Lấy phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững trong sự nghiệp cnh hđh ở nước ta

MỤC LỤC A LỜI MỞ ĐẦU 2 B NỘI DUNG 3 I Về quan điểm của Đảng “Lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững” 3 II Giải pháp phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam[.]

MỤC LỤC

A.LỜI MỞ ĐẦU 2

B NỘI DUNG 3

I Về quan điểm của Đảng: “Lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững” 3

II Giải pháp phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam 6

C Kết luận 11

D Tài liệu tham khảo 13

A.LỜI MỞ ĐẦU

Công nghiệp hóa – hiện đại hóa là con đường tất yếu của mọi quốc gia nhằm phát triển kinh tế xã hội Trên thế giới nói chung và ở nước ta nói riêng, việc thực hiện công nghiệp hóa – hiện đại hóa được coi là “nhiệm vụ trung tâm” trong cả một chặng đường dài của thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội Để thực hiện được

“nhiệm vụ trung tâm” ấy, chúng ta cần huy động rất nhiều nguồn lực khác nhau, trong đó nguồn lực quan trọng nhất, mang tính quyết định nhất đến thành công của quá trình CNH-HĐH chính là nguồn lực con người Bởi lẽ con người là yếu tố quyết định của lực lượng sản xuất, là yếu tố đứng ở vị trí hàng đầu trong các yếu tố cấu thành lực lượng sản xuất Hơn nữa, con người vừa là chủ thể vừa là khách thể của quá trình CNH-HĐH, là nhân tố xây dựng quá trình đó nhưng cũng chính là nhân tố sử dụng những thành quả của quá trình đó, mặt khác thỏa mãn nhu cầu của con người là mục tiêu mà quá trình CNH-HĐH hướng tới Bởi vậy việc nghiên cứu

về vai trò cũng như tìm ra được các giải pháp để phát triển nguồn lực con người trong quá trình CNH-HĐH là tất yếu và vô cùng quan trọng Để làm được điều này, chúng ta sẽ cùng phân tích quan điểm: “Lấy phát huy nguồn lực con người làm yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững trong sự nghiệp CNH-HĐH

ở nước ta.”

B NỘI DUNG

I Về quan điểm của Đảng: “Lấy phát huy nguồn lực con người là yếu tố cơ bản cho sự phát triển nhanh và bền vững”

1 Nguồn lực con người

Nguồn lực được hiểu là toàn bộ các yếu tố vật chất và tinh thần đã, đang và sẽ tạo ra sức mạnh cho sự phát triển và trong điều kiện thích hợp sẽ thúc đẩy quá trình cải biến xã hội của một quốc gia dân tộc Nguồn lực con người là tổng thể những yếu tố thuộc về thể chất, tinh thần, đạo đức, phẩm chất, trình độ tri thức, vị thế xã hội, v.v tạo nên năng lực của con người, của cộng đồng người có thể sử dụng, phát huy trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và trong những hoạt động xã hội Khi chúng ta nói tới nguồn lực con người là ta nói tới con người với

tư cách là chủ thể hoạt động sáng tạo tham gia cải tạo tự nhiên, làm biến đổi xã hội

2 Phát triển nhanh và bền vững

Phát triển bền vững được phổ biến rộng rãi vào năm 1987 trong Báo cáo của

Ủy Ban Môi trường và phát triển của ngân hàng thế giới Trong báo cáo nêu rõ:

“Phát triển bền vững là sự phát triển đáp ứng nhu cầu hiện tại mà không ảnh hưởng tổn hại đến nhu cầu tương lai” Phát triển bền vững là một sự phát triển triển cân đối giữa ba cực tăng trưởng kinh tế, xã hội, môi trường, không được xem nhẹ cực nào

Ở nước ta, quan điểm phát triển nhanh và bền vững đã được nhận thức rất sớm

và thể hiện trong nhiều chủ trương, nghị quyết của Đảng

3 Vì sao lại lấy phát huy nhân tố con người là yếu tố cơ bản để phát

triển nhanh và bền vững?

