Những khía cạnh tiêu cực trên thị trường chứng khoán (2)

Do hàng hóa của thị trường này là các công cụ chuyển tải giá trị, nên bằng những giác quan thông thường nhà đầu tư khó có khả năng phân biệt được chứng khoán đó có đảm bảo yêu cầu về mặt

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

KHOA TÀI CHÍNH – NGÂN HÀNG

֎ THẢO LUẬN HỌC PHẦN THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

Hà Nội, tháng 10 năm 2022

MỤC LỤC

Lời mở đầu 3

I Cơ sở lý thuyết về những vấn đề tiêu cực trên TTCK 4

1 Tổng quan về những vấn đề tiêu cực trên TTCK 4

1.1 Khái niệm, đặc điểm của TTCK 4

1.2 Các chủ thể tham gia TTCK 5

1.3 Phân loại TTCK 6

1.4 Chức năng và vai trò của TTCK 7

2 Những khía cạnh tiêu cực trên TTCK 8

2.1 Thao túng thị trường 9

2.2 Giao dịch nội gián 11

2.3 Các hành vi khác 11

II Thực trạng các khía cạnh tiêu cực trên TTCK Việt Nam 12

1 Thao túng thị trường 12

1.1 Thực trạng thao túng thị trường chứng khoán trên thế giới 12

1.2 Thực trạng thao túng thị trường chứng khoán ở Việt Nam 17

2 Giao dịch nội gián 25

2.1 Giao dịch nội gián trên thế giới 25

2.2 Giao dịch nội gián ở Việt Nam 27

3 Một số hành vi khác 31

3.1 Trên thị trường Thế giới: 31

3.2 Trên thị trường Việt Nam 33

III Một số giải pháp nhằm khắc phục và hạn chế những vấn đề tiêu cực trên TTCK Việt Nam và thế giới 41

1.Biện pháp khắc phục trên thế giới 41

2 Biện pháp khắc phục ở Việt Nam 44

2.1 Về phía nhà nước 44

2.2 Về phía các công ty kinh doanh chứng khoán 47

2.3 Về phía các nhà đầu tư 50

Kết luận 52

Danh mục tham khảo 54

Lời mở đầu

Chứng khoán là một bộ môn đầu tư đã có từ rất lâu đời và đóng một vai trò quan trọngtrong việc phát triển kinh tế của các quốc gia trên thế giới Thị trường chứng khoánhiện nay ở trên thế giới phát triển một cách nhanh chóng, mạnh mẽ đến mức chóngmặt Bên cạnh đó, các giao dịch trên sàn chứng khoán diễn ra cũng rất nhiều và rất sôiđộng

Việt Nam của chúng ta là một nước là một nước tham gia và có thị trường chứngkhoán riêng khá muộn Thị trường chứng khoán của Việt Nam ra đời song song cùngvới sự phát triển của nền kinh tế thị trường Sự ra đời của thị trường chứng khoán ViệtNam là một điều tất yếu cho sự phát triển của nền kinh tế Việt Nam

Thị trường chứng khoán tuy là một bộ phận tài chính có cơ chế hoạt động phức tạp thếnhưng Thị trường chứng khoán mang lại rất nhiều lợi ích to lớn cho sự phát triển kinh

tế của một đất nước Thị trường chứng khoán đóng vai trò như là một hệ thống khơithông dòng chảy của các nguồn vốn trong nền kinh tế Vai trò này ngày càng trở nênhữu hiệu khi nền kinh tế đang trên đà phát triển nhưng lại chưa có một cơ chế huyđộng và sử dụng vốn hiệu quả, phù hợp với quy luật của nền kinh tế thị trường Đốivới Việt Nam nói riêng và các nước đang phát triển nói chung, nguồn vốn và sự phân

bổ vốn hợp lí là điều thiết yếu cho sự phát triển Công nghiệp hoá – Hiện đại hoá(CNH– HĐH), vì vậy việc xây dựng thị trường chứng khoán vững chắc, phát triển mạnh làđiều cần thiết

Dù mang lại nhiều lợi ích cho sự phát triển quốc gia thế nhưng không thể phủ nhậnđược rằng Thị trường chứng khoán cũng có những khía cạnh tiêu cực Những khíacạnh tiêu cực ấy lại gây ảnh hưởng không nhỏ đến sự phát triển của toàn bộ nền kinh

tế Để tìm hiểu sâu hơn về những vấn đề tiêu cực này và tìm ra giải pháp giảm thiểutiêu cực trong thị trường chứng khoán, chúng em xin phép gửi đến cô bài thảo luận của

chúng em về chủ đề:” Những khía cạnh tiêu cực trong thị trường chứng khoán”.

I Cơ sở lý thuyết về những vấn đề tiêu cực trên TTCK

1 Tổng quan về những vấn đề tiêu cực trên TTCK

1.1 Khái niệm, đặc điểm của TTCK

1.1.1 Khái niệm

TTCK là thị trường diễn ra các hoạt động phát hành, giao dịch mua bán chứng khoán Việc mua bán này được tiến hành ở thị trường sơ cấp, khi người mua mua được

chứng khoán lần đầu từ những người phát hành chứng khoán, và ở thị trường thứ cấp

khi có sự mua đi bán lại các chứng khoán đã được phát hành từ thị trường sơ cấp.

Như vậy, TTCK là một bộ phận của thị trường tài chính, là nơi diễn ra quá trình phát hành, mua bán các chứng khoán, đó là các chứng khoán nợ và chứng khoán vốn (còn gọi là công cụ sở hữu) Bản chất của TTCK là thị trường thể hiện mối quan hệ giữa cung và cầu vốn đầu tư Giá chứng khoán chứa đựng các thông tin về chi phí vốn, hay còn gọi là giá của vốn đầu tư TTCK là hình thức phát triển bậc cao của nên sản xuất

và lưu thông hàng hóa

1.1.2 Đặc điểm

Thứ nhất, hàng hoá của thị trường chứng khoán là các loại chứng khoán.

Đó là những công cụ chuyển tại giá trị như cổ phiếu, trái phiếu, chứng chỉ quỹ đầu tư,chứng khoán phái sinh Ở các thị trường chứng khoán, người ta chỉ quan tâm đến chứng khoán đó là thật hay là giả, khả năng sinh lời và rủi ro tiềm ẩn, khả năng thanh khoản

Thứ hai, TTCK được đặc trưng bởi hình thức chuyển giao tài chính trực tiếp

Những người có khả năng cung ứng vốn có thể điều chuyển vốn trực tiếp cho người cần vốn mà không cần thông qua các trung gian tài chính (ngân hàng, công ty tài chính, ) với tư cách là một chủ thể riêng biệt, độc lập thực hiện huy động vốn để phânphối vốn nhằm đạt được những lợi ích riêng

Thứ ba, hoạt động mua bán trên TTCK chủ yếu được thực hiện qua người môi giới

TTCK được cấu thành bởi nhiều bộ phận thị trường, trong đó TTCK tập trung và thị trường OTC là những bộ phận quan trọng Do hàng hóa của thị trường này là các công

cụ chuyển tải giá trị, nên bằng những giác quan thông thường nhà đầu tư khó có khả năng phân biệt được chứng khoán đó có đảm bảo yêu cầu về mặt pháp lí cũng như chất

TTCK hoạt động đúng pháp luật, công bằng, công khai và hiệu quả, luật pháp các nước thường quy định hoạt động mua bán chứng khoán trên các thị trường có tổ chức phải thông qua các trung gian, đó là những nhà môi giới chứng khoán đã được cấp phép là thành viên giao dịch của thị trường đó Các nhà đầu tư muốn mua hoặc bản chứng khoán không thể đến thị trường đàm phán để mua bán trực tiếp, mà bắt buộc phải đặt lệnh mua bản qua các nhà môi giới chứng khoán.

