TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TẾ
MÔ HÌNH TRẢ LƯƠNG THEO THÂM NIÊN CÔNG TÁC TẠI CÁC ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH SỰ NGHIỆP Ở VIỆT NAM
Mức lương tối thiểu
Lương tối thiểu đã nhận được sự quan tâm và quy định từ rất sớm bởi Tổ chức Lao động Quốc tế Trong Công ước số 26 ban hành ngày 30/5/1928, điều khoản khoản 3 Điều 3 đã đề cập rõ ràng về việc xác định mức lương tối thiểu nhằm đảm bảo quyền lợi và phúc lợi cho người lao động.
Các mức lương tối thiểu là bắt buộc đối với người sử dụng lao động và người lao động liên quan, nhằm đảm bảo quyền lợi tối thiểu cho người lao động theo quy định của pháp luật Những mức lương này không thể bị giảm xuống dưới mức quy định, cho dù qua thỏa thuận cá nhân hay hợp đồng tập thể, trừ khi nhà chức trách có thẩm quyền cấp phép đặc biệt Tại Việt Nam, mức lương tối thiểu được xác định rõ ràng nhằm đảm bảo an sinh và ổn định đời sống của người lao động.
Mức lương tối thiểu là mức lương thấp nhất được trả cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường Mục đích của mức lương tối thiểu là bảo đảm mức sống tối thiểu cho người lao động và gia đình họ Quy định này phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội, theo khoản 1 Điều 91 Bộ luật Lao động năm 2019.
Quy định này quy định về mức tiền lương tối thiểu dựa trên các tiêu chí xác định rõ ràng nhằm đảm bảo quyền lợi chính đáng của người lao động Mục đích của quy định là tạo ra khung pháp lý để xác định và thực thi mức lương tối thiểu phù hợp với tình hình kinh tế và xã hội Phạm vi áp dụng bao gồm các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh hoạt động trên địa bàn đất nước Đặc điểm của tiền lương tối thiểu thể hiện qua các yếu tố như mức độ phù hợp với chi phí sinh hoạt, khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi người lao động Nhận diện tiền lương tối thiểu dựa trên các đặc điểm này giúp xác định rõ ràng mức lương tối thiểu phù hợp với từng ngành nghề, vùng miền và điều kiện kinh tế khác nhau.
- Được xác định tương ứng với trình độ lao động giản đơn nhất, chưa qua đào tạo nghề.
- Tương ứng với cường độ lao động nhẹ nhàng nhất, không đòi hỏi tiêu hao nhiều năng lượng, thần kinh, cơ bắp.
- Tương ứng với môi trường và điều kiện lao động bình thường.
- Bảo đảm nhu cầu tiêu dùng ở mức độ tối thiểu cần thiết cho bản thân người lao động.
- Phù hợp với giá sinh hoạt ở vùng và điều kiện kinh tế - xã hội chung của quốc gia.
1.2 Bảng lương tối thiểu Để xác định mức lương tối thiểu, pháp luật các quốc gia đều phải dựa trên những căn cứ nhất định Theo Tổ chức Lao động quốc tế, cần lưu ý đến các yếu tố như:
Người lao động và gia đình họ có những nhu cầu thiết yếu dựa trên mức lương trung bình trong nước, chi phí sinh hoạt hàng ngày và các khoản trợ cấp an toàn xã hội Các nhu cầu này phản ánh mức sống so sánh của họ với các nhóm xã hội khác, giúp đánh giá mức độ đảm bảo cuộc sống và khả năng đáp ứng các khoản chi tiêu cơ bản.
Kinh tế yếu tố then chốt đòi hỏi phải nâng cao năng suất lao động để thúc đẩy phát triển bền vững Để đạt được và duy trì mức sử dụng lao động cao, cần phải tập trung vào các chính sách thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện hiệu quả sản xuất và đáp ứng các mối quan tâm về phát triển nguồn nhân lực Điều này giúp đảm bảo sự ổn định và cạnh tranh của nền kinh tế trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Mức lương tối thiểu được xác định dựa trên hệ thống nhu cầu tối thiểu của người lao động và gia đình, bao gồm các yếu tố như ăn, mặc, ở, đi lại Các yếu tố như mức lương chung của cả nước, chi phí sinh hoạt, biến động giá cả, điều kiện sống giữa các tầng lớp dân cư, tốc độ tăng trưởng kinh tế, năng suất lao động và tỷ lệ có việc làm trong khu vực và quốc gia đều ảnh hưởng đến mức lương tối thiểu Vì các yếu tố này luôn thay đổi, nên tiền lương tối thiểu cần được điều chỉnh hợp lý để đảm bảo giá trị của hàng hóa sức lao động.
Sau đây là Bảng tra cứu lương tối thiểu vùng 2022 theo Nghị định 38/2022/NĐ-CP được áp dụng từ 01/7/2022:
STT Vùng Lương tối thiểu tháng
Bậc lương
Bậc lương thể hiện các mức thăng tiến về lương trong mỗi ngạch của người lao động, phản ánh quá trình phát triển nghề nghiệp Mỗi bậc lương đi kèm với một hệ số lương cụ thể, giúp xác định mức thu nhập phù hợp theo từng cấp độ Việc hiểu rõ các bậc lương và hệ số liên quan là yếu tố quan trọng để nhân viên nắm bắt cơ hội thăng tiến và đảm bảo công bằng trong hệ thống lương thưởng.
Bậc lương trong các thang bảng lương là yếu tố quan trọng tạo ra sự biến thiên cần thiết từ mức lương tối thiểu đến mức tối đa trong từng ngạch lương, đảm bảo tính hợp lý và công bằng Sự biến thiên của bậc lương thúc đẩy nhân viên nâng cao hiệu suất công việc và tạo động lực phát triển nghề nghiệp Bậc lương được sắp xếp theo thứ tự tăng dần trong mỗi ngạch, với mức hệ số tương ứng càng cao thì bậc lương càng cao Người lao động luôn hướng tới việc thăng tiến bậc lương để nhận mức thu nhập cao hơn, góp phần thúc đẩy năng suất làm việc và sự phát triển của tổ chức.
Dựa trên quy chế nâng bậc lương, hàng năm doanh nghiệp lập kế hoạch và tổ chức nâng bậc lương cho người lao động, đồng thời công bố công khai trong nội bộ doanh nghiệp Chế độ nâng bậc lương phải được thể hiện rõ trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể, đảm bảo quyền lợi và sự minh bạch cho người lao động.
Phụ cấp thâm niên
Phụ cấp thâm niên là một loại phụ cấp được ghi nhận trong hợp đồng lao động, nhằm thưởng cho những người lao động có thời gian làm việc lâu dài Đây là phần phụ cấp quan trọng, cùng với các chế độ phụ cấp khác, tiền thưởng, nâng bậc lương và các chế độ khuyến khích, nhằm ghi nhận and thúc đẩy sự cống hiến của người lao động Việc quy định rõ phụ cấp thâm niên giúp đảm bảo quyền lợi của nhân viên lâu năm và khuyến khích gắn bó lâu dài với doanh nghiệp.
Phụ cấp thâm niên được quy định như một hình thức khuyến khích người lao động gắn bó lâu dài với công việc Đây không chỉ nhằm thúc đẩy sự trung thành và ổn định nhân sự mà còn tạo động lực để người lao động làm việc hiệu quả hơn Việc trả phụ cấp thâm niên giúp doanh nghiệp duy trì nguồn nhân lực chất lượng, đồng thời khuyến khích người lao động tích cực cống hiến trong công việc.