Sự tồn tại bền vững và phát triển theo con đường tiến bộ xã hội của một quốc gia dân tộc nào cũng phụ thuộc vào 5 nguồn lực chủ yếu: vốn; khoa học và công nghệ; con người; cơ cấu kinh tế; thể chế chính trị và quản lý nhà nước trong đó, nguồn lực con người được coi là yếu tố cơ bản, quyết định nhất, vì:

- Các nguồn lực khác không có khả năng tự thân mà phải thông qua nguồn lực

con người mới phát huy được tác dụng

- Các nguồn lực khác dùng thì hết, trái lại nguồn lực con người càng dùng càng

phát triển

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là sự nghiệp của toàn dân, của mọi thành phần kinh tế, trong đó lực lượng cán bộ khoa học và công nghệ, khoa học quản lí, và đội ngũ công nhân lành nghề giữ vai trò đặc biệt quan trọng Nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đòi hỏi phải đủ số lượng, cân đối về cơ cấu và trình độ, có khả năng nắm bắt và sử dụng các thành tựu khoa học và công nghệ mới

Trên lĩnh vực kinh tế

Bền vững về kinh tế thể hiện ở sự tăng trưởng kinh tế nhanh và ổn định Để có tăng trưởng kinh tế phải có các nhân tố tất yếu : nhân tố tự nhiên, nhân tố con người,các yếu tố vật chất do con người tạo ra (công nghệ, vốn)

Bởi vì về mặt kinh tế, nguồn lực con người xem xét chủ yếu dưới góc độ là lực lượng lao động cơ bản của xã hội, cả trong hiện tại và tương lai Con người là một đầu vào trực tiếp của quá trình sản xuất Con người là chủ thể khai thác, sử dụng các nguồn lực khác, chỉ khi kết hợp với con người, các nguồn lực khác mới phát huy tác dụng Mặt khác, con người lại là khách thể, là đối tượng khai thác các năng lực thể chất và trí tuệ cho sự phát triển Vậy con người vừa là chủ thể vừa là khách thể của các quá trình kinh tế-xã hội, là nguồn lực của mọi nguồn lực

Đầu tư cho phát triển nguồn lực con người mang lại hiệu quả kinh tế cao, tiết kiệm được việc khai thác sử dụng các nguồn lực khác Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia trên thế giới cho thấy đầu tư cho phát triển nguồn lực con người mang lại tốc

độ tăng trưởng kinh tế cao và ổn định hơn Mặt khác hiệu quả đầu tư cho phát triển con người có độ lan tỏa đồng đều, nó mang lại sự công bằng hơn về cơ hội phát triển cũng như việc hưởng thụ các lợi ích của sự phát triển

Trên lĩnh vực chính trị

Con người là chủ thể của các tư tưởng chính trị nên con người phải có trình độ hiểu biết về lí luận cũng như về thực tiễn nhất là các nhà quản lý, các nhà lãnh đạo,

từ đó họ sẽ hết lòng, hết sức phụng sự tổ quốc, phục vụ nhân dân đồng thời các cán

bộ nhà nước còn tích cực tuyên truyền đường lối của Đảng, pháp luật của nhà nước đến nhân dân nhằm định hướng con đường xã hội chủ nghĩa mà Đảng và nhân dân

đã lựa chọn Mặt khác, đối với nhân dân khi mà người dân có tri thức, có năng lực, thấy được trách nhiệm của mình trong việc lựa chọn những người có đức có tài vào

cơ quan nhà nước thì sẽ góp phần xây dựng đất nước ngày càng vững mạnh

Trên lĩnh vực xã hội

Bền vững về mặt xã hội là phải thực hiện tiến bộ và công bằng xã hội, xóa đói giảm nghèo, lấy chỉ số phát triển con người làm mục tiêu cao nhất của sự phát triển

xã hội

Ở đây, vị trí trung tâm của con người nổi lên với tư cách là mục tiêu cao nhất của sự phát triển xã hội Mục tiêu của phát triển bền vững chủ yếu không phải là tạo ra nhiều hàng hóa, của cải mà nhằm nâng cao chất lượng cuộc sống con người, không phân biệt tầng lớp, chủng tộc, giới tính, vùng miền Vậy, để phát triển xã hội bền vững, trước hết cần phát triển con người một cách bền vững, hay làm tăng năng lực và phạm

vi lựa chọn của con người để họ có một cuộc sống đầy đủ và hạnh phúc.

