Thực Trạng Và Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Công Tác Thi Đua Khen Thưởng Ở Nước Ta Hiện Nay.docx

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NỘI VỤ HÀ NỘI TÊN ĐỀ TÀI THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THI ĐUA KHEN THƯỞNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN Học phần PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA KHEN THƯ[.]

TÊN ĐỀ TÀI: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THI ĐUA KHEN THƯỞNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

BÀI TIỂU LUẬN KẾT THÚC HỌC PHẦN

Học phần: PHÁP LUẬT VỀ THI ĐUA KHEN THƯỞNG

Hà Nội – 2021

luật hành chính Trường Đại học Nội vụ Hà đã tạo điều kiện học tập và truyềnđạt cho chúng em vốn kiến thức bổ ích trong quá trình học tập.

Do trình độ, kinh nghiệm thực tiễn của bản thân em còn hạn chế nêntrong quá trình nghiên cứu đề tài không tránh khỏi những thiếu sót Em rấtmong nhận được ý kiến đóng góp của các thầy cô để đề tài được hoàn thiệnhơn

Em xin chân thành cảm ơn!

1 Đây là đề tài nghiên cứu do bản thân em trực tiếp thực hiện.

2 Bài tiểu luận này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đãđược công bố trước đó tại Việt Nam

3 Các thông tin, dữ liệu, ví dụ và trích dân trong nghiên cứu là hoàntoàn chính xác, trung thực, khách quan và có nguồn gốc rõ ràng

Em xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những cam kết này

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 2

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2

4 Phương pháp nghiên cứu 2

5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu 3

6 Bố cục của bài tiểu luận 3

NỘI DUNG 4

CHƯƠNG I 4

MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THI ĐUA KHEN THƯỞNG 4

1.1 Một số vấn đề cơ bản về thi đua theo quy định của pháp luật Việt Nam 4

1.1.1 Khái niệm thi đua 4

1.1.2 Nguyên tắc thi đua 4

1.1.3 Hình thức tổ chức phong trào thi đua 5

1.1.4 Danh hiệu thi đua 6

1.2 Một số vấn đề cơ bản về khen thưởng theo quy định của pháp luật Việt Nam 7

1.2.1 Khái niệm khen thưởng 7

1.2.2 Nguyên tắc khen thưởng 7

1.2.3 Hình thức khen thưởng 9

1.2.4 Các loại hình khen thưởng 9

1.3 Mối quan hệ giữa thi đua và khen thưởng 10

1.4 Vai trò của công tác thi đua khen thưởng 11

Tiểu kết chương I 12

CHƯƠNG II 13

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THI ĐUA KHEN THƯỞNG Ở NƯỚC TA HIỆN NAY 13

2.1 Thực trạng công tác thi đua khen thưởng ở nước ta 13

2.2.2 Hạn chế 17

Tiểu kết chương II 20

CHƯƠNG III 21

GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CÔNG TÁC THI ĐUA KHEN THƯỞNG Ở NƯỚC TA 21

3.1 Nguyên nhân của những hạn chế 21

3.2 Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thi đua khen thưởng ở nước ta 22

Tiểu kết chương III 24

KẾT LUẬN 25

DANH MỤC THAM KHẢO 26

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Công tác thi đua, khen thưởng có vai trò quan trọng trong quá trình xâydựng và phát triển đất nước, có thể coi là động lực thúc đẩy sự phát triển.Thực hiện tốt công tác thi đua, khen thưởng sẽ phát huy tính tích cực, chủđộng, sáng tạo của mỗi cá nhân, phát huy ý chí quyết tâm, tinh thần đoàn kếtcủa tập thể; làm cho mỗi cá nhân, tập thể có tinh thần trách nhiệm cao trongthực hiện chức trách, nhiệm vụ của mình

Trong giai đoạn hiện nay, các phong trào thi đua yêu nước trên tất cảcác lĩnh vực tiếp tục phát triển sâu rộng, nhất là từ đầu năm 2020, đại dịchCOVID-19 xảy ra trên toàn cầu đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến kinh tế -

xã hội của các quốc gia, trong đó có Việt Nam Thực hiện lời dạy của Bác

“Càng khó khăn thì càng phải thi đua”, hưởng ứng Lời kêu gọi của Tổng Bíthư, Chủ tịch nước, các ngành, các cấp và nhân dân cả nước đã ra sức thi đuaphấn đấu, chung sức, đồng lòng thực hiện thắng lợi mục tiêu kép mà Chínhphủ đề ra, kiểm soát được đại dịch và phát triển kinh tế - xã hội Đặc biệt, cácphong trào thi đua do Thủ tướng Chính phủ phát động đã trở thành nòng cốttrong phong trào thi đua của cả nước, được các cấp, các ngành, các địaphương và đông đảo quần chúng nhân dân hưởng ứng tham gia