Người lao động có nhiều năm gắn bó với nghề sẽ tích lũy được nhiều kinh nghiệm làm việc quý giá Trong bất kỳ nghề nghiệp nào, dù làm việc trong cơ quan nhà nước hay doanh nghiệp tư nhân, kinh nghiệm đóng vai trò vô cùng quan trọng Người lao động có kinh nghiệm dễ dàng nắm bắt công việc hơn và làm việc với năng suất cao hơn, góp phần nâng cao hiệu quả công việc và phát triển sự nghiệp bền vững.
Phụ cấp thâm niên là một chính sách khuyến khích ghi nhận trong hợp đồng lao động, nhằm thúc đẩy người lao động làm việc tích cực và hiệu quả hơn Chế độ này giúp tăng thêm động lực gắn bó của người lao động với nghề, đồng thời thể hiện sự công nhận của người sử dụng lao động đối với kinh nghiệm và đóng góp lâu dài của nhân viên Nhờ đó, phụ cấp thâm niên góp phần nâng cao năng suất làm việc và tạo môi trường làm việc ổn định, gắn kết hơn.
3.2 Các chế độ phụ cấp thâm niên tại các đơn vị hành chính sự nghiệp
Cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đủ điều kiện về thời gian và tiêu chuẩn để hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung theo quy định tại Thông tư sẽ được nhận phụ cấp này với mức hưởng theo quy định Việc đảm bảo đáp ứng các điều kiện này giúp người lao động được hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung một cách phù hợp và công bằng Phụ cấp thâm niên vượt khung góp phần nâng cao chế độ đãi ngộ cho cán bộ, công chức, viên chức, đồng thời thúc đẩy động lực làm việc và giữ chân người lao động có đủ điều kiện.
Các cán bộ tuyển dụng trong các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến cấp quận, huyện, thị xã, thành phố trực thuộc tỉnh đều được xếp lương theo ngạch, bậc công chức hành chính và hưởng phụ cấp chức vụ lãnh đạo Sau 3 năm (đủ 36 tháng) đã đạt bậc lương cuối cùng trong ngạch hoặc trong chức danh, họ sẽ được hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung bằng 5% mức lương của bậc lương cuối cùng Từ năm thứ tư trở đi, mỗi năm đạt đủ hai tiêu chuẩn hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung sẽ được tính hưởng thêm 1%.
Cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các cơ quan nhà nước và đơn vị sự nghiệp được xếp lương theo bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ, thừa hành, phục vụ, bao gồm cả các chức danh chuyên môn, nghiệp vụ ngành Tòa án, ngành Kiểm sát và các chức danh lãnh đạo bổ nhiệm Sau 2 năm (đủ 24 tháng) công tác và đạt bậc lương cuối cùng trong ngạch, họ sẽ được hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung là 5% mức hưởng của bậc lương cuối cùng trong ngạch đó Từ năm thứ ba trở đi, mỗi năm đủ tiêu chuẩn để hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung, người lao động sẽ được tính hưởng thêm 1%.
Khi chuyển xếp lương cũ sang lương mới theo Thông tư liên tịch số 01/2005/TTLT-BNV-BTC, những cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đã được hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung sẽ dựa vào thời gian giữ bậc lương cũ để tính chuyển đổi sang lương mới Trong quá trình này, nếu lương mới đã tính phụ cấp thâm niên vượt khung, thời gian giữ bậc lương cũ sẽ được sử dụng làm căn cứ để xác định mức phụ cấp thâm niên vượt khung theo nguyên tắc: mỗi năm giữ bậc lương cũ và đủ hai tiêu chuẩn để hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung sẽ được cộng thêm 1% phụ cấp thâm niên vượt khung.
Cán bộ, công chức, viên chức và người lao động không hoàn thành nhiệm vụ hàng năm hoặc bị kỷ luật bằng hình thức khiển trách, cảnh cáo, giáng chức hoặc cách chức thì thời gian xét hưởng phụ cấp thâm niên vượt khung sẽ bị kéo dài Thời gian này được xác định tương tự như các trường hợp kéo dài thời gian nâng bậc lương thường xuyên theo quy định tại khoản 5 Điều 1 Thông tư này Việc không hoàn thành nhiệm vụ hoặc vi phạm kỷ luật lâu dài ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi về phụ cấp thâm niên của cán bộ, viên chức và người lao động.
Các cán bộ, công chức, viên chức và người lao động đã bị đình chỉ công tác, tạm giữ, tạm giam hoặc kỷ luật nhưng sau đó được cơ quan có thẩm quyền xác nhận là oan, sai sẽ vẫn được tính lại các mức phụ cấp thâm niên vượt khung nếu tiếp tục đạt tiêu chuẩn hoàn thành nhiệm vụ Trong trường hợp này, họ sẽ được truy lĩnh phụ cấp, truy nộp bảo hiểm xã hội (bao gồm cả phần bảo hiểm xã hội do cơ quan, đơn vị đóng), dựa trên các mức phụ cấp thâm niên vượt khung đã được đánh giá, xác nhận bằng văn bản như quy định tại Thông tư này.
Phụ cấp thâm niên vượt khung được chi trả cùng kỳ lương hàng tháng của cán bộ, công chức, viên chức và người lao động Đây là khoản phụ cấp có ý nghĩa quan trọng trong việc thể hiện sự ghi nhận đối với thời gian công tác và kinh nghiệm của người lao động Khoản phụ cấp này cũng được sử dụng để tính đóng và hưởng chế độ bảo hiểm xã hội, đảm bảo quyền lợi an sinh xã hội của người lao động Việc chi trả phụ cấp vượt khung đúng quy định giúp ổn định thu nhập và nâng cao đời sống của cán bộ, công chức, viên chức.
Phúc lợi
Khuyến khích về tinh thần như tiền lương, thưởng, phụ cấp chức vụ, và các chính sách đãi ngộ dành cho cán bộ, công chức bao gồm cả đãi ngộ vật chất và tinh thần Các chính sách này còn bao gồm làm thêm giờ, trợ cấp khó khăn, phúc lợi, bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, nhà công vụ và các dịch vụ xã hội được hỗ trợ một phần hoặc toàn bộ Ngoài ra, các quyền lợi khác như lương hưu, nghỉ ốm, nghỉ đẻ, nghỉ phép hàng năm, tham quan du lịch và sự tôn vinh qua các danh hiệu của cơ quan, ngành và Nhà nước trao tặng cũng được đảm bảo để thúc đẩy tinh thần làm việc và cống hiến của cán bộ, công chức.
Nâng bậc lương theo thâm niên
Vào ngày 29/6/2021, Bộ Nội vụ đã ban hành Thông tư số 03/2021/TT-BNV nhằm sửa đổi, bổ sung các quy định liên quan đến chế độ nâng bậc lương thường xuyên, nâng bậc lương trước thời hạn và chế độ phụ cấp thâm niên vượt khung đối với cán bộ, công chức, viên chức và người lao động Thông tư này đã chỉnh sửa và bổ sung nội dung của Thông tư số 08/2013/TT-BNV ngày 31 tháng 7 năm 2013 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ về các chế độ lương và phụ cấp.
