Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa

Export HTML To Doc Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa Tuyển chọn những bài văn hay chủ đề Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa Các bài văn mẫu được biên soạn, tổng[.]

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận

có văn hóa Tuyển chọn những bài văn hay chủ đề Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn

hóa Các bài văn mẫu được biên soạn, tổng hợp ngắn gọn, chi tiết, đầy đủ từ các bài viết hay,

xuất sắc nhất của các bạn học sinh trên cả nước Mời các em cùng tham khảo nhé!

Mục lục nội dung

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 1

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 2

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 3

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 4

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 5

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 1

* Ba yếu tố quan trọng của một cuộc tranh luận có văn hóa:

- Điều kiện tiên quyết của một cuộc tranh luận đúng nghĩa là người tham gia tranh luận phải có tâm cầu thị Nếu không có cái tâm cầu thị thì người ta sẽ tranh luận với rất nhiều mục đích khác nhau Khi đã không có cái đích chung thì cuộc tranh luận sẽ chắc chắn chẳng đi tới đâu Khi đã không có tâm cầu thị, chắc chắn người ta sẽ tham gia tranh luận với những động cơ thiếu lương thiện, điều này không khó nhận ra đối với những bạn đọc tỉnh táo

- Tranh luận phải có tính học thuật, nghĩa là người tham gia tranh luận nên/phải tôn trọng thực tế khách quan, trình bày quan điểm có cơ sở lý luận hoặc cơ sở thực tế, có dẫn chứng minh họa

- Tôn trọng đối phương khi tranh luận Nếu thực sự coi mục đích của tranh luận là để phân minh phải trái đúng sai, thì không có lý do gì để thiếu tôn trọng đối phương Ngôn từ đúng mức, thể hiện quan điểm một cách ôn hòa trong giới hạn vấn đề đang được tranh luận là điều nên có trong tranh luận Ở những xã hội phát triển văn minh con người ta tôn trọng nhau hơn ở những xứ còn lạc hậu, đó là sự khác biệt về văn hóa

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 2

Thời gian qua, mấy cuộc tranh luận gữa hai ứng viên tổng thống Mỹ trên truyền hình không chỉ có người Mỹ xem, mà hầu như cả thế giới cũng bị thu hút do tò mò về những cuộc tranh luận

có phần xấu xí này

“Xấu xí” là từ mà một số báo Mỹ viết, bởi ba cuộc tranh luận của hai người, mà một sẽ trở thành lãnh đạo tối cao của cường quốc số một thế giới, lại bới móc đời tư, bôi xấu nhau đủ cách

Ở Việt Nam ta không có chuyện tranh luận khi tranh cử như ở Mỹ nhưng chúng ta có những cuộc tranh luận tại… các quán cà phê, quán nhậu Trong những cuộc tranh luận trà dư tửu hậu này, nhiều khi kết quả là những ẩu đả u đầu sứt trán bởi thiếu văn hóa tranh luận Những cuộc tranh luận trên các diễn đàn mạng nhiều khi còn đọc được không ít lời lẽ nặng nề, thậm chí mạt sát nhau

Lại nhớ đến thời những năm 30, 40 của thế kỷ trước Những cuộc tranh luận về học thuật của cây đại thụ hai trường phái: Nghệ thuật vị nghệ thuật của nhà thơ-nhà báo Phan Khôi và Nghệ thuật vị nhân sinh của nhà văn hóa Hải Triều Nguyễn Khoa Văn Hai bên mặc dù tranh luận đôi khi gay gắt nhưng cả hai cụ vẫn dành cho nhau sự tôn trọng Cuộc tranh luận còn có sự tham gia của các nhà văn hóa, nhà văn, nhà thơ khác nhưng không khí tranh luận rất học thuật và dĩ nhiên rất văn hóa Trong kháng chiến chống Pháp ở chiến khu Việt Bắc, cuối những năm 1940, các nhà văn hóa Nguyễn Hữu Đang, Nguyễn Mạnh Tường, nhạc sĩ Văn Cao, nhà thơ Trương Tửu, các họa sĩ Tô Ngọc Vân, Sỹ Ngọc… vẫn tranh luận với Tổng Bí thư Trường Chinh và nhà thơ Tố Hữu về đường lối văn nghệ Ngay cả sau năm 1954, Hiệp định Genève chia cắt đất nước, ở miền Bắc vẫn còn tiếp tục nổ ra những tranh luận về tự do sáng tác của nhóm Nhân Văn Giai phẩm với Phan Khôi, Nguyễn Hữu Đang, Nguyễn Mạnh Tường, Trần Đức Thảo, Trần Dần, Hoàng Cầm, Lê Đạt… Năm 1956, cả báo Trăm Hoa (bộ mới) của Nguyễn Bính cũng tham gia tranh