Qua 17 năm thực hiện, Luật Thi đua, khen thưởng đã và đang đi vàocuộc sống, được các cấp, các ngành tổ chức thực hiện có hiệu quả, góp phầntạo nên thành tựu phát triển trên mọi phương diện của đất nước, bảo đảmquyền của người lao động, người dân trong quá trình tổ chức các phong tràothi đua và thực hiện công tác khen thưởng ở các cấp, các ngành, địa phương

Nhận thấy tầm quan trọng của công tác thi đua khen thưởng và với

những lý do trên, em lựa chọn nghiên cứu đề tài “Thực trạng và giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thi đua khen thưởng ở nước ta hiện nay”.

2 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

2.1 Đối tượng nghiên cứu

Đề tài tập trung nghiên cứu những vấn đề liên quan đến hoạt động thiđua khen thưởng trong những năm qua

2.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi thời gian: đề tài tập trung nghiên cứu thực trạng công tác thi

đua khen thưởng ở Việt Nam giai đoạn từ năm 2015 đến nay, từ đó đưa ranhững đánh giá và đề xuất giải pháp cho giai đoạn tiếp theo

- Phạm vi không gian: đề tài nghiên cứu thực trạng công tác thi đuakhen thưởng ở nước ta

3 Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

- Mục tiêu lý luận: Làm sáng tỏ về mặt lý luận những quy định củapháp luật Việt Nam về công tác thi đua khen thưởng

- Mục tiêu thực tiễn: thực trạng thực hiện công tác thi đua khen thưởng

ở Việt Nam Trên cơ sở đó đưa ra những đánh giá và một số giải pháp nângcao hiệu quả công tác thi đua khen thưởng ở Việt Nam giai đoạn tiếp theo

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Những vấn đề lý luận chung về công tác thi đua khen thưởng ở ViệtNam;

- Thực trạng công tác thi đua khen thưởng ở Việt Nam những năm vừaqua;

- Giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thi đua khen thưởng ởnước ta trong giai đoạn tiếp theo

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp thu thập thông tin

Nhận thức rõ tầm quan trọng của các thông tin phục vụ cho việc nghiêncứu đề tài, trong suốt quá trình thực hiện đề tài, em đã xác định rõ định hướng

và mục tiêu cụ thể để có thể có những thông tin có độ chính xác cao, nhữngtài liệu phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài đều có nguồn gốc rõ ràng

4.2 Phương pháp phân tích, tổng hợp

Phương pháp phân tích được vận dụng để tìm hiểu các vấn đề lí luậnchung về công tác thi đua khen thưởng và thực trạng thực hiện công tác đó ởnước ta trong những năm qua Trên cơ sở phân tích và nghiên cứu này, đưa ranhững nhận xét đánh giá và đề xuất những giải pháp

5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu

- Về lý luận, tiểu luận đã hệ thống, phân tích, bổ sung những vấn đề cótính lý luận về công tác thi đua khen thưởng Thứ hai, đánh giá, tổng kết đượcthực trạng của công tác thi đua khen thưởng ở nước ta trong thởi gian vừaqua Thứ ba, đề xuất một số giải pháp mang tính thực tiễn nhằm nâng caocông tác thi đua khen thưởng ở nước ta hiện nay

- Về thực tiễn, các luận cứ và giải pháp của đề tài có thể sử dụng đượccho việc hoàn thiện các chế định pháp luật có liên quan đến công tác thi đuakhen thưởng; ngoài ra tiểu luận là tài liệu tham khảo phục vụ cho nghiên cứu,đào tạo về luật học

6 Bố cục của bài tiểu luận

Nội dung bài tiểu luận của em gồm có 03 phần:

- Chương I Một số vấn đề cơ bản về thi đua khen thưởng;

- Chương II Thực trạng công tác thi đua khen thưởng ở nước ta hiện nay;

- Chương III Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác thi đua khen thưởng ở nước ta