5.1 Đối tượng áp dụng
Cán bộ, công chức, viên chức làm việc trong các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến cấp xã và trong các đơn vị sự nghiệp công lập được xếp lương theo bảng lương chuyên gia cao cấp, các bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ, thừa hành, phục vụ Việc áp dụng chính sách này đảm bảo công bằng, minh bạch trong việc trả lương và nâng cao đời sống của cán bộ công chức Các bảng lương này được xây dựng dựa trên trình độ, vị trí công tác và mức độ đóng góp của từng cán bộ trong hệ thống hoạt động của cơ quan nhà nước.
+ Cán bộ trong các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến quận, huyện, thị xã, thành phố thuộc tỉnh thuộc diện xếp lương theo ngạch, bậc công chức hành chính quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều 3 Nghị định số 204/2004/NĐ-CP;
+ Công chức, viên chức trong các cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập xếp lương theo bảng lương chuyên gia cao cấp, bảng lương chuyên môn nghiệp vụ, thừa hành, phục vụ (bao gồm cả các chức danh chuyên môn, nghiệp vụ ngành Tòa án, ngành Kiểm sát);
Cán bộ cấp xã được quy định tại Điểm b Khoản 1 Điều 5 của Nghị định số 92/2009/NĐ-CP, ngày 22 tháng 10 năm 2009, trong khi công chức cấp xã được quy định tại Điểm a Khoản 2 Điều 5 của cùng nghị định.
Năm 2009, Chính phủ ban hành quy định về chức danh, số lượng, chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức ở cấp xã, phường, thị trấn Văn bản này cũng quy định rõ các chế độ đãi ngộ và chính sách hỗ trợ cho những người hoạt động không chuyên trách tại cấp xã Các quy định này nhằm nâng cao năng lực, đảm bảo công tác quản lý nhà nước tại cấp xã, đồng thời nâng cao đời sống và quyền lợi của đội ngũ cán bộ, công chức và người hoạt động không chuyên trách ở cơ sở.
Những người xếp lương theo bảng lương chuyên gia cao cấp, bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ, thừa hành, phục vụ do Nhà nước quy định và quyết định đều làm việc tại các dự án và cơ quan, tổ chức quốc tế đặt tại Việt Nam Mức lương của họ vẫn thuộc danh sách trả lương của cơ quan hoặc đơn vị quản lý, đảm bảo sự phù hợp với quy định của nhà nước.
Những người làm việc theo hợp đồng lao động trong cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập có thể thỏa thuận về chế độ lương thưởng trong hợp đồng lao động, phù hợp với quy định của Nghị định số 204/2004/NĐ-CP của Chính phủ Nghị định này quy định rõ về chế độ tiền lương đối với cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang, đảm bảo công bằng và minh bạch trong việc trả lương Việc thỏa thuận trong hợp đồng lao động giúp xác định rõ quyền lợi và nghĩa vụ của các bên liên quan, góp phần nâng cao hiệu quả công việc và ổn định tài chính cho người lao động.
Những người xếp lương theo bảng lương do Nhà nước quy định thuộc chỉ tiêu biên chế được ngân sách nhà nước cấp kinh phí Các đối tượng này bao gồm cán bộ, công nhân viên chức và người lao động làm việc trong các hội có tính chất đặc thù, theo quy định tại Nghị định số 45/2010/NĐ-CP ngày 21 tháng 4 năm 2010 và Quyết định số 68/2010/QĐ-TTg ngày 01 tháng 11 năm 2010 của Thủ tướng Chính phủ.
5.2 Đối tượng không áp dụng
- Cán bộ thuộc diện xếp lương theo bảng lương chức vụ đã được xếp lương theo nhiệm kỳ.
Cán bộ cấp xã là người đang hưởng chế độ hưu trí hoặc trợ cấp mất sức lao động theo quy định tại Điểm c Khoản 1 Điều 5 Nghị định số 92/2009/NĐ-CP và Khoản 1 Điều 1 Nghị định số 29/2013/NĐ-CP ngày 08 tháng 4 năm 2013 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 92/2009/NĐ-CP Cụ thể, theo điểm c Khoản 1 Điều 5 Nghị định số 92/2009/NĐ-CP, cán bộ cấp xã là người đang hưởng chế độ hưu trí hoặc trợ cấp mất sức lao động, ngoài lương hưu hoặc trợ cấp, hàng tháng còn được hưởng 90% mức lương bậc 1 của chức danh hiện đảm nhiệm theo quy định tại điểm a khoản 1 Điều này, đồng thời không phải đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế.
Công chức cấp xã chưa tốt nghiệp đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định tại Điểm b Khoản 2 Điều 5 Nghị định số 92/2009/NĐ-CP Cụ thể, những người đảm nhiệm chức danh công chức cấp xã chưa hoàn thành đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ theo quy định sẽ được hưởng lương bằng 1,18 lần mức lương tối thiểu chung.
Phụ cấp trách nhiệm
Phụ cấp trách nhiệm là khoản phụ cấp nhằm bù đắp cho những người vừa trực tiếp tham gia sản xuất hoặc thực hiện công tác chuyên môn nghiệp vụ, vừa kiêm nhiệm công tác quản lý nhưng không thuộc chức vụ lãnh đạo Đây cũng là khoản phụ cấp dành cho những người đảm nhận công việc đòi hỏi trách nhiệm cao mà chưa được phản ánh trong mức lương chính Việc xác định phụ cấp trách nhiệm giúp đảm bảo công bằng, khích lệ tinh thần làm việc và phù hợp với quy định về chế độ phụ cấp trong doanh nghiệp.
6.2 Đối tượng áp dụng Đối tượng áp dụng phụ cấp trách nhiệm công việc với cán bộ, công chức, viên chức theo tiểu mục 2 Mục II Thông tư 05/2005/TT-BNV như sau:
* Mức 1 (hệ số 0,5) áp dụng đối với:
Các cán bộ, công chức, viên chức thuộc biên chế của các phòng Bảo vệ sức khỏe Trung ương 2, Trung ương 3, Trung ương 5 tại Bệnh viện Hữu nghị và phòng Bảo vệ sức khỏe cán bộ Trung ương phía Nam thuộc Bệnh viện Thống nhất đều được trả lương theo quy định của nhà nước.
- Lái xe phục vụ các chức danh từ Phó Thủ tướng Chính phủ và tương đương trở lên.
* Mức 2 (hệ số 0,3) áp dụng đối với:
- Trạm trưởng, Trại trưởng các trạm, trại nghiên cứu ứng dụng, thực nghiệm khoa học kỹ thuật của các ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản;
- Trạm trưởng, Trại trưởng các trạm, trại nuôi trồng cây con, thuốc quý hiếm để nghiên cứu trong phòng thí nghiệm y, dược khoa và làm thuốc;
Cán bộ, viên chức trực tiếp vận hành và bảo dưỡng các thiết bị quan trọng như máy gia tốc điện tử MT-17, máy phát nơtron NA-3C, cùng với người xử lý mẫu và nguồn phóng xạ kín, hở, đảm bảo an toàn trong quá trình làm việc Việc duy trì hoạt động ổn định của các thiết bị này là yếu tố then chốt để đảm bảo an toàn, hiệu quả và chính xác trong nghiên cứu và ứng dụng phóng xạ Các nhân viên cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy trình an toàn phóng xạ, đồng thời thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng để nâng cao hiệu suất hoạt động của hệ thống.
