giáo trình kinh tế vĩ mô - đầy đủ nội dung và kiến thức

giáo trình kinh tế vĩ mô - đầy đủ nội dung và kiến thức

BÀI GIẢNG MÔN

KINH TẾ VĨ MÔ

HỌC KỲ I NĂM HỌC 2010-2011

Giảng viên: Ths.Trần Mạnh Kiên

1 Mã số môn học

3 Điều kiện tham dự: Sau khi hoàn tất môn Kinh tế vi mô

thể add nick này hỏi bài cho nhanh)

5 Giới thiệu môn học

Môn học giới thiệu những nét tổng quát về kinh tế vĩ mô; nội dung và ý nghĩa của các biến số kinh tế vĩ mô; những khái niệm kinh tế vĩ mô cơ bản như lạm phát, thất nghiệp, tăng trưởng kinh tế và một số vấn đề khác có liên quan Môn học cũng giới thiệu một số mô hình căn bản và các chính sách kinh tế vĩ mô như chính sách tài khóa, chính sách tiền tệ…

6 Mục tiêu của môn học

Giúp sinh viên hiểu những khái niệm căn bản về kinh tế vĩ mô như GDP, lạm phát, thất nghiệp Hiểu được một cách đại cương cách thức vận hành của nền kinh tế Giúp sinh viên hiểu và giải thích được những hiện tượng kinh tế vĩ mô căn bản đang diễn ra ở Việt Nam và trên thế giới cũng như lý do và hệ quả khi nhà nước thực hiện các chính sách kinh tế vĩ mô…

Giúp tạo cho sinh viên tư duy phê phán (critical thinking), cởi mở, biết nhìn một vấn đề từ nhiều khía cạnh khác nhau, biết chấp nhận những quan điểm khác biệt,

có cái nhìn ở tầm tổng thể về một vấn đề Áp dụng được cách tư duy của của kinh tế học vào trong cuộc sống hàng ngày và nâng cao một số kỹ năng mềm khác (xem kỹ hơn ở trang cuối của đề cương)

7 Đề cương tổng quát

Chương 1: Mười nguyên lý của kinh tế học

Chương 2: Số liệu kinh tế vĩ mô

- Giới thiệu một số chỉ tiêu trong kinh tế vĩ mô như GDP, CPI…

- Phương pháp tính các chỉ tiêu đo lường sản lượng quốc gia

- Sử dụng các chỉ tiêu trong việc so sánh

Chương 3: Lý thuyết xác định sản lượng cân bằng

- Tác động của chính sách tài khóa

Chương 4: Mô hình tổng cung-tổng cầu

- Khái niệm về đường tổng cung-tổng cầu

- Những yếu tố tác động vào tổng cung-tổng cầu

- Sử dụng tổng cung-tổng cầu để lý giải các biến động kinh tế ngắn hạn

Chương 5: Tiền tệ, ngân hàng và chính sách tiền tệ

- Khái quát về tiền tệ và ngân hàng

- Các công cụ của chính sách tiền tệ

- Tác động của chính sách tiền tệ vào nền kinh tế

Chương 6: Lạm phát và thất nghiệp

- Lạm phát

- Thất nghiệp

- Quan hệ giữa lạm phát và thất nghiệp

Chương 7: Kinh tế vĩ mô trong nền kinh tế mở

- Một số khái niệm về cán cân thanh toán

- Thị trường ngoại hối và tỷ giá hối đoái

- Các chính sách quản lí tỷ giá hối đoái

Chương 8: Tăng trưởng kinh tế

- Một số yếu tố tác động tới tăng trưởng kinh tế của một quốc gia

- Các chính sách của nhà nước giúp kích thích tăng trưởng kinh tế

Chương 9: Mô hình IS-LM

- Khái niệm về đường IS-LM

- Áp dụng mô hình IS-LM để đánh giá tác động của chính sách tài khóa và tiền tệ

8 Tài liệu tham khảo

[1] Tài liệu bắt buộc: Nguyễn Văn Công (chủ biên) (2008) Giáo trình nguyên lý

kinh tế học vĩ mô Hà Nội: NXB Giáo dục

Mankiw, N.Gregory (2002) Nguyên lý kinh tế học (tập 2) Bản dịch tiếng Việt Hà

nội: NXB Thống kê, 2004

Samuelson, P.A and W D Nordhaus (1995) Kinh tế học (tập 2) Bản dịch tiếng

Việt Hà Nội: NXB Chính trị quốc gia, 1997

Và một số quyển sách khác về kinh tế vĩ mô có bán trên thị trường Khuyến khích tham khảo tài liệu tiếng Anh

Về sách bài tập có thể tham khảo sách Bài tập nguyên lý kinh tế học vĩ mô của

Nguyễn Văn Công (chủ biên) (dùng kèm sách giáo khoa) hoặc sách bài tập của Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh hay của Học viện Tài chính có trong thư viện

Vài website về kinh tế nên tham khảo:

- http://www.viet-studies.info/kinhte/kinhte.htm (Trang của TS.Trần Hữu Dũng)

- http://www.vneconomy.vn/ (Thời báo kinh tế Việt Nam)

- http://kinhtetaichinh.blogspot.com/ (Blog của TS.Lê Hồng Giang)

- http://www.thesaigontimes.vn/Home/ (Thời báo Kinh tế Sài gòn)

- http://www.sbv.gov.vn/ (Ngân hàng Nhà nước)

- http://www.gso.gov.vn (Tổng cục Thống kê)

