Lv ths phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông quận nam từ liêm, thành phố hà nội

MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 11 1 1 Các khái niệm cơ bản 11 1 2 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông 18 1 3 Yế[.]

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 1

Chương 1 C S LÝ LU N V PHÁT TRI N Đ I NGŨ GIÁO VIÊN Ơ Ở Ậ Ề Ể Ộ TRUNG H C PH THÔNG Ọ Ổ 11

1.1 Các khái niệm cơ bản 11

1.2 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông 18

1.3 Yếu tố tác động đến phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông 29

Chương 2 C S TH C TI N V PHÁT TRI N Đ I NGŨ GIÁO Ơ Ở Ự Ễ Ề Ể Ộ VIÊN TRUNG H C PH THÔNG QU N NAM T LIÊM, THÀNH Ọ Ổ Ậ Ừ PH HÀ N I Ố Ộ 34

2.1 Khái quát chung về tình hình kinh tế - xã hội và giáo dục trên địa bàn quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 34

2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên trung học phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 35

2.3 Thực trạng, nguyên nhân phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 41

Chương 3 BI N PHÁP PHÁT TRI N Đ I NGŨ GIÁO VIÊN Ệ Ể Ộ TRUNG H C PH THÔNG QU N NAM T LIÊM, Ọ Ổ Ậ Ừ THÀNH PH HÀ N I Ố Ộ 57 3.1 Các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội 57

3.2 Khảo nghiệm tính cần thiết, tính khả thi của các biện pháp 82

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 90

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 93

PHỤ LỤC 96

biện pháp 87Biểu đồ 3.1 So sánh sự tương quan tính cần thiết và tính khả thi của các

biện pháp 88

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

GD&ĐT Giáo dục và đào tạo

GD -ĐT Giáo dục - đào tạo

Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của đội ngũ nhà giáo trong xã hội và trong

sự nghiệp cách mạng, Người nói: “Nhiệm vụ giáo dục rất quan trọng và vẻ vang, vì nếu không có thầy thì không có giáo dục Không có giáo dục, không

có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế văn hóa Trong việc đào tạo cán

bộ, giáo dục là bước đầu” [23, tr 184]

Trong bối cảnh của sự phát triển của xã hội hiện nay, cùng với sự tácđộng của xu thế hội nhập, toàn cầu hoá, để bảo đảm cho giáo dục - đào tạothực sự phát huy được sức mạnh của mình đòi hỏi phải đổi mới giáo dục - đàotạo Vấn đề đổi mới giáo dục - đào tạo đã trở thành một nhu cầu thúc bách đốivới các nền giáo dục nói chung và các nhà trường nói riêng Quá trình đổi mớigiáo dục - đào tạo đã và đang đặt ra những yêu cầu mới, trong đó, việc xâydựng, phát triển đội ngũ giáo viên là một nội dung cốt lõi, trọng yếu Đại hội

lần thứ XI của Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: "Phát triển giáo dục là quốc sách hàng đầu Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục Việt Nam theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc

tế, trong đó đổi mới cơ chế quản lý giáo dục, phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý là khâu then chốt" [9, tr 130-131].

Theo tinh thần đó, việc phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lýgiáo dục được coi là khâu then chốt Chỉ thị 40-CT/TW ngày 15/04/2004 củaBan Bí thư Trung ương Đảng về chăm lo và phát triển đội ngũ nhà giáo đã chỉrõ: “ Mục tiêu là xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dụcđược chuẩn hoá, đảm bảo chất lượng, đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, đặcbiệt chú trọng nâng cao bản lĩnh chính trị, phẩm chất, lối sống, lương tâm, taynghề của nhà giáo; thông qua việc quản lý, phát triển đúng định hướng và cóhiệu quả sự nghiệp giáo dục để nâng cao chất lượng đào tạo nguồn nhân lực,đáp ứng những đòi hỏi ngày càng cao của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiệnđại hoá đất nước” [1, tr.2].

Giáo dục bậc THPT trực tiếp tạo nguồn cho bậc cao đẳng, đại học nóiriêng, vừa góp phần quan trọng vào việc đào tạo nguồn nhân lực, hình thànhnguồn nhân lực có đầy đủ phẩm chất đạo đức và trình độ phục vụ sự nghiệpphát triển giáo dục Việt Nam Muốn đạt được mục tiêu trên, việc đầu tiên cầnphải có những chính sách phù hợp trong quản lý và phát triển đội ngũ giáoviên THPT

Để phát triển một cách bền vững, người giáo viên phải có kiến thứcchuyên môn nghiệp vụ, phải được trang bị một hệ thống tri thức khoa học,trình độ tay nghề cao, phải có lập trường tư tưởng vững vàng, yêu nghề, đó là

cơ sở cho việc thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ đào tạo ra những người chủtương lai của đất nước Trong quá trình tổ chức hoạt động giảng dạy, giáodục, để đạt được hiệu quả, đòi hỏi người giáo viên phải có những năng lực sưphạm như: Năng lực thiết kế, năng lực quan sát, năng lực tổ chức hoạt động

sư phạm, năng lực giao tiếp, năng lực phân tích đánh giá hoạt động sư phạm,năng lực quản lý nhóm lớp, năng lực tự học Những năng lực sư phạm này làkết quả của một quá trình học tập, rèn luyện tại trường và tự học tập một cáchnghiêm túc, thường xuyên của người giáo viên Để giáo dục bậc THPT phát

triển một cách vững bền, cần có sự kết hợp giữa các ban ngành nghiên cứu đểđưa ra phương hướng phát triển tốt nhất

Quận Nam Từ Liêm là một quận mới được thành lập Sự nghiệp

GD-ĐT của thành phố Hà Nội nói chung và giáo dục THPT quận Nam Từ Liêmnói riêng trong những năm gần đây có những bước chuyển biến mạnh mẽ,mạng lưới trường lớp được duy trì và phát triển với nhiều hình thức đa dạng.Tuy nhiên, đứng trước yêu cầu phát triển giáo dục đến năm 2020 của đất nước

và của thành phố Hà Nội, nhất là việc đang thay đổi nội dung, chương trìnhsách giáo khoa, thay đổi cách thức thi tốt nghiệp, thi đại học… đòi hỏi ngànhgiáo dục THPT cần phải phấn đấu vươn tới một tầm cao mới Như vậy yếu tốảnh hưởng đến chất lượng giáo dục THPT là đội ngũ giáo viên, muốn nângcao chất lượng giáo dục trước hết là phải phát triển đội ngũ giáo viên đáp ứngyêu cầu giáo dục trong thời đại mới

Xuất phát từ lý do trên, chúng tôi chọn đề tài: "Phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội".

2 Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài

Nghiên cứu vấn đề xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo nói chung, độingũ giáo viên phổ thông nói riêng ở trong nước ta đã có nhiều công trình vànhiều tác giả quan tâm đề cập

Trước hết, khi đề cập đến việc xây dựng đội ngũ nhà giáo cách mạng,cần phải đề cập đến tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh Chủ tịch Hồ ChíMinh vừa là người thầy giáo vĩ đại, vừa là nhà tư tưởng giáo dục có đóng góp

to lớn đối với sự phát triển về lý luận giáo dục cách mạng của đất nước Mộttrong những đóng góp to lớn về giáo dục của Người là tư tưởng về người thầygiáo Bác đánh giá rất cao vai trò của giáo viên, Người khẳng định: “Nếukhông có thầy giáo thì không có giáo dục, không có giáo dục, không có cán

bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế, văn hóa” [22, tr331] Người yêu cầu cán

bộ giáo viên phải liên tục học hỏi, làm kiểu mẫu cho học sinh, phải: “chớ tựtúc, tự mãn, cho là giỏi rồi thì dừng lại, mà dừng lại là lùi bước, là lạc hậu,mình tự đào thải trước…” Từ đó Hồ Chí Minh yêu cầu, giáo viên và cán bộlàm công tác giáo dục phải: là người có nhân cách mẫu mực; là người có nănglực sư phạm tốt; là người tiêu biểu cho tinh thần tự học, tự giáo dục

Những tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về nhà giáo là những địnhhướng cơ bản cho quá trình xây dựng và phát triển đội ngũ nhà giáo của đấtnước trong suốt tiến trình cách mạng; đồng thời đây còn là những cơ sở lýluận - thực tiễn hết sức quan trọng cho sự nghiệp xây dựng phát triển đội ngũnhà giáo hiện nay

Trong xu thế phát triển của xã hội hiện đại, giáo dục và đào tạo đóngvai trò quan trọng trong việc tạo nguồn nhân lực có chất lượng cao, đó lànhững con người có phẩm chất đạo đức, có năng lực chuyên môn, có kỹnăng tiếp cận, vận hành, ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật trong quátrình xây dựng và phát triển đất nước Nhấn mạnh tầm quan trọng của giáodục và đào tạo, ngày càng có nhiều quan điểm nhấn mạnh về sự cần thiếtphải coi trọng nhiệm vụ xây dựng, phát triển đội ngũ nhà giáo bởi “ Giáoviên giữ vai trò quyết định trong quá trình giáo dục và trong việc định hướnglại giáo dục” [17, tr.172]

Thời gian qua, các nhà khoa học đã có nhiều công trình nghiên cứu vềquản lý giáo dục, các chuyên gia tập trung phần nhiều về nghiên cứu nhữngvấn đề về chiến lược phát triển giáo dục, đổi mới chương trình, mục tiêu,phương pháp giảng dạy, phát triển nguồn nhân lực trong đó có những nộidung đề cấp đến việc xây dựng, phát triển đội ngũ giảng viên dưới nhiều góc