- Cán bộ, công chức, viên chức thuộc biên chế trả lương của Ban Bảo vệ, chăm sóc sức khoẻ các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương;
Cán bộ, viên chức thuộc biên chế của các khoa, bộ phận hồi sức cấp cứu và trực tiếp phục vụ cấp cứu bệnh nhân tại trạm cấp cứu 05 đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo công tác cấp cứu an toàn và hiệu quả Họ được trả lương theo đúng chế độ biên chế, góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế tại các trạm cấp cứu Việc duy trì đội ngũ nhân viên chuyên môn cao và ổn định giúp nâng cao năng lực phản ứng nhanh trong các tình huống khẩn cấp và cứu sống bệnh nhân kịp thời Đồng thời, sự phối hợp chặt chẽ giữa các cán bộ, viên chức này đảm bảo hoạt động cấp cứu diễn ra suôn sẻ, góp phần nâng cao uy tín của hệ thống y tế địa phương.
- Giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục thuộc biên chế trả lương của các trường chuyên biệt;
- Giáo viên được cử làm Tổng phụ trách (chuyên trách và bán chuyên trách) Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh ở trường phổ thông hạng I;
- Huấn luyện viên trưởng đội tuyển thể dục, thể thao Quốc gia;
- Lái xe phục vụ chức danh Bộ trưởng và tương đương;
- Trưởng kho vật liệu nổ, nhân viên cung ứng vật liệu nổ.
* Mức 3, (hệ số 0,2) áp dụng đối với:
Phó trạm trưởng và phó trại trưởng các trạm, trại nghiên cứu ứng dụng và thực nghiệm khoa học kỹ thuật trong các lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng công nghệ mới, nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường Những cán bộ này chịu trách nhiệm hướng dẫn, quản lý các hoạt động nghiên cứu và thực nghiệm nhằm phát triển các giải pháp tối ưu cho ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản của quốc gia.
Phó trạm trưởng, phó trại trưởng các trạm, trại nuôi trồng cây con và thuốc quý hiếm đóng vai trò quan trọng trong nghiên cứu phòng thí nghiệm y, dược khoa và chế biến thuốc Các vị trí này đảm nhiệm việc quản lý, bảo vệ và phát triển các nguồn nguyên liệu quý nhằm phục vụ công tác nghiên cứu và sản xuất thuốc chữa bệnh Việc nghiên cứu các loại cây con, thuốc quý hiếm giúp nâng cao hiệu quả trong công tác phòng ngừa và điều trị bệnh, góp phần thúc đẩy phát triển y học và dược phẩm hiện đại.
Cán bộ, viên chức bảo vệ và vận chuyển chịu trách nhiệm làm việc với các mẫu và nguồn phóng xạ kín và hở, đảm bảo an toàn tuyệt đối trong quá trình xử lý và vận hành Họ kiểm tra độ phóng xạ của khu vực máy gia tốc điện tử MT-17, máy phát neutron NA-3C và trung tâm đo phóng xạ để duy trì tiêu chuẩn an toàn cao nhất Việc thực hiện các kiểm tra định kỳ này giúp đảm bảo an toàn cho nhân viên và môi trường xung quanh khu vực phóng xạ.
Để đảm bảo an toàn cho hoạt động của máy gia tốc điện tử MT-17, máy phát nơtron NA-3C, cần thực hiện vệ sinh định kỳ khu vực máy, kho nguồn và trung tâm đo phóng xạ Việc duy trì vệ sinh sạch sẽ giúp giảm thiểu nguy cơ gây tai nạn, đảm bảo hoạt động ổn định và hiệu quả của các thiết bị Công tác kiểm tra và bảo trì đúng quy trình là yếu tố thiết yếu để đảm bảo an toàn cho nhân viên và tránh rủi ro về phóng xạ trong khu vực vận hành.
- Tổ trưởng các ngành địa chất, khí tượng thuỷ văn, khảo sát, đo đạc, trồng rừng và điều tra rừng;
Trưởng kho lưu trữ tài liệu, thư viện đảm bảo công tác bảo quản, bảo vệ và phát triển nguồn tài liệu quan trọng Đồng thời, trưởng kho lưu trữ bảo quản và phục chế hiện vật trong các bảo tàng hạng II trở lên chịu trách nhiệm duy trì chất lượng và phục hồi các hiện vật quý giá, góp phần nâng cao giá trị văn hóa Ngoài ra, kho khu di tích Phủ Chủ tịch đóng vai trò quan trọng trong việc lưu giữ và trưng bày di tích lịch sử, góp phần bảo tồn di sản quốc gia.
- Trưởng kho lưu trữ tài liệu thuộc Cục Văn thư Lưu trữ Nhà nước;
- Trưởng kho thuộc Cục Dự trữ Quốc gia;
- Trưởng kho, Trưởng quỹ tiền, vàng bạc, đá quý Ngân hàng Nhà nước và Kho bạc Nhà nước từ Trung ương đến cấp huyện;
- Cán bộ, viên chức thuộc biên chế trả lương của các trại điều dưỡng thương binh nặng, bệnh viện điều trị, trại nuôi dưỡng người tâm thần, bệnh phong;
- Giáo viên được cử làm Tổng phụ trách (chuyên trách và bán chuyên trách) Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh ở trường phổ thông hạng II;
- Cán bộ, viên chức thuộc biên chế trả lương của Bệnh viện Hữu nghị;
- Huấn luyện viên trưởng đội tuyển thể dục, thể thao tỉnh, ngành, thành phố trực thuộc Trung ương;
Các bác sĩ và kỹ thuật viên y học thể dục, thể thao tại đội tuyển quốc gia đảm nhận công tác kiểm tra, theo dõi sức khỏe và chăm sóc các vận động viên Họ giúp đảm bảo sức khỏe tối ưu, thúc đẩy quá trình phục hồi sau chấn thương và duy trì thể lực phù hợp cho các vận động viên thi đấu Nhờ vào công tác này, các vận động viên có thể đạt thành tích cao nhất trong các giải đấu quốc gia và quốc tế.
- Lái xe phục vụ các chức danh Thứ trưởng, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và tương đương;
- Phó trưởng kho vật liệu nổ.
* Mức 4 (hệ số 0.1) áp dụng đối với:
Phó trưởng kho lưu trữ tài liệu, thư viện đóng vai trò quan trọng trong quản lý và bảo tồn các tài liệu số, sách và tư liệu quý giá Bên cạnh đó, Phó trưởng kho lưu trữ bảo quản, phục chế hiện vật trong các bảo tàng hạng II trở lên đảm bảo việc giữ gìn và khôi phục các hiện vật lịch sử một cách chuyên nghiệp Ngoài ra, kho khu di tích Phủ Chủ tịch còn có nhiệm vụ lưu trữ, bảo quản các hiện vật, tài liệu liên quan đến di tích, góp phần gìn giữ giá trị văn hóa, lịch sử quốc gia.