Thứ tư, thị trường chứng khoán gần với thị trường cạnh tranh hoàn hảo

TTCK bao gồm nhiều bộ phận thị trường khác nhau, trong đó TTCK tập trung là bộ phận trung tâm Ở thị trường này tất cả mọi người đều được tự do tham gia mua và bántheo nguyên tắc hoạt động của thị trường Không có sự áp đặt giá cả trên TTCK, giá cả

ở đây được xác định dựa trên quan hệ cung cầu của thị trường và phản ánh các thông tin có liên quan đến chứng khoán

Thứ năm, TTCK về cơ bản là thị trường liên tục

Sau khi các chứng khoán được phát hành trên thị trường sơ cấp, nó có thể được mua

đi bán lại nhiều lần trên thị trường thứ cấp TTCK đảm bảo cho những người đầu tư cóthể chuyển các chứng khoán của họ nắm giữ thành tiền bất cứ lúc nào họ muốn

1.2 Các chủ thể tham gia TTCK

- Tổ chức phát hành chứng khoán

Là các tổ chức cần vốn và thực hiện huy động vốn thông qua TTCK Tổ chức phát hành là người cung cấp chứng khoán Thông thường tổ chức phát hành chứng khoán bao gồm:

+ Chính phủ và các cấp chính quyền địa phương

+ Doanh nghiệp

+ Công ty quản lý quỹ đầu tư

- Nhà đầu tư chứng khoán

Là những người bỏ tiền ra đầu tư vào chứng khoán nhằm mục đích thu lợi nhuận Có thể chia nhà đầu tư thành các nhóm như nhà đầu tư cá nhân, nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư trong nươc, nhà đầu tư nước ngoài,

- Người kinh doanh chứng khoán

Tham gia kinh doanh chứng khoán có thể bao gồm nhiều tổ chức như: công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đầu tư,… và cá nhân hành nghề độc lập

- Người cung cấp các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh chứng khoán (tổ chức phụ trợ)

Để đảm bảo TTCK vận hành một cách bình thường, bên cạnh các chủ thể nêu trên cần

có các tổ chức cung cấp các dịch vụ hỗ trợ kinh doanh chứng khoán như: tổ chức lưu

ký chứng khoán và thanh toán bù trừ, tổ chức đánh giá hệ số tín nhiệm, tổ chức tài trợ chứng khoán, tổ chức kiểm toán, công nghệ thông tin TTCK,…

- Người quản lý và giám sát thị trường

Thông thường tham gia quản lý giám sát TTCK bao gồm: Nhà nước (thông qua các cơquan chức năng như Uỷ ban Chứng khoán nhà nước, Ngân hàng nhà nước,…), các tổ chức tự quản (Sở giao dịch, Hiệp hội các nhà kinh doanh chứng khoán,…)

1.3 Phân loại TTCK

1.3.1 Theo đối tượng giao dịch

- Thị trường cổ phiếu (Stock Market)

Là thị trường mà đối tượng giao dịch là các loại cổ phiếu của các công ty cổ phần, được coi là bộ phận cơ bản và giữ vị trí quan trọng nhất trong hệ thống TTCK

- Thị trường trái phiếu

Còn gọi là thị trường nợ, là nơi giao dịch các loại trái phiếu

- Thị trường chứng chỉ quỹ đầu tư

Là nơi giao dịch các loại chứng chỉ quỹ đầu tư

- Thị trường chứng khoán phái sinh

Là nơi giao dịch các loại chứng khoán phái sinh như cổ phần, chứng quyền, quyền chọn, hợp đồng kỳ hạn, hợp đồng tương lai,…

1.3.2 Theo hình thức tổ chức và cơ chế hoạt động

- Thị trường chứng khoán chính thức

Là thị trường mà sự ra đời và hoạt động được thừa nhận, bảo hộ về mặt pháp lý Các hoạt động giao dịch của thị trường này nằm dưới sự kiểm soát và chịu sự ảnh hưởng bởi cơ chế điều tiết gián tiếp của Nhà nước Theo hình thức tổ chức và cơ chế hoạt động, thị trường có tổ chức bao gồm:

+ Thị trường tập trung – Sở giao dịch

- Thị trường chứng khoán không chính thức (Thị trường chứng khoán tự do)

Còn gọi là thị trường ngầm, thị trường chợ đen, là thị trường mà các hoạt động giao dịch mua bán chứng khoán không được thực hiện qua hệ thống giao dịch của thị trường tập trung và thị trường OTC, nó ra đời và hoạt động một cách tự phát theo nhu cầu của thị trường

1.3.3 Theo hình thức giao dịch

- Thị trường giao ngay

Là thị trường mà việc giao nhận chứng khoán và thanh toán được diễn ra ngay trong ngày giao dịch hoặc trong thời gian thanh toán bù trừ theo quy định

-Tập trung huy động vốn đầu tư cho nền kinh tế

-Thông qua các giao dịch trên TTCK sơ cấp, các nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong dân cư, tổ chức chính trị, các tổ chức xã hội,… được tập trung cho các hoạt động đầu

tư của các tổ chức phát hành

-Thông qua phát hành trái phiếu, Nhà nươc huy động vốn để thực hiện các chương trình đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, phát triển các công trình công cộng, thực hiện công nghiệp hoá hiện đại hoá đất nước

- Các doanh nghiệp sử dụng vốn huy động được qua phát hành cổ phiếu, trái phiếu đểđầu tư đổi mới công nghệ, phát triển thị trường, mở rộng quy mô sản xuất kinh doanh, nâng cao thị phần doanh nghiệp, củng cố vị trí trên thương trường

- Điều tiết các nguồn vốn trong nền kinh tế

- TTCK nói chung, TTCK thứ cấp nói riêng, là nơi tạo tính thanh khoản cho các loại chứng khoán Thông qua thị trường này nhà đầu tư có thể thu hồi vốn hoặc chuyển vốn

1.4.2 Vai trò

- TTCK là kênh huy động, tập trung và luân chuyển vốn linh hoạt của nền kinh tếTrong nền kinh tế thị trường, TTCK được xem như một trung tâm thu gom mọi nguồn vốn tiết kiệm lớn nhỏ của từng hộ dân, nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong các doanh nghiệp, tổ chức tài chính và từ nước ngoài,… tạo thành một nguồn vốn khổng lồ tài trợcho nền kinh tế

- TTCK góp phần kích thích cạnh tranh, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp

Thông qua TTCK, các doanh nghiệp có thể sử dụng vốn tiền tệ tạm thời nhàn rỗi để đầu tư chứng khoán như là một tài sản kinh doanh và ngược lại, các chứng khoán đó sẽđược chuyển thành tiền khi cần thiết

- TTCK góp phần đa dạng hoá các hình thức đầu tư và huy động vốn trong nền kinh tếTTCK đưa đến cho công chúng những công cụ đầu tư mới, đa dạng, phong phú, phù hợp với từng đối tượng có tâm lý và chiến lược riêng

- TTCK là tấm gương phản ánh thực trạng và tương lai phát triển của doanh nghiệpThị giá chứng khoán của một doanh nghiệp đang giao dịch trên TTCK được coi là cơ

sở quan trọng đánh giá thực trạng hoạt động của doang nghiệp đó trong hiện tại cũng như tương lai

- TTCK là công cụ hữu hiệu giúp Nhà nước thực hiện chức năng điều tiết vĩ mô nền kinh tế

Các chỉ báo của TTCK phản ánh động thái của nền kinh tế một cách nhạy bén và chínhxác Giá chứng khoán tăng lên cho thấy đầu tư đang mở rộng, nền kinh tế đang tăng trưởng và ngược lại

-TTCK là công cụ cho phép vừa thu hút, vừa kiểm soát vốn đầu tư nước ngoài một cách hữu hiệu, vì nó hoạt động theo nguyên tắc công khai, nghĩa là mọi đối tượng tham gia mua bán chứng khoán phải công khai và cập nhật toàn bộ những thông tin liên quan đế giá trị chứng khoán, công khai khả năng tài chính trong các giao dịch muabán chứng khoán

Ngoài ra TTCK còn có các vao trò khác như: đảm bảo tính thanh khoản cho chứng khoán, làm giảm áp lực lạm phát, thúc đẩy quá trình cổ phần hoá DNNN,…

2 Những khía cạnh tiêu cực trên TTCK

Thị trường chứng khoán không phải là công cụ vạn năng, nó chỉ giải quyết đượcphần nào nhu cầu kinh tế đặt ra Bên cạnh những tác động tích cực, thị trường chứngkhoán vẫn còn tồn tại một số tiêu cực do đặc điểm của các giao dịch chứng khoán Đó

là thao túng thị trường, giao dịch nội gián cùng với một số hành vi mua bán chứngkhoán ngoài thị trường chứng khoán không chính thức làm ảnh hưởng đến mục tiêu

“công bằng, hiệu quả và sự phát triển ổn định” của thị trường

2.1 Thao túng thị trường

“Thao túng thị trường” có thể được định nghĩa bằng nhiều cách khác nhau, nhưngtựu chung lại đều là những hành vi cố ý gây tác động đến thị trường bằng cách vậndụng quy luật cung- cầu hoặc các hành vi nhân tạo khác tác động đến giá cả chứngkhoán, nhằm mục tiêu có lợi cho riêng mình

Thao túng thị trường được biểu hiện dưới các hình thức cụ thể như sau:

2.1.1 Đầu cơ chứng khoán

Hoạt động đầu tư chứng khoán được xem là hoạt động kinh tế cơ bản nhất của thịtrường Tuy nhiên bên cạnh hoạt động đầu tư chứng khoán tích cực thông thường thìhoạt động đầu cơ chứng khoán, hay các nhà kinh tế còn gọi là hoạt động đầu tư mangtính chất đầu cơ tồn tại song song và hết sức phức tạp trên thị trường chứng khoán Các nhà đầu cơ chứng khoán thường mua chứng khoán để tìm kiếm lợi nhuận từchênh lệch giá chứng khoán qua những lần mua đi bán lại trên TTCK Như vậy mụctiêu của người đầu cơ không phải là nhận lợi tức từ chứng khoán và thâm nhập vào các

Thao túng thị trường

Đầu cơ chứng khoán

nnnhh

Hiện tượng chèn ép, cá lớn nuốt cá bé

Loan truyền tin đồn không chính xác hay thông tin lệch lạc

Cố ý gây sai lệch hay sự hiểu lầm

về hoạt động giao dịch của một loại chứng khoán

Tìm mọi biện pháp để duy trì,

ổn định mức giá chứng khoán

Thực hiện một

số giao dịch giả, giao dịch

đã được sắp đặt trước

công ty danh tiếng mà là kiếm lời thông qua mua bán để hưởng chênh lệch giá chứngkhoán.