luận được 11 số thì phải đình bản Ở miền Nam những năm cuối 1950 đầu những năm 1960 cũng

đã nổ ra các cuộc tranh luận về thơ tự do, về văn chương dấn thân… của nhóm Sáng Tạo với các nhà thơ Thanh Tâm Tuyền, Tô Thùy Yên, Trần Thanh Hiệp… và những người bảo vệ thơ có vần hoặc thơ mới Những cuộc tranh luận tuy gay gắt nhưng vẫn có cái biên độ văn hóa, không đi quá đà Các cuộc tranh luận dù không đưa đến chung cuộc nhưng lại rất bổ ích cho người đọc, giúp họ có được cái nhìn toàn cục và khắc họa được những người tranh luận

Hiện nay Quốc hội đang khuyến khích những cuộc tranh luận của các đại biểu (chứ không chỉ thảo luận và biểu quyết) về các chính sách, văn bản pháp luật để có thể đem lại những điều tốt đẹp hơn cho cuộc sống người dân, các văn bản luật sẽ hoàn chỉnh hơn Muốn có được những điều này, cần phải quen dần với việc nghe những phản biện, đa chiều Ngày 25-6 vừa qua, GS Nguyễn Minh Thuyết, nguyên đại biểu Quốc hội, trả lời phỏng vấn của một tờ báo đã nói: “Cần phải quen với việc có những ý kiến đa dạng, những ý kiến khác với mình, thậm chí khác với cấp trên” Ông Thuyết nói tiếp: “Không nên quy chụp tư tưởng, cũng không nên xúc phạm người phát ngôn trái chiều một cách nặng nề Bởi sự tôn trọng trong trao đổi mới là xã hội dân chủ” Tôi nghĩ đó mới là tranh luận có văn hóa

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 3

Thật không cảm thấy dễ dàng hay thoải mái gì khi có một người nói trái ý bạn ở đâu đó Nhưng hãy khoan phiền lòng nếu thấy có người nói trái ý bạn Bởi vì người góp ý xuất thân từ một văn hóa khác, lớn lên trong môi trường khác, và đơn giản hơn là anh ta hay cô ta không phải

là bạn, nên hẳn góc nhìn có phần khác

Vì vậy mà tiếp nhận một ý kiến khác chiều trong tranh luận trước hết không phải là việc đồng

ý hay không đồng ý với người ta, mà đó là một cơ hội để hiểu thêm một góc nhìn, một quan điểm hay cảm xúc từ người góp ý

Nhiều bạn sẽ cho rằng nói dễ hơn làm Đúng Đặc biệt là khi những góp ý không còn tập trung vào đề tài thảo luận mà hướng đến các chỉ trích cá nhân Vì vậy mà chúng ta cần phải trao đổi với nhau về một văn hóa tranh luận

Trước hết, tranh luận không phải để thắng thua, mà để hiểu nhau và hiểu rõ hơn về vấn đề Vì vậy hãy tập trung vào các luận điểm để giải thích và phản biện bằng các ví dụ và lập luận thay vì hướng đến các chỉ trích cá nhân Các chỉ trích cá nhân chỉ có làm mất thêm hòa khí và làm tệ hơn không gian tranh luận

