Tuần 37 Ngày soạn Tiết 35 Ngày dạy Bài 27 LỚP VỎ SINH VẬT CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN BỐ THỰC, ĐỘNG VẬT TRÊN TRÁI ĐẤT I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Học sinh trình bày được khái niệm lớp vỏ sinh vật, ản[.]
Trang 1Tuần 37 Ngày soạn:
Tiết 35 Ngày dạy:
Bài 27: LỚP VỎ SINH VẬT CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG
ĐẾN SỰ PHÂN BỐ THỰC, ĐỘNG VẬT TRÊN TRÁI ĐẤT
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Học sinh trình bày được khái niệm lớp vỏ sinh vật, ảnh hưởng của các nhân tố
tự nhiên và con người đến sự phân bố thực, động vật trên Trái Đất
2 Kĩ năng
Sử dụng tranh ảnh để mô tả một số cảnh quan tự nhiên trên thế giới: cảnh quan rừng mưa nhiệt đới, cảnh quan hoang mạc nhiệt đới
3 Trọng tâm bài
Cả 3 mục trong bài
II CÁC KĨ NĂNG SỐNG CƠ BẢN ĐƯỢC GIÁO DỤC TRONG BÀI
- Tìm kiếm và xử lí thông tin qua bài viết, tranh ảnh về lớp vỏ sinh vật (HĐ1)
- Phản hồi/ lắng nghe tích cực, trình bày suy nghĩ, giao tiếp hợp tác khi làm việc nhóm (HĐ 2)
- Tự tin khi trình bày 1 phút và trả lời câu hỏi của bạn (HĐ 1, 2, 3)
III CÁC PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG
Thảo luận theo nhóm nhỏ, đàm thoại gợi mở, thuyết giảng tích cực, trình bày 1 phút
IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
- Tranh ảnh về các loài động vật, thực vật
- Các cảnh quan tự nhiên
V TIẾN TRÌNH LÊN LỚP
1 Ổn định lớp
2 Kiểm tra bài cũ (4’)
Lớp đất trên bề mặt các lục địa được hình thành từ những nhân tố quan trọng nào? Đặc tính quan trọng của đất là gì? Đặc tính đó ảnh hưởng như thế nào đến sự sinh trưởng của thực vật?
3 Giảng bài mới (1;)
Các sinh vật sống khắp nơi trên bề mặt Trái Đất Chúng phân bố thành các miền thực vật, động vật khác nhau, tuỳ thuộc vào các điều kiện tự nhiên Đó là những điều kiện nào và con người có ảnh hưởng như thế nào đối với sự phân bố đó Ta tìm câu trả lời trong bài học hôm nay
4’
Yêu cầu HS đọc hết mục
1
HĐ 1: Tìm hiểu lớp vỏ sinh vật.
Làm việc cá nhân
1 HS đọc hết mục 1 để cả lớp theo dõi khái niệm về lớp vỏ sinh vật
1 Lớp vỏ sinh vật
Trang 2?Thế nào là lớp vỏ sinh
vật?
Bổ sung chuẩn xác
Phân tích: Sinh vật có
mặt trên Trái Đất cách
nay khoảng 30000.106
năm sống trong môi
trường đất đá, không khí
và nước
?Cho ví dụ về nơi cư trú
của các sinh vật ở các
môi trường khác nhau?
?Sự phân bố thực vật
trên bề mặt Trái Đất
phụ thuộc vào những
nhân tố nào?
Giới thiệu 3 ảnh về thực
vật ở 3 đới khí hậu khác
nhau
?Hãy mô tả đặc điểm
thực vật 3 ảnh và giải
thích nguyên nhân?
Diễn giải:
- Thực vật ở đới nóng:
Phong phú rậm rạp nhiều
tầng, dây leo chằng chịt
(rừng lá rộng, rừng mưa
nhiệt đới)
- Đới ôn hoà: Hai mùa
xuân hạ thực vật xanh
tốt, mùa đông trơ cành
trụi lá, tuyết phủ
- Đới lạnh nghèo nàn:
Rêu, địa y, cây bụi
Khí hậu là yếu tố tự
nhiên ảnh hưởng rõ rệt
đến sự phân bố thực,
- Các sinh vật sống trên bề mặt Trái Đất tạo thành lớp
vỏ sinh vật
- Dựa vào hiểu biết thực tế cho ví dụ
HĐ2: Tìm hiểu các nhân
tố ảnh hưởng đến sự phân
bố thực động vật trên T.Đất.