- http://www.kinhtehoc.com/

- http://sites.google.com/site/baohoai/Lectures (website của giảng viên Nguyễn Hoài Bảo, Đại học Kinh tế TP.Hồ Chí Minh, có nhiều bài giảng, bài tập, đề thi

và một số sách kinh tế học nổi tiếng đã được dịch ra tiếng Việt)

- http://www.studygs.net/vietnamese (Hướng dẫn phương pháp học tập)

Ngoài các sách giáo khoa, sinh viên nên tham khảo một sách nổi tiếng, dễ đọc có liên quan tới chủ đề môn học như:

Charles Wheelan Đôla hay lá nho Alpha Books & NXB Lao động – Xã hội Henry Hazlitt Hiểu kinh tế qua một bài học NXB Tri thức

Paul Krugman Sự trở lại của kinh tế học suy thoái DTBooks & NXB Trẻ Todd G Buchholz Ý tưởng mới từ các kinh tế gia tiền bối NXB Tri thức (Lưu

ý, phần viết về Marx trong cuốn sách không có trong sách in mà có trên mạng Vào

Google gõ: “Karl Marx-New Ideas From Dead Economists” sẽ ra đường dẫn

http://www.scribd.com/doc/6546651/Karl-MarxNew-Ideas-From-Dead-Economists

ebook trên mạng)

Phil Rosenzweig Hiệu ứng hào quang VNN Publishing & NXB Tri thức

Tham khảo thêm về một số cuốn sách được giới thiệu trong bài: Khánh Châu

(2009) “Những cuốn sách kinh tế toàn dân nên đọc!” Tuần Việt nam

9 Phân bổ chương trình học dự kiến (9 buổi, mỗi buổi 5 tiết)

Lưu ý: Dưới đây giảng viên sẽ cung cấp một số bài đọc thêm có liên quan tới chủ đề bài học (các bài này có trên mạng, chỉ cần lên Google, gõ tên bài viết trong ngoặc kép “…” và nhất nút Search là sẽ thấy đường link) Đây là những bài bắt buộc phải đọc

1 Chương 1: 10 nguyên lý của kinh tế học và

cách tư duy như một nhà kinh tế

Nguyên lý kinh tế học vĩ

mô, Nguyễn Văn Công

(chủ biên), tr.5-26 (dưới đây viết tắt là SGK)

Bài đọc thêm Chương 1:

Chương trình Việt Nam, Đại học Harvard Bài thảo luận chính sách số 1:

Lựa chọn thành công, Bài học từ Đông Á và Đông Nam Á cho Việt Nam;

- Bài thảo luận chính sách số 2: Vượt qua khủng hoảng và tiếp tục đẩy mạnh cải cách

- Bài thảo luận chính sách số 3: Nguyên nhân sâu xa về mặt cơ cấu của bất

ổn vĩ mô

- Bài thảo luận chính sách số 4: Thay đổi cơ cấu: giải pháp kích thích có hiệu lực duy nhất

Vũ Minh Khương Nền móng phát triển và mệnh lệnh cải cách

Vũ Minh Khương Chặt cầu để tiến lên?

Daron Acemoglu Điều gì làm một quốc gia trở nên giàu có

Bài đọc thêm Chương 2:

Thái Trinh GDP và mấy ngộ nhận thường gặp

Trung

Trung Quốc nhận thức về tổng sản phẩm quốc nội GDP

Bài đọc thêm Chương 3:

Phạm Mạnh Hà Học thuyết Keynes và suy thoái kinh tế

Kiều Oanh So sánh suy thoái hiện nay và Đại suy thoái 1930

4 Chương 3: Lý thuyết xác định sản lượng (tiếp)

Bài đọc thêm Chương 3:

Nước nào nợ nhiều nhất?

Thắt chặt hay không thắt chặt? www.Cafef.vn

Vũ Quang Việt Liệu Việt Nam đã tính đúng và đủ nợ công?

Hoàng Hải Vân Nhà nước mạnh nhà nước yếu (bài đầu tiên trong loạt bài) Trần Đức Nguyên Ai nuôi nhà nước

Lê Hồng Giang Nội lực nhà nước lấn át

Bài đọc thêm Chương 4:

Kgrugman, Paul Kinh tế học, vì sao nên nỗi?

Trần Hữu Dũng Khủng hoảng kinh tế và khủng hoảng kinh tế (học)

Hoàng Hải Vân Bi kịch Mugabe

Tại sao kinh tế Nhật "thất thế"?

6 Chương 5: Tiền tệ, ngân hàng và chính sách

Bài đọc thêm Chương 5:

Khủng hoảng ngân sách sẽ sớm tấn công nước Mỹ

Lê Hồng Giang Xin đừng hiểu nhầm khái niệm “in” tiền

Bỏ quy định lãi suất, vì dân hay vì lợi ích cục bộ

Nguyễn Quang A Vì lợi ích cục bộ của hệ thống ngân hàng hay của ai?

Vì sao người Do Thái giỏi làm kinh tế

Bùi Kiến Thành Nhà nước bù chênh lệch lãi suất: Nên hay không?