Một xã hội không có tranh luận là một xã hội không còn suy nghĩ Bởi vì nếu một xã hội có suy nghĩ thì tất nhiên các cá nhân khác nhau sẽ có những suy nghĩ khác nhau và sẽ có tranh luận giữa các suy nghĩ khác nhau Đừng ngại tranh luận, vì đó là cội nguồn của phát triển Chẳng phải các tiến bộ về khoa học, kỹ thuật và xã hội mà chúng ta đạt được ngày nay là nhờ ở sự tranh luận

và cạnh tranh không ngừng giữa các ý kiến? Bằng cách đặt sự nghi ngờ và tranh luận về tính

đúng đắn hay tối ưu của các phát kiến trước mà những người đi sau luôn tìm cách cải thiện nên những điều tốt đẹp hơn

Ở một khía cạnh vi mô hơn, có một văn hóa tranh luận nghiêm túc sẽ giúp cho xã hội hài hòa

và phát triển Những ai có dịp làm việc nhóm trong các tổ chức hay công ty sẽ hiểu rằng trong một cuộc họp để đưa ra quyết định thì có tới 90 phần trăm thời gian là dùng để thảo luận và tranh luận Nhờ những thảo luận và tranh luận mà mọi người hiểu rõ hơn về các quyết định và chính sách cũng như giúp các quyết định đưa ra được thảo luận kỹ hơn

Có thể rằng quyết định được đưa ra bởi một người thì nhanh hơn là cả nhóm, nhưng về lâu về dài, những thành tựu lớn lao đa phần đều là công sức của một tập thể, mà sự thành công của nó

sẽ không thể đạt được nếu thiếu một văn hóa tranh luận trong các quyết định

Nói như vậy để thấy một điều rằng kỹ năng làm việc nhóm và văn hóa tranh luận luôn đi song song với nhau Không thể nào có thể làm việc nhóm cùng nhau mà giữa chúng ta không có một văn hóa tranh luận đúng đắn Và nghĩ như vậy mới thấy rằng người Việt mình chưa tự tổ chức thành công các hội đoàn độc lập cũng bởi vì chưa được làm quen nhiều với văn hóa tranh luận này Một khi chưa quen với văn hóa tranh luận, thay vì tranh luận để tìm ra hướng đi tốt đẹp hơn cho nhóm thì các cuộc tranh luận lại diễn biến thành các chỉ trích, thù hằn cá nhân làm mất đi sự đoàn kết và cuối cùng dẫn đến tan rã nhóm

Bất cứ một văn hóa nào cũng cần phải học, tranh luận và làm việc nhóm cũng vậy Ở

Singapore, hầu như học kỳ nào ở cấp đại học cũng có những dự án nhóm và thầy cô luôn bắt các sinh viên tự chọn nhóm cho mình để làm dự án Các buổi họp để thi hành dự án luôn luôn là các tranh luận và tranh cãi, chỉ để cuối cùng tìm ra một giải pháp tối ưu và khả thi Đó là cách mà giáo dục của Singapore dạy sinh viên mình cách làm việc nhóm và tranh luận

Giáo dục Việt Nam không có được điều đó, và đó là một thiệt thòi lớn cho sinh viên Việt Nam Vì vậy mà nhiều người Việt không quen với cả hai văn hóa tranh luận và làm việc nhóm Liệu rằng mạng xã hội có giúp hình thành nên một văn hóa tranh luận hay không? Mình nghĩ

là có Hãy bắt đầu bằng việc thể hiện các quan điểm tranh luận và phản biện nghiêm túc Từ một người, vài người, và từ từ sẽ hình thành nên một văn hóa

Nghị luận về quan điểm một cuộc tranh luận có văn hóa - Bài mẫu 4

Càng ngày, những vấn đề chính trị, thời sự của xã hội đất nước càng được quần chúng nhân dân quan tâm nhiều hơn, bàn luận nhiều hơn Gia tăng không khí tranh biện sôi nổi có thể xem là một tín hiệu tích cực, dân chủ trong lộ trình phát triển văn hóa xã hội Người dân đang ngày càng

cởi mở và có trách nhiệm hơn đối với xã hội và đất nước - một thể hiện rõ nét của ý thức công dân