Biểu hiện của đầu cơ chứng khoán gây tiêu cực trên thị trường là những hànhđộng nhằm tạo sức ép về cung cầu một loại chứng khoán nào đó trên thị trường chứngkhoán dẫn đến hình thành giá chứng khoán không đúng với giá trị đích thực của nó, đểlợi cho người đầu cơ và gây thiệt hại cho nhà đầu tư khác thông qua hình thức tiêubiểu bán giả Bán giả là những hành động có giao dịch mua bán chứng khoán nhưngkhông có việc chuyển giao sở hữu chứng khoán

Đầu cơ và đầu tư đều là những hoạt động kinh doanh, giữa chúng có mức độ độclập nhất định và có thể chuyển hóa cho nhau Tuy nhiên đầu cơ trên góc độ tích cựccũng có vai trò tích cực làm cho TTCK có tính thanh khoản cao, hoạt động giao dịchtrên thị trường thêm phần sôi động

2.1.2 Hiện tượng chèn ép, cá lớn nuốt cá bé

Là hành vi những thương gia lớn thường đẩy giá lên hoặc gìm giá xuống để thulợi, gây thiệt hại cho những người có số lượng chứng khoán ít ỏi, vì TTCK giá cả hoàntoàn do cung cầu quyết định

2.1.3 Loan truyền tin đồn không chính xác hay thông tin lệch lạc về hiện trạng và triển vọng của một đơn vị kinh tế

Là hành vi đưa ra ý kiến thông qua phương tiện đại chúng về một loại, một tổchức chứng khoán, nhằm tạo ảnh hưởng đến giá cả của loại chứng khoán đó sau khi đãthực hiện giao dịch và nắm giữ vị thế của loại chứng khoán đó

Điều này tạo nên những hậu quả xấu cho đơn vị phát hành, cho thị trường và cácnhà đầu tư chân chính Hiện tượng “tin đồn thất thiệt” có thể đem đến tình trạng cổphiếu được đưa ra bán ồ ạt làm giá trị cổ phiếu giảm đột ngột, hoặc tình trạng đầu tưgia tăng làm giá cổ phiếu tăng nhanh hơn giá trị thực của chúng

2.1.4 Cố ý gây sai lệch hay sự hiểu lầm về hoạt động giao dịch của một loại chứng khoán

Là hành vi công bố thông tin không đầy đủ hoặc làm sai lệch thông tin, gây hiểulầm trên thị trường chứng khoán

2.1.5 Tìm mọi biện pháp để duy trì, ổn định mức giá chứng khoán nhằm tạo ra những lợi thế mới cho việc chào bán hoặc phát hành chứng khoán mới

-Thực hiện giao dịch giả: là hành vi mở nhiều tài khoản một lúc để giao dịch ảo, tăngtính thanh khoản, tăng giá, tạo giá tị ảo cho cổ phiếu thu hút nhà đầu tư.

2.2 Giao dịch nội gián

-Giao dịch nội gián là trường hợp những người trong nội bộ tổ chức phát hành hoặcnhững người do trong quá trình thực hiện những nhiệm vụ nào đó có được nhữngthông tin chưa công bố ra công chúng đã sử dụng hoặc trao đổi cho người khác sửdụng những thông tin đó để tham gia vào đầu tư, giao dịch có lợi cho mình

- Đối tượng thực hiện hành vi: Người trong nội bộ bộ máy quản lý của tổ chức pháthành, họ nắm được những thông tin nội bộ nhờ tư cách thành viên của các tổ chứcquản lý, lãnh đạo, giám sát hoặc nhờ vào chức năng của họ trong tổ chức phát hành

- Thông tin nội bộ là những thông tin quan trọng chưa được công bố ra bên ngoài baogồm: những thay đổi lớn trong chính sách đầu tư, quản lý niêm yết của công ty,

- Mua bán nội gián được xem như là một hành vi phi đạo đức về mặt thương mại và

đi ngược lại mọi nguyên tắc: Mọi nhà đầu tư phải có cơ hội như nhau Tùy theo mức

độ thiệt hại, theo luật Hình sự, tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán sẽ

bị phạt từ 100- 500 triệu đồng và từ 6 tháng đến 3 năm tù giam Nếu nghiêm trọng hơnhoặc tái phạt sẽ bị phạt từ 2- 7 năm và bị phạt từ 10- 152 triệu đồng, cấm đảm nhiệmchức vụ, hành nghề từ 1- 5 năm

2.3 Các hành vi khác

-Mua bán chứng khoán trên thị trường chứng khoán tự do cũng có thể gây nên nhữnghậu quả khó lường vì bộ phận quản lý không thể biết hết được việc chuyển nhượngquyền sở hữu một đơn vị nào đó biểu hiện qua hình thức bán khống hay là kinh doanhchụp giật kiểu rải đinh

-Bán khống: là việc người bán bán cổ phiếu mà anh ta không sở hữu, không có cổphiếu nào trong tay để thanh toán cho giao dịch

-Kinh doanh chụp giật kiểu “rải đinh”: lợi dụng sự sơ hở trong quản lý tài khóa,những kẻ đầu cơ đã tạo ra những tài khoản riêng đứng tên những người khác nhau Khithực hiện lệnh mua hoặc bán, họ đặt giá ở nhiều cấp độ khác nhau

-Những mặt tiêu cực nêu trên đây và những biến tướng tinh vi của nó cần được hạnchế, quản lý, giám sát thường xuyên để thị trường chứng khoán phát huy hết đượccông dụng của mình đối với nền kinh tế

II Thực trạng các khía cạnh tiêu cực trên TTCK Việt Nam và thế giới

-SEC cho rằng ông Musk thông báo trên Twitter dù biết thỏa thuận tiềm năng dành cho việc tư nhân hóa Tesla là không chắc chắn Musk không thảo luận điều khoản giaodịch cụ thể với bất cứ đối tác tiềm năng nào Vì thế, tuyên bố của ông là thiếu cơ sở

thực tế Trong ngày ông Musk tuyên bố ý định trên, cổ phiếu Tesla tăng 6%.

-Theo thỏa thuận giải quyết vấn đề, vốn vẫn cần được tòa án chấp thuận, sếp Tesla phải trả khoản phạt dân sự 20 triệu USD, từ bỏ vai trò chủ tịch hội đồng quản trị trong ít nhất ba năm Thêm vào đó, SEC áp mức phạt 20 triệu USD lên Tesla, và chỉ định công ty này bổ nhiệm hai giám đốc độc lập mới trong hội đồng quản trị, thay đổi sâu sắc bộ máy quản lý doanh nghiệp.

- Việc SEC và sếp Tesla nhanh chóng giải quyết vụ kiện vào rạng sáng nay 30.9 khiếnkhông ít người bất ngờ Trước đó, hai bên không đạt được thỏa thuận giải quyết vụ việc tạm thời và SEC phải tiến hành khởi kiện

-Carl Tobias, giáo sư luât tại Đại học Luật Richmond cho biết vụ việc này có thể là đợt giải quyết kiện tụng nhanh nhất từ trước đến nay trong lịch sử SEC, và là thắng lợi cho cả hai bên Với SEC, thỏa thuận giúp cơ quan này trông có vẻ như là “cơ quan thực thi pháp luật nghiêm khắc hơn, bảo vệ quyền lợi cổ đông tốt hơn” giữa nhiều chỉ trích về việc SEC không áp quy định chặt chẽ hơn lên các doanh nghiệp

“Ông Musk và Tesla sẽ tiếp tục vận hành doanh nghiệp thành công, có lẽ là quản trị tốthơn trong tương lai Cả hai bên đều tránh được chi phí kiện tụng và tiếng xấu có thể bắt nguồn từ vụ kiện kéo dài”, ông Tobias nói

Cổ phiếu Tesla được giao dịch trên sàn Nasdaq, đóng cửa ngày 28.9 giảm 14% xuống còn 264 USD trong bối cảnh Phố Wall bắt đầu ngán ngẩm, nghi ngờ khả năng huy động vốn của doanh nghiệp Trong khi đó, trái phiếu Tesla lên tiếp giảm trong thời gian gần đây 1,3 tỉ USD tiền nợ của hãng thì đến hạn trả vào tháng 3.2019.