- Trưởng kho lưu trữ tài liệu, thư viện Trưởng kho lưu trữ bảo quản, phục chế và giới thiệu hiện vật trong các bảo tàng;
- Phó trưởng kho, Phó trưởng quỹ tiền, vàng bạc, đá quý Ngân hàng Nhà nước và Kho bạc Nhà nước từ Trung ương đến cấp huyện;
- Giáo viên được cử làm Tổng phụ trách (chuyên trách và bán chuyên trách) Đội Thiếu niên tiền phong Hồ Chí Minh ở trường phổ thông hạng III;
- Cán bộ, viên chức y tế chuyên trách đỡ đẻ ở các trạm, bệnh viện, viện phụ sản, các khoa sản ở bệnh viện đa khoa và ở trung tâm y tế;
- Cán bộ, viên chức y tế trực tiếp làm kiểm nghiệm thuốc;
Các bác sĩ và kỹ thuật viên y học thể dục thể thao đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm tra, theo dõi và chăm sóc sức khỏe cho các vận động viên trong đội tuyển cấp ngành, tỉnh Họ đảm nhận công tác phục hồi sức khỏe, giúp vận động viên duy trì phong độ thi đấu tốt nhất Nhờ vào công việc chăm sóc chuyên nghiệp này, các vận động viên có thể giảm thiểu chấn thương và nâng cao hiệu quả tập luyện Các chuyên gia y học thể thao góp phần đảm bảo sự chuẩn bị kỹ lưỡng nhằm hướng tới thành tích cao của đội tuyển quốc gia.
- Nhân viên bảo vệ, thủ kho vật liệu nổ;
- Thủ quỹ cơ quan, đơn vị;
- Tổ trưởng các ngành còn lại.
6.3 Bảng phụ cấp trách nhiệm
Phụ cấp trách nhiệm công việc hiện được áp dụng với 4 mức là 0,5; 0,3; 0,2 và 0,1 lần mức lương cơ sở, giúp thành viên công chức nhận thêm khoản phụ cấp phù hợp với mức độ trách nhiệm Theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 38/2019/NĐ-CP, mức lương cơ sở hiện tại là 1.490.000 đồng, tạo cơ sở để tính toán các khoản phụ cấp này một cách chính xác.
Mứ c Hệ số Mức tiền phụ cấp trách nhiệm công việc
Phạm vi áp dụng
Hiện nay, hình thức trả lương theo thâm niên đã được áp dụng rộng rãi tại hầu hết các đơn vị hành chính sự nghiệp Các đơn vị hành chính sự nghiệp là các cơ quan hành chính và đơn vị sự nghiệp do Nhà nước thành lập nhằm thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính, đảm bảo an ninh quốc phòng, và phát triển kinh tế xã hội Những đơn vị này được cấp kinh phí từ ngân sách nhà nước và hoạt động theo nguyên tắc không bồi hoàn trực tiếp.
Các đơn vị trọng yếu như y tế, giáo dục, văn hoá, thông tin, khoa học công nghệ và kinh tế hiện nay đều áp dụng hình thức trả lương theo thâm niên, phản ánh tính chất công việc đòi hỏi sự bền bỉ, trung thành và gắn bó lâu dài Dưới sự quản lý của Nhà nước, việc giữ chân nhân lực có trình độ cao và tác động trực tiếp đến phát triển quốc gia là vô cùng quan trọng Chính sách trả lương theo thâm niên kết hợp với các hình thức thưởng và phúc lợi khác nhằm duy trì và phát huy nhân lực trong các vị trí cao, góp phần thúc đẩy sự phát triển kinh tế xã hội bền vững.
Lý do các đơn vị hành chính sự nghiệp Việt Nam áp dụng hình thức trả lương theo thâm niên
Hình thức trả lương theo thâm niên công tác hiện nay vẫn phổ biến tại các đơn vị hành chính sự nghiệp của Việt Nam, mặc dù ngày càng bị coi là lỗi thời và mang tính bình quân chủ nghĩa Nguyên nhân chính xuất phát từ quan niệm sâu sắc trong tâm thức người Việt, cho rằng người làm lâu năm, có nhiều kinh nghiệm sẽ đáng giá hơn và xứng đáng nhận mức lương cao hơn; điều này dẫn đến việc hình thức trả lương theo thâm niên vẫn được duy trì Trong những năm gần đây, nhiều ý kiến phản đối kiểu trả lương này vì gây hiệu quả lao động thấp, tình trạng “chảy máu chất xám” và không phù hợp với thực tế kinh tế-xã hội hiện nay Các đơn vị hành chính đang cố gắng chuyển sang các hình thức trả lương mới như dựa trên vị trí, năng suất, song việc thay đổi hệ thống trả lương theo thâm niên gặp nhiều khó khăn do cơ cấu bộ máy cồng kềnh, chi phí tốn kém và các yếu tố nội tại như tình cảm, mối quan hệ, cũng như câu hỏi về công bằng trong đánh giá năng lực Chính vì thế, dù còn nhiều bất cập, hình thức trả lương theo thâm niên vẫn giữ vai trò chủ đạo trong xét lương cho cán bộ, viên chức và người lao động trong các đơn vị hành chính sự nghiệp tại Việt Nam.
Ưu, nhược điểm của mô hình trả lương theo thâm niên công tác
Người lao động có thể yên tâm làm việc vì tiền lương được trả cố định và không phụ thuộc vào hiệu suất công việc.
Trả lương theo thâm niên công tác góp phần xây dựng văn hóa doanh nghiệp và khuyến khích người lao động gắn bó lâu dài với công ty Khi nhân viên gắn bó lâu dài, họ tích lũy kinh nghiệm và quen thuộc với công việc, nâng cao hiệu suất làm việc Điều này giúp doanh nghiệp duy trì sự ổn định hoạt động và tiết kiệm chi phí thay thế nhân sự thường xuyên.
Một số ý kiến cho rằng hình thức trả lương theo thâm niên công tác có thể làm giảm động lực phấn đấu của nhân viên, dẫn đến năng suất lao động thấp hơn Khi đó, hiệu quả công việc không được cải thiện đáng kể, người lao động có xu hướng làm cho xong việc hơn là chú trọng đến chất lượng sản phẩm Điều này ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất và chất lượng công việc, cần xem xét điều chỉnh phù hợp để duy trì động lực và nâng cao hiệu quả làm việc.
Hình thức trả lương theo thâm niên đã tồn tại lâu dài nhưng bị đánh giá là lối mòn và thiếu đổi mới Phương pháp này gây ra sự bất bình đẳng, khi nhân viên có thâm niên nhưng kỹ năng kém lại nhận lương cao hơn nhân viên mới có kỹ năng xuất sắc Điều này dẫn đến tình trạng nhân viên mới năng suất cao hơn nhưng lại nhận lương thấp, gây mâu thuẫn trong nội bộ và nguy cơ mất nhân tài cho các đối thủ cạnh tranh.
HÌNH THỨC TRẢ LƯƠNG THEO SẢN PHẨM
Các chế độ trả lương theo sản phẩm
1.1 Chế độ trả lương theo sản phẩm trực tiếp cá nhân Định nghĩa: là hình thức trả lương theo sản phẩm được xác định căn cứ vào số lượng sản phẩm thực tế đã hoàn thành và đơn giá tiền lương cho một sản phẩm được người sử dụng lao động quy định.