độ của các cấp học, ngành học khác nhau như:

Giáo dục kỹ thuật nghề nghiệp và phát triển nguồn nhân lực của Trần Khánh Đức (2002); Quản lý giáo dục, của Bùi Minh Hiền (2006), Khoa học

quản lý giáo dục, của Trần Kiểm (2006), Phát triển nguồn nhân lực, phát triển con người - Giáo trình dành cho học viên chuyên ngành quản lý giáo dục, của Đặng Quốc Bảo (2009), Lịch sử giáo dục Việt Nam, của Bùi Minh

Hiền (2009) Những công trình nghiên cứu trên đây đều coi việc phát triểnđội ngũ nhà giáo là một nội dung hết sức quan trọng trong phát triển nguồnnhân lực giáo dục, là chìa khóa cho sự phát triển giáo dục và đào tạo của mỗiquốc gia, mỗi hệ thống giáo dục và của các cơ sở giáo dục

Ngoài ra còn có một số đề tài luận văn thạc sĩ tập trung nghiên cứu vềđội ngũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục ở từng cấp học, bậc học Nghiêncứu về phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông gần đây có một sốcông trình tiêu biểu như: Nguyễn Đức Lương (2007), Một số biện pháp xâydựng đội ngũ giáo viên THPT tỉnh Hoà Bình giai đoạn 2006-2010 Trongcông trình này, tác giả đã nêu rõ quan niệm về xây dựng đội ngũ giáo viênTHPT phải đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng và có cơ cấu hợp lý, đápứng yêu cầu phát triển của giáo dục - đào tạo ở Hòa Bình giai đoạn 2006-

2010 Đồng thời tác giả cũng đã nêu ra một số biện pháp để xây dựng đội ngũgiáo viên THPT ở Hòa Bình giai đoạn 2006-2010 Tác giả Nông Thanh Hảivới đề tài: Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sởhuyện Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn giai đoạn hiện nay (2010), đã đi sâu làm rõquan niệm về phát triển đội ngũ giáo viên THPT và chỉ ra được các biện phápphát triển đội ngũ giáo viên các trường trung học cơ sở huyện Lộc Bình, tỉnhLạng Sơn Tác giả Phạm Thị Hà với công trình Quản lý phát triển đội ngũgiáo viên các trường trung học phổ thông quận Hai Bà Trưng, Hà Nội trongbối cảnh hiện nay (2011), đã nêu rõ quan niệm về quản lý phát triển đội ngũgiáo viên các trường THPT, chỉ ra hệ thống biện pháp quản lý phát triển độingũ giáo viên các trường trung học phổ thông quận Hai Bà Trưng, Hà Nội.Tác giả Nguyễn Thị Hằng với đề tài Phát triển đội ngũ giáo viên trường

Trung học phổ thông Mê Linh, Thành phố Hà Nội (2012), đã đi sâu phân tichthực trạng đội ngũ giáo viên THPT trên địa bàn huyện Mê Linh, thành phố HàNội, từ đó đề xuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trường Trunghọc phổ thông Mê Linh, thành phố Hà Nội một cách thiết thực, phù hợp vớiđịa bàn huyện Mê Linh

Ngoài ra còn có các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giảng viên ở cáctrường cao đẳng, đại học như Hoàng Văn Thực (2007), Một số biện pháp xâydựng đội ngũ giảng viên trường CĐSP Hoà Bình đáp ứng yêu cầu đổi mớigiáo dục hiện nay Nguyễn Hùng (2008), Biện pháp phát triển đội ngũ giảngviên trường Cao đẳng Văn hóa Nghệ thuật Dăk Lăk Phan Văn Thạch (2008),Quy hoạch và phát triển đội ngũ giảng viên trường Cao đẳng Công nghiệpCẩm Phả đến năm 2015 Lê Thị Việt Anh (2011), Quản lý xây dựng và pháttriển đội ngũ giảng viên Trường Đại học Điện lực Vũ Thị Dung (2011), Biệnpháp quản lý đội ngũ giảng viên của Trường Cao đẳng Kinh tế Kỹ thuật TháiBình giai đoạn 2011-2020 Nguyễn Văn Đường (2011), Phát triển đội ngũgiảng viên Trường Đại học Kỹ thuật - Hậu cần Công an nhân dân NguyễnThị Hồng Việt (2012), Biện pháp phát triển đội ngũ giảng viên ở trường Caođẳng Bách khoa Hưng Yên

Nhận xét: Hướng nghiên cứu về xây dựng và phát triển đội ngũ cán bộquản lý và giáo viên có nhiều, các công trình đó đã đề cập đến sự cần thiết,chi ra các nội dung cơ bản về phát triển đội ngũ giáo viên, cán bộ quản lý giáodục cũng như đã đề xuất được các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên, cán

bộ quản lý giáo dục ở từng cấp học, từng nhà trường hoặc từng địa bàn cụ thể.Đây là những cơ sở hết sức quan trọng để tác giả có thể kế thừa, vận dụngtrong quá trình nghiên cứu Tuy nhiên cho đến nay, việc nghiên cứu về pháttriển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông ở quận Nam Từ Liêm, thành phố

Hà Nội vẫn chưa có công trình nào nghiên cứu Vì vậy việc nghiên cứu và đề

ra các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông ở quận Nam

Từ Liêm, thành phố Hà Nội là rất cần thiết, và không trùng lặp với các côngtrình nghiên cứu đã được công bố

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu

Làm rõ một số vấn đề cơ bản về lý luận và thực tiễn của việc phát triểnđội ngũ giáo viên nói chung, phát triển đội ngũ giáo viên THPT nói riêng; đềxuất các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm,thành phố Hà Nội nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên trên địa bànquận, qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo của bậc THPTtrên địa bàn quận Nam Từ Liêm đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Đề tài có các nhiệm vụ cơ bản sau:

- Làm rõ một số vấn đề lý luận phát triển đội ngũ giáo viên THPT;

- Phân tích thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam TừLiêm, thành phố Hà Nội;

- Đề xuất hệ thống các biện pháp phát triển đội ngũ cán bộ giáo viênTHPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

- Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp pháttriển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

4 Khách thể, đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

4.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình xây dựng, phát triển đội ngũ giáo viên các trường THPT quậnNam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

4.2 Đối tượng nghiên cứu

Biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm,thành phố Hà Nội

5 Giả thuyết khoa học

Phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố HàNội có đủ số lượng, đạt chuẩn về chất lượng, phù hợp về cơ cấu là sản phẩmtổng hợp của nhiều yếu tố, nhiều hoạt động Trong đó, việc nghiên cứu tìm racác biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên một cách khoa học, thiết thực, khảthi là vấn đề có vai trò hết sức quan trọng có ý nghĩa trực tiếp quyết định đến

sự thành công của việc phát triển đội ngũ giáo viên THPT Nếu vận dụng linhhoạt các biện pháp phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm,thành phố Hà Nội như: quy hoạch đội ngũ giáo viên một cách khoa học; Thựchiện tốt vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên; Tuyển chọn, sử dụng vàluân chuyển đội ngũ giáo viên một cách khoa học; Thường xuyên thực hiệnvấn đề kiểm tra việc phát triển đội ngũ giáo viên của từng trường và của cảQuận; Xây dựng các điều kiện, chính sách hỗ trợ thuận lợi cho đội ngũ giáoviên thì sẽ nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm,thành phố Hà Nội, qua đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạoTHPT trên địa bàn Quận

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp luận

Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủnghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng

Cộng sản Việt Nam về giáo dục - đào tạo, về xây dựng, phát triển đội ngũnhà giáo Đồng thời đề tài sử dụng cách tiếp cận vấn đề theo quan điểm hệthống - cấu trúc; lịch sử - lôgíc; quan điểm thực tiễn để xem xét, phân tích

những vấn đề liên quan

6.2 Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý luận

Thực hiện việc đọc tài liệu, thu thập thông tin, phân tích, tổng hợp, hệthống hoá, mô hình hoá, khái quát hoá Bao gồm: Một số tác phẩm kinh điển củachủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; các văn kiện, nghị quyết củaĐảng, Bộ Giáo dục - đào tạo về giáo dục - đào tạo và quản lý giáo dục - đào tạo;Luật Giáo dục; Các giáo trình, sách tham khảo, tài liệu về khoa học quản lý vàquản lý giáo dục; các công trình nghiên cứu, báo khoa học có liên quan đến đề tài

đã được công bố và đăng tải trên các tạp chí, báo, kỷ yếu khoa học, hội thảo, cácvăn bản của Sở Giáo dục thành phố Hà Nội, của Quận Nam Từ Liêm…

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp điều tra: Điều tra xã hội học với tổng số: 200 khách thểlà: cán bộ quản lý và giáo viên để làm cơ sở đánh giá thực trạng, tìm ranguyên nhân và đề xuất các biện pháp hiệu quả trong phát triển đội ngũ giáoviên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội

Phương pháp chuyên gia: xin ý kiến chuyên gia với số lượng khoảng 30người, bao gồm: ban giám hiệu của các trường THPT; các cán bộ sở, phònggiáo dục; các nhà khoa học, và giáo viên có uy tín, kinh nghiệm trong Thànhphố và Quận

Phương pháp toạ đàm, trao đổi: Toạ đàm, trao đổi với các giáo viên, từ

đó rút ra những kết luận cho nhiệm vụ nghiên cứu

Phương pháp quan sát: Quan sát hoạt động xây dựng, phát triển đội ngũgiáo viên của các trường và của Quận để rút ra những kết luận về nội dungnghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu từ các công cụ, phương tiện quản lý: Nghiêncứu hệ thống các công cụ quản lý, bao gồm: các văn bản pháp quy về pháttriển đội ngũ giáo viên