Tóm tắt:

1.Uỷ ban Chứng khoán và Hối đoái Mỹ (SEC) khởi kiện CEO của Công ty sản xuất

ô tô điện Tesla – tỷ phú Elon Musk về việc đăng tải “những thông tin không đúng sự thật và gây nhầm lẫn cho các nhà đầu tư” trên mạng xã hội Twitter

2.Trong ngày ông Musk tuyên bố ý định trên, cổ phiếu Tesla tăng 6%

3.Tỷ phú Elon Musk đã phản bác đơn kiện của SEC và gọi đây là “động thái thiếu công bằng”

4.SEC yêu cầu CEO Tesla từ bỏ vai trò chủ tịch hội đồng quản trị trong ít nhất ba năm Thêm vào đó, SEC áp mức phạt 20 triệu USD lên Tesla, và chỉ định công ty này

bổ nhiệm hai giám đốc độc lập mới trong hội đồng quản trị, thay đổi sâu sắc bộ máy quản lý doanh nghiệp

5.Cổ phiếu Tesla được giao dịch trên sàn Nasdaq, đóng cửa ngày 28.9 giảm 14% xuống còn 264 USD trong bối cảnh Phố Wall bắt đầu ngán ngẩm, nghi ngờ khả năng huy động vốn của doanh nghiệp Trong khi đó, trái phiếu Tesla lên tiếp giảm trong thời gian gần đây 1,3 tỉ USD tiền nợ của hãng thì đến hạn trả vào tháng 3.2019

-Theo các công tố viên, ông Lee Jae-yong đã có hành vi thao túng cổ phiếu và vi phạm luật thị trường vốn liên quan đến vụ sáp nhập vào năm 2015 giữa hai công ty con của Samsung là Cheil Industries Inc và Samsung C&T và bị cáo buộc gian lận kế toán tại công ty dược phẩm Samsung Biologics

-Các công tố viên nghi ngờ rằng, ông Lee Jae-yong, Phó Chủ tịch của Samsung

chiếm quyền kiểm soát tập đoàn lớn nhất Hàn Quốc này từ người cha đang bị bệnh củamình là ông Lee Kun-hee Ông Lee Kun-hee đã bị bệnh tim từ năm 2014.

-Đặc biệt, các nhà điều tra tin rằng, giá trị của Cheil ndustries Inc., trong đó, ông Lee Jae-yong là cổ đông lớn nhất với 23,2% cổ phần, đã bị nâng lên, trong khi giá trị của Samsung C&T đã bị hạ thấp một cách có chủ ý trước khi sáp nhập

-Ngoài ra, người thừa kế tập đoàn Samsung cũng bị nghi ngờ đã tham gia kế hoạch

"thổi phồng" giá trị của Samsung Bioepis, công ty liên doanh giữa Samsung Biologics (công ty con của Cheil Industries) và Biogen Inc có trụ sở tại Mỹ

-Ông Lee Jae-yong cũng đã phủ nhận tất cả các cáo buộc kể từ khi cuộc điều tra đượcbắt đầu triển khai vào tháng 11/2018 Tuy nhiên, các công tố viên Hàn Quốc cho biết

đã có đủ bằng chứng về những cáo buộc chống lại ông Lee Jae-yong

-Tháng 8-2019, Tòa án tối cao của Hàn Quốc đã ra lệnh xét xử mới đối với ông Lee, xem xét lại các cáo buộc hối lộ trước đó Vụ việc vẫn tiếp diễn cho tới nay

Tóm tắt:

1.Theo các công tố viên, ông Lee Jae-yong đã có hành vi thao túng cổ phiếu và vi phạm luật thị trường vốn liên quan đến vụ sáp nhập vào năm 2015 giữa hai công ty con của Samsung là Cheil Industries Inc và Samsung C&T và bị cáo buộc gian lận kế toán tại công ty dược phẩm Samsung Biologics

2.Đặc biệt, các nhà điều tra tin rằng, giá trị của Cheil ndustries Inc., trong đó, ông Lee Jae-yong là cổ đông lớn nhất với 23,2% cổ phần, đã bị nâng lên, trong khi giá trị của Samsung C&T đã bị hạ thấp một cách có chủ ý trước khi sáp nhập

3.Ông Lee Jae-yong cũng đã phủ nhận tất cả các cáo buộc kể từ khi cuộc điều tra được bắt đầu triển khai vào tháng 11/2018 Tuy nhiên, các công tố viên Hàn Quốc cho biết đã có đủ bằng chứng về những cáo buộc chống lại ông Lee Jae-yong

4.Tháng 8-2019, Tòa án tối cao của Hàn Quốc đã ra lệnh xét xử mới đối với ông Lee,xem xét lại các cáo buộc hối lộ trước đó Vụ việc vẫn tiếp diễn cho tới nay

c) Năm 2021

“Cơn sốt giao dịch” GameStop – Hiện tượng chèn ép, cá lớn nuốt cá bé

-Ngày 8/12/2020, giá cổ phiếu GameStop giảm sau khi Công ty công bố doanh thu quý IV/2020 thấp hơn dự báo của các chuyên gia phố Wall Nguyên nhân chính là đại dịch diễn biến phức tạp khiến một số cửa hàng phải đóng cửa, trong khi sức nóng cạnh

tranh từ các nhà kinh doanh trò chơi điện tử gia tăng, tác động tiêu cực tới doanh số bán hàng.

-Ngày 11/1/2021, GameStop bổ nhiệm Ryan Cohen – người đồng sáng lập Chewy Inc, cùng với 2 chuyên gia tên tuổi mảng thương mại điện tử vào HĐQT với mục tiêu củng cố doanh số bán hàng online

-Động thái này được các nhà đầu tư Reddit tỏ ra ủng hộ, nhưng không lấy làm thuyết phục với các nhà đầu tư lớn phố Wall, mà điển hình là nhà bán khống Melvin Captial, cùng một số quỹ đầu cơ khác Các quỹ lớn này đặt cược giá cổ phiếu GameStop sẽ tiếptục giảm

-Các quỹ đầu cơ này kiếm tiền từ cổ phiếu GameStop bằng nghiệp vụ bán khống – kiếm lời từ việc giảm giá của cổ phiếu Chẳng hạn, nhà đầu tư tin rằng giá cổ phiếu sẽ giảm, để kiếm lời, nhà đầu tư mượn 1 cổ phiếu từ nhà môi giới với giá 100 USD/cổ phiếu và bán ngay cổ phiếu này trên thị trường mở Tuần sau, cổ phiếu giảm giá còn

70 USD/cổ phiếu, nhà đầu tư mua lại cổ phiếu này với giá 70 USD/cổ phiếu để trả lại nơi đã mượn, hưởng chênh lệch 30 USD/cổ phiếu Tuy nhiên, trong trường hợp ngược lại, nếu giá cổ phiếu tăng, nhà đầu tư sẽ chịu lỗ

-Các nhà đầu tư Reddit nhận ra, nếu họ có thể đẩy giá cổ phiếu GameStop lên mức cao hơn, các nhà bán không sẽ chịu lỗ nặng, buộc phải mua lại cổ phiếu để “trả” cho nơi đã vay cổ phiếu, đóng vị thế giao dịch để cắt lỗ Đồng thời, lực mua này tạo động lực cho giá cổ phiếu tăng lên lên, càng khiến các nhà bán khống chịu lỗ Đây là tình huống được gọi là “short squeeze” – bán non

-Nghĩ là làm, nhóm nhà đầu tư Reddit tập hợp nhau và quyết định mua nhiều nhất có thể cổ phiếu GameStop Hành động này khiến giá cổ phiếu tăng 144% tính tới ngày 25/1/2021.

-Đà tăng của giá cổ phiếu GameStop tiếp tục được thổi bùng lên khi tỷ phú Elon Musk đăng dòng trạng thái chia sẻ nội dung trên Reddit của nhóm Wallstreetbets, thậm chí tuyên bố sẽ gắn tên GameStop lên tên lửa của hãng Tesla X.

Giá cổ phiếu GameStop tăng thêm 92,7% trong phiên giao dịch ngày 26/1.

“Cơn sốt” đã dẫn tới sự biến động chưa từng có gần đây trên Phố Wall - với mức tăng từng lên tới 400% đối với cổ phiếu GameStop Điều đó đã khiến các nhà quản lý phải xem xét lại vai trò của mạng truyền thông xã hội, các quỹ phòng hộ và nền tảng giao

dịch Một số nhà quan sát cho rằng các nền tảng trên đều có hành vi thao túng thị trường.

