Bài 10 dân số và sức ép của dân sô tới tài nguyên và môi trường ở đới nóng

Tuần 5 Ngày soạn Tiết 10 Ngày dạy BÀI 10 DÂN SỐ VÀ SỨC ÉP CỦA DÂN SÔ TỚI TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI NÓNG I Mục tiêu bài học 1 Kiến thức Phân tích được mối quan hệ giữa dân số với tài nguyên, môi t[.]

Tuần 5 Ngày soạn:

Tiết: 10 Ngày dạy:

BÀI 10: DÂN SỐ VÀ SỨC ÉP CỦA DÂN SÔ TỚI

TÀI NGUYÊN VÀ MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI NÓNG

I Mục tiêu bài học:

1 Kiến thức:

Phân tích được mối quan hệ giữa dân số với tài nguyên, môi trường ở đới nóng: dân số đông (chiếm gần một nửa dân số thế giới) gia tăng dân số đẩy nhanh tốc độ khai thác tài nguyên làm suy thoái môi trường, diện tích rừng ngày càng bị thu hẹp, đất bị bạc màu khoáng sản bị cạn kiệt, thiếu nước sạch…

* Tích hợp giáo dục môi trường:

+ Hiểu được sự gia tăng dân số quá nhanh và bùng nổ dân số đã có những tác động tiêu cực tới tài nguyên và môi trường ở đới nóng ( mục 1)

+ Biết một số biện pháp nhằm hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực của dân số tới tài nguyên và môi trường ở đới nóng (mục 2)

2 Kĩ năng:

- Phân tích biểu đồ, bảng số liệu về mối quan hệ giữa dân số với tài nguyên và môi trường ở đới nóng

- Luyện tập cách đọc và phân tích biểu đồ các mối quan hệ và sơ đồ các mối quan hệ

- Bước đầu luyện tập cách phân tích số liệu

3 Thái độ: Có hành động tích cực góp phần giải quyết các vần đề môi trường ở đới

nóng, liên hệ giáo dục ứng phó với biến đổi khí hậu

*Các kĩ năng sống cơ bản cần giáo dục

- Tư duy: phân tích mối quan hệ giữa gia tăng dân số quá nhanh với vấn đề lương thực, giữa dân số với môi trường; phê phán tác động tiêu cực của con người tới môi trường

- Giao tiếp: Phản hồi, lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ ý tưởng, hợp tác giao tiếp khi làm việc nhóm

* Các phương pháp tích cực: thảo luận theo nhóm nhỏ, đàm thoại, gợi mở, thuyết

giảng tích cực

II Phương tiện dạy học:

* GV : - Biểu đổ quan hệ giữa dân số và lương thực

- Ảnh vể tài nguyên môi trường

* HS: SGK, tư liệu về môi trường

III Hoạt động dạy và học:

1.Ổn định lớp: 1’

2 Kiểm tra 15’

- Nêu đặc điểm khí hậu đới nóng , với đặc điểm khí hậu trên có thuận lợi vá khó khăn

gì cho sản xuất nông nghiệp ?

- Biện pháp khắc phục những bất lợi do thời tiết gây ra và bảo vệ môi trường trong quá trình tiến hành sản xuất nông nghiệp?

* Đáp án:

- Thuận lợi:

+ Nhiệt độ, độ ẩm cao, lượng mưa lớn nên có thể sản xuất được quanh năm.(1,5đ) + Có thể trồng gối vụ, xen canh nhiều loại cây.(1,5đ)

- Khó khăn:

+ Khí hậu nóng ẩm tạo điều kiện cho côn trùng, sâu bệnh phá hoại.(1,5đ)

+ Đất đai dễ bị xói mòn rửa trôi nếu không có cây cối che phủ và canh tác hợp lí.(1,5đ)

- Biện pháp:

+ Trồng rừng bảo bệ rừng.(1đ)

+ Làm công tác thuỷ lợi (1đ)

+ Bố trí mùa vụ, lựa chọn cây trồng thích hợp(1đ)

+ Phòng trừ dịch bệnh gây hại cho cây trồng vật nuôi (1đ)

3 Bài mới:

Giới thiệu bài: 1’ Là khu vực có nhiều tài nguyên, khí hậu có nhiều thuận lợi đối với sản xuất nông nghiệp, nguồn nhân lực dồi dào mà kinh tế tới nay còn chậm phát triển chưa đáp ứng nhu cầu cơ bản của con người Vậy nguyên nhân nào dẫn đến tình trạng kém phát triển của đới nóng ? chúng ta tìm hiểu bài 10

TG Hoạt động của GV và HS Nội dung

8’

15’