NỘI DUNG CHƯƠNG I MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ THI ĐUA KHEN THƯỞNG

1.1 Một số vấn đề cơ bản về thi đua theo quy định của pháp luật Việt Nam

1.1.1 Khái niệm thi đua

Theo quy định tại khoản 1, điều 3 Luật số 16 VBHN – VBQH ngày 13

tháng 12 năm 2013, thi đua là hoạt động có tổ chức với sự tham gia tự nguyện của cá nhân, tập thể nhằm phấn đấu đạt được thành tích tốt nhất trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ví dụ:

- Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược, các phongtrào thi đua “Diệt giặc đói, diệt giặc dốt, diệt giặc ngoại xâm”, “Bình dân họcvụ”, “Hũ gạo kháng chiến”… đã diễn ra sôi động; công nhân, nông dân, tríthức thi đua lao động, sản xuất, bộ đội, du kích thi đua giết giặc, diệt ác, trừgian, cơ quan thi đua công tác, trường học thi đua dạy tốt, học tốt… 

- Hiện nay có một số phong trào thi đua tiêu biểu như: cả nước thi đuaxây dựng nông thôn mới, doanh nghiệp hội nhập và phát triển,

1.1.2 Nguyên tắc thi đua

Theo quy định tại khoản 1, điều 6 Luật số 16 VBHN – VBQH ngày 13tháng 12 năm 2013:

“ Điều 6.

1 Nguyên tắc thi đua gồm:

a) Tự nguyện, tự giác, công khai;

b) Đoàn kết, hợp tác và cùng phát triển.”

Theo đó, nguyên tắc thi đua gồm có tự nguyện, tự giác, công khai vàđoàn kết, hợp tác cùng phát triển Để đạt được mục tiêu hoàn thành tốt nhiệm

vụ chính trị của địa phương, đơn vị, cơ quan, tổ chức thì các cấp ủy Đảng vàchính quyền phải lãnh đạo và tổ chức thực hiện phong trào thi đua một cáchthiết thực; triển khai nhiều biện pháp tuyên truyền, vận động, giác ngộ quầnchúng cho họ thất rõ vai trò, tác dụng của phong trào thi đua yêu nước đối vớimỗi cá nhân, gia đình và xã hội; qua đó nhận thức đúng trách nhiệm của côngdân có ý thức tự nguyện, tự giác tham gia Nguyên tắc tự nguyện, tự giác đểthể hiện quyền dân chủ của công dân; thấy rõ trách nhiệm của cơ quan thammưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền, mặt trận và các đoàn thể nhân dân trongcông tác tuyên truyền, vận động quần chúng tham gia các phòng trào thi đuathực hiện nhiệm vụ chính trị.

1.1.3 Hình thức tổ chức phong trào thi đua

Theo quy định tại khoản 1, điều 15 Luật số 16 VBHN – VBQH ngày

13 tháng 12 năm 2013:

“1 Hình thức tổ chức thi đua gồm:

a) Thi đua thường xuyên;

b) Thi đua theo đợt.”

Thi đua thường xuyên: là hình thức thi đua căn cứ vào chức năng,nhiệm vụ được giao của cá nhân, tập thể tổ chức phát động, nhằm thực hiệntốt công việc hằng ngày, hằng tháng, hằng quý, hằng năm của cơ quan, tổchức, đơn vị Đối tượng thi đua thường xuyên là các cá nhân trong một tậpthể, các tập thể trong cùng một cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc giữa các đơn vị

có chức năng, nhiệm vụ, tính chất công việc tương đồng nhau

Thi đua theo chuyên đề (hoặc theo đợt): là hình thức thi đua nhằm thựchiện tốt nhiệm vụ trọng tâm được xác định trong một khoảng thời gian nhấtđịnh hoặc tổ chức thi đua để phấn đấu hoàn thành nhiệm vụ đột xuất, cấpbách của cơ quan, tổ chức, đơn vị Cơ quan, tổ chức, đơn vị chỉ phát động thi

đua theo chuyên đề (hoặc theo đợt) khi đã xác định rõ mục đích, yêu cầu, chỉtiêu, nội dung, giải pháp và thời gian.

1.1.4 Danh hiệu thi đua

Theo quy định tại điều 7 và điều 20, Luật số 16 VBHN – VBQH ngày

13 tháng 12 năm 2013:

“ Điều 7.