Chế độ tiền lương theo sản phẩm trực tiếp cá nhân phù hợp với những người lao động trực tiếp sản xuất, có tính độc lập cao trong quá trình làm việc và có thể kiểm tra, nghiệm thu sản phẩm riêng biệt Ưu điểm chính của hình thức này là dễ dàng tính toán tiền lương trong kỳ, khuyến khích công nhân tự giác, tiết kiệm thời gian làm việc, giảm thiểu thời gian tự học hỏi để nâng cao kỹ năng và tăng năng suất lao động Tuy nhiên, nhược điểm là công nhân chỉ chú trọng vào số lượng sản phẩm, ít quan tâm đến chất lượng, và nếu thiếu ý thức làm việc thì có thể gây lãng phí nguyên vật liệu và máy móc.
1.2 Chế độ trả lương theo sản phẩm tập thể Định nghĩa: là hình thức trả lương được áp dụng cho những công việc do nhiều người cùng thực hiện hoặc những loại công việc không xác định được kết quả cho mỗi cá nhân Điều kiện áp dụng hình thức này trước hết phải xác định được số tiền lương mà cả nhóm được nhận hoặc đơn giá cho từng sản phẩm mà cả nhóm thực hiện.
Chế độ trả lương theo sản phẩm tập thể áp dụng cho các công việc đòi hỏi nhiều người cùng tham gia thực hiện, trong đó mỗi cá nhân có liên quan đến nhau Ưu điểm chính của lương theo sản phẩm tập thể là thúc đẩy tính thống nhất trong tính lương, nâng cao ý thức trách nhiệm và sự đoàn kết giữa các thành viên Tuy nhiên, nhược điểm của phương pháp này bao gồm sự ỷ lại trong quan hệ giữa các cá nhân trong tập thể và có thể gây bất công khi có người làm nhiều, người làm ít.
1.3 Chế độ trả lương theo sản phẩm gián tiếp Định nghĩa: Là hình thức trả lương dành cho những người lao động phụ, số tiền họ nhận được phụ thuộc vào kết quả sản xuất của người sử dụng lao động chính.
Lương theo sản phẩm gián tiếp có hạn chế chính là người lao động không có tính sáng tạo và thiếu chủ động trong công việc do sự phụ thuộc vào người lao động chính Điều này ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc và khả năng phát triển cá nhân của người lao động trong quá trình sản xuất Để nâng cao năng suất và thúc đẩy sáng tạo, cần có chính sách khuyến khích sự chủ động và độc lập của từng nhân viên.
1.4 Chế độ trả lương theo sản phẩm có thưởng Định nghĩa: Trả lương theo sản phẩm có thưởng là hình thức trả lương mà ngoài lương theo sản phẩm thực tế, người lao động sẽ nhận thêm một khoản tiền thưởng do hoàn thành vượt mức chỉ tiêu, chất lượng sản phẩm tốt hoặc năng suất làm việc cao. Cũng có trường hợp người lao động sẽ bị phạt hoặc trừ lương do chất lượng sản phẩm không đảm bảo Ưu điểm lớn nhất của hình thức này là thúc đẩy người lao động rèn luyện tay nghề và nâng cao năng suất làm việc Đối với các công việc lao động trí óc thì hình thức này góp phần kích thích sáng tạo và thể hiện năng lực Từ đó, sản phẩm trở nên chất lượng hơn mà người lao động cũng có trách nhiệm hơn trong công việc Tuy nhiên, trả lương theo sản phẩm có thưởng lại đi kèm với hạn chế đó là sự cạnh tranh cao, khiến cho người lao động sẵn sàng vì lợi ích cá nhân để “dẫm đạp” lên lợi ích của cá nhân khác.
So sánh mô hình trả lương theo thâm niên công tác và mô hình trả lương theo sản phẩm
Tiêu chí Trả lương theo thâm niên cộng tác Trả lương theo sản phẩm
Trả lương theo thâm niên công tác là hình thức trả lương dựa trên trình độ lành nghề và thời gian làm việc của người lao động Phương thức này đảm bảo công bằng và khuyến khích người lao động tích lũy kinh nghiệm, có mức lương phản ánh quá trình làm việc lâu dài Việc thanh toán lương theo thâm niên giúp doanh nghiệp duy trì động lực làm việc và nâng cao hiệu quả công việc của nhân viên.
Trả lương theo sản phẩm là hình thức thanh toán dựa trực tiếp vào số lượng và chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ mà người lao động hoàn thành Phương pháp này phù hợp với các đối tượng làm việc theo năng suất và hiệu quả công việc, giúp thúc đẩy năng suất lao động và đảm bảo quyền lợi dựa trên thành quả thực tế Áp dụng hình thức trả lương theo sản phẩm phù hợp trong các ngành nghề sản xuất, dịch vụ có tính chất đánh giá rõ ràng về sản lượng và chất lượng công việc.
Hình thức trả lương theo thâm niên chủ yếu áp dụng cho nhân viên quản lý và thường được sử dụng trong khối hành chính sự nghiệp Đối với công nhân sản xuất, hình thức này chỉ áp dụng trong những bộ phận có quy trình tự động hoá, những công việc chưa xác định mức lao động hoặc không định lượng được khối lượng hoàn thành Ngoài ra, công việc requiring chất lượng cao như kiểm tra sản phẩm hay sửa chữa máy móc cũng áp dụng hình thức trả lương theo thâm niên để đảm bảo chất lượng sản phẩm Trong các nhà máy hay xưởng, các công việc lao động chân tay thường trả lương theo sản phẩm, như công việc giao hàng, để thúc đẩy năng suất và hiệu quả làm việc.
Trong thời gian đại dịch Covid-19, hình thức tính lương theo sản phẩm đã bùng nổ và trở thành xu hướng phổ biến trong nhiều lĩnh vực Các ngành nghề như may mặc, thủ công mỹ nghệ đều áp dụng phương pháp này để phù hợp với đặc thù công việc Đặc biệt, đối với các công việc lao động trí óc như MC, dịch thuật, nhân viên kinh doanh, việc tính lương theo sản phẩm ngày càng trở nên phổ biến, giúp tối ưu hóa hiệu quả và thu nhập của nhân viên.
Chế độ trả lương theo thời gian đơn giản là phương pháp trả lương dựa trên thời gian làm việc thực tế của người lao động Trong đó, mức lương của nhân viên phụ thuộc vào bậc lương cao hay thấp, cũng như số giờ làm việc thực tế trong kỳ trả lương Phương pháp này giúp đảm bảo sự công bằng và minh bạch trong việc tính lương hàng tháng.
Chế độ trả lương theo thời gian có thưởng kết hợp giữa hình thức trả lương theo thời gian đơn giản và các khoản tiền thưởng khi nhân viên hoàn thành tốt các chỉ tiêu về số lượng và chất lượng công việc đã được quy định rõ ràng Hình thức này giúp thúc đẩy hiệu quả làm việc của nhân viên, đảm bảo sự công bằng và khích lệ năng suất lao động, đồng thời nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việc áp dụng chế độ này mang lại lợi ích lớn cho cả doanh nghiệp và người lao động khi kết hợp cả phần thưởng dựa trên thành tích và nền lương cố định.
- Lương theo sản phẩm trực tiếp cá nhân;
- Lương theo sản phẩm tập thể;
- Lương theo sản phẩm gián tiếp;
- Lương theo sản phẩm có thưởng. Ưu điểm Đối với người lao động
Người lao động có thể yên tâm làm việc vì tiền lương được trả cố định không phụ thuộc vào kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Tiền lương phụ thuộc vào thâm niên công tác Thâm niên càng nhiều thì tiền lương càng cao.
