Thị Kim Oanh, 1996) Về biện pháp phòng trừ sâu hại đậu ăn quả chủ yếu nghiên cứu sử dụng thuốc

trừ sâu hoá học như Wofatox 5OEC, Sherpa 20EC, Sumicidin 20EC,

(Nguyễn Thị Ánh 1981; Hoàng Anh Cung và CTV, 1996; Quách thị Ngọ 2000; Nguyễn Văn Viên và CTV, 2001)

OI DUNG, DIA DIEM, VAT LIEU VA PHUONG

PHAP NGHIEN CUU

2.1 NỘI DŨNG NGHIÊN CỨU

- Điều tra thành phần sâu hại và thiên địch của chúng trên đậu

Chương 2

an qua 6 vung Hà Nội và phụ cận

~ Nghiên cứu đạc điểm sinh học, sinh thái học của một số sâu chính hại hại đậu ăn quả

¬ Nghiên cứu diễn biến số lượng và các yếu tố ngoại cảnh ảnh hưởng đến số lượng của những sâu chính hại đậu an quả

~ Nghiên cứu biện pháp phòng chống sâu chính hại dau an quả

2.2 ĐỊA ĐIỂM VÀ THỜI GIAN NGHIÊN CỨU

Các nghiên cứu trong phòng được tiến hành tại Viện Bảo vệ thực vật, Việc điều tra thành phần sâu hại và thiên địch trên đậu ăn quả, thí nghiệm theo đôi diễn biến số lượng của sâu chính hại đậu ân quả và nghiên cứu biện pháp phòng trừ chúng được đặt tại xã Phú Diễn, Phúc

Lý (Từ Liêm-Hà Nội, Văn Nội-Đông Anh), Tiền Phong (Mê Linh-

Vĩnh Phúc) và Phù Văn (Kim Bảng-Hà Nam)

Để tài được tiến hành trong thời gian từ năm 1996 đến năm 2000 3.3 VAT LIEU NGHIEN CUU

Các loại dau an qua nhu dau bo, dau trach, đậu đũa và một số cây trồng Khác như đậu xanh, điền thanh, cà chua bí xanh, dưa chuột Các dụng cụ nghiên cứu trong phòng: hộp nhựa, lồng nuôi sâu ống

nghiệm, hop petri nhiét ẩm kế, chau vai, lúp soi nổi, máy phun potter Các loại thuốc BVTV: thuốc hoá học (Sherpa 25EC, Sumicidin 20EC, Decis 2.5EC, v.v ); che phdm sinh hoe (Dipel 3.2 WG, Xentari

35WDG, Vertimex 1.8EC., ): che phdm thao moc (ICD 95BIN, Ba sé )

2.4 PHUONG PHAP NGHIEN CUU

2.4.1 Phương pháp điều tra thành phản sàu hại và thiên địch của chúng trên dau an qua

Điều tra thành phần sâu hại và thiên địch trên đậu ăn quả được tiến hành theo phương pháp của Viện Bảo vệ thực vật (1997) Chỉ tiêu theo đối là số loài sâu hại và thiên dịch, mức độ phổ biến của chúng trên đậu ăn quả, Việc xác định tên khoa học của sâu bại, thiên dich dược đối chiếu với bộ máu vật chuẩn của Viện Bảo vẻ thực vài, sự dịnh loại của PGS TS Phạm Van | 4m va PGS TS Nguyén Van Cam

2.4.2 Phương pháp nghiên cứu đặc điểm sinh học, sinh thái của sâu hại

“Thu thập nhộng của loài sâu hại cần nghiên cứu từ ngoài đồng ruộng

để vũ hoá trưởng thành cung cấp nguồn trứng ban đầu phục vụ cho nuôi sinh học Chỉ tiêu theo dõi: thời gian phát dục của từng pha phát triển của loài được nuôi trong thí nghiệm; tuổi thọ của trưởng thành; thời gian giao phối đẻ trứng; số lượng trứng đo một trưởng thành cái để được; nhiệt độ và ẩm độ không khí phòng nuôi sâu; ảnh hưởng của thức ăn đến sinh trưởng, phát triển của loài sâu hại cần nghiên cứu 2.4.3 Phương pháp nghiên cứu diễn biến số lượng và yếu tố ảnh hưởng đến số lượng của những sâu chính hại đậu ăn quả