Anh Quân Kích cầu “không giống ai” để tránh bẫy thanh khoản

7 Chương 5: Tiền tệ, ngân hàng và chính sách

tiền tệ (tiếp theo)

tr.218-240; tr.241-266

9 Chương 7: Nền kinh tế mở + Kiểm tra giữa kỳ

(nộp tiểu luận cá nhân)

Bài đọc thêm Chương 7:

Huỳnh Thế Du Thị trường tiền tệ và bộ ba bất khả thi

IMF thay đổi quan điểm về kiểm soát vốn

10 Đánh giá

- Tiểu luận cá nhân (25% điểm)

- Tiểu luận nhóm (25% điểm)

- Thi cuối kỳ (50% điểm) Được sử dụng tài liệu Gồm: trắc nghiệm (15 câu) + bài tập + tình huống Chỉ thi những chương có giảng trên lớp

sẽ bị trừ điểm như người không học bài (Nếu có thể được nên thu xếp tham gia học bù buổi vắng mặt ở lớp khác)

12 Phương pháp học tập

- Do thời gian học ngắn, khối lượng kiến thức lại rất nhiều và khó nên sinh viên phải chủ yếu tự học thông qua tự đọc slide, các tài liệu do giảng viên giới thiệu, tài liệu trong thư viện và từ các nguồn khác Giảng viên chỉ giải thích những vấn đề quan trọng trên lớp

- Cùng một vấn đề lý thuyết sinh viên cố gắng tham khảo từ nhiều giáo trình khác nhau để hiểu sâu hơn

- Cần cố gắng đọc càng nhiều càng tốt các bài báo kinh tế có liên quan tới môn học từ báo chí, tạp chí khoa học, sách (ít nhất là phải đọc các bài đã được giới thiệu ở trên)… Cố gắng vận dụng lý thuyết đã học để hiểu các vấn

đề diễn ra trong thực tế Việc tự đọc, tự học, tự hiểu, tự vận dụng mới chính

là cách tốt nhất đế nhớ, đào sâu và nắm chắc kiến thức về môn học để chuẩn

bị cho quá trình tự học và tự nâng cao chính mình sau này (không chỉ môn học này mà là tự học các kiến thức cần thiết nói chung sau khi đi làm)

- Hoàn thành các chủ đề mà giảng viên giao về nhà Đây là cơ hội tốt để sinh viên có dịp tìm hiểu thêm về các chủ đề then chốt của môn học trong thực tế, rèn luyện khả năng tự học, tự tìm tài liệu, tự nghiên cứu, khả năng tổng hợp…

- Trong quá trình học, sinh viên cần tận dụng cơ hội để nâng cao kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng trình bày, thuyết trình… Nâng cao kỹ năng tìm tài liệu trên Internet

- Khuyến khích sinh viên đặt câu hỏi trực tiếp tại lớp! Sinh viên có thể đặt câu hỏi qua mail hay YM nhưng cách tốt nhất để tập tính tự tin chính là đặt câu hỏi ngay tại lớp, trước mặt mọi người Trong quá trình giảng viên giảng, các sinh viên có thể đặt câu hỏi vào bất cứ lúc nào và trách nhiệm của giảng viên

là phải giải đáp thắc mắc của sinh viên nên sinh viên không cần ngại ngùng

gì cả (ít nhất trong giờ của tôi!)

1 Có sự sáng tạo và thích ứng cao trong mọi hoàn cảnh chứ không chỉ học để đảm bảo tính chuẩn mực;

2 Có khả năng thích ứng với công việc mới chứ không chỉ trung thành với một chỗ làm duy nhất;

3 Biết vận dụng những tư tưởng mới chứ không chỉ biết tuân thủ những điều

đã được định sẵn;

4 Biết đặt những câu hỏi đúng chứ không chỉ biết áp dụng những lời giải đúng;

5 Có kỹ năng làm việc theo nhóm, bình đẳng trong công việc chứ không tuân

thủ theo sự phân bậc quyền uy;

6 Có hoài bão để trở thành những nhà khoa học lớn, các nhà doanh nghiệp giỏi, các nhà lãnh đạo xuất sắc chứ không chỉ trở thành những người làm công ăn lương;

7 Có năng lực tìm kiếm và sử dụng thông tin chứ không chỉ áp dụng những kiến thức đã biết;

8 Biết kết luận, phân tích đánh giá chứ không chỉ thuần tuý chấp nhận;

9 Biết nhìn nhận quá khứ và hướng tới tương lai;

10 Biết tư duy chứ không chỉ là người học thuộc;

11 Biết dự báo, thích ứng chứ không chỉ phản ứng thụ động;

12 Chấp nhận sự đa dạng chứ không chỉ tuân thủ điều đơn nhất;

13 Biết phát triển chứ không chỉ chuyển giao

KHAI SÁNG LÀ SỰ THOÁT LY CỦA CON NGƯỜI RA KHỎI TÌNH TRẠNG

VỊ THÀNH NIÊN DO CHÍNH CON NGƯỜI GÂY RA VỊ THÀNH NIÊN là sự bất lực

không thể vận dụng trí tuệ của mình một cách độc lập mà không cần sự chỉ đạo của người khác Tình trạng vị thành niên này là do TỰ MÌNH GÂY RA, một khi nguyên

nhân của nó không phải do sự thiếu sót trí tuệ, mà do sự thiếu sót tính cương quyết và

lòng can đảm, dám tự mình dùng trí tuệ phục vụ cho mình mà không cần đến sự chỉ đạo của người khác Hãy có can đảm tự sử dụng trí tuệ CỦA CHÍNH MÌNH!

Phần Header để: Họ và tên sinh viên, lớp (font Times News Roman, size 13, in nghiêng) Ví dụ:

Nguyễn Văn A, lớp 101_T8

Phần nội dung trình bày tiếp như sau:

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VĨ MÔ

( font Times News Roman, size 15, chữ hoa, in nghiêng, căn giữa)

CÁC BIỆN PHÁP GIÚP LÀM TĂNG NGHÈO ĐÓI TẠI VIỆT NAM

( Tiêu đề của tiểu luận font Times News Roman, size 17, chữ hoa, căn giữa) Phần nội dung dùng font Times News Roman, size 13, in đứng Phần Paragraph

chọn: Alignment (Jusitfy), Spacing (Before, After: 6pt), Special (First line, 1.27cm), Line Spacing (At least)

Các bạn chú ý là nếu trích dẫn nguyên văn từ tài liệu khác thì phải để câu trích dẫn trong ngoặc kép và để nguồn Ví dụ: “Ăn thịt heo tai xanh không có hại” (Trần

Văn B, Báo Tiếng vang, số 13, ngày 13/1/2009) Nếu chỉ trích ý thì cần để nguồn đã

trích

Độ dài tiểu luận: tối thiếu 8 trang và tối đa 12 trang (không kể Mục lục và Tài liệu tham khảo) Không cần đóng bìa, chỉ bấm góc In 1 mặt giấy và 2 mặt giấy đều được

Phần nội dung có thể trình bày thành các mục như sau:

 Vào Google gõ: “hướng dẫn chung về cách tham khảo và trích dẫn” (sẽ tìm ra file: Tap_chi_Cach_viet_Tai_lieu_tham_khao.doc )

Một số tiêu chí để chấm điểm tiểu luận:

- Hàm lượng thông tin (chứng tỏ tác giả có chịu khó tham khảo từ nhiều tài liệu)

- Cấu trúc rõ ràng, logic (chứng tỏ tác giả hiểu rõ vấn đề đang viết và có tư duy khoa học)

- Biến được tư liệu tham khảo thành giọng văn của mình

- Tham khảo được từ tài liệu tiếng Anh

- Làm đề tài khó, có ý tưởng riêng, độc đáo… sẽ được điểm tốt hơn

Sinh viên cần lưu ý nếu có thắc mắc về hướng đề tài có phù hợp với nội dung môn học hay không phải hỏi giảng viên để được hướng dẫn thêm

Để thực hiện tốt một tiểu luận cá nhân, tiểu luận nhóm nói riêng và một đề tài nghiên cứu khoa học nói chung, các bạn nên tham khảo các sách báo về Phương pháp nghiên cứu khoa học (mua ở nhà sách hoặc đọc trong thư viện) hoặc có thể dùng các tài liệu miễn phí sau:

 Bài giảng môn phương pháp nghiên cứu khoa học (Vào google gõ: “phương pháp nghiên cứu khoa học” "nguyễn thanh phương”)

 Phương pháp Nghiên cứu khoa học (gõ: “phương pháp nghiên cứu khoa học”

“nguyễn bảo vệ”)

 Làm thế nào để viết tốt một luận văn khoa học (gõ: “Làm thế nào để viết tốt một luận văn khoa học” “hoàng văn châu”)

1 MỞ ĐẦU (viết hoa, in đậm)

Giới thiệu ngắn gọn về lí do và mục đích của tiểu luận

2 NỘI DUNG (tên của mục này do các bạn tự đặt nhưng nó là phần nội dung chính của tiểu luận)

2.1 (chữ thường, in đậm)

2.2

…

Không dùng chữ La Mã: I, II… Có thể dùng tới tiểu mục cấp 3: 2.1.1;

2.1.2… Tiểu mục cấp 3 viết bằng chữ thường, in nghiêng Nếu còn nữa thì dùng:

a, b, c… (chữ thường)

3 KẾT LUẬN VÀ GIẢI PHÁP

Nếu các bạn thấy cần có giải pháp thì đề xuất ngắn gọn, không cần thì thôi

TÀI LIỆU THAM KHẢO (Trang cuối)

Cách ghi tài liệu tham khảo sao cho chuẩn tương đối phức tạp Do đây chỉ là tiểu luận ngắn, ít tham khảo từ sách nên tôi cũng không yêu cầu cao lắm Bạn nào có khả năng có thể tham khảo phần ghi tài liệu tham khảo của các sách nước ngoài hoặc các tài liệu hướng dẫn ở trên để học tập Các tài liệu tham khảo từ Internet nên đưa thêm link

Lưu ý: Trong bài tiểu luận chỉ dùng 1 font chữ Time News Roman Không kẻ border cho trang Không cần dùng header hay footer Chỉ đánh số trang

Phần nội dung cũng như Tiểu luận cá nhân, dùng font Times News Roman, size

13, in đứng Phần Paragraph chọn: Alignment (Jusitfy), Spacing (Before, After: 6pt), Special (First line, 1.27cm), Line Spacing (At least)

- Khuyến khích tham thảo từ tài liệu sách, báo tiếng nước ngoài

- Tiêu chí đánh giá tiểu luận nhóm cũng gần tương tự với tiểu luận cá nhân nhưng ở mức độ cao hơn (vì nhiều người làm)

- Tiểu luận nhóm cần đóng bìa giấy hay nhựa cũng được

TIỂU LUẬN MÔN KINH TẾ VĨ MÔ

(font Time News Roman, size 15, viết hoa, chữ thường, in nghiêng, căn giữa)

TÊN TIỂU LUẬN

(font Time News Roman, size 18, viết hoa, chữ đậm, căn giữa)

NHÓM: … (tên xếp theo thứ tự a, b, c) Nguyễn Văn A Trần Văn B

…

GVHD:

TP.Hồ Chí Minh, /2010 (Lưu ý: Trang bìa trình bày đơn giản, không chèn thêm hình)

BANKING PANICS AND THE ORIGIN OF CENTRAL BANKING

Gary Gorton Lixin Huang

Working Paper 9137 http://www.nber.org/papers/w9137

NATIONAL BUREAU OF ECONOMIC RESEARCH1050 Massachusetts

ĐẠ I C ƯƠ NG QUI TRÌNH

TH Ự C HI Ệ N M Ộ T ĐỀ TÀI NCKH

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

1

TỔNG QUAN

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

M Ộ T S Ố TÀI LI Ệ U NÊN THAM KH Ả O

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

3

khoa h ọ c (mua ở nhà sách ho ặ c đọ c trong th ư

vi ệ n) có th ể dùng các tài li ệ u mi ễ n phí sau:

Bài giảng môn phương pháp nghiên cứu khoa học

(Vào google gõ: “ph ươ ng pháp nghiên c ứ u khoa h ọ c”

"nguy ễ n thanh ph ươ ng”)PP-NCKH Nguyen Thanh Phuong.pdf

Phương pháp Nghiên cứu khoa học (gõ: “phươ ng

pháp nghiên c ứ u khoa h ọ c” “nguy ễ n b ả o v ệ ”) PP-NCKH 2.pdf

Làm thế nào để viết tốt một luận văn khoa học (gõ:

“Làm th ế nào để vi ế t t ố t m ộ t lu ậ n v ă n khoa h ọ c”

“hoàng v ă n châu”)huong dan nckh-hoang van chau.doc

NÊN NCKH

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

CÁC B ƯỚ C ĐỀ TH Ự C HI Ệ N M Ộ T

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

6

Có th ể tìm ch ủ đề nghiên c ứ u t ừ nhi ề u ngu ồ n:

bu ộ c, t ừ giáo viên hay b ạ n bè , … thông báo NCKH SV.docĐỀ TÀI CỦ

ĐẶ T TÊN ĐỀ TÀI

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

Tránh nh ữ ng tên đề tài d ạ ng đ ao to búa l ớ n:

hoàn thi ệ n, quy ế t tâm… huong dan nckh-hoang van chau.doc

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

8

Xây d ự ng đề c ươ ng r ấ t quan tr ọ ng nh ư ng ch ỉ

là b ướ c đ i kh ở i đầ u Quá trình làm đề tài có

th ể không nh ấ t thi ế t theo hoàn toàn đ úng v ớ i

C Ấ U TRÚC THÔNG TH ƯỜ NG C Ủ A M Ộ T

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

9

Ch ươ ng 1Kích c ầ u.pdf IMF.pdf

Đ i ể m l ạ i các lý thuy ế t, các ý t ưở ng v ề ch ủ đề này đ ã

đượ c các tác gi ả khác đề c ậ p t ớ i Kinh nghi ệ m c ủ a các

tr ườ ng h ợ p khác

Ch ươ ng 2

Th ự c tr ạ ng v ấ n đề nghiên c ứ u Xác đị nh nguyên nhân

c ủ a v ấ n đề Đư a ra mô hình Phụ nữ nhớ giày dép hơn nụ hôn đầu.mht Th ố ng Kê Ứ ng D ụ ng

10

Các ngu ồ n tìm tài li ệ u cho d ạ ng đề tài v ĩ mô

- Sách, t ạ p chí khoa h ọ c ở th ư vi ệ n: nhi ề u s ố li ệ u có

tính tin c ậ y cao

- Các t ổ ch ứ c IMF, Worldbank, CIA Factbooks, EIU…

(nhi ề u tài li ệ u tính phí có th ể tìm th ấ y trên

http://www.viet-studies.info/kinhte/kinhte.htm , trang

web c ủ a TS.Tr ầ n H ữ u D ũ ng)

- Nên gõ t ừ khóa và thêm các c ụ m t ừ nh ư pdf, doc,

ho ặ c filetype: pdf ho ặ c doc.

Các ngu ồ n tài li ệ u cho các d ạ ng đề tài khác: th ườ ng

ph ả i tìm trên m ạ ng, trang web c ủ a các t ổ ch ứ c chuyên

ngành, các t ạ p chí chuyên ngành ho ặ c t ự đ i ề u tra

CÁCH GHI TRÍCH D Ẫ N VÀ TÀI LI Ệ U

4/23/2010 Trần Mạnh Kiên

11

T ạ i sao c ầ n h ọ c cách ghi trích d ẫ n và tài li ệ u tham

T ă ng tính chuyên nghi ệ p c ủ a bài vi ế t

Để ch ứ ng t ỏ s ự trung th ự c trong nghiên c ứ u plagiarism.pps

(vào goole gõ: “ đạ o v ă n” “Nguy ễ n Hoàng B ả o”)

Vài cách ghi tài li ệ u tham kh ả o theo chu ẩ n qu ố c

KINH TẾ HỌC

“Kinh tế học là môn học nghiên cứu loài

người trong cuộc sống thường nhật của

họ” (Alfred Marshall) Vi du\gia hàng hóa cao.mht Vi du\Bí mật động trời.mht Vi

du\Nghịch lý phát triển.mht

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 2

Nền kinh tế

Thuật ngữ kinh tế (economy)bắt nguồn từ

tiếng Hy lạp có nghĩa là: “người quản lý một hộ

gia đình” Vi du\Kinh tế học – Wikipedia.mht

Một hộ gia đình và một nền kinh tế phải đối mặt

với nhiều quyết định:

Ai sẽ làm việc?

Loại hàng hóa nào sẽ được sản xuất và sản

xuất bao nhiêu?

Loại tài nguyên nào nên được sử dụng trong

sản xuất?

Nên bán hàng hóa với giá nào?

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 4

mọi người mong muốn

Việc quản lý nguồn lực của một xã hội rất

quan trọng bởi vì nguồn lực luôn khan hiếm

Kinh tế học (Economics) là một ngành học

nghiên cứu cách thức để xã hội có thể quản lý

các nguồn lực khan hiếm của nó

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 5

MƯỜI NGUYÊN LÝ CỦA KINH TẾ HỌC

Con người ra quyết định như thế nào?

1 Con người phải đối mặt với sự đánh đổi

2 Chi phí của một thứ là cái mà bạn phải từ bỏ để có được nó

3 Con người duy lí suy nghĩ tại điểm cận biên

4 Con người phản ứng với các kích thích

Con người tương tác với nhau thế nào?

5 Thương mại làm mọi người đều có lợi

6 Thị trường luôn là phương thức tốt để tổ chức hoạt động kinh tế

7 Đôi khi chính phủ có thể cải thiện được kết cục thị trường

Nền kinh tế như một tổng thể vận hành như thế nào?

8 Mức sống của 1 quốc gia phụ thuộc vào năng lực sản xuất hàng hóa

và dịch vụ của nước đó

9 Giá cả tăng khi chính phủ in quá nhiều tiền

10 Chính phủ phải đối mặt với sự đánh đổi trong ngắn hạn giữa lạm

phát và thất nghiệp

NGUYÊN LÝ 1: CON NGƯỜI ĐỐI MẶT VỚI

SỰ ĐÁNH ĐỔI

Ngạn ngữ Phương Tây: “Không có bữa ăn

trưa miễn phí!” (There is no such thing as a

free lunch!) hoặc “Cái gì cũng có giá của nó!”.

Vi du\Bô xít-Võ nguyên Giáp.mht Vi du\Lê Quang Bình.mht

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 7

Đưa ra quyết định đòi hỏi đánh đổi

một mục tiêu lấy một mục tiêu khác

Thời gian thư giãn đánh đổi làm việc

Hiệu quả đánh đổi công bằng

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 8

NGUYÊN LÝ 1: CON NGƯỜI ĐỐI MẶT VỚI

SỰ ĐÁNH ĐỔI

 Hiệu quả hay công bằng

nhiều nhất có thể từ nguồn lực có hạn của nó;

nguồn lực trên được phân phối hợp lý (fairly) giữa

các thành viên của xã hội.

 Khi chính phủ thực hiện các chính sách tái phân

phối giúp công bằng hơn thì cũng thường làm hại

tới hiệu quả của nền kinh tế hay nói cách khác, khi

cố cắt miếng bánh ra các phần đều nhau hơn, chính

phủ đã làm chiếc bánh nhỏ lại Vi du\Cuba lương cào bằng.mht Vi du\Cuba sắp hết

giấy vệ sinh.mht Vi du\nguoi giau duoc loi.mht Vi du\kinh te nong thon.mht Vi du\cau chuyen Z30.mht Vi du\Tranh cãi quyết liệt

về thuế.mht Vi du\Hạ mức chịu thuế.mht

NGUYÊN LÝ 2: CHI PHÍ CỦA MỘT THỨ LÀ

CÁI MÀ BẠN PHẢI TỪ BỎ ĐỂ CÓ ĐƯỢC NÓ

 Vì con người luôn phải đối mặt với sự đánh đổi nên

quá trình ra quyết định đòi hỏi phải so sánh chi phí

(cost) và lợi ích (benefit) của các đường lối hành

động khác nhau:

 Liệu nên đi học hay đi làm?

 Liệu nên đến lớp hay ở nhà ngủ?

 Song trong nhiều trường hợp, chi phí của một số

hành động không phải lúc nào cũng rõ ràng như biểu

hiện ban đầu của chúng.

Chi phí cơ hội của một thứ là những cái mà bạn phải

từ bỏ để có được nó

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 10

Con người duy lí (rational)ra quyết định bằng

cách so sánh lợi ích cận biên và chi phí cận

biên Người duy lí chỉ hành động khi lợi ích

cận biên vượt chi phí cận biên Vi du\Đếm tiền có lợi cho sức khỏe.mht

Vi du\Bí quyết giầu nhanh.mht Vi du\Hạnh phúc qui ra tiền.mht

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 11

NGUYÊN LÝ 4: CON NGƯỜI ĐÁP ỨNG LẠI

CÁC KHUYẾN KHÍCH

Vì mọi người ra quyết định dựa trên sự so

sánh chi phí và lợi ích nên hành vi của họ có

thể thay đổi khi ích lợi hoặc chi phí thay đổi,

tức là mọi người phản ứng với các kích thích

Các nhà hoạch định chính sách công cộng

không bao giờ được quên các kích thích, vì

nhiều chính sách làm thay đổi lợi ích hoặc chi

phí mà mọi người phải đối mặt và bởi vậy

làm thay đổi hành vi của họ Vi du\130 kiến nghị cho giáo dục.mht

NGUYÊN LÝ 5: THƯƠNG MẠI LÀM CHO

MỌI NGƯỜI ĐỀU CÓ LỢI

trao đổi thương mại với những người khác

mại

môn hóa trong những công việc mà họ

thành thạo nhấtVi du\malaysia.mht Vi du\Điều khoản Mua hàng Mỹ.mht Vi du\Obama-vỏ

xe.mht

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 13

du\Vong kim co.mht Vi du\Anh bao cap.doc Vi du\Tư Duy Kinh Tế Việt Nam.mht

Các hộ gia đình quyết định họ nên mua và

nên làm cái gì

Các doanh nghiệp quyết định họ nên thuê ai

và nên sản xuất cái gì

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 14

NGUYÊN LÝ 6: THỊ TRƯỜNG LUÔN LÀ PHƯƠNG

CÁCH TỐT ĐỂ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

 Adam Smith đã quan sát thấy rằng các hộ gia đình

và doanh nghiệp tương tác trên thị trường hành động

như thể họ được hướng dẫn bởi một bàn tay vô hình

(invisible hand)

 Do giá cả hướng dẫn nên các tác nhân trong nền kinh

tế sẽ làm điều tốt nhất cho mình và qua đó mang lại lợi

ích tối đa cho xã hội Ông cổ vũ cho nguyên tắc tự do

kinh doanh, nhà nước không can thiệp vào thị trường

(laissez – faire).

 Nhưng do các hộ gia đình và doanh nghiệp chỉ xem

xét giá cả khi quyết định mua hoặc bán nên họ sẽ

không tính đến các chi phí xã hội của các hành động

của họ.

NGUYÊN LÝ 6: THỊ TRƯỜNG LUÔN LÀ PHƯƠNG

CÁCH TỐT ĐỂ TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG KINH TẾ

 “Không phải nhờ lòng nhân từ của những người bán thịt,

chủ cửa hàng rượu hay người bán bánh mì mà chúng ta

có được bữa tối mà chính là nhờ lợi ích riêng của họ

Mỗi cá nhân thường không có ý chăm lo cho lợi ích cộng

đồng, cũng như không biết rằng điều mình làm sẽ đem lại

ích lợi cho cộng đồng Anh ta chỉ nhắm tới lợi ích riêng

của mình và trong trường hợp này, cũng giống như nhiều

trường hợp khác, anh ta được dẫn dắt bởi một bàn tay vô

hình để thực hiện một sứ mệnh mà anh ta không hề có

dự định thực hiện Song không phải lúc nào cũng là tồi tệ

với xã hội nếu điều đó nằm ngoài dự định của anh ta.

Bằng cách theo đuổi lợi ích riêng của mình, anh ta

thường xuyên thúc đẩy lợi ích cộng đồng một cách

hiệu quả hơn cả khi anh ta thực sự có ý định làm như

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 16

can thiệp để kích thích hiệu quả và công

bằng

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 17

NGUYÊN LÝ 7: CHÍNH PHỦ ĐÔI KHI CÓ

THỂ CẢI THIỆN KẾT QUẢ THỊ TRƯỜNG

Một ngoại ứng (externality), là ảnh hưởng

từ hành động của một người hoặc một

doanh nghiệp tới những người bên ngoài Vi

du\Khac tinh cua “dinh tac”.mht Vi du\bà già và đinh tặc.mht

Sức mạnh thị trường (market power), đây

là khả năng của một người hay một doanh

nghiệp đơn lẻ gây ảnh hưởng một cách

quá mức, không chính đáng tới giá cả thị

trường

NGUYÊN LÝ 8: MỨC SỐNG CỦA MỘT QUỐC GIA PHỤ

THUỘC VÀO NĂNG LỰC SẢN XUẤT CỦA NÓ

sống giữa các quốc gia được giải thích bởi

năng suất của chúng Các cách giải thích

Năng suất (Productivity)là số lượng sản

phẩm hàng hóa và dịch vụ được sản xuất

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 19

tệ, giá trị của chúng giảm xuống

1

7

3

5 5

1956

1957 1962 1961 1960 1959 1963 1964 1965

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 22

 Thị trường luôn là phương cách tốt để phối hợp sự trao đổi giữa

con người

 Chính phủ có khả năng cải thiện kết quả thị trường nếu có một

số thất bại thị trường hoặc nếu thị trường gây ra sự bất bình

đẳng

 Năng suất là nguồn gốc nền tảng của mức sống

 Tăng trưởng tiền tệ là nguồn gốc căn bản của lạm phát

 Xã hội phải đối mặt với sự đánh đổi giữa lạm phát và thất

nghiệp

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 23

2

TƯ DUY NHƯ MỘT NHÀ KINH TẾ

TƯ DUY NHƯ MỘT NHÀ KINH TẾ

 Mọi ngành khoa học đều có các thuật ngữ của

kinh tế.mht

VAI TRÒ CỦA CÁC GIẢ ĐỊNH

Các nhà kinh tế đưa ra các giả định để

giúp thế giới thực trở nên dễ hiểu hơn

Nghệ thuật trong tư duy khoa học là

quyết định xem nên sử dụng giả định

nào

Các nhà kinh tế sử dụng các giả định

khác nhau để trả lời các câu hỏi khác

nhau

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 28

Biểu đồ dòng chu chuyển (The Circular

Flow Diagram) và Đường giới hạn khả

năng sản xuất (The Production

Possibilities Frontier).

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 29

Hình 1: Biểu đồ dòng chu chuyển

Chi tiêu Hàng hóa

và dịch vụ Thu nhập

= Luồng đầu vào

•Sở hữu và bán các yếu tố sản xuất

HỘ GIA ĐÌNH

•Hộ gia đình bán

•Doanh nghiệp mua

THỊ TRƯỜNG CHO CÁC YẾU TỐ SẢN XUẤT

•Doanh nghiệp bán

•Hộ gia đình mua

THỊ TRƯỜNG CHO HÀNG HÓA VÀ DỊCH VỤ

BIỂU ĐỒ DÒNG CHU CHUYỂN

 Mua và tiêu thụ hàng hóa và dịch vụ

 Sở hữu và bán các yếu tố sản xuất

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 31

 Các doanh nghiệp mua

 Các yếu tố sản xuất (Factors of Production)

 Các đầu vào để sản xuất hàng hóa và dịch vụ

 Đất đai, lao động và tư bản

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 32

ĐƯỜNG GIỚI HẠN KHẢ NĂNG SẢN XUẤT

 Đường Giới hạn khả năng sản xuất

(production possibilities frontier) là

một biểu đồ cho thấy các sự kết

hợp giữa các mức sản lượng mà

nền kinh tế có thể sản xuất với các

nhân tố sản xuất và công nghệ hiện

có

Hình 2: Đường giới hạn khả năng sản xuất

Đường giới hạn khả năng sản xuất A

B

C 2,200

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 34

Chi phí cơ hội (Opportunity Cost)

Tăng trưởng kinh tế (Economic

2,000

700 2,100

750 0

KINH TẾ VĨ MÔ VÀ KINH TẾ VI MÔ

Kinh tế vi mô (Microeconomics) nhấn mạnh

vào từng thành phần tách biệt trong nền kinh

tế

Cách thức mà các hộ gia đình và doanh

nghiệp đưa ra các quyết định và họ tương

tác trên các thị trường đặc thù như thế nào

Kinh tế vĩ mô (Macroeconomics)nhìn nền

kinh tế như một tổng thể

Các sự kiện kinh tế lớn như lạm phát, thất

nghiệp và tăng trưởng kinh tế

giới nên như thế nào

Nhận định thực chứng hay chuẩn tắc?

Một sự tăng lên trong tiền lương tối thiểu

sẽ làm tăng thất nghiệp ở những người có

kỹ năng kém

Thực chứng

Mức thâm hụt ngân sách cao sẽ đẩy lãi

suất tăng lên

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 40

Chuẩn tắc

- Chính phủ nên cho phép đánh thuế từ các

công ty thuốc lá để bù đắp chi phí chữa các

bệnh liên quan đến thuốc lá của người nghèo

CÁC NHÀ KINH TẾ KHÔNG PHẢI LÚC

NÀO CŨNG BẤT ĐỒNG VỚI NHAU!

 Việc định ra giá trần thuê nhà làm giảm số lượng và

chất lượng nhà hiện có (93%)

 Thuế quan và hạn ngạch thường làm giảm phúc lợi

kinh tế nói chung (93%)

 Tỷ giá hối đoái linh hoạt và thả nổi tạo ra cơ chế tiền

tệ quốc tế có hiệu quả (90%)

 Mức thâm hụt ngân sách liên bang lớn có tác động

tiêu cực tới nền kinh tế

 Luật về tiền lương tối thiểu làm tăng tỷ lệ thất nghiệp

của thanh niên và công nhân không lành nghề (79%)

Vi du\Có nên tin chuyên gia.mht

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 43

hiểu tốt về thế giới quanh họ

2 mô hình kinh tế đơn giản nhất là Biểu đồ

dòng chu chuyển và Đường giới hạn khả

Các nhà Kinh tế vi mô nghiên cứu việc ra

quyết định của các hộ gia đình và doanh

nghiệp trong thị trường

Các nhà Kinh tế vĩ mô nghiên cứu các lực

định về thế giới nên như thế nào

Khi các nhà kinh tế đưa ra một nhận

định chuẩn tắc, họ hành động như nhà

tư vấn chính sách hơn là một nhà khoa

học

9/5/2010 Trần Mạnh Kiên 46

Ở một thời điểm khác, các nhà kinh tế

có thể thống nhất về lời khuyên nhưng

các nhà làm chính sách lại lựa chọn

việc không để ý đến chúng

cách thức các hộ gia đình và doanh nghiệp ra

quyết định và tương tác trên thị trường như

thế nào

nền kinh tế như một tổng thể

Mục tiêu của nó là lí giải những biến động kinh tế tác

động tới nhiều hộ gia đình, doanh nghiệp và thị

trường cùng một lúc vi du\dự báo kinh tế việt nam 2009.mht vi du\thong tin macro.mht vi du\BIDV

dự báo kinh tế vĩ mô.mht

Trần Mạnh Kiên

ĐO LƯỜNG THU NHẬP QUỐC GIA

3

Tại sao thu nhập trung bình của một số quốc gia

lại cao và một số quốc gia lại thấp?

Tại sao giá cả tăng nhanh trong một số thời điểm

và lại ổn định trong một số thời điểm khác?

Tại sao sản xuất và nhân dụng lại tăng trong một

số năm và thu hẹp vào những năm khác?

 Đo lường số lượng những người muốn có việc làm

nhưng không có việc

Tổng sản lượng (Output)

 Sản lượng quốc gia thực (real gross national product

- GNP) đo lường tổng thu nhập của một nền kinh tế

Trần Mạnh Kiên

MỘT SỐ CHỦ ĐỀ CHÍNH KHÁC

9/5/2010

5

Sự tăng lên trong GNP thực, một chỉ dấu biểu thị

sự tăng trưởng tổng sản phẩm trong nền kinh tế

9.5 8.4 6.6 12.63 19.9