Sử dụng phương pháp thống kê toán học để tổng hợp kết quả điều tra

và xử lý số liệu

7 Ý nghĩa của đề tài

Góp phần bổ sung lý luận về phát triển đội ngũ giáo viên THPT nóichung, phát triển đội ngũ giáo viên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố HàNội nói riêng Đề xuất các biện pháp phát triển giáo viên THPT quận Nam TừLiêm, thành phố Hà Nội

Kết quả của đề tài có thể làm tài liệu tham khảo cho việc nghiên cứuvấn đề phát triển đội ngũ giáo viên THPT; Đồng thời có thể để các chủ thểquản lý nghiên cứu, tham khảo, vận dụng vào thực tiễn phát triển đội ngũ giáoviên THPT quận Nam Từ Liêm, thành phố Hà Nội hiện nay

8 Kết cấu của đề tài

Luận văn gồm: phần mở đầu, phần nội dung với 3 chương, 8 tiết, phầnkết luận, kiến nghị, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN

TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Các khái niệm cơ bản

1.1.1 Đội ngũ giáo viên và đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

* Đội ngũ giáo viên

Đội ngũ là tập hợp gồm nhiều người có cùng chức năng hoặc nghềnghiệp tạo thành một lực lượng Khái niệm đội ngũ được sử dụng một cáchphổ biến trong lĩnh vực tổ chức thuộc nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhaunhư: đội ngũ tri thức; đội ngũ văn, nghệ sĩ; đội ngũ cán bộ, công chức, viênchức; đội ngũ y, bác sĩ Trong lĩnh vực GD&ĐT, thuật ngữ đội ngũ cũngđược sử dụng để chỉ những tập hợp người được phân biệt với nhau về chứcnăng trong hệ thống GD&ĐT Ví dụ đội ngũ giáo viên, giảng viên, đội ngũCBQL trường học Đội ngũ giáo viên được nhiều tác giả quan niệm như lànhững chuyên gia trong lĩnh vực giáo dục, họ có kiến thức, hiểu biết phươngpháp dạy học và giáo dục, có khả năng cống hiến toàn bộ sức lực, trí tuệ của

họ đối với giáo dục Ở Việt Nam, khái niệm đội ngũ giáo viên dùng để chỉ tậphợp người bao gồm các giáo viên Từ điển Giáo dục học định nghĩa: “Đội ngũgiáo viên là tập hợp những người đảm nhận công tác giáo dục và dạy học có

đủ tiêu chuẩn đạo đức, chuyên môn và nghiệp vụ quy định”

Từ những định nghĩa nêu trên, có thể quan niệm: đội ngũ giáo viên làmột tập hợp những người làm nghề dạy học - giáo dục được tổ chức thànhmột lực lượng, cùng chung một nhiệm vụ là thực hiện các mục tiêu giáo dục

đã đề ra cho tập hợp đó, tổ chức đó Họ làm việc có kế hoạch và gắn bó vớinhau thông qua lợi ích về vật chất và tinh thần trong khuôn khổ quy định củapháp luật, thể chế xã hội Họ chính là nguồn lực quan trọng trong lĩnh vựcgiáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục nghề nghiệp

* Đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

Giáo viên THPT là những người làm nhiệm vụ giảng dạy và giáo dụctại các nhà trường, các cơ sở giáo dục ở bậc trung học phổ thông

Đội ngũ giáo viên THPT là những người làm công tác giảng dạy - giáodục trong trường THPT, có cùng nhiệm vụ giáo dục, rèn luyện học sinhTHPT, giúp các em hình thành và phát triển nhân cách theo mục tiêu giáo dục

đã xác định cho cấp học Theo quan điểm hệ thống, tập hợp các giáo viên củamột trường THPT nhất định được gọi là đội ngũ giáo viên của trường THPT

đó Đây là một hệ thống mà mỗi thành tố trong đó có mối quan hệ với nhau,

bị ràng buộc bởi những cơ chế xác định Đội ngũ giáo viên trung học phổ

thông là một bộ phận của đội ngũ nhà giáo trong hệ thống giáo dục quốc dân,

là những người lấy lao động giáo dục làm hoạt động chủ yếu Họ là một trongnhững nhân tố chủ yếu cấu thành hệ thống giáo dục

Tiêu chuẩn, chức năng, nhiệm vụ của giáo viên trung học phổ thông:

- Về tiêu chuẩn, theo quy định của Luật Giáo dục, Điểm 2 Điều 70 quyđịnh tiêu chuẩn chung của nhà giáo:

Phẩm chất, đạo đức, tư tưởng tốt;

Đạt trình độ chuẩn về chuyên môn, nghiệp vụ;

Đủ sức khoẻ theo yêu cầu nghề nghiệp;

Giáo dục, giảng dạy theo mục tiêu, nguyên lý giáo dục, thực hiện đầy

đủ và có chất lượng chương trình giáo dục;

Gương mẫu thực hiện nghĩa vụ công dân, các quy định của pháp luật

và điều lệ nhà trường;

Giữ gìn phẩm chất, uy tín, danh dự của nhà giáo; tôn trọng nhân cáchcủa người học, đối xử công bằng với người học, bảo vệ các quyền, lợi íchchính đáng của người học;

Không ngừng học tập, rèn luyện để nâng cao phẩm chất đạo đức, trình

độ chính trị, chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, nêugương tốt cho người học;

Các nhiệm vụ khác theo quy định của pháp luật

1.1.2 Phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

* Phát triển

Theo quan điểm của chủ nghĩa duy vật biện chứng: Phát triển là quátrình vận động tiến lên từ thấp đến cao, từ đơn giản đến phức tạp, từ kémhoàn thiện đến hoàn thiện hơn của sự vật, hiện tượng Sự phát triển không baoquát toàn bộ sự vận động nói chung mà nó chỉ khái quát xu hướng chung của

sự vận động - xu hướng vận động đi lên của sự vật, hiện tượng Phát triển là

xu hướng chung của thế giới vật chất, trong xã hội luôn tồn tại xu hướng pháttriển; Phát triển của sự, vật hiện tượng, phát triển của mỗi cá nhân, của hoạtđộng, phát triển của cộng đồng, của xã hội… Tuy nhiên sự phát triển của conngười, của mỗi xã hội nhanh hay chậm còn lệ thuộc vào nhiều yếu tố

Từ những quan niệm nêu trên, ta có thể hiểu phát triển là biểu hiện sự thay đổi, sự tăng tiến cả về số lượng lẫn chất lượng của sự vật, hiện tượng, của con người trong cộng đồng và trong xã hội.

* Phát triển con người

Đánh giá của Chương trình Phát triển Liên hiệp quốc (UNDP) thì “Conngười là tài sản thật sự của quốc gia”, “Con người là trung tâm của sự pháttriển”, phát triển con người không chỉ là sự tăng lên của thu nhập quốc dân

mà còn là tạo ra một môi trường trong đó mọi người có thể phát triển mọi khảnăng của mình và làm chủ cuộc sống sáng tạo hữu ích, phù hợp với lợi ích vànhu cầu của họ

Theo quan điểm phát triển con người của Mahbub ul Haq - chuyên giacủa (UNDP) phát biểu năm 1990 thì: “phát triển con người” đề cập những vấn

đề phát triển năng lực thể chất và năng lực xã hội của con người, môi trườngphát triển con người, nhấn mạnh đến việc đồng thời nâng cao năng lực lựachọn và mở rộng cơ hội lựa chọn nhằm thỏa mãn những nhu cầu của conngười theo ba tiêu chí cơ bản: Một cuộc sống có học vấn cao, một cuộc sốngvật chất đầy đủ, một cuộc sống khỏe mạnh, trường thọ

* Phát triển nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực ngày nay được xem xét là yếu tố cơ bản, yếu tố năngđộng nhất, có vai trò quyết định nhất cho sự phát triển nhanh và bền vững,cho nên quá trình phát triển kinh tế - xã hội, con người được đặt vào vị trítrung tâm, con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực của sự phát triển kinh

tế - xã hội

Phát triển nguồn nhân lực là một quá trình bao gồm tổng thể các phương thức nuôi dưỡng, giáo dục và đào tạo, chế độ chính sách và biện pháp nhằm hoàn thiện, nâng cao chất lượng người lao động về phẩm chất đạo đức, trì tuệ, kiến thức, thể chất, năng lực chuyên môn cũng như phẩm chất tâm lý - xã hội nhằm đáp ứng nhu cầu về nguồn lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội trong từng giai đoạn.