Dinh ky 5-7 ngdy diều tra một lần trên những ruộng cố định đã chọn Mỗi ruộng điểu tra 5 điểm chéo góc Mỗi điểm điều tra là 5 mét

dai theo hang (với đậu cô ve) hoặc 1 n† giàn (với đậu dũa, đậu trạch, dau bo) Mat độ các đối tượng cẩn theo dõi được tính theo đơn vị

con/100 quả, con/lá, con/m°,

Với sâu duc qua dau tinh thêm ty lệ quả bị đục, với ruồi dục lá đậu thì tính tỷ lệ lá bị hại và chỉ số lá bị hại Việc điều tra được tiến

hành trên các loại đậu khác nhau ở các vụ đậu, trong các diều kiện luận canh và xen canh khác nhau

Để diễu tra tỷ lệ ký sinh của tập hợp ký sinh tiến hành thu thập các pha phát dục của sâu hại chính (mỗi pha thu 50 - 100 cá thể), đem

về phòng theo dõi tỷ lệ bị ký sinh của chúng

2.4.4 Phương pháp nghiên cứu biện pháp phòng chống sâu hại đậu an quả

* Để đánh giá hiệu quả của biện pháp canh tác, điều tra mật độ sâu hại chính trên các kiểu luân canh, xen canh giữa dậu an quả với cây trồng khác

* Thí nghiệm tuyển chọn thuốc hoá học trừ sâu dùng trên đậu ăn quả

“Thí nghiệm trong phòng: Mỗi loại thuốc là một công thức, nhắc lại

Š lần, tổng số sâu là 100 cá thể ở tuổi 3 Với sâu dục quả đậu được phun bằng tháp potter (spray tower) Với ruồi đục lá, Khi cây dậu có 4-5 lá thì

cho ruồi trưởng thành đẻ trứng Sau 3 ngày thì tiến hành phun thuốc bang bình bơm tay dung tich 1 líU Lượng nước thuốc phun là 100 m]/m° Theo đối số sâu sống ở từng công thức thí nghiệm sau phun thuốc 2+, 48, 72 giờ tuỳ từng loại sâu

“Thf nghiệm ô nhà, thí nghiệm ngoài đồng: Diện tích ö là lÔm” hoặc ÃO mỉ Các thí nghiệm dược bố trí theo khối ngẫu nhiên (RCB), nhấc lại 4 lần Lượng nước thuốc phun là 800-1000 l/ha, phun bằng binh bom tay deo vai Gồm các thí nghiệm xác định hiệu lực của thuốc, số lần phun thuốc trừ một số sâu hại chính trong 1 vụ đậu Hiệu lực của thuốc được hiệu đính theo công thức zXbbot (thí nghiệm trong phòng) và Henderson-Tilton (thí nghiệm ngài đồng)

2.5 PHƯƠNG PHÁP XỬ LÝ SỐ LIỆU THÍ NGHIỆM

Các số liệu được xử lý theo phương pháp thống kẻ trong Nông nghiệp của

Gomez K.A va Gomez.X X C1983), trong TRRISISVT, EXCELT, trên máy vĩ tính

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

3.1 THANH PHAN SAU HAT VA THIEN DICH CUA CHUNG TREN

DAU AN QUA

Ở một số vùng trồng rau thuộc Hà Nội và phụ cận dau an qua được trồng cả + vụ với các loại đậu trạch, dậu bở, dậu đũa, đậu cô vẻ vàng Loại đậu được trồng phổ biến nhất là dau dia dau trạch

Đã tiến hành điều tra thành phần sâu hại trên dậu ăn quả, xác dịnh được 39 loài sâu hại thuộc § bộ côn trùng và nhện nhỏ Trong tổng số

39 loài thu thập được có 9 loài Khác với 2 đanh lục sâu hại nhóm cây dau đỗ đã công bố của Viện Bảo vệ thực vật (1976, 1999), Đó là các loài Anoplocnemis phasiana Fabr Henosepilachnu hanoiensis Hoang, Sagra femorata purpurea Licht., Aulacophora cattigarensis Weise, Porthesia scintillans Walker Bactrocera sp Liriomyza sativae Blanchard, Tetranychus cinnabarinus Boisd va Polyphagotarsonemus 1aixs Bank, Bổ sung cho khu hệ côn trùng hại đậu để 1 loài đó là 7

Sativae Blanch C6 8 loài xuất hiện thường xuyên đó là cdc loai Maruca vitratc L sativae, Aphis craccivora.T cinnadarinss P latus Spodoptera

litura, Hedylepta indicata và bọ tri màu vàng Trong những loài này thì các loài Aƒ virara L sativae, A craccivora là rất quan trọng Đã thu thập được 20 toài thiên địch trên cây đậu ăn quả trong đó có 1+4 loài bất nổi ấn thịt và 6 loài ký sinh Trong các loài thiên dịch thu thập được chỉ

có nhóm bọ rùa là phổ biến nhất (chủ yếu là bọ rùa đỏ) và đồi an rép

3.2 DAC DIEM SINH HOC, SINH THAI CUA MOT SỐ SÂU

CHINH HAI DAU AN QUA

3.2.1 Sdu duc qua dau Maruca vitrata (Geyer) (Lepidoptera: Pyralidae)

* Thời gian phát dục của các pha và vòng đời sâu dục quả đậu: Kết quả

theo đõi 3 đợt thí nghiệm (TN) cho thấy ở nhiệt độ trung bình (TB)

17,0°C thi pha trứng kéo dài TH 8,2 ngày; sâu non 19,5 ngày; nhộng

18,4 ngày; vòng đời kéo dài 50.8 ngày Khi nhiệt dộ phòng nuôi sâu

tảng lên 30,2°C thì thời gian phát dục các pha và vòng đời giảm xuống

rõ rệt, tương ứng chỉ còn TB là 2,3; 9,0; 3,7 và 19,5 ngày (bảng 3.3)

Bảng 3.5: Thời gian vòng đời của sâu đục quả đậu V vitrata

(Nghiên cứu tại Viện Bảo về thực vát, 1997-1998)

nghiệm | | aghiém2 | nghiềm 3 ! nghiệm 4 | nghiêm 5, Thời gian trứng (ngày) | 24 +01 | 4.1 +10 | 58+ 143 | 73 +12 | 8.9 t2

Thoi gian ohong (ngav) | 5.7401 | 6.4203 | 90-02 | 12.7402 | 18.4205

Cú chú: các chữ a b.c d, e chỉ sự khác biê: có ÿ nghia voi P S005

Mối quan hệ giữa thời gian vòng đời của sâu đục quả đậu và nhiệt độ

10

dược biểu thị bằng phương trình sau: Y =- 0,0007xỶ — 0,3732x + 37,693

Y: Nhiệt độ TR trong thời gian nuôi sâu (C)

x: Thdi gian vòng đời (ngày)

* Kha ning sinh sản và tuổi thọ của trưởng thành sâu đục quả dậu: Trong khoảng nhiệt độ 17.0 - 3G.2C, trưởng thành đực sống TD từ 3,8 den 6,1 ng

: trưởng thành cái từ 7,9 đến 10,2 ngày Ở nhiệt độ 25,8'C

- 38C, một trưởng thành cái để dược TB 116,2 đến 120,6 trứng Khi nhiệt độ phòng nuôi giảm xuống 20,7C và 1740 hoặc tăng lén 30,2ˆC thì số lượng trứng do một trưởng thành cái đẻ được giảm đi một cách rõ ràng và chỉ là 45,2 - 32,26 trứng

# Tập tnh sống của sâu dục quả đậu: Trưởng thành ưa hoạt dộng bạn

dem O ngoài đồng ruộng, trường thành cát thường dẻ trứng trên nụ và

hoa dau là chính, Khi thuận lợi có thể dẻ cả trên bup non, nhung khong

"

bắt gập trứng được dẻ trên qua dau Sdu pon Mo vitrata tuổi

thường sống ở trong hoa, Sâu nón từ tuổi 3 trở dí đại da số dục vào quả

sức hoá nhỏng, Sau khi dảy sức, sâu non tuổi cuối

chuyên xuống dat hod nhong

* Ảnh hưởng của thức án đến xinh trưởng phát triển của sâu đục quả

dau: Ki nuôi sâu bang các thức ăn khác nhau như quá đậu đũa đậu

xanh, lá diễn thanh chúng đều hoàn thành phát dục bình thường Tuy

nhiền, trường thành cái từ nguồn sâu nọn nuôi bàng lá điển thanh có

sức dẻ trứng thấp hơn, TÌ3 đẻ 8-‡,6 trứng/con cái: trưởng thành cái từ nguồn sâu non nuồi bảng quả đậu đũa, dậu xanh có sức đẻ trứng cao

hơn và đẻ được 11-48 - 116,2 trứng/con cái

# Ký chủ của sâu dục quả đậu: Đã phát hiện thấy sảu đục quả đậu sống

trên 13 loại cây họ dâu Su này sáy hại nặng nhất cho đậu đũa, sau đó 1a dau trach dau bo, dau xanh đâu đen Chúng gây hại nhẹ hơn trên

đâu cô vẻ vàng Trên 4u tương và muỗng nó xuất hiện rải rác gây hại khỏng dáng kể

3.2.2 Rudi due id dau Liriomyze sativee Blanchard (Diptera: \gromyzidee)

fi

sắc pha và vòng đời ruồi dục lá đậu: Khí nuôi

* Thời gian phát dục

madi dục lí trong diễu Kiệp nhiệt độ thấp (TB 17,1), thời gian phát đục

pha trứng TH 3,9 ngây: sâu non: 8,1 ngày; nhòng: 15,2 ngày; vòng đời là

29.6 ngày Khi nhiệt độ phòng nuôi tăng lên 30,2°C, thời gian phát dục

các pha và vòng đời rút ngắn rõ rệt tương ứng là 1,5; 4,0; 6,0 và vòng

đời: 12,3 ngày (bảng 3.10)

giữa nhiệt độ và thời gian vòng đời ruồi đục lá đậu

vig trink sau: Y = 0,0048x? -— 0,9897x + 42,059

1

Moi quan he

duge biéu thi bang ph

(voi r = 0,99) Trong d6 Y: Nhiét do TB tong thời gian nuôi sâu (2C)

x: Thời gian vòng dời (ngày) Bang 3.10: Thời gian vòng đời của ruồi Litomyaa sativae BÌanchard

(Thi nghiệm tat Vién Bao vé thực vật, 1999-2000)

theo dc: | Bat”) Bai Đam | Đại | Bar

: | ag -_! aghicm 2 nghiđm3 | nghiêm | nghiém 3

Ghi chit: cde chit cdi ta d c di chi su sai khác có ý nghĩa với P 0.05

* Khả năng xinh sản va wi tho cda rudi trưởng thành: Ruồi cái vũ hoá sau I-

2 ngày thì đẻ trứng Ở diều kiện phòng TN, một ruổi cái để được 41,9 đến

50.5 tnimg Rudi đực sống được š.2 đến 6 ~‡ ngày, ruồi cái 8,5 đến 12.2 ngây

* Tap tính sống của ruổi dục lá đậu: Ruỏi trưởng thành ưa hoạt động

ban ngày Trứng dược đẻ sào lễ hỏng dưới lớp biểu bì Sau khi nd du

trùng đục vào mỏ lá chúng càng lớn vết đục càng đài và rộng Au trùng

dây sức (hết tuổi 3) chui ra khỏi đường dục rơi xuống đất hoặc nắm trẻn