-Theo Bloomberg, các công tố viên đã quyết định truy tố công ty chứng khoán SMBCNikko, trực thuộc tập đoàn ngân hàng lớn thứ hai Nhật Bản Sumitomo Mitsui

Financial Group (SMFG) và 5 giám đốc điều hành: Trevor Hill, Alexandre Avakiants,

Teruya Sugino, Makoto Yamada, Shinichiro Okazaki liên quan đến viêc nâng giá thao túng thị trường, vi phạm Đạo luật về Sàn giao dịch và Các công cụ tài chính.

-Các cáo buộc được đưa ra sau nhiều tháng điều tra bởi Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) và Cơ quan Quản lý thị trường Cơ quan giám sát chứng khoán đã bấtngờ kiểm tra đột xuất các văn phòng của SMBS Nikko từ tháng 6 năm ngoái

-Theo cáo trạng của Văn phòng công tố Tokyo, các quan chức trên đã sử dụng giao dịch độc quyền của SMBC Nikko từ tháng 12/2019 đến tháng 11/2020 để mua số lượng lớn 5 cổ phiếu, trong đó có cổ phiếu của Koito Manufacturing và Mos Food Services nhằm ổn định giá cổ phiếu bán ra Đồng thời, can thiệp có chủ đích vào các

giao dịch cổ phiếu trái quy định, làm ảnh hưởng đến tính công bằng của thị trường.

-Phó Chủ tịch SMBC Nikko Toshihiro Sato cũng bị bắt vì thông đồng với nhân viên

để mua cổ phiếu trái quy định vào tháng 04/2021 Theo các công tố viên, những hành động như vậy dẫn đến thao túng thị trường

-Shin Tamura, nhà phân tích của Bloomberg Intelligence, cho biết trường hợp này là

“vô tiền khoáng hậu” trong lịch sử tài chính hiện đại của Nhật Bản khi một công ty chứng khoán lớn của họ bị cáo buộc thao túng thị trường, vi phạm nghiêm trọng Đạo luật về Sàn giao dịch và Các công cụ tài chính

-Vụ việc đã làm tổn hại đến uy tín của SMBC Nikko, khi các nhà đầu tư tổ chức lớn

và khách hàng khác tạm ngừng giao dịch với một trong những công ty môi giới lớn nhất của đất nước, khiến công ty bỏ lỡ việc bảo lãnh các giao dịch trái phiếu trị giá hàng tỷ đô la

-Vụ việc này cũng giáng đòn mạnh mẽ vào nỗ lực giảm sự phụ thuộc vào hoạt động kinh doanh cho vay truyền thống, trong bối cảnh lãi suất thấp duy trì nhiều năm tại công ty mẹ Sumitomo Mitsui Financial Group.

1.2 Thực trạng thao túng thị trường chứng khoán ở Việt Nam

a) Năm 2018

Mua, bán, tạo cung cầu giả tạo, thao túng cổ phiếu IBC.

-Theo UBCKNN, năm 2018 được xem là năm kỷ lục về xử phạt thao túng giá chứng khoán trên thị trường chứng khoán (TTCK), một phần là do Bộ luật Hình sự năm 2015(có hiệu lực từ ngày 01/01/2018) được bổ sung thêm các tội: Tội cố ý công bố thông tin sai lệch hoặc che giấu thông tin trong hoạt động chứng khoán (Điều 209); Tội sử dụng thông tin nội bộ để mua bán chứng khoán (Điều 210); Tội thao túng TTCK (Điều211); Tội làm giả tài liệu trong hồ sơ chào bán, niêm yết chứng khoán (Điều 212) Trong đó, quy định đối với tội danh “Thao túng TTCK” đã được bổ sung thêm căn cứ xác định tội phạm là “thu lợi bất chính” Cụ thể: Trường hợp có khoản thu lợi bất chính từ 500 triệu đồng trở lên sẽ bị xử lý hình sự

-Căn cứ kết quả kiểm tra của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) và kết quả xác minh của cơ quan công an cho thấy ông Bùi Ngọc Bút (Thanh Xuân, Hà Nội) đã thực hiện hành vi thao túng cổ phiếu Công ty Cổ phần Đầu tư Apax Holdings (mã IBC-HOSE) Đây là vụ án thao túng duy nhất vào năm 2018 phải thực hiện thêm biện pháp khắc phục hậu quả

-Cụ thể: ông Bùi Ngọc Bút đã sử dụng 38 tài khoản để liên tục mua, bán, tạo cung cầugiả tạo, thao túng cổ phiếu IBC

-Ngày 6/11/2018, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đã ban hành quyết định xử phạt ông Bùi NGọc Bút với số tiền là 550 triệu đồng theo quy định tại điểm b Khoản 1 Điều

3 và Khoản 3 Điều 29 Nghị định số 108/2013/NĐ-CP ngày 23/9/2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán (Nghị định số 108/2013/NĐ-CP) được sửa đổi tại Khoản 1 và Khoản 36 Điều 1 Nghị định số 145/2016/NĐ-CP ngày 01/11/2016 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một

-Theo báo cáo kết quả kinh doanh quý 3/2018, IBC ghi nhận doanh thu thuần đạt 292

tỷ đồng, tăng hơn 50 tỷ so với cùng kỳ, lũy kế đạt 730 tỷ, tăng gần gấp đôi so với cùng

kỳ Kết thúc quý 3, IBC ghi nhận lãi sau thuế đạt gần 42 tỷ và lũy kế 9 tháng đạt 53 tỷ đồng

b) Năm 2019

Vụ thao túng giá cổ phiếu của bà Phạm Thị Hinh

-Trong năm 2019 ghi nhận có 9 vụ thao túng cổ phiếu, nổi bật nhất trong đó có 1 vụ bịkhởi tố hình sự đó là vụ án thao túng giá của bà Phạm Thị Hinh (nguyên Chủ tịch HĐQT CTCP Công nghiệp khoáng sản Bình Thuận (KSA))

-Riêng trường hợp của nguyên Chủ tịch HĐQT CTCP Công nghiệp Khoáng sản Bình Thuận (KSA) - bà Phạm Thị Hinh, Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an Thành phố HàNội đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can và ngày 21/03/2019 đã áp dụng biện pháp ngăn chặn bắt, tạm giữ hình sự đối với bà Hinh về tội thao túng thị trường chứng khoán theo quy định tại Điều 211 Bộ Luật hình sự

-Năm 2015, Phạm Thị Hinh đã ra quyết định tăng vốn điều lệ của KSA từ 373 tỷ đồnglên 934 tỷ đồng thông qua việc phát hành thêm hơn 56 triệu cổ phiếu cho cổ đông hiệnhữu Tuy nhiên, sau khi phát hành giá cổ phiếu KSA đã giảm mạnh và Phạm Thị Hinh

đã quyết định tạo nhiều tài khoản giao dịch chéo nhằm giữ giá cổ phiếu

-Phạm Thị Hinh đã chỉ đạo Trần Hồng Ngọc (nhân viên CTCK VSM) lập 69 tài khoản rồi thỏa thuận với Nguyễn Anh Tuấn, Nguyễn Trọng Hùng (nhân viên CTCK Maritime – MSI) sử dụng những tài khoản trên để liên tục thực hiện mua, bán KSA, tạo cùng cầu giả trên thị trường nhằm thu hút nhà đầu tư

-Cơ quan tố tụng cáo buộc từ cuối năm 2015 đến 8/7/2016, hành vi của các bị cáo đã

gây thiệt hại cho 1.496 nhà đầu tư với số tiền hơn 8,1 tỷ đồng Bên cạnh đó, các

CTCK như Mirae Asset, Phú Hưng, Dầu khí cũng bị thiệt hại 761 triệu đồng tiền cho vay margin

-Hội đồng xét xử xác định Phạm Thị Hinh đóng vai trò chủ mưu hành vi phạm tội và

bị tuyên phạt 18 tháng tù cũng như phải bồi thường số tiền đã gây thiệt hại cho nhà đầu tư Các bị cáo Nguyễn Anh Tuấn, Trần Hồng Ngọc và Nguyễn Trọng Hùng đóng vai trò đồng phạm trực tiếp thực hiện hành vi phạm tội và bị phạt 15 tháng tù treo

c) Năm 2020

Vụ án thao túng giá của bà Nguyễn Vân Giang – Giám đốc Cty TNHH

Một thành viên Chứng khoán ngân hàng Đông Á (DAS)

-Trong các ngày 20 – 21/8/2020, TAND TP Hà Nội xét xử sơ thẩm với Nguyễn Vân Giang (SN 1981) – nguyên Giám đốc Cty TNHH Một thành viên Chứng khoán ngân hàng Đông Á (DAS) về tội “Thao túng giá chứng khoán”

-Cơ quan tố tụng xác định Nguyễn Vân Giang có hành vi lập 70 tài khoản nhằm nâng giá cổ phiếu của Cty CP tư vấn thiết kế và phát triển đô thị (CDO)

-Cụ thể, năm 2014, Giang thỏa thuận với phía CDO về việc trong 20 triệu cổ phiếu của CDO, Giang được hưởng 2 triệu cổ phiếu và bị cáo này sẽ giúp bán 3 triệu cổ phiếu khác ra thị trường.