Nhưng văn hóa tranh biện đang bộc lộ những lỗ hổng, những khiếm khuyết, lệch lạc… khó có thể khắc phục trong một sớm một chiều Điều này xuất hiện không chỉ trên mạng xã hội mà ngay

cả trên báo chí và hệ thống truyền thông chính thống

Người Việt hiếu thắng khi tranh luận Người Việt hăng tranh cãi để giành phần hơn, phần thắng nhưng rất thiếu chỗ dựa, cơ sở lý tính đầy đủ và chính xác để làm sáng tỏ chân lý Điều này dường như trùng khít với một nhận định được đưa ra trong cuốn "Tâm lý học đám đông" của Gustave Le Bon: "Cái đáng sợ nhất là người ta không nói bằng tiếng nói của bản thân, mà luôn núp sau một tập thể, nâng cao nó thành tiếng nói của một giai tầng trong xã hội và tự cho mình là chính nghĩa tuyệt đối"

Người ta dễ thấy rằng người Việt đang trong giai đoạn thiếu, hoặc yếu nền tảng văn hóa tranh luận Chúng ta chỉ có ngôn từ để cãi vã và hơn thua

Trên mạng xã hội, người ta dễ bị ảnh hưởng bởi đám đông, hoặc ưa lợi dụng tâm lý đám đông

để che giấu trách nhiệm của bản thân Tự nhiên chủ nghĩa, người ta cho rằng không cần tôn trọng đối thủ tranh biện, tha hồ xỉ vả, văng tục, “chụp mũ” người đối thoại Đó là cách tự hạ mình, lưu manh hóa khi tranh luận Dữ kiện đưa ra không giúp trở thành lập luận làm sáng tỏ vấn đề, chỉ thỏa mãn việc trút bức xúc của bản thân và chà đạp đối thủ Tinh thần cao cả, trong sáng, hướng thượng trong tranh luận biến mất

Đặc trưng của mạng xã hội là tính tương tác thuận lợi và nhanh chóng Trên mạng xã hội, người ta dễ dàng gặp những người cùng sở thích, cùng yêu hoặc ghét những thứ như nhau Mỗi người tham gia mạng xã hội đều có xu hướng xích lại gần nhau trong một nhóm có cùng khuynh hướng suy nghĩ, đồng dạng lập luận và phù hợp sở thích Tương tác trên mạng xã hội dễ bị ảnh hưởng bởi chính ý kiến mà người chủ trang nêu ra

Phản ứng xã hội mang tính nhị nguyên: hoặc đồng thuận, hoặc phản đối Lâu dần, người tham gia mạng xã hội sẽ có xu hướng loại bớt khỏi danh sách bạn bè thường xuyên giao tiếp những người có chính kiến hoặc cách nhìn không phù hợp và tụ họp thành nhóm những người đồng tình

Rốt cục, sau một quá trình tương tác lâu dài, người ta chỉ được cung cấp những thông tin một chiều, được đọc những lời vừa ý Theo thời gian, vì thiếu tỉnh táo, người ta sẽ hoàn toàn không hiểu được các quan điểm khác mình

Điểm thiếu hụt chính là nhận thức Hạn hẹp hiểu biết cộng với niềm tin ngây thơ, bị lôi kéo vào hội chứng đám đông đang đẩy đa số người phát ngôn trên mạng sa vào vũng lầy dân túy chủ nghĩa, có xu hướng đả phá, truy tận gốc, “bức tử” giới mà họ coi là có quyền chức, là lớp tinh hoa, nhiều đặc quyền đặc lợi

Và họ chính là "đám đông" mà đám dân chủ cơ hội (tôi không nói những người mang tư tưởng dân chủ thực sự) muốn lợi dụng, kích động để tạo "hậu thuẫn" Các KOLs (Key opinion leaders -

những người có ảnh hưởng đối với cộng đồng ở trên mạng) đều có một lượng lớn người hâm mộ (fans) đông đảo dạng này

Người hâm mộ luôn tung hô, ủng hộ điên cuồng các “thần tượng” nhưng chưa chắc đã biết là đang ủng hộ cái gì, đúng hay sai Các bài viết lợi dụng đám đông, sặc mùi dân túy đó cũng thường chẳng có nội dung gì hay ho, chỉ đơn giản là chửi chế độ, chửi nhà nước - chính quyền hoặc nói lấy được, thậm chí bịa đặt và nói càn