- Dựa vào hiểu biết sự phân
bố sinh vật phụ thuộc vào 3 yếu tố cơ bản: Khí hậu, địa hình và đất đai
- HS quan sát ảnh về phân tích sự ảnh hưởng của khí hậu thực vật
- HS trình bày + ảnh:
+ Ảnh 1: Rừng ở đới nóng cây cỏ xanh tốt nhiều tầng, rậm rạp
+ Ảnh 2: (Đới ôn hoà) thực vật thay đổi theo 4 mùa + Ảnh 3: (Đới lạnh) thực vật nghèo nàn
Nguyên nhân do có sự khác nhau về khí hậu đặc biệt là nhiệt độ và lượng mưa
- Quan sát hình 67, 68 để nhận thấy rõ sự khác biệt
- Các sinh vật sống trong các lớp đất, đá, không khí và lớp nước, tạo thành một lớp vỏ mới liên tục bao quanh Trái Đất Đó là lớp vỏ sinh vật
2 Các nhân tố tự nhiên có ảnh hưởng sự phân bố thực, động vật trên Trái Đất
a Đối với thực vật
- Khí hậu là yếu tố tự nhiên có ảnh hưởng rõ rệt đến sự phân bố và đặc điểm của thực vật
Trang 3động vật
Yêu cầu HS quan sát
hình 67, 68
?Quan sát ảnh và nhận
xét sự phát triển thực
vật 2 nơi? Nguyên
nhân?
Kết luận: Cả 2 thảm thực
vật đều ở đới nóng
nhưng hình 67 có nhiều
mưa và nóng ẩm hơn
Hình 68 khí hậu nóng,
khô
Trong yếu tố khí hậu thì
lượng mưa và nhiệt độ
ảnh hưởng lớn tới sự
phát triển của Trái Đất
Giới thiệu sơ đồ ảnh
hưởng của địa hình đến
sự phân bố thực vật
?Hãy nhận xét sự thay
đổi loại rừng theo từng
độ cao? Tại sao có sự
thay đổi đó?
Kết hợp với sơ đồ
Giải thích:
- Sự thay đổi của thực
vật từ chân núi đến sườn
núi cũng giống như từ
vùng vĩ độ thấp vùng vĩ
độ cao: Lượng mưa và
nhiệt độ giảm dần thực
vật thay đổi theo
- Ngoài ra sự phân bố
thực vật còn chịu ảnh
hưởng bởi đặc điểm của
đất
?Cho ví dụ chứng minh
sự phân bố của thực vật
chịu ảnh hưởng bởi đặc
điểm của đất
về thực vật do ảnh hưởng của khí hậu
Hình 67 thực vật xanh tốt, rậm rạp
Hình 68 thực vật thưa thớt nghèo nàn, chỉ có cây xương rồng
Do thực vật ở hình 67 có lượng mưa nhiều hơn thực vật hình 68
Quan sát sơ đồ để tìm hiểu
sự ảnh hưởng của địa hình đến thực vật
- HS trình bày trên hình vẽ:
+ Chân núi: Rừng rậm rạp xanh tốt (lá rộng)
+ Sườn núi: Rừng hỗn giao, thưa thớt hơn chân núi + Đỉnh núi thực vật thưa, thấp lùn
Do càng lên cao nhiệt độ càng giảm
- Dựa vào hiểu biết thực tế:
+ Đất phù sa: Thích hợp trống cây lương thực, thực phẩm
+ Đất đỏ bazan: Thích hợp trồng cây công nghiệp
- Địa hình cũng ảnh hưởng đến sự phân bố thực vật (càng lên cao thực vật thưa thớt dần)
- Ngoài ra sự phân bố thực vật còn chịu ảnh hưởng bởi đặc điểm của đất
Trang 4Diễn giải: Mỗi loại đất
cung cấp cho cây một
loại khoáng chất nhất
định, phù hợp với một
vài loại cây nào đó Vì
các loại đất đều có các
chất dinh dưỡng, độ ẩm
khác nhau nên thực vật
mọc trên đó cũng khác
nhau
Liên hệ
Chuyển ý
Yêu cầu HS quan sát
hình 69 + 70
?Quan sát 2 ảnh và cho
biết các loài động vật
trong mỗi miền? Tại sao
có sự khác nhau như
thế?
Mở rộng: Khí hậu, địa
hình mỗi miền ảnh
hưởng tới sự sinh trưởng
và phát triển của giống
loài
?So sánh sự ảnh hưởng
của khí hậu đối với
động vật và thực vật?
Kết luận
?Kể tên một số động vật
tránh rét bằng hình
thức ngủ đông hoặc di
cư về xứ nóng?
Ví dụ: Gấu: Ngủ đông
Chim thiên nga, chim én:
Di cư theo mùa
Chuyển ý
?Giữa thực vật và động
vật có mối quan hệ như
thế nào? Cho ví dụ?