-Với 15 triệu cổ phiếu còn lại, CDO sẽ ủy thác cho Giang lưu ký, mở tài khoản giao dịch sau đó được phép sử dụng các sản phẩm tài chính của các công ty chứng khoán, các khoản tiền có trong tài khoản các nhà đầu tư để “tối đa hóa hiệu quả quản lý chứngkhoán”; Giang được hưởng 15% lợi nhuận sau khi trừ chi phí

-Năm 2015, cổ phiếu của CDO được phép niêm yết tại Sở giao dịch chứng khoán

TP.HCM và lúc này, Giang chỉ đạo cấp dưới lập 70 tài khoản tại 24 công ty chứng khoán khác nhau.

-Bà Giang cũng xin margin (công ty chứng khoán cho vay tiền mua chứng khoán – PV), bảo lãnh chậm nộp tiền cho 70 tài khoản nói trên nhằm có tiền mua đi bán lại cổ phiếu CDO, tạo thanh khoản giả

-Do hành vi thao túng của Giang, cổ phiếu của CDO tăng giá liên tục trong 2 năm, từ 15.000 đồng lên tối đa 39.600 đồng/cổ phiếu Sau đó, CDO bị đột ngột bán tháo với giá sàn và giảm giá trong 26 phiên trong khoảng từ 6/12/2016 tới 23/1/2017 Thời điểm này, cổ phiếu CDO giảm từ 34.900 đồng xuống 3.100 đồng/cổ phiếu (mất 91,2% giá trị).

-Sau đó, có 10 nhà đầu tư gửi đơn tố cáo có người thao túng giá cổ phiếu CDO, làm

họ bị thiệt hại tổng số tiền 1,5 tỷ đồng tức hơn 90% số tiền đầu tư Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng xác định, Giang đã lập hàng chục tài khoản nhằm tạo cung cầu giả tạo, thao túng giá cổ phiếu CDO

d) Năm 2021

Khởi tố vụ án 'Thao túng thị trường chứng khoán' xảy ra tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Trí Việt và Công ty Cổ phần Louis Holdings

- Kết quả điều tra và tài liệu chứng cứ đã thu thập có căn cứ xác định: Trong thời gian

từ 4/1/2021 đến ngày 6/10/2021, Đỗ Thành Nhân, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty

Cổ phần Louis Holdings, thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Louis Capital,Công ty Cổ phần Louis Land thông đồng với Đỗ Đức Nam, Tổng giám đốc Công ty

Cổ phần Chứng khoán Trí Việt và các đối tượng khác sử dụng nhiều tài khoản giao dịch chứng khoán thực hiện mua, bán và lôi kéo người khác mua, bán chứng khoán để thao túng giá cổ phiếu của Công ty Cổ phần Louis Capital (mã TGG), Công ty Cổ

- Ngày 20/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an ra Quyết định khởi tố vụ án “Thaotúng thị trường chứng khoán" xảy ra tại Công ty Cổ phần Chứng khoán Trí Việt, Công

ty Cổ phần Louis Holdings, Công ty Cổ phần Louis Capital, Công ty Cổ phần Louis Land và các đơn vị liên quan; đồng thời, ra Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can

để tạm giam, Lệnh khám xét đối với 4 cá nhân về tội “Thao túng thị trường chứng khoán" theo quy định tại Điều 211 Bộ luật Hình sự, gồm:

1 Đỗ Thành Nhân, Chủ tịch Công ty Cổ phần Louis Holdings, thành viên Hội đồng quản trị Công ty Cổ phần Louis Capital, Công ty Cổ phần Louis Land

2 Trịnh Thị Thúy Linh, Giám đốc Hành chính Công ty Cổ phần Louis Holding

3 Đỗ Đức Nam, Tổng giám đốc Công ty Cổ phần Chứng khoán Trí Việt

4 Lê Thị Thùy Liên, nhân viên Dịch vụ tài chính Công ty Cổ phần Chứng khoán Trí Việt

- Sau khi Viện kiểm sát nhân dân tối cao phê chuẩn, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã tổ chức thi hành các Quyết định/Lệnh tố tụng đối với các bị can đảm bảo đúng quy định của pháp luật

- Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đang tập trung lực lượng để củng cố tài liệu, chứng cứ về hành vi phạm tội của các bị can, mở rộng điều tra, truy tìm và thu hồi triệt

để tài sản cho các nhà đầu tư

- Trước đó, hồi cuối tháng 1, Công ty chứng khoán Trí Việt (TVB) do bị can Đỗ Đức Nam làm Tổng giám đốc bị Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ra quyết định phạt tổng cộng 310 triệu vì vi phạm nhiều lỗi Trong đó, công ty này bị phạt 250 triệu đồng vì cung cấp dịch vụ ứng trước tiền bán chứng khoán cho khách hàng nhưng không báo cáo và không được Ủy ban Chứng khoán Nhà nước chấp thuận

- Số tiền còn lại do công ty bị phạt vì bố trí nhân viên chưa có chứng chỉ hành nghề thực hiện nghiệp vụ chứng khoán Ngoài ra, Chứng khoán Trí Việt còn bị nhận hình phạt bổ sung là đình chỉ dịch vụ ứng trước tiền bán trong hai tháng

e) Năm 2022

Chủ tịch FLC "bán chui" 74,8 triệu cổ phiếu

-Trong phiên giao dịch ngày 10/1/2022, cổ phiếu FLC của tập đoàn FLC do ông Trịnh Văn Quyết làm chủ tịch đã có phiên tăng giá mạnh Ngay từ đầu phiên sáng, cổ phiếu này đã tăng trần lên mức 24.100 đồng/cổ phiếu.

-Tuy nhiên, phiên giao dịch buổi chiều, chỉ trong vòng 5 phút, cổ phiếu này đột ngột giảm sàn khiến nhà đầu tư hoảng loạn, rơi vào tình trạng bán tháo đẩy giá về sàn 21.000 đồng/cổ phiếu Số liệu thống kê cho thấy, đã có 17,4 triệu cổ phiếu được khớp tại giá trần và 20 triệu cổ phiếu được giao dịch tại giá sàn.

-Tổng khối lượng giao dịch của FLC trong phiên lên tới 135 triệu/710 triệu cổ phiếu lưu hành trên thị trường của FLC Đây cũng là phiên giao dịch mà ông Trịnh Văn

Quyết đăng ký bán 175 triệu cổ phiếu FLC Phiên giao dịch này, số cổ phiếu ông Quyết đã bán thành công là 74,8 triệu cổ phiếu.

-Mục đích được ông Quyết nêu là cơ cấu tài sản Phương thức giao dịch thoả thuận

hoặc khớp lệnh Thời gian thực hiện giao dịch từ 10 - 17/1/2022 Trước giao dịch ông Quyết nắm giữ 215 triệu cổ phiếu FLC tương ứng 30,34% vốn điều lệ doanh nghiệp Giao dịch nếu thành công, ông Quyết sẽ chỉ còn nắm giữ 5,7% tương ứng 40,4 triệu đơn vị.

-Điều đáng nói là trên website Sở Giao dịch Chứng khoán TP HCM (HOSE) vẫn chưa đăng tải thông tin về giao dịch của ông Trịnh Văn Quyết, trong khi đó thông tin này cũng chỉ được đăng tải trên website của FLC vào tối 10/1.

-Trong ngày 10/1, FLC đã có văn bản mới ra ngày 10/1 thay cho văn bản cũ ngày 5/1 báo cáo lên Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước, HOSE về giao dịch nội bộ của Chủ tịch Tập đoàn FLC Trịnh Văn Quyết Trong văn bản này, ngày dự kiến giao dịch được đổi

sang 14/1/2022 đến ngày 11/2/2022

-Chiều ngày 10/1, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng đã có công bố thông tin về việc giao dịch 74,8 triệu cổ phiếu FLC mà không báo cáo, không công bố thông tin của ông Trịnh Văn Quyết.

-Ủy ban Chứng khoán cho biết hành động này đã vi phạm việc công bố thông tin trên thị trường chứng khoán theo khoản 1 Điều 33 Thông tư số 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ trưởng Tài chính Ủy ban Chứng khoán phối hợp với các cơ quan liên quan để xem xét xử lý vi phạm của ông Trịnh Văn Quyết theo quy định

-Sáng ngày 11/01, mạng xã hội, các room chat chứng khoán đang lan truyền nhau mộtvăn bản được cho là giải trình của Chủ tịch Tập đoàn FLC Trịnh Văn Quyết về việc bán chui gần 75 triệu cổ phiếu FLC.