Tuy đông đảo, nhưng lượng người hâm mộ không thể thành một lực lượng xã hội thật sự Họ chỉ là tập hợp một số đông thiếu chủ kiến, dễ bị lung lay và bị lợi dụng, kích động Họ rất dễ cùng công kích thóa mạ một chủ trương, một chính sách, một hiện tượng, một vụ việc khiến họ bất mãn, để rồi ngay sau đó quay sang công kích, mạ lị lẫn nhau Họ mang sẵn trong óc tinh thần

hư vô chủ nghĩa, không có mấy ý thức chính trị rõ ràng Họ chỉ áp đảo dư luận bằng số đông

Ngay cả các “hot KOLs” cũng rất dễ sa lầy vào cái bẫy do chính mình tạo ra Sự tung hô của đám đông khiến họ ngày càng lún sâu vào việc viết, trình bày sao cho hợp khẩu vị đám đông, để rồi chính họ sẽ rơi tõm vào vũng bùn tha hóa Họ trở nên ảo tưởng độc tài truyền thông, một dạng cá nhân ảo tưởng vĩ cuồng khi được đám đông dại dột và thiếu tỉnh táo sùng bái, tung hô thành thần tượng

Trong bài viết khá dài có tựa "Narrative Techniques of Fear Mongering" (Kỹ thuật thổi phồng nỗi ám ảnh sợ hãi), nhà báo Mỹ Barry Glassner đã từng nhận định: "Lúc tốt nhất, mạng xã hội đem lại tiếng nói cho những người yếm thế, đưa bất công ra ánh sáng; còn lúc tệ nhất, nó là vũ khí hủy diệt thanh danh hàng loạt, khuếch đại những phỉ báng, bắt nạt sự ngu ngốc vô tình của con người Mạng xã hội là một con dao hai lưỡi Chọn cách kiểm soát và sử dụng nó như một người đầy tớ tốt hay chấp nhận nó chi phối như một ông chủ xấu của chính ta, điều đó hoàn toàn phụ thuộc và sự sáng suốt của mỗi cư dân mạng"

Chọn sự tỉnh táo, có trách nhiệm với bản thân và xã hội hay cảm tính thả mình trôi theo sự vô trách nhiệm, dạt dần về phía hư vô chủ nghĩa, đó vừa là phẩm chất, vừa thể hiện năng lực của mỗi cá nhân Tuy nhiên, cần nhớ rằng bất kỳ trong hoàn cảnh hay trường hợp nào, một lập luận tốt là một lập luận dựa trên lý lẽ và bằng chứng Nó phải thỏa mãn hai điều kiện là tính hiệu lực

và tính đúng đắn

Hồ Chủ tịch từng nhấn mạnh: “Muốn xây dựng CNXH, phải có con người XHCN” Theo cương lĩnh mới của Đảng, muốn xây dựng một đất nước “công bằng, dân chủ, văn minh” cần phải có một dân tộc “văn minh, công bằng, dân chủ”

Trên phương tiện thông tin đại chúng, chúng ta có nhiều bài viết bảo vệ Đảng, chế độ Không

ít bài viết đã bám sát thực tiễn, lập luận sắc bén, thẳng thắn, mang tính thuyết phục cao Đáng tiếc, cũng không ít phát biểu, nhận xét toàn đi “trên mây”, ca ngợi thành tích một chiều và cường điệu, hô vang các khẩu hiệu Cách làm ấy không những không thuyết phục mà còn làm cho độc giả cảm thấy chán nản Nguy hiểm hơn, nó đẩy mọi thứ tới trước bờ vực hoài nghi và phản đối Ngược lại, rất nhiều bài viết tuy nhân danh mục đích phản biện xã hội, nhân danh học thuyết này, quan điểm nọ lại quên mất rằng chẳng có thứ chủ nghĩa học thuyết nào là độc quyền chân

lý, cũng chẳng có phương pháp nào, lập luận nào là bất biến Tất cả chỉ là phương tiện để đạt mục đích trong tranh luận Chúng chỉ giúp nhìn nhận vấn đề hợp lý, sát thực tiễn và tích cực hay không mà thôi

Trong xã hội chúng ta, di sản văn hóa Nho giáo vẫn còn rất đậm nét Ta vẫn còn mang mầm tư duy độc đoán ngay trong tâm thức của mình và thường bê nguyên sự độc đoán đó vào để áp đảo người đối thoại

Về mặt khoa học, một lập luận có hiệu lực khi sự thật của các tiền đề đảm bảo sự thật của kết luận, hay việc các tiền đề đúng đảm bảo việc kết luận đúng Tính hiệu lực của một lập luận không quan trọng ở sự đúng sai của từng tiền đề Tính hiệu lực chỉ đề cập đến việc lập luận của tác giả có theo quy luật của logic hay không

Trong phần nhiều các lỗi ngụy biện thường gặp của người Việt, có một tâm lý cơ bản hiện rõ khi tham gia tranh luận, đó chính là tâm thế hiếu thắng, không tôn trọng người đối thoại Ðể hoạt động phản biện xã hội với ý nghĩa tích cực, trước hết có một nguyên tắc cần tuân thủ là phải dựa trên nền tảng tri thức, thái độ khách quan, lấy lợi ích của cộng đồng, quốc gia làm mục đích Suy cho cùng, các phản biện xã hội hay tham gia tranh luận cũng chỉ nhằm mục đích được nói lên tiếng nói của người dân Nguyện vọng của người dân chỉ có thể được thể hiện đúng, thông qua một cá nhân hay tập thể hiểu biết, được cung cấp đầy đủ thông tin Mọi cuộc tranh luận vì vậy cần được diễn ra trên cơ sở đối thoại hiểu biết, cảm thông và tôn trọng lẫn nhau

Ngoài các chuẩn mực về pháp lý và đạo lý, hành vi của một cá nhân, nhất là hành vi của quan chức và những người có ảnh hưởng xã hội lớn (văn nghệ sĩ, người nổi tiếng, giới doanh nhân thành đạt…) còn bị đánh giá theo các chuẩn mực về văn hóa chính trị Theo các chuẩn mực này, hành vi của một người có vị trí xã hội có thể phân định ra thành: đúng đắn về chính trị và không đúng đắn về chính trị Một hành vi gây bất bình hoặc làm tổn thương cho công chúng thì bị coi là không đúng đắn về chính trị

Để tranh luận và phản biện không dẫn đến tổn thương xã hội, chúng ta cần phải có văn hóa phê bình thật sự Ý thức văn hóa phải bắt đầu từ dạy và học cơ bản, bằng những quy ước xã hội được đưa vào các cấp giáo dục, các hoạt động văn hóa - xã hội Chúng ta không hy vọng sẽ có được văn hóa phê bình trong ngày một ngày hai Có thể phải trải qua vài thế hệ, những đánh giá, nhận xét mới có thể ổn định trong văn hóa phê bình

Mark Elliot Zuckerberg từng phát biểu: “Bạn có trang cá nhân của bạn, và nếu bạn không có ý định hãm hại người khác thì có thể đăng tải nội dung bất kỳ lên trang của mình, thậm chí khi người khác không đồng ý hoặc cảm thấy phản cảm” Ngay từ đầu, người sáng lập ra mạng xã hội Facebook đã nhấn mạnh cả hai mặt: quyền tự do bày tỏ của cá nhân và trách nhiệm xã hội của người sử dụng mạng xã hội như phương tiện và công cụ giao tiếp

Thiếu ý thức về cả hai quyền và trách nhiệm đó, phản biện xã hội sẽ dễ chỉ là ý kiến chủ quan, cảm tính và phiến diện, thậm chí cực đoan, không đóng góp với tiến trình phát triển xã hội mà còn cản trở Đó là khi cá nhân nêu quan điểm không đặt quyền lợi cộng đồng xã hội lên ý thích hay mục đích cá nhân Tham gia mạng xã hội như vậy là vô trách nhiệm