Trả lương theo sản phẩm mang lại cho người lao động sự tự chủ về thu nhập và khả năng kiểm soát tài chính cá nhân Đồng thời, phương pháp này giúp họ dễ dàng hơn trong việc khiếu nại hoặc đề xuất điều chỉnh mức lương phù hợp Đây cũng là một cơ hội để người lao động rèn luyện ý thức trách nhiệm và phát huy tinh thần đoàn kết trong tập thể Đối với chủ lao động, hình thức trả lương theo sản phẩm góp phần thúc đẩy năng suất làm việc và nâng cao hiệu quả kinh doanh.
Hầu hết người lao động đều có ý chí gắn bó lâu dài với ông chủ và làm việc chăm chỉ để đạt thành quả xứng đáng, tránh bị đuổi việc trước khi nhận được thành quả từ nỗ lực của mình.
- Chủ lao động không cần bỏ ra quá nhiều nguồn lực cho việc giám sát công việc do đã có nhiều năm để đánh giá người lao động.
Trả lương theo thâm niên công tác góp phần xây dựng văn hoá công ty và khuyến khích người lao động gắn bó lâu dài với doanh nghiệp Việc này giúp nhân viên tích lũy kinh nghiệm và quen thuộc với công việc, từ đó tăng cường năng suất làm việc và sự trung thành Khi người lao động gắn bó lâu dài, doanh nghiệp duy trì được sự ổn định, giảm thiểu chi phí thay thế nhân sự thường xuyên và đảm bảo hoạt động liên tục, hiệu quả hơn.
- Trả lương theo sản phẩm giúp họ dễ dàng tính toán và kiểm soát tiền lương của người lao động, tốn ít thời gian để kiểm soát công nhân.
Người lao động có động lực làm việc cao giúp tăng nhanh năng suất lao động, từ đó thúc đẩy hiệu quả công việc được cải thiện rõ rệt Điều này góp phần vào việc nâng cao tổ chức lao động một cách hợp lý và khoa học hơn tại các phân xưởng, nhà máy, đảm bảo quy trình sản xuất ngày càng tối ưu.
Nhược điểm Đối với người lao động
Trong nhiều trường hợp, tiền lương của người lao động không phản ánh đầy đủ hoặc không tương xứng với đóng góp lao động của họ trong một khoảng thời gian nhất định, điều này ảnh hưởng đến sự công bằng và động lực làm việc của nhân viên.
- Không phải tất cả công nhân chăm chỉ đều giành được giải thưởng.
- Người thua cuộc sẽ không còn động lực phấn đấu.
Trong các trường hợp không quy định rõ về tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, dễ xảy ra tình trạng người lao động chạy theo số lượng để đạt mục đích tăng lương Điều này dẫn đến việc họ tập trung thời gian vào học hỏi kinh nghiệm, sáng tạo và đầu tư nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, góp phần cải thiện hiệu quả công việc và đáp ứng yêu cầu của doanh nghiệp.
- Người lao động không muốn làm những công việc đòi hỏi trình độ lành nghề cao vì khó vượt mức lao động.
- Thu nhập bất ổn không hấp dẫn với người lao động.
- Thời kỳ bị trả lương thấp kéo dài sẽ gây khó khăn cho người lao động. Đối với chủ lao động
Chế độ trả lương theo cách bình quân, không dựa trên hiệu quả công việc, có thể gây ra nguy cơ đạo đức trong lực lượng lao động do tiền lương không phản ánh năng suất thực tế Điều này làm giảm động lực sản xuất vì người lao động không bị ảnh hưởng bởi thành tích cá nhân, dẫn đến tình trạng thiếu trách nhiệm của cán bộ trong quá trình lao động.
Việc không khuyến khích sử dụng hợp lý thời gian làm việc có thể dẫn đến việc bỏ lỡ khả năng tối ưu của máy móc thiết bị, ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất lao động Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý thời gian hợp lý để tăng hiệu quả sản xuất và sử dụng tối đa công suất của thiết bị Optimizing thời gian làm việc giúp doanh nghiệp nâng cao năng suất, giảm lãng phí và đảm bảo sự phát triển bền vững.
- Khi thị trường nhân lực biến đổi, vấn đề giữ chân người lao động sẽ là bài toán khó cho các giám đốc nhân sự
NHẬN ĐỊNH VÀ BÀN LUẬN VỀ QUAN ĐIỂM TRONG ĐỀ TÀI
Nguyên nhân chính dẫn đến giảm năng suất lao động tại đơn vị hành chính sự nghiệp khi trả lương theo thâm niên là do phương pháp trả lương này không khuyến khích sự cố gắng và sáng tạo của nhân viên, gây mất động lực và giảm hiệu quả làm việc Hơn nữa, hệ thống lương theo thâm niên thường bỏ qua yếu tố năng lực và kết quả công việc, dẫn đến tình trạng công việc không đạt hiệu suất tối đa Điều này làm cho nhân viên thiếu phấn khích để nâng cao kỹ năng và thái độ làm việc, góp phần làm giảm năng suất chung của tổ chức Vì vậy, việc điều chỉnh chính sách lương phù hợp là cần thiết để thúc đẩy năng suất và hiệu quả hoạt động của các đơn vị hành chính sự nghiệp.
Chế độ trả lương này mang tính bình quân, không gắn với hiệu quả công việc, hạn chế khuyến khích sử dụng hợp lý thời gian làm việc và tiết kiệm nguyên liệu Để nâng cao năng suất lao động, cần thúc đẩy sử dụng hiệu quả công suất của máy móc, thiết bị Điều này giúp tối ưu hóa chi phí sản xuất và tăng hiệu quả kinh doanh.
Hình thức trả lương theo thâm niên không khuyến khích người lao động quan tâm đến thành quả công việc của mình, đồng thời không tạo điều kiện để điều chỉnh những thái độ sai lệch kịp thời Nó cũng không khích lệ người lao động thực hiện nghiêm chỉnh các quy định về tiết kiệm thời gian, nguồn lực và lao động Chính vì vậy, phương thức trả lương theo thâm niên đã trở thành cái bẫy giết chết động lực phấn đấu của người lao động Việc tăng lương dựa trên thâm niên thay vì năng lực thực tế đang gây lãng phí tiền bạc, tài nguyên và nhân lực của đất nước, gây ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển bền vững.
Việc trả lương theo thâm niên công tác dẫn đến ảnh hưởng tiêu cực đến tâm lý của người lao động, khi người mới vào thường cảm thấy bất công và chán nản do mức lương thấp hơn so với những người có kinh nghiệm Điều này khiến họ có cảm giác thất vọng dù cố gắng làm việc nhiều, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến năng suất lao động của chính họ Hệ thống trả lương dựa trên thâm niên mà không liên quan đến hiệu quả hoặc năng suất công việc gây ra sự bất công và làm giảm động lực làm việc của nhân viên Chính sách này khiến cho mức lương của người lao động trở nên cố định bất kể năng suất làm việc như thế nào, ảnh hưởng đến hiệu quả tổng thể của tổ chức.