Phát triển nguồn nhân lực đòi hỏi phải tạo sự biến đổi về mặt số lượng, chấtlượng và cơ cấu hợp lý, cần thiết của nguồn nhân lực để tham gia có hiệu quả vàoquá trình phát triển kinh tế - xã hội của đất nước theo các định hướng sau:

Phát triển nguồn nhân lực với quy mô cơ cấu ngành nghề, trình độ đàotạo phải hợp lý, phù hợp với chiến lược phát triển kinh tế - văn hóa - xã hộicủa cả nước, với từng ngành, từng vùng, từng đơn vị trong từng giai đoạn

Nâng cao toàn diện chất lượng nguồn nhân lực bao gồm cả các khíacạnh thể lực, trí lực, trình độ chuyên môn kỹ thuật nhằm đáp ứng các yêu cầu

phát triển kinh tế - xã hội, phát triển khoa học công nghệ, phát triển nền kinh

tế tri thức, chủ động hội nhập quốc tế

Thực hiện đồng bộ quá trình tuyển chọn, tuyển dụng, đào tạo, bồidưỡng, đào tạo lại, sử dụng đãi ngộ nhằm nâng cao hiệu quả việc pháttriển nguồn nhân lực, phát huy tối đa tính năng động sáng tạo của yếu tốcon người

Xây dựng nguồn nhân lực có lập trường kiên định về tư tưởng chính trị,vững vàng, có lòng tự hào, tâm huyết, trách nhiệm, tinh thần sáng tạo, có trítuệ và khả năng tiếp thu các thành tựu khoa học tiên tiến của thế giới để vậndụng trong quá trình xây dựng và phát triển đất nước

Trong lĩnh vực giáo dục, phát triển nguồn nhân lực chính là sự pháttriển đội ngũ nhân lực sư phạm để bảo đảm đủ về số lượng, đạt chuẩn về trình

độ và chất lượng, đồng bộ về cơ cấu… đáp ứng yêu cầu ngày càng cao củacông tác giáo dục Trong đó, phát triển đội ngũ giáo viên là vấn đề then chốtcủa phát triển nguồn nhân lực sư phạm của mỗi quốc gia, địa phương và củamỗi cơ sở giáo dục

Phát triển đội ngũ giáo viên chính là làm cho đội ngũ giáo viên đạt đến

sự chuẩn hóa, thực hiện các chế độ, chính sách tốt nhất đối với giáo viên; tạomôi trường làm việc thuận lợi, đảm bảo tính hợp lí, tính xã hội hóa và tínhđồng thuận trong nhà trường; tổ chức hoạt động giảng dạy, giáo dục một cáchhợp lí, đồng bộ với các yếu tố về số lượng, cơ cấu đội ngũ; tăng cường dânchủ hóa trong các hoạt động để giúp giáo viên tự phát triển bản thân

Khi xem xét, phân tích đội ngũ giáo viên, ta cần xem xét các yếu tố liênquan đến phát triển quy mô về số lượng, về chất lượng như: Tuyển chọn bổsung đủ số lượng đáp ứng tính chất ngành nghề chuyên môn của đội ngũ giáoviên phù hợp với cơ cấu ngành nghề đào tạo, bố trí sắp xếp, sử dụng một cáchhợp lý, kiểm tra, đánh giá để sử dụng có hiệu quả, đào tạo, bồi dưỡng nâng

cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm, năng lực hoạt động giảng dạy

và tạo môi trường thuận lợi để phát triển đội ngũ giáo viên

* Phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

Giáo viên là nguồn lực quan trọng trong nguồn nhân lực của mỗi quốcgia, là người trực tiếp thực hiện việc giáo dục và đào tạo, truyền đạt kiến thức,kinh nghiệm xã hội cho người học, cung cấp cho người học những kiến thứcchung, định hướng về khả năng sáng tạo cho nguồn nhân lực Vì vậy, pháttriển đội ngũ giáo viên là góp phần phát triển nguồn nhân lực của đất nước,đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội

Có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng giáo dục đàotạo, nhưng yếu tố quyết định hơn cả đó là đội ngũ giáo viên Vì vậy, phát triểnđội ngũ giáo viên là nhiệm vụ trung tâm xuyên suốt của các cấp quản lý, củanhững người làm công tác quản lý giáo dục

Phát triển đội ngũ giáo viên không chỉ là nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ mà còn là sự đáp ứng quyền lợi của cá nhân, sự trung thành,tận tụy của người giáo viên đối với nhà trường và xã hội

Chất lượng đội ngũ giáo viên được thể hiện trước hết là chất lượng củatừng người Đó là phẩm chất chính trị của người giáo viên thể hiện ở thế giớiquan khoa học, niềm tin và lý tưởng giáo dục; phẩm chất chính đạo đức cáchmạng, phẩm chất nghề nghiệp thể hiện ở chí hướng và xu hướng sư phạm lòngmong muốn, thái độ tích cực đối với hoạt động dạy học, hoạt động “trồngngười”, hiến dâng đời mình cho sự nghiệp đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tàicho đất nước Năng lực sư phạm thể hiện ở việc làm chủ kiến thức, các năng lực

tổ chức, giao tiếp trong quá trình dạy học và giáo dục; năng lực nghiên cứu khoahọc Tuy nhiên chất lượng của đội ngũ giáo viên không chỉ là sự cộng lại thuầntuý các phẩm chất cá nhân của mỗi giáo viên mà là tổng hoà của các phẩm chất

ấy thể hiện ở những đặc trưng của một tập thể sư phạm, khoa học mạnh Đó là

bầu không khí chính trị, tinh thần, chuyên môn tốt; ở việc xây dựng tập thể khoa,

bộ môn vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức

Để có một đội ngũ giáo viên đồng bộ phải có một cơ cấu hợp lý, baogồm cơ cấu về độ tuổi, thâm niên giảng dạy, trình độ học vấn, loại hình Đây

là một nội dung quan trọng của xác định biện pháp phát triển đội ngũ giáoviên trung học phổ thông Nếu trong đội ngũ giáo viên mà không bảo đảm sự

kế thừa chuyển tiếp giữa các đội tuổi thì sẽ dẫn đến sự hẫng hụt Do đó, cầnphải bảo đảm cơ cấu về độ tuổi và thâm niên công tác để bảo đảm sự pháttriển liên tục, vững chắc của đội ngũ

Từ những cách tiếp cận trên, chúng tôi cho rằng: Phát triển đội ngũ

giáo viên trung học phổ thông là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch của các chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên THPT nhằm đảm bảo cho đội ngũ giáo viên trung học phổ thông có đủ số lượng, đạt chuẩn về chất lượng, có cơ cấu hợp lý, đáp ứng yêu cầu giáo dục của bậc học THPT.

Thực chất của phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông là bảo đảm thường xuyên có một lực lượng giáo viên trung học phổ thông đủ về số

lượng, đạt chuẩn về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu đáp ứng với yêu cầu pháttriển giáo dục của bậc học THPT

Phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông là phát triển nguồn

nhân lực giáo dục quan trọng nhất của nhà trường THPT Việc phát triển đội

ngũ giáo viên trung học phổ thông nằm trong phạm trù quản lý nhân lực giáo

dục của các nhà trường - là một khâu, một nội dung trọng yếu trong quá trìnhquản lý nguồn nhân lực giáo dục của mỗi nhà trường, do đó cần tiến hành mộtloạt các biện pháp thuộc lĩnh vực của quản lý và phát triển nguồn nhân lựcgiáo dục

Chủ thể tiến hành phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông ở

các nhà trường là tập thể, cá nhân theo chức trách, nhiệm vụ và phân cấp nhất

định Trong đó chi bộ, Ban Giám hiệu là chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo, điều hànhmọi hoạt động phát triển; Các tổ chức liên quan như Hội đồng giáo dục, đoànthanh niên, công đoàn thực hiện các hoạt động theo phạm vi thẩm quyền,chức năng; Các tổ bộ môn là chủ thể trực tiếp tiến hành các hoạt động pháttriển đội ngũ giáo viên của mình…

Đối tượng phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông là bản thân

từng giáo viên và tập thể đội ngũ giáo viên Họ vừa là đối tượng, vừa là chủthể trong quá trình phát triển

Nội dung, phương thức tiến hành phát triển đội ngũ giáo viên trung họcphổ thông bao gồm nhiều vấn đề, tập trung vào các vấn đề chính là:

- Xác định đúng chức danh, số lượng, cơ cấu của đội ngũ giáo viên

trung học phổ thông.

- Thực hiện tốt việc quy hoạch, đào tạo, tuyển chọn, sử dụng, bồidưỡng đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

- Kiểm tra việc tổ chức phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

- Xây dựng các chế độ chính sách hợp lý tạo cơ sở động lực cho việc tự

phát triển của đội ngũ giáo viên trung học phổ thông …

1.2 Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

Phát triển đội ngũ giáo viên thực chất là phát triển nguồn nhân lực sưphạm trong giáo dục, là quá trình tác động của chủ thể quản lí đến đội ngũgiáo viên nhằm phát triển từng cá nhân và cả đội ngũ giáo viên đáp ứng mụctiêu giáo dục, các yêu cầu của việc nâng cao chất lượng giáo dục trên tất cảcác mặt: quy mô, chất lượng, hiệu quả Việc quản lí tốt đội ngũ giáo viên sẽtạo ra môi trường liên nhân cách để phát triển hoàn thiện mọi nhân cách, đó lànhân cách học sinh, nhân cách giáo viên và nhân cách cán bộ quản lí; đây làmôi trường giáo dục mà các hoạt động trong đó đem lại cho mọi người khảnăng tự giáo dục Phát triển đội ngũ giáo viên THPT là tạo ra một đội ngũ

giáo viên đủ về số lượng, đạt chuẩn về chất lượng, trên cơ sở đó, đội ngũ nàythực hiện tốt các yêu cầu giảng dạy, giáo dục của giáo dục THPT Nội dungphát triển đội ngũ giáo viên THPT gồm quy hoạch; tuyển chọn; sử dụng; đàotạo, bồi dưỡng; chính sách đãi ngộ và kiểm tra, đánh giá Các nội dung này cómối quan hệ hữu cơ, tác động lẫn nhau Trong phạm vi nghiên cứu, luận văncho rằng phát triển đội ngũ giáo viên THPT cần tập trung vào một số nộidung chủ yếu sau:

1.2.1 Quy hoạch, kế hoạch hóa và tuyển dụng đội ngũ giáo viên trung học phổ thông đủ về số lượng, có cơ cấu hợp lý và đạt chuẩn về chất lượng

* Quy hoạch và kế hoạch hóa phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

Quy hoạch và kế hoạch hóa phát triển đội ngũ giáo viên THPT là một nộidung trong thực hiện phát triển đội ngũ giáo viên THPT đủ về số lượng, đồng bộ

về cơ cấu, có năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm, đáp ứng yêu cầu đổimới sự nghiệp GD&ĐT Để thực hiện quy hoạch, kế hoạch hóa phát triển độingũ giáo viên THPT chúng ta cần thực hiện các nội dung chính sau:

Đánh giá đội ngũ giáo viên:

Đánh giá đội ngũ giáo viên nhằm mục đích xem xét thực trạng đội ngũgiáo viên so với các quy định, yêu cầu theo các nội dung sau:

Về số lượng: Số lượng giáo viên THPT được tính trên cơ sở số lớp học

và định mức biên chế theo quy định của nhà nước, cụ thể: Đối với trườngTHPT không chuyên, tỉ lệ giáo viên trên lớp là 2,25; đối với trường THPTchuyên, tỉ lệ giáo viên trên lớp là 3,1 Tỉ lệ giáo viên trên lớp sẽ được thay đổiphù hợp với đổi mới chương trình, sách giáo khoa sau năm 2015 Số lượnggiáo viên ở các trường có thể có sự biến động ở từng thời điểm do nghỉ hưu,chuyển trường… Do vậy, hằng năm, mỗi nhà trường căn cứ vào phát triển

quy mô số lớp, sự biến động này để xây dựng kế hoạch bổ sung giáo viên hợp

lí, đảm bảo đáp ứng nhu cầu giảng dạy của nhà trường

Về cơ cấu: Cơ cấu của đội ngũ giáo viên THPT là sự tính toán sao chođảm bảo tỉ lệ giáo viên từng bộ môn, không để thiếu hoặc thừa giáo viên, hợp

lí về trình độ đào tạo, giới tính, độ tuổi

Cơ cấu theo chuyên môn: Nếu xét tổng thể đội ngũ giáo viên THPT tạimột trường cụ thể, thì cơ cấu này cho biết tổng thể về tỉ lệ giáo viên của cácmôn học, sự thừa, thiếu giáo viên ở những môn học đó Nếu xem xét đội ngũgiáo viên của một môn học trên tập hợp các trường THPT thì cơ cấu này chobiết tỉ trọng giáo viên môn học ở các trường có cân đối hay không, số tiết dạycủa môn học trong tuần (tính theo tổng số lớp) trên phân bố giáo viên củamôn học đó là hợp lí hay không hợp lí

Cơ cấu theo trình độ đào tạo: Cơ cấu giáo viên THPT theo trình độ đàotạo là sự phân chia giáo viên các môn học theo tỉ trọng ở các trình độ đào tạo.Xây dựng một cơ cấu hợp lí về trình độ đào tạo sẽ là một giải pháp quan trọng

để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên

Cơ cấu theo độ tuổi: Cơ cấu độ tuổi của giáo viên THPT theo nhiều độtuổi khác nhau (mới ra trường, đã qua thời gian thử việc, có 5, 10, 15 nămcông tác, chuẩn bị nghỉ hưu…) Việc cơ cấu độ tuổi hợp lí, có tính kế thừa,người có kính nghiệm giúp đỡ người thiếu kinh nghiệm Việc xác định đúng

cơ cấu độ tuổi của giáo viên mỗi trường sẽ là cơ sở cho việc xây dựng kếhoạch đào tạo, tuyển chọn bổ sung

Cơ cấu giới tính: Hiện nay tỉ lệ giáo viên THPT là nữ cao hơn nam, và

tỉ lệ này cũng chưa nói lên được nhiều về sự phát triển của đội ngũ giáo viên.Tuy nhiên, cơ cấu giới tính phù hợp với từng môn học sẽ có nghĩa đến chấtlượng đội ngũ, chất lượng giáo dục Việc đào tạo, bồi dưỡng, vấn đề tự học,các điều kiện công tác phụ thuộc nhiều vào yếu tố giới tính Do đó, cơ cấugiới tính khác nhau sẽ có giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ khác nhau

Cơ cấu theo vùng (thành thị/nông thôn): Các trường THPT được

phân bố khắp mọi vùng (thành thị/nông thôn) Cơ cấu giáo viên theovùng một cách phù hợp có ý nghĩa quan trọng đến chất lượng đội ngũ Dovậy, tùy theo cơ cấu vùng mà có giải pháp phù hợp nhất là trong việc đào tạo,bồi dưỡng, tuyển chọn, chế độ chính sách, điều kiện làm việc… nhằm nângcao chất lượng đội ngũ giáo viên

Về chất lượng: Chất lượng giáo viên vốn được đo bằng kiến thứcchuyên ngành và phương pháp giảng dạy (hay còn gọi là kiến thức chuyênmôn và nghiệp vụ sư phạm), hai yếu tố này được xem là “2 chân” của mỗigiáo viên

Nghiệp vụ sư phạm được hiểu là kĩ năng thực hiện các hoạt động sưphạm như khả năng vận dụng các phương pháp, kĩ năng diễn đạt, kĩ năng viếtbảng, kĩ năng tổ chức dạy học, kĩ năng giao tiếp, xử lí tình huống, kĩ năng sửdụng đồ dùng dạy học, phong thái, tác phong… Nội dung chương trình đàotạo nghiệp vụ sư phạm tập trung vào Tâm lí học, Giáo dục học, Phương phápdạy học bộ môn Năng lực sư phạm của giáo viên có được là do kết quả của

sự rèn luyện nghiệp vụ sư phạm của họ Các nhà nghiên cứu về giáo dục củaBắc Âu và châu Âu rất quan tâm đến đào tạo nghiệp vụ sư phạm cho sinhviên; chương trình đào tạo được dựa trên chuẩn kĩ năng, kết hợp các dạngkiến thức khác nhau, từ tri thức chuyên ngành đến tri thức nghiệp vụ Kháiniệm “kĩ năng nghiệp vụ” luôn gắn liền với khái niệm “nghiệp vụ hóa”

“Nghiệp vụ hóa” chính là quá trình xây dựng kĩ năng nghiệp vụ, xây dựng sựlàm chủ các quan hệ giữa lí thuyết và thực hành thông qua sự phân tích vềhành động đã, đang và sẽ được thực hiện, và suy nghĩ về hoạt động thực hành

Chất lượng chuyên môn của đội ngũ giáo viên là một khái niệm rộngbao hàm nhiều yếu tố như: trình độ được đào tạo của từng thành viên trongđội ngũ, thâm niên công tác của các thành viên, thâm niên trong vị trí làm

việc, sự hài hòa giữa các yếu tố Có thể khái quát chất lượng đội ngũ giáoviên THPT ở hai yếu tố chính sau đây:

Trình độ đào tạo của giáo viên: Đạt chuẩn hay vượt chuẩn, đào tạochính quy hay không chính quy, chất lượng và uy tín của cơ sở đào tạo

Sự hài hòa giữa các yếu tố trong đội ngũ: hài hòa giữa chức vụ, ngạchbậc và trình độ đào tạo; sự hài hòa giữa nội dung công việc và vị trí mà ngườigiáo viên đang đảm nhiệm, có tồn tại hay không mối quan hệ giữa mức thâmniên và mức độ trách nhiệm của giáo viên? Chất lượng chuyên môn của mỗigiáo viên là yếu tố quan trọng của chất lượng giáo viên

Khi đánh giá chất lượng đội ngũ giáo viên, cần chú ý: Tỉ lệ đạt và vượtchuẩn như thế nào? Các biện pháp cần được thực thi để đạt được mục đíchmong muốn về trình độ đào tạo của đội ngũ? Khi đã đạt được trình độ đào tạo,giáo viên có đáp ứng các yêu cầu đổi mới không? Có bao nhiêu giáo viênkhông đủ năng lực để giảng dạy trên thực tế? Cần bồi dưỡng cho họ hay là ápdụng các biện pháp tổ chức? Có hay không sự lãng phí khi một giáo viên đượcđào tạo quá cao lại được phân công giảng dạy ở THPT? Việc bố trí giáo viên

có phù hợp chưa? Do vậy, cần có kế hoạch tuyển chọn, sử dụng, đào tạo, bồidưỡng phù hợp để tránh sự lãng phí, phát huy năng lực của mỗi giáo viên

Để đội ngũ phát triển, mỗi giáo viên cần phải cần tự rèn luyện, nỗ lựcphấn đấu, hoàn thiện mình, có ý thức giúp đỡ đồng nghiệp, xây dựng khốithống nhất, hỗ trợ lẫn nhau cùng phát triển Do vậy, cần hình thành phẩmchất, năng lực của người giáo viên Muốn làm được điều đó tất yếu phải thựchiện các biện pháp giáo dục và đào tạo Nhân cách con người là sản phẩm củahoạt động giáo dục trong quá trình biến đổi xã hội, do đó, các biện pháp thôngqua hoạt động giáo dục, giảng dạy tại chỗ là rất cần thiết Những biện phápcần được nghiên cứu, đó là: đào tạo cơ sở ban đầu; đào tạo để đạt chuẩn vànâng chuẩn; bồi dưỡng thường xuyên để cập nhật kiến thức; các biện pháp tổ

chức nhân sự để hoàn thiện bộ máy nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạtđộng của đội ngũ giáo viên THPT.