Danh hiệu thi đua gồm:

1 Danh hiệu thi đua đối với cá nhân;

2 Danh hiệu thi đua đối với tập thể;

3 Danh hiệu thi đua đối với hộ gia đình.”

Và

“ Điều 20.

1 Danh hiệu thi đua đối với cá nhân gồm:

a) “Chiến sĩ thi đua toàn quốc”;

b) Chiến sĩ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương;

c) “Chiến sĩ thi đua cơ sở”;

d) “Lao động tiên tiến”, “Chiến sĩ tiên tiến”.

2 Danh hiệu thi đua đối với tập thể gồm:

a) “Cờ thi đua của Chính phủ”;

b) Cờ thi đua cấp bộ, ngành, tỉnh, đoàn thể trung ương;

c) “Tập thể lao động xuất sắc”, “Đơn vị quyết thắng”;

d) “Tập thể lao động tiên tiến”, “Đơn vị tiên tiến”;

đ) Danh hiệu thi đua đối với thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố và tương đương là thôn, làng, ấp, bản, tổ dân phố văn hóa.

3 Danh hiệu thi đua đối với hộ gia đình là “Gia đình văn hóa”.

4 Các danh hiệu thi đua được xét tặng hàng năm hoặc theo đợt.”

1.2 Một số vấn đề cơ bản về khen thưởng theo quy định của pháp luật Việt Nam

1.2.1 Khái niệm khen thưởng

Theo quy định tại khoản 2, điều 3 Luật số 16 VBHN – VBQH ngày 13

tháng 12 năm 2013, khen thưởng là việc ghi nhận, biểu dương, tôn vinh công trạng và khuyến khích bằng lợi ích vật chất đối với cá nhân, tập thể có thành tích trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Ví dụ: Ngày 18 tháng 12 năm 2021, Trường Đại học Nội vụ Hà Nộiđược được Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc tặng Huân chương Lao độnghạng Nhất

1.2.2 Nguyên tắc khen thưởng

Theo quy định tại khoản 2, điều 6 Luật số 16 VBHN – VBQH ngày 13tháng 12 năm 2013:

“ Điều 2

2 Nguyên tắc khen thưởng gồm:

a) Chính xác, công khai, công bằng, kịp thời;

b) Một hình thức khen thưởng có thể tặng nhiều lần cho một đối tượng; c) Bảo đảm thống nhất giữa tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng;

d) Kết hợp chặt chẽ động viên tinh thần với khuyến khích bằng lợi ích vật chất.”

Trước hết, khen phải đảm bảo tính chính xác, công bằng, công khai vàkịp thời Xuất phát từ khái niệm và mục đích khen thưởng là sự ghi nhận, biểudương và tôn vinh công lao thành tích nhằm giáo dục, động viên thúc đẩyphong trào thi đua, khơi dậy tư duy tìm tòi, sáng tạo, phát huy trí tuệ, nănglực, tính tích cực của mỗi cá nhân và tập thể Khen thưởng phải chính xác,đúng đối tượng, đúng hình thức, đúng thành tích Thực hiện công khai trong

bình xét, khen thưởng và đề nghị cấp trên khen thưởng; công khai trong việctrao tặng, tuyên truyền các tập thể, cá nhân được khen thưởng Khen thưởngphải công bằng, không phân biệt dân tộc, tôn giáo, lứa tuổi,… Và nguyên tắcquan trọng là khen thưởng phải kịp thời, đảm bảo thời gian mới có ý nghĩa,tác dụng Chính vì lẽ đó, khen thưởng phải chính xác, công khai, công bằng

và kịp thời mới có tác dụng động viên, giáo dục, nêu gương trong quầnchúng

Cần chú ý những tập thể và cá nhân có những thành tích cụ thể, ai cũngnhận thấy, dễ học tập, phổ biến, không nên khen chung chung; chống phôtrương, hình thức và báo cáo thiếu trung thực Nếu khen thưởng không chínhxác, công bằng và kịp thời, người có thành tích mà không được khen thưởnghoặc không được khen thưởng xứng đáng, sẽ làm mất tác dụng và ý nghĩa củacông tác này đồng thời còn làm cho phong trào thi đua không đạt được mụctiêu đề ra và mất niềm tin trong quần chúng nhân dân Khen thưởng phảichính xác, công bằng và kịp thời mới động viên thu hút được nhiều ngườitham gia

Khen thưởng phải đảm bảo tính thống nhất giữa tính chất, hình thức vàđối tượng khen thưởng Tính chất trong khen thưởng phải thể hiện đượcnhững quy định về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối vớicông tác khen thưởng Tính chất, hình thức và đối tượng khen thưởng phải cóliên quan chặt chẽ với nhau Tính chất ở đây là tính chất công việc hoặc lĩnhvực công tác của từng tập thể, cá nhân Hình thức khen thưởng phải phản ánhđúng thành tích đạt được trong từng lĩnh vực công tác cụ thể Đối tượng khenthưởng cũng phải phản ánh đúng hình thức và thành tích

Khen thưởng phải kết hợp chặt chẽ giữa động viên tinh thần đi đôi vớithưởng về vật chất Khen đi đôi với thưởng thỏa đánh cũng là một yêu cầukhông thể thiếu được trong tình hình hiện nay vì “trăm đồng tiền công cũng

không bằng một đồng tiền thưởng”; để động viên tinh thần những cá nhân vàtập thể có những thành tích xuất sắc đóng góp cho thực hiện các nhiệm vụchính trị của địa phương, cơ quan, đơn vị Hình thức khen cao phải đượcthưởng vật chất cao hơn Tuy khuyến khích vật chất là một động lực songkhông nên nhấn mạnh quá đến yếu tố vật chất Khen thưởng vẫn phải mang ýnghĩa tinh thần, động viên là chủ yếu; cần quan tâm hơn trong việc sử dụngcác đòn bẩy về chế độ chính sách kèm theo như những người được khenthưởng với thành tích xuất sắc sẽ được quan tâm cho đi đào tạo, bồi dưỡng,nâng lương, đề bạt… để tạo ra sức hút, động lực của phong trào thi đua.

3 Danh hiệu vinh dự nhà nước;

4 “Giải thưởng Hồ Chí Minh”, “Giải thưởng nhà nước”;

5 Kỷ niệm chương, Huy hiệu;

6 Bằng khen;

7 Giấy khen.

Tương ứng với 07 hình thức khen thưởng có 29 loại khác nhau: 10 loạiHuân chương; 04 loại Huy chương; 08 loại danh hiệu vinh dự Nhà nước; 02loại giải thưởng; 01 loại kỷ niệm chương; 01 loại huy hiệu; 02 loại Bằng khen

và 01 loại giấy khen

1.2.4 Các loại hình khen thưởng

Căn cứ Điều 13 Nghị định 91/2017/NĐ-CP ngày 31 tháng 07 năm 2017của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của luật thi đua, khenthưởng quy định về các loại hình khen thưởng như sau:

- Khen thưởng theo công trạng và thành tích đạt được là hình thức khenthưởng cho tập thể, cá nhân đạt được thành tích xuất sắc trong thực hiệnnhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Khen thưởng theo chuyên đề (hoặc theo đợt) là khen thưởng cho tậpthể, cá nhân đạt được thành tích xuất sắc sau khi kết thúc đợt thi đua do Chủtịch nước, Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cáccấp, Thủ trưởng các cơ quan, tổ chức, đơn vị phát động

- Khen thưởng đột xuất là khen thưởng cho tập thể, cá nhân đạt đượcthành tích đột xuất trong lao động, sản xuất, chiến đấu, phục vụ chiến đấu;dũng cảm cứu người, tài sản của nhân dân hoặc của Nhà nước (thành tích độtxuất là thành tích lập được trong hoàn cảnh không được dự báo trước, diễn rangoài dự kiến kế hoạch công việc bình thường mà tập thể, cá nhân phải đảmnhận)

- Khen thưởng quá trình cống hiến là khen thưởng cho cá nhân có quátrình tham gia trong các giai đoạn cách mạng (giữ các chức vụ lãnh đạo, quản

lý trong các cơ quan nhà nước, các đơn vị sự nghiệp, tổ chức chính trị, tổchức chính trị – xã hội), có công lao, thành tích xuất sắc đóng góp vào sựnghiệp cách mạng của Đảng và của dân tộc

- Khen thưởng theo niên hạn là khen thưởng cho cá nhân thuộc lựclượng Quân đội nhân dân và Công an nhân dân có thành tích, có thời giantham gia xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân

- Khen thưởng đối ngoại là khen thưởng cho tập thể, cá nhân ngườinước ngoài đã có thành tích, có đóng góp vào công cuộc xây dựng và bảo vệ