Hoạt động 1: Tìm hiểu dân số của đới nóng

? Quan sát hình 2.1, thông tin xác định trình

bày sự phân bố dân cư ở đới nóng

Đới nóng dân tập trung đông chiếm gần 50%

dân số thế giới

Hs xác định: tập trung đông: Đông Nam Á,

Nam Á, Tây Phi, Đông Nam Braxin

? Tại sao có sự phân bố đó

Do có điều kiện tự nhiên thuận lợi

Hs nhận xét

? Sự phân bố dân cư không đều chỉ tập

trung ở 4 khu vực trên sẽ tác động như thế

nào đến tài nguyên và môi trường ở đới nóng

Tài nguyên thiên nhiên bị cạn kiệt, môi

trường bị ô nhiễm

? Nhắc lại tình trạng gia tăng dân số ở đới

nóng

Gia tăng tự nhiên nhanh  2,1 % dẫn đến

bùng nổ dân số

Tích hợp: ? Hậu quả của sự gia tăng dân số

hiện nay ở đới nóng

Tác động xấu đến tài nguyên và môi trường

VD: chặt phá rừng mất cân bằng sinh thái, xói

mòn đất…

LH: tình trạng gia tăng dân số ở Việt Nam giáo

dục ý thức bảo vệ môi trường

Chuyển ý

Hoạt động 2: Tìm hiểu sức ép của dân số tới

tài nguyên và môi trường ở đới nóng

Cá nhân / thảo luận nhóm

GV giới thiệu hình 10.1 có 3 đại lượng biểu

thị 3 mối quan hệ giữa dân số và lương thực

Học sinh quan sát

1 Dân số

- 50% dân số thế gới tập trung ở đới nóng nhưng chỉ tập trung ở một số khu vực Đông Nam Á, Nam Á, Tây Phi, Đông Nam Braxin

- Dân số tănh nhanh dẫn đến bùng

nổ dân số tác động tiêu cực đến tài nguyên và môi trường

2 Sức ép của dân số đến tài nguyên và môi trường

Hoạt động nhóm

Hs chia 6 nhóm thảo luận:

Nhóm 1,2: Nhận xét gia tăng tự nhiên từ

1975-1990 sản lượng lương thực So sánh sự gia tăng

dân số và lương thực

Nhóm 1 báo cáo: gia tăng tự nhiên tăng: 100%

 160%; sản lượng lương thực tăng: 100% 

110%

Cả hai đại lượng đều tăng nhưng lương thực

không tăng kịp dân số

Nhóm 2 nhận xét

Nhóm 3,4: Nhận xét bình quân lương thực đầu

người, nguyên nhân làm cho bình quân lương

thực giảm, biện pháp để nâng bình quân lương

thực

Nhóm 3 báo cáo: bình quân lương thực đầu

người giảm 100% xuống 80% do dân sớ tăng

quá mhanh nhưng lương thực không tăng kịp

với đà dân số

Biện pháp: giảm tỉ lệ gia tăng dân số, phát triển

kinh tế

Nhóm 4 nhận xét

Nhóm 5,6: Quan sát bảng số liệu nhận xét mối

tương quan giữa dân số và diện tích rừng ở

Đông Nam Á, nguyên nhân làm cho diện tích

rừng giảm

Nhóm 5 báo cáo: dân số tăng từ 360  442

triệu người diện tích rừng giảm 240,2  208,6

triệu ha, hai đại lượng tỉ lệ nghịch với nhau

Nguyên nhân: do đan số tăng cần mở rộng diện

tích canh tác, xây dựng nhà máy, lấy làm gỗ,

củi

? Qua phân tích rút ra những tác động của

dân số tới tài nguyên môi trường và cuộc

sống người dân

Chất lượng cuộc sống người dân thấp, tài

nguyên bị cạn kiệt, môi trường bị ô nhiễm

? Cho hs nêu dẫn chứng để thấy rõ sự khai

thác rừng quá mức sẽ tác động xấu đến tài

nguyên và môi trường

Khai thác rừng quá mức làm mất cân bằng

sinh thái, ảnh hưởng đến khí hậu, đất bị bạc

màu ảnh hưởng đến sản xuất và trồng trọt

- Chất lượng cuộc sống người dân thấp

- Tài nguyên bị cạn kiệt (diện tích rừng bị thu hẹp, đất bị bạc màu, khoáng sản bị cạn kiệt, thiếu nước sạch …)

- Môi trường bị ô nhiễm, suy thoái (thiếu nước sạch, không khí

ô nhiễm ….)

Tích hợp BĐKH: ? Những biện pháp tích cực

để bảo vệ tài nguyên môi trường

Giảm tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên, phát triển

kinh tế nâng cao đời sống người dân, giáo dục ý

thức bảo vệ môi trường, phân bố lại dân cư hợp

lí

Hs nhận xét

GV liên hệ giáo dục học sinh: Có những hành

động tích cực trong việc bảo vệ môi trường, vệ

sinh trường lớp

- Biện pháp:

+ Giảm tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên

+ Phát triển kinh tế nâng cao đời sống người dân

+ Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường

+ Phân bố lại dâncư hợp lí

4 Củng cố: 2’

- Xác định và phân bố dân cư ở đới nóng ?

- Hoành thành sơ đồ sau để thấy rõ sự tác động tiêu cực của việc gia tăng dân số quá nhanh

Dân số tăng nhanh

……… ……… ………

5 Hướng dẫn về nhà: 3’ - Học thuộc bài - Chuẩn bị bài mới : Bài 11: Di dân và sự bùng nổ đô thị ở đới nóng + Nguyên nhân dẫn đến làn sóng di dân ở đới nóng ? hậu quả của việc di dân vô tổ chức ? biện pháp giải quyết + Tốc độ đô thị hoá ở đới nóng ? + Tại sao nói di dân ở đới nóng đa dạng, phức tạp * Nhận xét rút kinh nghiệm: ………

………

………

………

THỐNG KÊ ĐIỂM

7 1 36

7 3 37

TC