-Văn bản này giải thích, trước khi đi công tác, người có tên gọi là Trịnh Văn Quyết đãgiao cho bộ phận Thư ký gửi thông báo đăng ký giao dịch bán cổ phiếu từ ngày 10 - 17/1 (đã ký sẵn) cho bộ phận phụ trách Công bố thông tin của Tập đoàn Tuy nhiên, bộphận Thư ký báo cáo sơ xuất do quá trình xử lý công việc nên đã quên không gửi công

bố thông tin Thông báo đăng ký giao dịch cổ phiếu FLC của tôi đúng thời hạn quy định

-Trưa ngày 11/1/2022, website của FLC không còn đăng tải 2 văn bản thông báo giao dịch bán 175 triệu cổ phiếu của ông Trịnh Văn Quyết

Kết thúc phiên giao dịch ngày 11/1, một kỷ lục mới lại được thiết lập khi 155 triệu cổ phiếu FLC được giao dịch Chỉ sau 2 phiên vừa qua, đã có tới 290 triệu cổ phiếu FLC được giao dịch trên thị trường, tương đương gần 41% tổng số cổ phiếu lưu hành của FLC Với thanh khoản đột biến, giá cổ phiếu FLC sau 2 phiên đã giảm 12%, với mức giảm trên 6% mỗi phiên.

-Tối 11/1, HOSE thông báo sẽ huỷ giao dịch bán gần 75 triệu cổ phiếu FLC của ông

Quyết từ ngày 10/1/2022 do không báo cáo, không công bố thông tin trước khi thực hiện giao dịch theo khoản 1 Điều 33 Thông tư số 96/2020/TT-BTC ngày 16/11/2020 của Bộ trưởng Bộ Tài chính hướng dẫn công bố thông tin trên thị trường chứng khoán -Cũng trong ngày, Bộ Tài chính đã ra Quyết định số 19/QD-UBCK về việc phong tỏa các tài khoản chứng khoán đứng tên ông Trịnh Văn Quyết Thời điểm bắt đầu áp dụng biện pháp phong tỏa là kể từ ngày 11/1/2022, thời hạn phong tỏa sẽ kéo dài cho đến khi Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có quyết định thay thế

-Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi khẳng định không chỉ bị hủy bán toàn bộ

số cổ phiếu FLC hôm 10/1, ông Trịnh Văn Quyết còn bị xử phạt hành chính với mức phạt tiền tối đa và còn có thể bị chế tài bổ sung

-Bộ Tài chính đang giao Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sớm nghiên cứu và đề xuất giải pháp ngăn chặn tận gốc hành vi sai phạm tương tự Không thể để xảy ra sai phạm rồi cơ quan chức năng mới xử phạt Trong tương lai gần, hệ thống của thị trường sẽ không cho phép trường hợp sai phạm rồi mà lại tái phạm tiếp được giao dịch bình thường", ông Chi nhấn mạnh

-Uỷ ban Chứng khoán Nhà nước phối hợp với Trung tâm Lưu ký Chứng khoán

(VSD), HOSE và các công ty chứng khoán lọc các giao dịch mua đối ứng từ tài khoản của ông , Chủ tịch Tập đoàn FLC để huỷ và trả lại tiền cho nhà đầu tư

Thủ đoạn 'thao túng' trái phiếu của chủ tịch Tân Hoàng Minh.

-Kết quả điều tra đến nay xác định trong thời gian từ tháng 7-2021 đến tháng 3-2022,

ông Đỗ Anh Dũng và một số thuộc cấp đã sử dụng pháp nhân của ba công ty con gồm Công ty TNHH đầu tư bất động sản Ngôi Sao Việt, Công ty cổ phần đầu tư & dịch vụ khách sạn Soleil, Công ty cổ phần Cung Điện Mùa Đông để thực hiện hành vi gian dối trong việc phát hành, mua bán trái phiếu.

-Từ việc phát hành trái phiếu gian dối, nhóm bị can đã huy động tiền trái quy định pháp luật của nhiều nhà đầu tư

-Tân Hoàng Minh đã phát hành 9 đợt trái phiếu trái quy định pháp luật, tổng trị giá 10.300 tỉ đồng, để huy động tiền của nhà đầu tư nhưng không sử dụng vào các hoạt động kinh doanh theo hồ sơ phát hành trái phiếu Nhà đầu tư được xác định là những

người đã mua và góp vốn đầu tư trái phiếu của Tân Hoàng Minh Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an xác định những nhà đầu tư này là người bị hại trong vụ án

-Thủ đoạn gian dối của Tân Hoàng Minh còn thể hiện ở việc tập đoàn này đã tổ chức mua phần lớn trái phiếu doanh nghiệp của các công ty con, sau đó bán lại cho nhà đầu tư cá nhân thông qua hình thức ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư.

-Theo Bộ Tài chính, các công ty con của Tân Hoàng Minh như Công ty TNHH đầu tưbất động sản Ngôi Sao Việt, Công ty CP Cung Điện Mùa Đông, Công ty CP đầu tư và

dịch vụ khách sạn Soleil đã cung cấp các báo cáo tài chính có thông tin giả mạo Tài liệu về tài sản đảm bảo của trái phiếu đã được thẩm định giá, nhưng giá trị định giá không đúng giá trị tài sản.

-Thiếu tướng Nguyễn Văn Thành - phó cục trưởng C03 - cho hay kết quả điều tra xác

định Tân Hoàng Minh đã chiếm đoạt hơn 8.000 tỉ đồng của các nhà đầu tư Hiện các

bị hại đến khai báo và xuất trình chứng từ chưa đầy đủ, mới khoảng 50% bị hại đến làm việc với cơ quan điều tra

-Mới đây, doanh nghiệp này đã chuyển 2.100 tỉ đồng vào tài khoản của Cơ quan cảnh sát điều tra Bộ Công an tại Kho bạc Nhà nước để đảm bảo quyền lợi cho các nhà đầu

tư Tuy nhiên, hiện nay cơ quan chức năng chưa thể hoàn trả tiền cho các nhà đầu tư

vì phải thực hiện theo trình tự, các bước theo quy định pháp luật.

2 Giao dịch nội gián

2.1 Giao dịch nội gián trên thế giới

Điều tra giao dịch nội gián:

-Trong một cuộc điều trần được thực hiện bởi Ủy ban Tài chính Hàn Quốc, giám đốc Choi đã được các nhà lập pháp của đảng đối lập hỏi về một cáo buộc giao dịch nội gián xuất hiện vào đầu tuần này Giám đốc Ji thẩm tra trực tiếp giám đốc Choi và hỏi liệu có một hoặc nhiều nhân viên của FSC đã bán Bitcoin trước khi thông báo của Bộ trưởng Tư pháp công bố và giám đốc Choi trả lời là “có”

-Theo một báo cáo trước đây trên CNN vào ngày 11, Bộ trưởng Tư pháp của Hàn Quốc đã đưa ra một tuyên bố độc lập trong một cuộc họp báo rằng chính phủ đang có

kế hoạch cấm giao dịch tiền điện tử Và chỉ vài giờ sau, cuộc họp báo này được phát sóng trên sóng truyền hình quốc gia, Bộ Tài chính và Chiến lược cùng với Nhà Xanh, văn phòng điều hành của tổng thống Moon Jae-in đã chính thức bác bỏ khả năng áp đặt lệnh cấm giao dịch tiền điện tử

-Phát ngôn viên của Nhà Xanh, Jeong Ki-joon cho biết: “Đề xuất cấm giao dịch tiền điện tử của Bộ trưởng Tư pháp Park Sang-ki chỉ là một đề xuất của Bộ Tư pháp vào ngày 28/12 đưa ra những dự đoán với mục đích đưa thị trường tiền điện tử vào tầm kiểm soát Đề xuất này sẽ được thảo luận và thay đổi bởi một đội đặc nhiệm có sự góp mặt của Bộ Tài chính Chiến lược, Ngân hàng trung ương, Ủy ban Thương mại Công bằng và các cơ quan khác”

-Tại buổi điều trần của Ủy ban Tài chính, giám đốc Choi của FSC thừa nhận một số quan chức trong cơ quan này đã thực hiện giao dịch nội gián bằng cách thu thập nhữngthông tin về thông báo của bộ trưởng Bộ Tư pháp trước khi ông công bố và bán

Bitcoin ngay trước khi thông báo này được đưa ra công chúng

-Hong Nam Ki, người đứng đầu bộ phận điều phối của nhà nước, đã làm rõ tại cuộc điều trần rằng các nhân viên hoặc quan chức bị buộc tội khởi xướng giao dịch nội gián

sẽ bị điều tra và trừng phạt theo luật pháp Hong nhấn mạnh rằng cơ quan này có thể sẽthực hiện luật cấm các quan chức trong ngành giao dịch tiền điện tử, vì nó gây cản trở việc cơ quan này trở thành một phần của đội đặc nhiệm được thành lập bởi chính phủ, trung lập và minh bạch trong việc điều chỉnh thị trường cryptocurrency.