Từ thực tiễn phát triển đất nước trong thời gian qua Đảng ta đã rút ra bài học kinh nghiệm và cũng là tư tưởng chỉ đạo trong thời gian tới : Phát triển nhanh phải đi đôi với nâng cao tính bền vững Quan điểm của Đảng đã thể hiện sự quan tâm đặc biệt tới con người trước hết và trên hết phải nêu cao vai trò của con người với tư cách là chủ thể tích cực của quá trình tác động cải tạo tự nhiên, biến đổi tự nhiên;

là phương tiện, là động lực cơ bản của tăng trưởng kinh tế đồng thời là mục tiêu cao nhất của sự phát triển kinh tế-xã hội Có thể thấy, quan điểm của Đảng ta hoàn toàn phù hợp với những tuyên bố quốc tế về phát triển bền vững, trong đó nổi lên

tư tưởng hàng đầu lấy con người là trung tâm của sự phát triển

II Giải pháp phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam

1 Thực trạng nguồn nhân lực nước ta hiện nay

Việt Nam hiện đứng thứ 14 trong số những nước đông dân nhất thế giới Theo kết quả điều tra (Tổng cục Dân số) năm 2011, Việt Nam có gần 87.611 nghìn người Điều này phản ánh nguồn nhân lực của Việt Nam đang phát triển dồi dào Trong đó số người trong độ tuổi lao động tăng nhanh và chiếm một tỉ lệ cao khoảng 79% dân số cả nước, đang ở thời kỳ “dân số vàng” Rõ ràng Việt Nam đang có một cơ hội "vàng" khi sử dụng một lực lượng lao động trẻ dồi dào trong giai đoạn tăng trưởng kinh tế 2010-2020

Trong đó, nguồn nhân lực nông dân chiếm số lượng đông nhất hơn 71% dân

số nhưng chất lượng vẫn còn yếu kém, nguồn nhân lực công nhân là gần 11% dân số; nguồn nhân lực trí thức, tốt nghiệp từ đại học, cao đẳng trở lên chiếm khoảng 3% dân số ;

Hiện nay ở Việt Nam đang hình thành 2 loại hình nhân lực: nhân lực phổ thông và nhân lực chất lượng cao Nhân lực phổ thông hiện tại vẫn chiếm số đông, trong khi đó, tỷ lệ nhân lực chất lượng cao lại chiếm tỷ lệ rất thấp Theo số liệu

thống kê năm 2010, trong số 20,1 triệu lao động đã qua đào tạo trên tổng số 48,8 triệu lao động đang làm việc, thì chỉ có 8,4 triệu người có bằng cấp, chứng chỉ do các cơ sở đào tạo trong và ngoài nước Số người từ 15 tuổi trở lên được đào tạo nghề và chuyên môn kỹ thuật rất thấp, chiếm khoảng 40%

Cơ cấu đào tạo hiện còn bất hợp lý được thể hiện qua các tỷ lệ: Đại học và trên Đại học là 1, trung học chuyên nghiệp là 1,3 và công nhân kỹ thuật là 0,92; trong khi trên thế giới, tỷ lệ này là 1-4-10 Theo đánh giá của Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam đang rất thiếu lao động có trình độ tay nghề, công nhân kỹ thuật bậc cao và chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam cũng thấp hơn so với nhiều nước khác Nếu lấy thang điểm là 10 thì chất lượng nhân lực của Việt Nam chỉ đạt 3,79 điểm xếp thứ 11/12 nước Châu Á tham gia xếp hạng của WB trong khi Hàn Quốc

là 6,91; Ấn Độ là 5,76; Malaysia là 5,59

Chất lượng đào tạo của các trường đại học còn nhiều hạn chế, đầu ra yếu về chuyên môn, thiếu các kỹ năng mềm cần thiết chưa đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp (DN) Điều này làm tốn kém thêm một khoản kinh phí không nhỏ của các DN khi tuyển dụng lao động mới Cái khó của các DN trong tuyển dụng người lao động hiện nay là phần lớn SV sau khi ra trường vẫn chưa có định hướng

cụ thể về công việc của mình Bên cạnh đó, về kiến thức chuyên môn, hầu hết các lao động khi phỏng vấn để tuyển dụng đều không đạt yêu cầu, lúng túng khi thực hiện các công việc cơ bản trong giai đoạn thử việc Và nguyên nhân chính dẫn đến thực trạng trên là thiếu yếu tố liên kết giữa nhà trường và DN

Có thể thấy, nguồn nhân lực Việt Nam hiện nay có các đặc điểm sau:

- Nguồn nhân lực khá dồi dào, nhưng chưa được sự quan tâm đúng mức; chưa được quy hoạch, khai thác, đào tạo hiệu quả,

- Tỷ trọng lao động trong nông nghiệp còn cao, lao động thiếu việc làm và không việc làm còn nhiều

- Chất lượng nguồn nhân lực chưa cao, dẫn đến tình trạng mâu thuẫn giữa lượng và chất

- Cơ cấu phân bổ lao động theo ngành nghề và vùng miền mất cân đối

- Sự kết hợp, bổ sung, đan xen giữa nguồn nhân lực từ nông dân, công nhân, trí thức,… chưa tốt, còn chia cắt, thiếu sự cộng lực để cùng phối hợp thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

2 Quan điểm cá nhân về thực trạng nêu trên

Trước thực trạng về vấn đề nguồn lực con người ở nước ta hiện nay, theo em, chúng ta cần phải có những giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển, tăng trưởng của nguồn lực tiềm năng ấy

- Cần xác định rõ nguồn nhân lực là tài nguyên quý giá nhất của Việt Nam

trong công cuộc đổi mới và phát triển đất nước; xây dựng nguồn nhân lực là trách nhiệm của các nhà hoạch định và tổ chức thực hiện chính sách, của cả hệ thống chính trị từ đó có chiến lược cụ thể phát triển nguồn nhân lực cho từng ngành, từng nghề, từng lĩnh vực gắn với thực tế hiện nay

- Phát hiện, bồi dưỡng và trọng dụng nhân tài.

Quan điểm của Đảng đã nêu rõ: “Nhân tài không phải là sản phẩm tự phát mà phải được phát hiện và bồi dưỡng công phu Nhiều tài năng có thể mai một nếu không được phát hiện và sử dụng đúng chỗ, đúng lúc” Vì lẽ đó, cần xây dựng chính sách phát hiện, thu hút, bồi dưỡng, sử dụng, đãi ngộ nhân tài đồng bộ, hợp lý

và thực hiện theo một quy trình thống nhất, liên hoàn gồm nhiều giai đoạn, nhiều khâu: phát hiện; đào

tạo, bồi dưỡng và bố trí, sử dụng; trong đó sử dụng vừa là mục tiêu vừa là động lực của quy trình phát triển tài năng Các cơ quan quản lý nhân sự kết hợp chặt chẽ với các trường đại học nhằm phát hiện những ứng cử viên tiềm tàng nhưng tiềm năng

-Không ngừng nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe người dân, chính sách

lương - thưởng, bảo đảm an sinh xã hội

Theo các chuyên gia, để phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam trước mắt và lâu dài cần phải tính đến yếu tố chất lượng sinh đẻ và yếu tố bồi dưỡng sức dân Không thể nói đến phát triển nguồn nhân lực khi sinh ra những đứa trẻ còi cọc, ốm yếu Không thể nói đến phát triển nguồn nhân lực khi sức dân không được bồi dưỡng Vấn đề này liên quan đến hàng loạt các yếu tố khác như chính sách xã hội, chính sách y tế, chính sách tiền lương, chính sách xây dựng cơ sở hạ tầng… Các vấn đề này hiện vẫn chưa được giải quyết một cách cơ bản trên

- Phát triển giáo dục - đào tạo, không ngừng nâng cao trình độ học vấn, tay

nghề, hiểu biết pháp luật Nhà nước phải có kế hoạch phối hợp tạo nguồn nhân lực

từ nông dân, công nhân, trí thức; có kế hoạch khai thác, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng các nguồn nhân lực phù hợp giảm thiểu thất nghiệp cũng như các chi phí phát sinh

- Đảm bảo phát triển cân đối ngành nghề ngay từ khâu chọn ngành, đào tạo đại

học Hầu hết cán bộ làm công tác tuyển sinh thuộc các trường đại học (ĐH) đều thừa nhận tình trạng mất cân đối trong đào tạo hiện nay… Vì vậy, để giải quyết tình trạng này, ngành GD & ĐT nói chung, các cơ sở đào tạo nói riêng cần đánh giá đúng nhu cầu xã hội cần gì để định hướng đào tạo; chuyển từ đào tạo những gì mình có sang

đào tạo những gì xã hội cần Không nên mở ngành thiếu định hướng và thiếu tính

hệ thống, khảo sát, đánh giá nhu cầu

- Công tác đào tạo nguồn nhân lực của các trường đại học cần phải gắn kết chặt

chẽ với nhu cầu của doanh nghiệp Nhà trường và các DN cần hỗ trợ chặt chẽ với nhau trong việc định hướng đào tạo, tìm hiểu nhu cầu để tránh lãng phí nguồn lực của xã hội

- Cải thiện thông tin về nguồn nhân lực theo hướng rộng rãi và dân chủ, làm

cho mọi người thấy được tầm quan trọng của phát triển nguồn nhân lực của nước ta

và trên thế giới Mở những đợt tuyên truyền rộng rãi, thấm sâu vào lòng người về

nguồn nhân lực, chất lượng sinh, sống, thông tin về học tập, giáo dục ngành nghề trong các tầng lớp nhân dân, nhất là trong thanh niên, học sinh

- Nhà nước cần có những quyết định đúng đắn về việc được phép đầu tư vào

cái gì trong nguồn nhân lực; cải thiện chính sách tiền tệ và tài chính, phát triển cơ

sở hạ tầng, hiện đại hóa giáo dục là những vấn đề quan trọng vào thời điểm hiện nay

3 Trách nhiệm của bản thân

- Trong thời đại CNH- HDH hiện nay thanh niên đóng vai trò là nòng cốt để giúp đất nước phát triển nhanh và bền vững là một thanh niên Việt Nam em đã ý thức rõ được trách nhiệm của bản thân trong thời kì này

- Vì vậy chúng ta phải rèn luyện cho mình kĩ năng tự học, ra sức học tập

VH, chính trị, để đáp ứng được nhu cầu của Xã hội, góp phần xây dựng Xẫ hội vững mạnh Muốn hoàn thành nhiệm vụ trọng đại này, trước hết, tuổi trẻ Việt Nam phải phát huy cao truyền thống hiếu học Biết chủ động khắc phục mọi khó khăn, chuyên cần và sáng tạo, nỗ lực thi đua học tập và rèn luyện, vươn lên chiếm lĩnh những đỉnh cao khoa học và công nghệ Nhanh chóng hội nhập với xu thế phát triển của nền văn minh nhân loại, nắm bắt và tận dụng mọi thời cơ thâu tóm tri thức, đẩy lùi nguy cơ, tạo nên sức mạnh tổng hợp Chúng ta phải không ngừng bồi dưỡng lý tưởng cách mạng, đạo đức, lối sống văn hóa và rèn luyện ý thức trách nghiệm đối với bản thân, đối với gia đình, với quê hương, đất nước Vươn lên, tích cực học tập chiếm lĩnh được đỉnh cao của khoa học và công nghệ góp phần giữ vững an nninh chính trị ở địa phương, góp phần bảo vệ được độc lập chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền biển đảo của Tổ quốc; giữ gìn và phát huy giá trị truyền thống, bản sắc văn hóa của dân tộc; không tạo ra được hững ưu thế, lợi thế

đủ sức cạnh tranh và chủ động hội nhập Trong ền kinh tế tri thức, dân tộc nào vươn tới đỉnh cao của trí tuệ, dân tộc đó sẽ chiến thắng Tụt hậu về trí tuệ sẽ là