Mở rộng:
- Rừng ôn đới: Cây lá
kim và cây hỗn hợp có
động vật hay ăn quả của
cây lá kim (hươu, nai,
Quan sát hình 69 + 70 để tìm hiểu sự khác nhau về động vật 2 cảnh quan ảnh hưởng của khí hậu đối với
sự phân bố động vật Hình 69: Động vật nghèo nàn chỉ có một số loài điển hình
Hình 70: Động vật phong phú nhiều số loài xen kẻ đồng cỏ
Do hình 69 khí hậu lạnh hơn động vật ít
- Dựa vào SGK + hiểu biết Động vật ít chịu ảnh hưởng của khí hậu hơn thực vật vì chúng có thể di chuyển từ nơi này đến nơi khác
- Dựa vào kiến thức về sinh học và hiểu biết thực tế Quan hệ nhau về chỗ ở và thức ăn dinh dưỡng
b Đối với động vật
- Động vật ít chịu ảnh hưởng của khí hậu hơn thực vật vì chúng có thể
di chuyển từ nơi này đến nơi khác
c Mối quan hệ giữa thực vật và động vật
Sự phân bố các loài thực vật có ảnh hưởng sâu sắc tới sự phân bố các loài động vật
Trang 5tuần lộc, sóc…)
- Rừng cây nhiệt đới phát
triển nhiều tầng, dây leo
chằng chịt, dưới nền
rừng có thảm lá mục,
trên cây có khỉ, hươu nên
rừng có hổ, báo, voi, gấu
- Dưới thảm cỏ mục:
Chỗ ở của các loại côn
trùng, gặm nhấm,
Dưới sông suối: Cá sấu,
các loại cá
- Vùng hoang mạc thực
vật rất nghèo cây chịu
nhiệt (xương rồng) động
vật chịu khát như lạc đà,
thằn lằn
Yêu cầu lớp thảo luận 3
phút
Nhóm 1+ 2: Tìm ảnh
hưởng tích cực của con
người đối với sự phân
bố thực vật?
Nhóm 3+ 4: Tìm ảnh
hưởng của con người
theo hướng tiêu cực sự
phân bố thực, động vật?
Bổ sung chuẩn xác
Diễn giảng: Cùng với sự
phát triển kinh tế và
nhằm thoả mãn nhu cầu
cuộc sống của mình con
người ngày càng có
nhiều tác động đến thực,
động vật trên Trái Đất
Đã đến lúc cần có những
biện pháp tích cực để bảo
vệ các loài thực, động
vật trên Trái Đất
HĐ3:Tìm hiểu ảnh hưởng của con người đến sự phân bố thực động vật trên T.Đất.
Làm việc theo nhóm Lớp chia 4 nhóm tìm ảnh hưởng tích cực và tiêu cực đến sự phân bố thực, động vật Dựa vào SGK
- Tích cực:
+ Mang giống cây trồng, vật nuôi từ những nơi khác nhau để mở rộng sự phân
bố của chúng + Lai tạo nhiều giống cây trồng, vật nuôi có hiệu quả kinh tế cao
- Tiêu cực:
+ Chặt phá rừng + Gây ô nhiễm môi trường + Sinh vật quý hiếm có nguy cơ tuyệt chủng
Dựa vào hiểu biết thực tế:
- Không chặt phá rừng bừa bãi
- Không săn bắn các loài động vật quý hiểm có nguy
cơ tuyệt chủng
3 Ảnh hưởng của con người đối với sự phân
bố thực, động vật trên Trái Đất.
- Ảnh hưởng tích cực: con người đã mở rộng phạm vi phân bố của thực vật và động vật bằng cách mang giống cây trồng, vật nuôi từ nơi nầy đến nơi khác
- Ảnh hưởng tiêu cực: con người đã thu hẹp nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật; việc khai thác rừng bừa bãi làm cho nhiều lòai động vật mất nơi cư trú
Trang 6?Con người phải làm gì
để bảo vệ các loài thực,
động vật trên Trái Đất?
Chuẩn xác
Giáo dục ý thức bảo vệ
rừng, các loài động vật
quý hiếm trên Trái Đất
4 Củng cố: 4’ - Thế nào là lớp vỏ sinh vật? Con người có ảnh hưởng như thế nào đến sự phân bố thực, động vật trên Trái Đất - Bài tập trắc nghiệm: * Khoanh tròn vào các chữ cái A, B, C, D để lựa chọn câu trả lời đúng Câu 1: Trong cá nhân tố sau, nhân tố nào có ảnh hưởng rõ rệt đến sự phân bố thực, động vật trên Trái Đất A Khí hậu B Địa hình
C Đặc điểm của đất D Đặc điểm của nước Câu 2: Rừng tự nhiên nước ta chủ yếu là: A Rừng cây lá kim B Rừng rậm nhiệt đới C Rừng thưa D Đồng cỏ Câu 3: Con người phải làm gì để bảo vệ các loài thực, động vật trên Trái Đất? A Không chặt phá rừng bừa bãi B Gây ô nhiễm môi trường C Thu hẹp nơi sinh sống của nhiều loài động thực vật D Không săn bắn các loài động vật quý hiểm có nguy cơ tuyệt chủng 5 Hướng dẫn về nhà: 2’ - Học kĩ nội dung bài - Ôn lại kiến thức từ đầu năm đến bài 27 - Dựa vào các câu hỏi cuối bài, nhận biết các ảnh trong SGK, lập hệ thống kiến thức để khắc sâu, làm nền tảng cho lớp 7,8,9 RÚT KINH NGHIỆM ………
………
………
………
………
………