Khi một doanh nghiệp có số nhân viên lâu năm nhưng trình độ lại không phù hợp với thâm niên công tác, doanh nghiệp buộc phải chi trả một khoản tiền lớn để bù đắp cho năng lực không tương xứng của họ Điều này gây ra tình trạng lãng phí nguồn lực và ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành của công ty Do đó, việc cân nhắc đào tạo lại hoặc nâng cao trình độ nhân viên là yếu tố quan trọng giúp tối ưu hoá chi phí và nâng cao năng suất làm việc.
Hình thức trả lương theo thâm niên còn nhiều nhược điểm, đặc biệt là làm giảm năng suất lao động Trong khi đó, trả lương theo sản phẩm nổi bật với nhiều ưu điểm vượt trội hơn, góp phần thúc đẩy năng suất lao động và cung cấp sự công bằng dựa trên kết quả làm việc thực tế.
Ý kiến cho rằng "Nên áp dụng trả lương theo sản phẩm giống như các doanh nghiệp tư nhân để nâng cao năng suất và chất lượng lao động tại các đơn vị hành chính sự nghiệp" là không hợp lý, bởi vì mô hình này không phù hợp với đặc thù công việc trong lĩnh vực hành chính sự nghiệp, nơi công tác thường mang tính chất ổn định, có yêu cầu về chất lượng và chính xác cao, hơn nữa, việc trả lương theo sản phẩm có thể gây áp lực, giảm chất lượng dịch vụ và ảnh hưởng đến mục tiêu phục vụ cộng đồng.
Hình thức này thường tạo ra áp lực tâm lý cho người lao động, khiến họ nghĩ rằng chỉ khi đạt được mục tiêu nhất định mới có thể nhận lương cao Áp lực này vô tình gây ra căng thẳng tâm lý, ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe và hiệu quả làm việc của nhân viên.
Trong quá trình quản lý lao động, việc đặt nặng hơn về số lượng thay vì chất lượng có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu quả sản xuất Nếu doanh nghiệp không kiểm soát chặt chẽ, người lao động dễ rơi vào tình trạng chạy theo số lượng, bỏ qua yếu tố chất lượng sản phẩm đầu ra Điều này có thể dẫn đến sự suy giảm chất lượng sản phẩm, ảnh hưởng đến uy tín và khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường Để đảm bảo sự cân đối và nâng cao hiệu quả, doanh nghiệp cần chú trọng đến việc kiểm soát cả số lượng và chất lượng lao động một cách hợp lý.
Trong xã hội hiện đại, xu hướng ưu tiên sự tự do của lao động trẻ đã thúc đẩy mức độ cạnh tranh khốc liệt trong các công việc trả lương theo sản phẩm Sự cạnh tranh gay gắt này khiến lợi ích tập thể bị hạn chế do người lao động ngày càng tập trung vào lợi ích cá nhân.
Trả lương theo sản phẩm tập thể có thể tạo ra sự ỷ lại giữa các thành viên trong nhóm Điều này có thể dẫn đến tình trạng thiếu công bằng, khi một số người làm việc nhiều hơn trong khi những người khác chỉ thực hiện một phần công việc nhỏ.
Tuy nhiên, mỗi hình thức trả lương đều có những ưu nhược điểm vì vậy, các cơ quan hành chính sự nghiệp hay các doanh nghiệp tư nhân nên căn cứ vào tình hình thực tế, mong muốn, ý kiến của người lao động để từ đó đưa ra hình thức trả lương phù hợp cho cả người lao động và các cơ quan hành chính sự nghiệp hay doanh nghiệp tư nhân. Điển hình như vụ việc hơn 1000 công nhân Nobland Việt Nam, quận 12 ngừng việc phản đối cách tính lương mới của công ty vì cho rằng bị thiệt, lương giảm một nửa Công ty TNHH Nobland Việt Nam, 100% vốn Hàn Quốc, hoạt động tại TP HCM từ năm 2003, về chuyên ngành may mặc Cuộc ngừng việc tại Công ty TNHH Nobland Việt Nam tạiKhu công nghiệp Tân Thới Hiệp diễn ra vào ngày 24-12-2021 khi nhà máy gọi từng nhóm khoảng 5 công nhân lên văn phòng ký vào biên bản thỏa thuận cách tính lương mới Thay vì trả lương theo thời gian đã thoả thuận trên hợp đồng (mỗi ngày làm 8 tiếng),đầu năm tới doanh nghiệp tính theo sản phẩm Với cách này, tất cả lao động mỗi tháng nhận lương cơ bản như nhau, gần 5 triệu đồng Sau đó, tuỳ số lượng sản phẩm hoàn thành, mức độ chỉ tiêu, công nhân nhận thêm thu nhập Cách tính mới được cho sẽ thiệt đối với lao động thâm niên vì hàng năm công ty tăng lương cơ bản lên 5% Nữ công nhân tham gia phản đối cho biết đã gắn bó với công ty 17 năm, đến nay mỗi tháng lương cơ bản 9,1 triệu đồng Mức này là cơ sở để chị đóng bảo hiểm xã hội, hưởng lương hưu Tuy nhiên, với cách tính mới mà nhà máy đưa ra, lương cơ bản của chị sẽ giảm gần một nửa
Nữ công nhân cho biết, việc đánh giá lương dựa trên sản phẩm gây bất công cho những người đã cống hiến nhiều năm cho công ty Những công nhân làm việc trên 10 năm nay đã lớn tuổi, nếu tính lương theo sản phẩm sẽ khó có thể đạt được chỉ tiêu, dễ bị đào thải Thêm vào đó, nếu nhà máy đặt ra đơn giá thấp và yêu cầu sản lượng cao, công nhân không hoàn thành sẽ nhận mức lương chỉ khoảng 5 triệu đồng, không đủ trang trải tiền thuê trọ và gửi con.
Công ty cho rằng phương pháp tính lương mới nhằm khuyến khích sản xuất và nâng cao năng suất, với mong muốn thúc đẩy công nhân làm việc chăm chỉ và nâng cao tay nghề để tăng thu nhập gấp 2-3 lần Đồng thời, nhà máy sẽ tập trung đổi mới công nghệ để nâng cao hiệu quả lao động Để đảm bảo công bằng trong tính lương theo sản phẩm, công ty áp dụng mức lương sàn cho tất cả công nhân Những lao động không hoàn thành chỉ tiêu sản xuất sẽ nhận được hỗ trợ một khoản chi phí cơ bản để sinh hoạt hàng ngày.
Nhà máy Nobland Việt Nam đã áp dụng cách tính lương cũ gần 19 năm qua và đã có ý kiến của người lao động về việc thay đổi phương pháp trả lương Công ty cần xây dựng chính sách riêng cho nhân viên thâm niên để đảm bảo không gây cảm giác thiệt thòi Sau khi nghe phản hồi từ công nhân, Tổng Giám đốc đã tổ chức đối thoại và chấp thuận tiếp tục trả lương theo thời gian, đồng thời tiến hành thí điểm phương án trả lương theo sản phẩm cho những người tự nguyện thử nghiệm.
Liên hệ thực tiễn về hình thức trả lương tại khu vực hành chính sự nghiệp ở một số quốc gia trên thế giới:
- Hiện nay, Singapore đã áp dụng hệ thống tiền lương linh hoạt đối với khu vực công, gồm:
+ Lương cơ bản mang lại một mức thu nhập ổn định.
+ Thưởng giữa năm hoặc cuối năm tùy vào tình hình thực tế.
+ Lương tăng thêm hàng tháng.