Xác định nhu cầu giáo viên:

Xác định nhu cầu giáo viên là đưa ra số liệu, yêu cầu cụ thể về số lượnggiáo viên, cơ cấu và chất lượng giáo viên đáp ứng mục tiêu phát triển đội ngũgiáo viên Trên cơ sở thực trạng đội ngũ giáo viên và nhu cầu giáo viên đểtính toán cần phải bổ sung bao nhiêu giáo viên ở từng trường, toàn thành phố;phải điều chỉnh cơ cấu đội ngũ giáo viên như thế nào cho hợp lí; cần cónhững giải pháp nào để nâng cao chất lượng giáo viên

Xác định các giải pháp, lộ trình và điều kiện để phát triển đội ngũ giáo viên:

Đây là công việc quan trọng, do đó, cần tập trung nghiên cứu, đề xuấtcác giải pháp phù hợp trên cơ sở những kết quả đã có Các giải pháp thực hiệnquy hoạch phải đạt mục tiêu phát triển đội ngũ giáo viên đủ về số lượng, đồng

bộ về cơ cấu và có chất lượng; theo các nội dung phát triển đội ngũ giáo viên

từ việc tuyển chọn, sử dụng, đào tạo, bồi dưỡng, thanh tra, kiểm tra giáo viênđến việc xây dựng các chính sách đãi ngộ giáo viên

Để thực hiện tốt quy hoạch, cần xác định rõ lộ trình thực hiện và cácđiều kiện thực hiện quy hoạch Lộ trình có thể là 1 năm, 2 năm, 5 năm hoặc

10 năm Qua mỗi giai đoạn thực hiện quy hoạch, cần có đánh giá, rút kinhnghiệm trong công tác tổ chức thực hiện Bất kì một quy hoạch nào cũng cần

có điều kiện thực hiện như nhân lực, vật lực, tài lực…Đây là yếu tố quyếtđịnh trong thực hiện quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viên

Các kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên THPT bao gồm:

Theo cấp xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch: Kế hoạch của BộGiáo dục và Đào tạo; Kế họach của các địa phương (tỉnh, thành phố trựcthuộc trung ương; Kế hoạch của các đơn vị cấp quận, huyện; Kế hoạch củacác nhà trường Kế hoạch của từng tổ chuyên môn…

Theo tính chất, thời gian kế hoạch gồm kế hoạch dài hạn, kế hoạchtrung hạn, kế hoạch ngắn hạn

Theo nội dung phát triển cụ thể có: kế hoạch giải quyết số lượng độingũ giáo viên; kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ; Kế hoạch bố trí, sử dụngđội ngũ…

Yêu cầu: kế hoạch phải đồng bộ, hệ thống, toàn diện, thiết thực, cụ thể,sát với điều kiện đặc điểm của từng địa phương, từng trường và có tính khảthi cao

* Tuyển dụng giáo viên:

Tuyển dụng giáo viên có 2 bước là tuyển mộ và lựa chọn giáo viên.Tuyển mộ giáo viên chính là quá trình thu hút những người có năng lực từnhiều nguồn khác nhau đến đăng kí nộp đơn để được tham gia tuyển chọn;lựa chọn giáo viên là quá trình xem xét, lựa chọn những người có đủ các tiêuchuẩn làm giáo viên Để có đội ngũ giáo viên đáp ứng nhu cầu giảng dạy ởmỗi nhà trường, cần phải tuyển chọn giáo viên thông qua các hình thức như:xét tuyển thông qua kết quả học tập ở bậc đại học của sinh viên, thi tuyển, thituyển kết hợp xét tuyển, thuyên chuyển công tác…Việc tuyển chọn này phải

có kế hoạch cụ thể để các trường chủ động về đội ngũ giáo viên Quá trìnhtuyển chọn chính xác, khách quan, trung thực, công bằng bao nhiêu thì chấtlượng giáo viên cao bấy nhiêu Việc tuyển chọn phải đảm bảo cơ cấu mônhọc, trình độ chuyên môn Ngoài ra, cũng cần yêu cầu về ngoại hình, sứckhỏe, giọng nói, điều kiện công tác… để có thể phát huy tối đa năng lực, đápứng nhu cầu thiết thực của công tác giảng dạy, giáo dục Hằng năm, có việctăng, giảm giáo viên, do đó công tác tuyển chọn giáo viên là một nội dungquan trọng của công tác quản lí Việc tuyển chọn phải thật sự khoa học, đúngtheo quy định, quy trình là yêu cầu cần thiết

1.2.2 Thường xuyên thực hiện đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ cho đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

Đào tạo được hiểu là quá trình hoạt động có mục đích, có tổ chức nhằmhình thành và phát triển có hệ thống các tri thức, kĩ năng, kĩ xảo, thái độ… đểhoàn thiện nhân cách cho một cá nhân, tạo điều kiện cho họ có thể vào đờihành nghề một cách có năng suất và hiệu quả Hay nói một cách chung nhất,đào tạo được xem là một quá trình làm cho người ta trở thành người có nănglực theo những tiêu chuẩn nhất định Chất lượng đào tạo là kết quả của quátrình đào tạo được phản ánh ở các đặc trưng về phẩm chất, giá trị nhân văn vàgiá trị sức lao động hay năng lực hành nghề của người tốt nghiệp tương ứngvới mục tiêu, chương trình đào tạo theo ngành nghề cụ thể

Bồi dưỡng là một quá trình cập nhật kiến thức còn thiếu hoặc đã lạchậu, bổ túc nghề nghiệp, đào tạo thêm hoặc củng cố các kĩ năng nghề nghiệptheo các chuyên đề Các hoạt động này nhằm tạo điều kiện cho người học có

cơ hội củng cố và mở mang một cách có hệ thống những tri thức, kĩ năngchuyên môn, nghề nghiệp sẵn có để làm việc có hiệu quả hơn Đào tạo và bồidưỡng giáo viên chính là trang bị cho giáo viên những kiến thức, kĩ năng,hành vi cần thiết để thực hiện tốt nhất nhiệm vụ giảng dạy, giáo dục của mình

Đào tạo, bồi dưỡng là nội dung quan trọng trong phát triển đội ngũ giáoviên Đào tạo, bồi dưỡng có mục đích, đúng đối tượng và theo nội dung,chương trình, tài liệu sẽ giúp cho việc học tập diễn ra nhanh hơn, hiệu quảhơn, tạo động lực cho từng giáo viên phấn đấu, trưởng thành Công tác đàotạo, bồi dưỡng có thể theo các hình thức chính quy hoặc không chính quy (tạichức, chuyên tu,…); dưới dạng tập trung dài hạn, hay ngắn hạn, tự bồi dưỡng,

… Mục đích của công tác này là nhằm củng cố, nâng cao năng lực, trình độchuyên môn, nghiệp vụ, quản lí, lí luận chính trị của mỗi giáo viên, góp phầnxây dựng đội ngũ giáo viên vững vàng về chuyên môn, nghiệp vụ, có bản lĩnh

chính trị và tư tưởng vững vàng Đào tạo, bồi dưỡng có thể tiến hành tại các

cơ sở đào tạo, bồi dưỡng hay ngay tại trường, theo một nội dung, chươngtrình quy định hay một nội dung theo yêu cầu của mỗi nhà trường, mỗi tổ bộmôn, mỗi giáo viên Việc xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng xuất phát từđòi hỏi khách quan, dựa trên nhu cầu phát triển đội ngũ và công tác giảng dạy,giáo dục, quản lí, vừa đảm bảo kế hoạch chung, đảm bảo kế hoạch riêng,quyền lợi, nghĩa vụ của nhà trường và mỗi cá nhân Để việc đào tạo, bồidưỡng có hiệu quả cần thường xuyên đánh giá kết quả sau đào tạo, bồi dưỡngdựa trên hiệu quả công việc hoàn thành

1.2.3 Bố trí, sử dụng, đánh giá và luân chuyển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông đáp ứng yêu cầu phát triển đội ngũ và nâng cao chất lượng giáo dục

Sử dụng là sự ứng xử của chủ thể quản lí với đối tượng quản lí nhằmđạt được mục tiêu đề ra Như vậy, sử dụng giáo viên là cách ứng xử của cán

bộ quản lí giáo dục với giáo viên nhằm đạt được mục tiêu giáo dục, được thểhiện qua tình cảm, thái độ, trách nhiệm của người quản lí Việc sử dụng giáoviên một cách có hiệu quả như: phân công giảng dạy hợp lí, đúng người đúngviệc, vì việc chứ không vì người, phù hợp với năng lực, sở trường, giới tính,điều kiện công tác… sẽ phát huy được sự tích cực đóng góp của mỗi cá nhân,đồng thời thể hiện rõ hiệu lực quản lí, và hơn cả là hiệu quả công việc Trongquá trình sử dụng giáo viên, người quản lí cần tôn trọng, có thái độ đúng đắn,đối xử công bằng, khách quan, thể hiện tình cảm, trách nhiệm với giáo viên,luôn phát huy dân chủ, lắng nghe ý kiến góp ý của tập thể, đặt lợi ích tập thểlên trên lợi ích cá nhân, tất cả vì công việc chung Sử dụng giáo viên là mộtkhâu quan trọng của quá trình quản lí giáo viên Sử dụng giáo viên tốt thểhiện năng lực quản lí tốt là động lực, là niềm tin để giáo viên nỗ lực phấn đấu,toàn tâm, toàn ý với công việc

1.2.4 Kiểm tra, đánh giá quá trình phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

Việc kiểm tra, đánh giá phát triển đội ngũ giáo viên THPT là một nộidung quan trọng trong phát triển đội ngũ giáo viên THPT, làm cơ sở để thựchiện tốt hơn các nội dung khác của phát triển đội ngũ giáo viên THPT

Kiểm tra với nghĩa là nhằm thu thập số liệu, chứng cứ, xem xét, soátxét lại công việc thực tế để đánh giá và nhận xét Kiểm tra là một trong nhữngchức năng của quản lí; quản lí mà không kiểm tra thì xem như chưa quản lí

Do đó, trong công tác quản lí phải coi trọng kiểm tra; phải thực hiện kiểm trathường xuyên, định kì theo kế hoạch hoặc đột xuất, đảm bảo đúng các quyđịnh Nội dung của kiểm tra phát triển đội ngũ giáo viên phải kiểm tra toàndiện các khâu, các bước, các công việc của quá trình phát triển đội ngũ giáoviên; đồng thời cần kiểm tra chất lượng đội ngũ giáo viên của các trường mộtcách toàn diện

Đánh giá là quá trình hình thành những nhận định, phán đoán về kếtquả công việc dựa vào sự phân tích những thông tin thu được, đối chiếu vớinhững mục tiêu, tiêu chuẩn đề ra nhằm đề xuất những quyết định thích hợp đểcải thiện thực trạng, điều chỉnh nâng cao chất lượng và hiệu quả công việc.Đánh giá trong giáo dục, theo Dương Thiệu Tống là quá trình thu thập và xử

lí kịp thời, có hệ thống thông tin về hiện trạng và hiệu quả giáo dục

Đánh giá có thể thực hiện bằng phương pháp định lượng hay định tính.Như vậy, đánh giá phát triển đội ngũ giáo viên là việc đưa ra những kết luậnnhận định về thực hiện nội dung của phát triển đội ngũ giáo viên Để đánh giácần phải thiết lập một hệ thống các tiêu chí đánh giá với các yếu tố cơ bảnsau: các tiêu chuẩn thực hiện công việc, đo lường việc thực hiện công việctheo các tiêu chí phát triển đội ngũ giáo viên

Kiểm tra và đánh giá là hai khâu có quan hệ mật thiết với nhau Kiểmtra nhằm cung cấp thông tin để đánh giá và đánh giá thông qua kết quả của

kiểm tra Hai khâu đó hợp thành một quá trình thống nhất là kiểm tra - đánhgiá, đây là một chức năng cơ bản, quan trọng trong phát triển đội ngũ giáoviên THPT.

1.2.5 Xây dựng và thực hiện chế độ, chính sách, tạo môi trưòng, động lực cho việc phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

Chính sách đãi ngộ là những hành vi ứng xử của chủ thể quản lí đối vớinhóm người nhất định thông qua nhiều biện pháp khác nhau nhằm đạt đượcmục tiêu nhất định Chính sách đãi ngộ có 2 dạng: tinh thần (như thăng chức,tặng giấy khen, bằng khen…) và vật chất (lương, nhà ở, đất, thưởng ) vớimục đích tạo điều kiện về mọi mặt và tạo động lực để đối tượng quản lí hoànthành nhiệm vụ tốt hơn, đồng thời thu hút người tài về cho tổ chức đó TheoPeter Drucker: “Thu hút và lưu giữ nhân tài là 2 yếu tố quan trọng của xâydựng tổ chức trong thế kỉ XXI”

Như vậy, chính sách đãi ngộ đối với giáo viên là những chế độ của nhànước, của địa phương, của cơ sở giáo dục đối với giáo viên như lương, phụcấp nhà giáo, phụ cấp thâm niên, đề bạt, bổ nhiệm, hỗ trợ kinh phí đi học đểnâng cao trình độ, khen thưởng vì có thành tích xuất sắc trong công vi ệc (nhưtặng giấy khen, bằng khen của các cấp, kỉ niệm chương vì sự nghiệp giáo dục,huân chương, huy chương, danh hiệu chiến sĩ thi đua các cấp, danh hiệu Nhàgiáo nhân dân, Nhà giáo ưu tú…) Ngoài ra, còn tạo môi trường thuận lợi chogiáo viên (tạo ra hành lang pháp lí để đội ngũ giáo viên an tâm công tác, xâydựng văn hóa tổ chức trong nhà trường để mọi giáo viên tin cậy, chia sẻ lẫ nnhau, cùng hợp tác để hoàn thành mục tiêu đề ra, hoàn thiện công tác quản lí,thực hiện việc tăng cường quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm, tạo điều kiện về

cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học…), có những chính sách hỗ trợ về nhà ở,đất ở… cho những giáo viên có hoàn cảnh khó khăn, hay chính sách thu hútngười có tài về công tác tại địa phương, đơn vị

Việc thực hiện tốt chính sách đãi ngộ đối với giáo viên là một biệnpháp động viên, khuyến khích giáo viên một cách thiết thực nhất, tác động

có hiệu quả đến tình cảm, thức, tinh thần trách nhiệm và sự nhiệt tình củagiáo viên Để những chính sách đãi ngộ đem lại hiệu quả thì chính sách đãingộ này phải áp dụng đúng đối tượng, đặc thù công việc, trách nhiệm, chứctrách được giao, tương xứng với hiệu quả công việc, nếu không nó sẽ phảntác dụng, có khi tác dụng ngược

1.3 Yếu tố tác động đến phát triển đội ngũ giáo viên trung học phổ thông

Phát triển đội ngũ giáo viên nói chung, đội ngũ giáo viênTHPT nóiriêng là một quá trình xã hội, chịu sự chi phối tác động của nhiều yếu tố cảkhách quan và chủ quan Nhận thức rõ các yếu tố, biết tranh thủ các điều kiệnthuận lợi, đồng thời thấy rõ những khó khăn, thách thức để có chủ trương, giảipháp khoa học là vấn đề hết sức quan trọng của các chủ thể quản lý trong quátrình phát triển đội ngũ giáo viên của mình Quá trình nghiên cứu, chúng tôithấy có một số yếu tố chi phối đến phát triển đội ngũ giáo viên THPT hiệnnay như sau:

nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việc phát triển đội ngũ giáo viên THPTphải đảm bảo cả về số lượng lẫn trình độ chuyên môn, nghiệp vụ để đáp ứngyêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục Bên cạnh đó, yêu cầu của sự nghiệpđổi mới căn bản toàn diện của giáo dục - đào tạo theo hướng chuẩn hóa, hiệnđại hóa vừa tạo ra điều kiện thuận lợi nhưng cũng vừa đặt ra yêu cầu cao chogiáo viên Do đó, phát triển đội ngũ giáo viên nói chung, giáo viên THPT nóiriêng cần tận dụng thời cơ của sự nghiệp đổi mới giáo dục, vừa phải đáp ứngđầy đủ những đòi hỏi của thực tiễn đổi mới giáo dục - đào tạo hiện nay.

- Các cơ chế, chinh sách quản lý của Nhà nước và của ngành giáo đào tạo

dục-Cơ chế, chính sách quản lí của ngành GD&ĐT có ảnh hưởng đến pháttriển đội ngũ giáo viên Tuy nhiên, hiện nay hệ thống các văn bản hướng dẫnthực hiện không đầy đủ, thiếu đồng bộ, còn chồng chéo, thiếu kịp thời nên

đã ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên

Xuất phát từ yêu cầu thực tế, ngành GD&ĐT cần có đội ngũ giáo viên cókiến thức, có trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, phẩm chất đạo đức tốt Tuy nhiên,các chính sách đãi ngộ đối với giáo viên chưa tương xứng, vì vậy chưa tạo đượcđộng lực để giáo viên an tâm công tác và cống hiến hết mình cho sự nghiệpGD&ĐT Do đó, việc ổn định và phát triển đội ngũ giáo viên đủ về số lượng,đồng bộ về cơ cấu, đảm bảo chất lượng trong giai đoạn hiện nay là khó khăn

1.3.2 Yếu tố chủ quan

- Uy tin, thương hiệu của cơ sở giao dục

Uy tín, thương hiệu được các nhà trường quan tâm xây dựng Uy tíncàng lớn, mạnh càng thu hút giáo viên, đặc biệt là giáo viên có năng lực

và tâm huyết cống hiến Từ đó, công tác phát triển đội ngũ giáo viên cũngthuận lợi Tất cả giáo viên đều muốn công tác trong một tổ chức có uy tín,thương hiệu, được xã hội công nhận và nhiều người biết đến, đồng thời bản

thân giáo viên cũng lo sợ khi phải rời khỏi tổ chức đó nếu không đáp ứng yêucầu Khi nhà trường có thương hiệu thì mối liên hệ giữa giáo viên và nhàtrường càng gắn bó, công tác quản lí giáo viên cũng thuận lợi hơn Mặt khác,

uy tín và thương hiệu nhà trường sẽ giúp nhà trường có ưu thế trong công táctuyển sinh góp phần tăng thêm việc làm, thu nhập và các chính sách đãi ngộgiáo viên được thực hiện tốt hơn Đây là động lực khiến giáo viên gắn bó vớinhà trường, hết lòng, hết sức xây dựng nhà trường, tạo điều kiện thuận lợi chocông tác phát triển đội ngũ giáo viên

- Môi trường sư phạm

Hiện nay, nước ta đang tích cực đổi mới sự nghiệp GD&ĐT, triển khaicác phong trào thi đua, trong đó rất quan tâm xây dựng môi trường sư phạmlành mạnh, an toàn Môi trường sư phạm có ảnh hưởng rất lớn đến công tácphát triển đội ngũ giáo viên của nhà trường, nó tác động đến tình cảm, lí trí vàhành vi của các thành viên trong nhà trường Bầu không khí làm việc trongnhà trường tốt sẽ gắn kết các thành viên, thúc đẩy mọi hoạt động trong nhàtrường, nhất là phát triển đội ngũ giáo viên

- Năng lực của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục

Những năm gần đây, nhận thức được vai trò của cán bộ QLGD, toànngành đã rất quan tâm xây dựng đội ngũ này Đội ngũ cán bộ QLGD cóảnh hưởng rất lớn đến công tác quản lí nhà trường nói chung, phát triển độingũ giáo viên nói riêng Để nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên, tạo môitrường giáo dục tốt, CBQL giáo dục nhà trường là những người đầu đàn, nòngcốt trong các hoạt động, nắm chắc và hiểu sâu sắc điều kiện nhà trường, mụctiêu, chương trình, nội dung giảng dạy, đổi mới phương pháp giáo dục, chỉđạo và tổ chức các hoạt động giáo dục có hiệu quả, là trung tâm của sự đoànkết, thu hút đội ngũ giáo viên, được đồng nghiệp đánh giá cao Trách nhiệmchính của việc phát triển đội ngũ giáo viên thuộc về cán bộ QLGD Do vậy,

đội ngũ cán bộ QLGD có tác động lớn đến phát triển đội ngũ giáo viên cácnhà trường.

- Bộ máy quản lí

Bộ máy quản lí nhà trường phải có sự phân công nhiệm vụ, trách nhiệm

rõ ràng, hoạt động có hiệu quả Vì vậy, việc xây dựng bộ máy quản lí hợp lí

sẽ có vai trò quan trọng trong việc ổn định và phát triển nhà trường, trong đó

có công tác phát triển đội ngũ giáo viên

- Trinh độ nhận thức của đội ngũ giáo viên

Bất kì công việc nào, để thực hiện thành công, trước hết những ngườithực hiện công việc phải thực hiện đúng công việc mà mình sẽ thực hiện.Thực

tế cho thấy, trình độ nhận thức của giáo viên góp phần rất lớn trong việc pháttriển đội ngũ giáo viên Phát huy năng lực, thế mạnh của giáo viên tronggiảng dạy, giáo dục và các hoạt động sẽ tạo điều kiện để nâng cao chất lượng

và hiệu quả giáo dục, đồng thời góp phần quan trọng trong công tác phát triểnđội ngũ giáo viên Những năm gần đây, trong thực tiễn giáo dục nước ta xuấthiện một số nhân tố mới, mở ra khả năng thực hiện có hiệu quả chủ trươngcủa Đảng và Nhà nước Điều rất đáng mừng là những nhân tố đó cũng phùhợp với xu thế khu vực và thế giới

Việc phát triển đội ngũ giáo viên THPT đáp ứng yêu cầu đổi mớiGD&ĐT chịu sự ảnh hưởng của nhiều yếu tố như sự phát triển nhanh chóngcủa khoa học và công nghệ; các cơ chế, chính sách quản lí của nhà nước vàcủa ngành; uy tín, thương hiệu của cơ sở GD&ĐT; môi trường sư phạm; trình

độ của CBQL; bộ máy quản lí; trình độ nhận thức của đội ngũ giáo viên Đâychính là những yếu tố khách quan, chủ quan, đồng thời cũng là những thuậnlợi và khó khăn trong công tác phát triển đội ngũ giáo viên

Theo quy hoạch chung của Thủ đô Hà Nội đến 2030, tầm nhìn đến

2050, quận Nam Từ Liêm là một trong những đô thị lõi, là trung tâm hànhchính, dịch vụ, thương mại của Thủ đô Hà Nội Quận Nam Từ Liêm có nhiềucông trình kiến trúc hiện đại và quan trọng của Quốc gia và Thủ đô Hà Nội.Quận cũng là địa phương có tốc độ đô thị hóa nhanh và mạnh mẽ trong cácquận, huyện thuộc Thành phố, với nhiều dự án trọng điểm đã và đang đượctriển khai Là một phần của vùng đất Từ Liêm, quận Nam Từ Liêm có truyềnthống lịch sử, văn hóa lâu đời, mang đặc trưng của nền văn minh sông Hồngrực rỡ và gắn liền với những thăng trầm lịch sử của đất Thăng Long - Hà Nộingàn năm văn hiến Nhân dân Từ Liêm nói chung, nhân dân quận Nam TừLiêm nói riêng có lòng yêu nước nồng nàn, bản chất cần cù, sáng tạo, tronglịch sử luôn có những đóng góp quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giảiphóng dân tộc, bảo vệ Thủ đô, đất nước

Năm 2014, quận Nam Từ Liêm đã đạt và vượt 18/18 chỉ tiêu phát triểnkinh tế-xã hội Về phát triển kinh tế, quận tiếp tục duy trì được đà và tốc độtăng trưởng cao, giá trị sản xuất chung các ngành kinh tế tăng 16,5% Cơ cấukinh tế tiếp tục chuyển biến nhanh và đúng hướng trên cơ sở công nghiệp-dịch vụ-thương mại là chủ chốt Thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt

2.600 tỷ đồng về đích trước 3 tháng và vượt chỉ tiêu pháp lệnh Thành phốgiao 45% Nam Từ Liêm đã trở thành 1 trong 7 quận của Thành phố tự cânđối thu-chi Thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn tăng cao, tăng 5% sovới năm 2013, đạt 43 triệu đồng/người/năm

Cùng với sự phát triển của thành phố, ngành GD&ĐT đã có nhữngbước phát triển vượt bậc về mọi mặt Mạng lưới trường, lớp; quy mô học sinhđược quy hoạch, phát triển theo yêu cầu của mọi người dân trong mọi lứa tuổi

và theo nhu cầu của quá trình chỉnh trang đô thị; cơ sở vật chất, thiết bị dạyhọc được đầu tư; đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục các cấp đượcxây dựng và phát triển; công tác phổ cập giáo dục các cấp được củng cố vàphát triển; chất lượng và hiệu quả giáo dục được nâng lên

Đối với giáo dục THPT, những năm gần đây, chất lượng giáo dục từngbước được nâng lên (cả về chất lượng mũi nhọn và đại trà); cơ sở vật chất - kĩthuật được quan tâm đầu tư Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển kinh tế - xãhội, đổi mới GD&ĐT, quận Nam Từ Liêm vẫn chưa đáp ứng tốt, cần cónhững giải pháp quyết liệt và hiệu quả hơn nữa, nhất là phải phát triển đội ngũgiáo viên, nguồn nhân lực quan trọng, quyết định chất lượng giáo dục đáp ứngyêu cầu đổi mới sự nghiệp GD&ĐT

2.2 Thực trạng đội ngũ giáo viên trung học phổ thông quận Nam

Bảng 2.1 Thực trạng số lượng đội ngũ giáo viên THPT

chế

Hiện có

Tỷ lệ %

so với biên chế

Nhằm đáp ứng phát triển quy mô lớp, học sinh và đảm bảo đủ số lượnggiáo viên, CBQL theo định mức, tỉ lệ quy định tại Thông tư liên tịch số35/2006/TTLT - BGDĐT-BNV ngày 23 tháng 8 năm 2006 của Bộ GD&ĐT

và Bộ Nội vụ về việc Hướng dẫn định mức biên chế viên chức ở các cơ sởgiáo dục phổ thông công lập; đồng thời, thực hiện việc đồng bộ hoá các bộmôn giảng dạy theo chương trình giáo dục phổ thông nên hằng năm SởGD&ĐT đã có kế hoạch tuyển chọn, tiếp nhận, hợp đồng giáo viên cho cáctrường THPT công lập; chỉ đạo các trường ngoài công lập bổ sung giáo viên

đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, trình độ đào tạo theo quy định Vìvậy, các trường THPT quận Nam Từ Liêm đã có đủ số lượng giáo viên giảngdạy các môn học theo đúng quy định Tuy nhiên, trong năm, cũng có trườnghợp nghỉ dạy vì nhiều lí do, chuyển công tác,

* Về cơ cấu giới tính và độ tuổi:

Qua số liệu thống kê về cơ cấu độ tuổi và giới tính của đội ngũ giáoviên trường THPT Quận Nam Từ Liêm, tỉ lệ giáo viên nữ chiếm gần 72%,giáo viên có độ tuổi dưới 40 tuổi hơn 75%, và có khoảng 5% giáo viên ở độtuổi còn từ 01 đến 05 năm nữa đến tuổi nghỉ hưu Với độ tuổi như vậy, hằngnăm đội ngũ giáo viên THPT ở độ tuổi chuẩn bị nghỉ hưu có từ 28 đến 35người; đây là đội ngũ giáo viên có kinh nghiệm trong giảng dạy, tâm huyếtvới nghề, là nhân tố tích cực quyết định đến chất lượng giáo dục tại nhàtrường, dự báo sự cần thiết bổ sung đội ngũ giáo viên trẻ cho trường THPTtrong những năm tới Cũng theo số liệu này, đội ngũ giáo viên trẻ chiếm tỉ lệcao, là lực lượng được đào tạo chính quy, đạt trình độ chuyên môn nhưng sẽgặp những hạn chế nhất định trong phát huy năng lực nghề nghiệp Nguyênnhân chính của việc này là công tác quy hoạch phát triển đội ngũ giáo viênchưa tốt, chưa phù hợp với sự phát triển về quy mô, trường lớp và yêu cầuphát triển của ngành