b) Năm 2019

Cựu Luật Sư Apple Bị Buộc Tội Trục Lợi Từ Giao Dịch Nội Gián

-Khoảng giữa tháng 02/2019, Ủy ban Chứng khoán và Sàn giao dịch (SEC) của Mỹ

đã kiện cựu luật sư Apple Gene Levoff vì hành vi giao dịch nội gián để trục lợi

-Theo đó, SEC khẳng định ông Levoff đã sử dụng thông tin mật về Apple để mua bán

cổ phiếu ngay trước thời điểm công ty công bố báo cáo kinh doanh năm 2015 và 2016.Theo đơn kiện, ông đã kiếm lời và tránh được khoản lỗ 382,000 USD

-Ông Levoff làm luật sư cho Apple từ năm 2008 đến khi bị sa thải năm 2018 Ông đang là Giám đốc cao cấp phụ trách luật doanh nghiệp khi tiến hành giao dịch cổ phiếucông ty bất hợp pháp Một điều trái khoáy là ông chính là người chịu trách nhiệm đảm bảo mọi nhân viên công ty chấp hành chính sách giao dịch nội bộ Chẳng hạn, ông đã bán số cổ phiếu Apple trị giá 10 triệu USD vào tháng 07/2015 sau khi nhận được thông tin công ty không đạt kỳ vọng phố Wall vốn chưa được công bố Cổ phiếu Apple đã giảm hơn 4% sau khi báo cáo được phát hành cho công chúng Nhờ vậy, ôngtránh được tổn thất 345,000 USD Vài tháng sau, ông lại mua số cổ phiếu Apple trị giáhơn 1 triệu USD sau khi nhận được thông tin mật về tình hình tài chính quý tiếp theo Khi dữ liệu được công khai, giá cổ phiếu công ty tăng 4% Ông còn bán tiếp hơn 4,000

cổ phiếu Apple chỉ 6 ngày trước khi Apple công bố quý doanh thu sụt giảm lần đầu tiên trong 13 năm và tránh được khoản lỗ 32,000 USD

-Apple cho biết đã được các nhà chức trách liên lạc vào mùa hè năm 2018 và thực hiệncuộc điều tra với sự giúp sức của các chuyên gia pháp lý bên ngoài, dẫn đến quyết định sa thải ông Levoff SEC đang yêu cầu tòa án liên bang ra lệnh cho ông trả khoản phạt gấp 3 lần những gì ông nhận được từ giao dịch nội gián Ông cũng nên bị cấm phục vụ như một nhân viên hay giám đốc một công ty đại chúng

c) Năm 2022

Cựu Giám đốc Sản phẩm Coinbase bị bắt vì giao dịch nội gián.

-Giới chức Mỹ đã bắt giữ Ishan Wahi (cựu Giám đốc sản phẩm của Coinbase) với tội danh liên quan đến hoạt động giao dịch nội gián, đây được xem là vụ việc giao dịch

văn phòng luật sư quận Nam New York, 3 cá nhân đã bị cáo buộc liên quan đến nhiều hoạt động giao dịch nội gián tiền mã hoá, đặc biệt lợi dụng thông tin mật về quá trình niêm yết token lên sàn Coinbase để trục lợi.

-3 cá nhân này gồm: ISHAN WAHI, NIKHIL WAHI, SAMEER RAMANI

+Đặc biệt, Ishan Wahi từng giữ vai trò là giám đốc sản phẩm tại sàn giao dịch tiền

mã hoá Coinbase 2 đối tượng là Ishan và Nikhil Wahi đã bị bắt hôm nay (21/07) tại Seatle, Washington và sẽ phải hầu toà tại Toà án Quận Tây Washington

+Nhờ vào những thông tin mật có được, tổng cộng 14 lần (kể từ tháng 06/2021 đến 04/2022), Ishan Wahi yêu cầu em trai là Nikhil Wahi và một người bạn là Ramani mua

số lượng lớn các token sắp được niêm yết trên sàn Coinbase trước khi sàn giao dịch này công bố thông tin ra đại chúng

+Đáng chú ý, hôm 11/05/2022, Ban giám đốc mảng An ninh bảo mật của Coinbase gửi email yêu cầu Ishan có mặt để giải trình vào ngày 16/05/2022 Ishan đã chấp nhận yêu cầu tư email trên, song trước đó một ngày (tức 15/05), Ishan đã đặt mua vé máy bay một chiều đến Ấn Độ đồng thời thông báo cho 2 đồng phạm của mình biết về email triệu tập của ban giám đốc

+Tuy nhiên, ngay trước khi chuẩn bị lên máy bay để rời khỏi Mỹ, Ishan đã bị giữ lại

để phục vụ điều tra và cuối cùng là thông tin cựu giám đốc này bị bắt giữ vào hôm nay21/07

-Vụ việc này trước đó đã bị Cobie (một KOL nổi tiếng trên Twitter) phát hiện, khi anh

đã đăng tải thông tin về một loạt giao dịch on-chain đáng ngờ trước khi Coinbase công

bố danh sách niêm yết các đồng tiền mã hóa tháng 4, như đã được Coin68 đưa

tin. CEO Coinbase Brian Armstrong sau đó đã tuyên bố sẽ mở cuộc điều tra và đưa cá nhân chịu trách nhiệm ra trước pháp luật

2.2 Giao dịch nội gián ở Việt Nam

a) Năm 2020

Tập đoàn Tân Thành Đô bị phạt 1,2 tỷ đồng vì thao túng cổ phiếu

-Ủy ban Chứng khoán Nhà nước vừa xử phạt Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Thành

Đô 1,2 tỷ đồng vì tạo cung cầu giả tạo, thao túng cổ phiếu CTF của Công ty cổ phần City Auto

-Ủy ban Chứng khoán Nhà nước ngày 1/7 cho biết, căn cứ kết quả giám sát, kiểm tra, ngày 29/6 vừa qua đã ban hành quyết định về việc xử phạt vi phạm hành chính đối với

Công ty cổ phần Tập đoàn Tân Thành Đô (232 Trần Hưng Đạo, phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1, TP Hồ Chí Minh) và ông Ngô Văn Cường (địa chỉ 48A đường 339, phường Phước Long B, quận 9, TP Hồ Chí Minh) do đã sử dụng 22 tài khoản để giao dịch nhằm mục đích tạo cung cầu giả tạo, thao túng cổ phiếu CTF của Công ty Cổ phần City Auto.

-Trong đó, phạt tiền 1,2 tỷ đồng đối với Công ty Cổ phần Tập đoàn Tân Thành Đô (địa chỉ 232 Trần Hưng Đạo, phường Nguyễn Cư Trinh, quận 1, TP Hồ Chí Minh) theo quy định tại Khoản 3 Điều 29 Nghị định số 108/2013/NĐ-CP ngày 23/9/2013 củaChính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực chứng khoán và thị trường chứng khoán (Nghị định số 108/2013/NĐ-CP) được sửa đổi tại Khoản 36 Điều

1 Nghị định số 145/2016/NĐ-CP ngày 1/11/2016 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một

số điều của Nghị định số 108/2013/NĐ-CP (Nghị định số 145/2016/NĐ-CP)

-Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phạt tiền 550 triệu đồng đối với ông Ngô Văn Cường(địa chỉ 48A đường 339, phường Phước Long B, quận 9, TP Hồ Chí Minh) theo quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều 3 và Khoản 3 Điều 29 Nghị định số 108/2013/NĐ-CP được sửa đổi tại Khoản 1 và Khoản 36 Điều 1 Nghị định số 145/2016/NĐ-CP.Trong

cơ cấu cổ đông của CTF, ông Ngô Văn Cường từng là cổ đông lớn Tuy nhiên, ngày 19/6/2020, ông Cường đã báo cáo UBCKNN việc không còn là cổ đông lớn của CTF.-Theo đó, ông đã chuyển nhượng 500.000 cổ phiếu (tương ứng tỷ lệ 1,0979%) để hạ tỷ

lệ sở hữu xuống 1,8892%, tương ứng 860.353 cổ phiếu và không còn là cổ đông lớn của CTF.CTCP Tân Thành Đô hiện đang là cổ đông lớn nhất với hơn 6 triệu cổ phần tương ứng tỷ lệ sở hữu 13,26% (tính đến 29/11/2019) Ông Trần Ngọc Dân, Chủ tịch HĐQT CTCP Tân Thành Đô đang đồng thời là Chủ tịch và cổ đông lớn thứ hai của City Auto với gần 4,2 triệu cổ phần, tương đương tỷ lệ sở hữu 9,2% (tính đến

31/12/2019)

b) Năm 2021

1 Mua bán cổ phiếu “chui”, ông Trần Ngọc Bê bị phạt gần 1 tỉ đồng

-Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (SSC) vừa ban hành quyết định xử phạt gần 1 tỉ đồng đối với ông Trần Ngọc Bê vì không công bố thông tin về việc dự kiến mua, bán cổ phiếu VPBank

-Ngày 23/7/2021, Thanh tra Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã ban hành Quyết định số 480/QĐ-XPVPHC về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực