Cộng hòa xã hôi chủ nghĩa Việt Nam BÁO CÁO THAM LUẬN Thực trạng, kết quả và giải pháp phát triển Hồ tiêu bền vững trên địa bàn huyện Đăk Song 1 Về thực trạng phát triển cây hồ tiêu tại huyện Đăk Song[.]
Trang 1BÁO CÁO THAM LUẬN Thực trạng, kết quả và giải pháp phát triển Hồ tiêu bền vững
trên địa bàn huyện Đăk Song
1 Về thực trạng phát triển cây hồ tiêu tại huyện Đăk Song.
Huyện Đăk Song có diện tích tự nhiên 80.766 ha, trong đó có khoảng 54.000
ha đất sản xuất nông nghiệp Đất đai màu mỡ chủ yếu là đất đỏ Bazan, tầng đất canh tác dày, khí hậu tương đối thuận lợi là điều kiện thuận lợi cho sự phát triến cây tiêu
Diện tích hồ tiêu năm 2022 toàn huyện 13.795 ha, trong đó trồng mới 200
ha, diện tích kinh doanh 12.503 ha, KTCB 1.092 ha, sản lượng 33.195 tấn, tập trung ở các xã Thuận Hạnh, Thuận Hà, Nâm N’Jang, Đăk N’Drung, Nam Bình vàTrường Xuân
Thời gian qua, người trồng hồ tiêu trên địa bàn huyện gặp nhiều khó khăn là
do sản xuất hồ tiêu chưa bền vững; diện tích trồng hồ tiêu ở nhiều vùng tăng nhanh, vượt quy hoạch, nhất là ở các vùng không phù hợp, thâm canh quá cao trong giai đoạn giá cao Hơn nữa, dịch bệnh trên cây hồ tiêu vẫn chưa có biện pháp phòng trừ hiệu quả, nhất là bệnh chết nhanh, chết chậm; công tác chọn giống còn nhiều hạn chế, sản xuất giống hồ tiêu sạch bệnh, công nhận cây đầu dòng và vườn cây đầu dòng chưa được thực hiện; sản xuất theo hướng bảo đảm vệ sinh an toàn thực phẩm chưa toàn diện; kỹ thuật trồng trọt và các biện pháp chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại của bà con nông dân còn thấp, trồng theo lối canh tác cũ, người dân chủ yếu là dùng các loại phân bón hóa học, thuốc BVTV không đúng nồng độ, liều lượng, thời điểm, đúng cách để phòng trừ các loại sâu bệnh hại tiêu dẫn đến vườn tiêu già cỗi, khả năng chống chịu kém, rất dể bị nhiễm bệnh ….ảnh hưởng rất lớn đến năng suất, chất lượng hạt tiêu cũng như tuổi thọ của vườn tiêu
Xuất phát từ thực trạng trên cần phải có định hướng phát triển hồ tiêu một cách bền vững, ổn định đầu tư, phát triển theo hướng bền vững liên doanh, liên kết những diện tích tiêu tươi tốt hiện có Đăk song đã có những giải pháp hỗ trợ cho bà con nông dân trên địa bàn huyện, thông qua các chương trình tập huấn chuyển giao
kỹ thuật trồng, chăm sóc cây hồ tiêu hàng năm, lồng ghép các dự án, chương trình
đã và đang được thực hiện trên địa bàn huyện Qua đó, người trồng tiêu được các
cơ quan chuyên môn, các công ty, doanh nghiệp hỗ trợ nhiều mặt, nhất là tập huấn tiến bộ kỹ thuật giúp người nông dân từ bỏ dần thói quen canh tác truyền thống thiếu bền vững như trước Nhờ vậy, năng suất, chất lượng tiêu Đăk song từng bước được nâng cao
Trang 2Ngoài ra thương hiệu và chỉ dẫn địa lý Hồ tiêu Đăk Nông, đã và đang được xây dựng, trong tương lai tới sẽ góp phần nâng cao giá trị cây hồ tiêu Đăk Song
2 Về Kết quả phát triển hồ tiêu theo hướng hữu cơ bền vững, phát triển liên kết trong sản xuất gắn với chế biến và tiêu thụ hồ tiêu trên địa bàn huyện.
Đến nay đã có 2332ha hồ tiêu đạt chứng nhận các loại ( trong đó 178 ha hồ tiêu đạt tiêu chuẩn VietGAP; 352 ha hồ tiêu đạt tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế; 150 ha
hồ tiêu đạt tiêu chuẩn hữu cơ Việt Nam, 767 ha hồ tiêu đạt tiêu chuẩn Rain forrest;
725 ha hồ tiêu đạt tiêu chuẩn Grown for good; 160 ha hồ tiêu đạt tiền hữu cơ);
Thông qua việc thực hiện các chính sách hỗ trợ và thu hút đầu tư, số lượng
và quy mô các chuỗi liên kết trên địa bàn huyện có chiều hướng hình thành và phát triển Đến nay, huyện có 07 chuỗi liên kết hồ tiêu với sự tham gia liên kết của 07 doanh nghiệp, một số HTX và hộ gia đình Các sản phẩm của các chuỗi đều áp dụng các tiêu chuẩn và được cấp chứng nhận tiêu chuẩn như: chuỗi sản xuất tiêu thụ hồ tiêu của Công ty CPTM và DV XNK Trân Châu, Công ty Cổ phần đầu tư xuất nhập khẩu Phúc Thịnh, Công ty gia vị Hương Sơn Hà, Công ty cổ phần Haprosimex, Công ty TNHH Chế Biến Gia Vị Nedspice Việt Nam, công ty Sam Agritech đã liên kết, công ty TNHH Olam Việt Nam chi nhánh Long Bình
Ngoài ra huyện đã xây dựng 02 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên cây hồ tiêu với tổng diện tích 1.549,4 ha, cụ thể:
+ Vùng sản xuất hồ tiêu ƯDNNCNC xã Thuận Hà, diện tích 416,4 ha với sự tham gia của 187 hộ dân và 02 tổ chức
+ Vùng sản xuất hồ tiêu ƯDNNCNC xã Thuận Hạnh, diện tích 1.133 ha với
sự tham gia của 609 hộ dân và 03 tổ chức
- Xây dựng 02 sản phẩm hồ tiêu (hồ tiêu hữu cơ Hoàng Nguyên và tiêu đen Nam Bình Tiến) đạt chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao
Qua hoạt động tại các chuỗi cho thấy, ngoài ổn định đầu ra cho nông sản, chủ động nguồn nguyên liệu cho chế biến, các nông sản tham gia liên kết chuỗi có chứng nhận sản phẩm an toàn, được canh tác theo đúng quy trình kỹ thuật, giá thành thu mua cao hơn so với hồ tiêu sản xuất theo lối canh tác cũ Bên cạnh đó, việc các đơn vị sản xuất, sơ chế, chế biến tham gia mô hình chuỗi sản xuất đã xây dựng hệ thống quản lý chất lượng tiên tiến, đã thực hiện tốt việc kiểm soát ATTP theo chuỗi Tuy nhiên, tỷ lệ hồ tiêu tiêu thụ qua chuỗi vẫn còn thấp, chưa tương xứng với tiềm năng và chưa đáp ứng với kỳ vọng của huyện Sản xuất hồ tiêu hiện nay vẫn còn thiếu tính bền vững, bộc lộ nhiều yếu kém, tồn tại như sản phẩm chủ yếu chế biến thô, sản xuất tự phát, thiếu quy hoạch, môi trường bị suy thoái, ảnh hưởng đến năng suất, sản lượng, chất lượng sản phẩm của cây tiêu, việc áp dụng khoa học kỹ thuật còn hạn chế…
3 Về định hướng và giải pháp phát triển hồ tiêu bền vững
Trang 3Huyện định hướng cho người dân trung đầu tư sản xuất, nâng chất lượng hạt tiêu đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân liên kết thành lập các hợp tác xã,
tổ hợp tác để hình thành và phát triển các chuỗi liên kết sản xuất, tiêu thụ hồ tiêu
Khuyến khích các doanh nghiệp, cá nhân tham gia đầu tư phát triển trồng, chế biến, tiêu thụ sản phẩm hồ tiêu chất lượng cao Bên cạnh đó, cần đầu tư phát triển các cơ sở, nhà máy chế biến tiêu với các dây chuyền công nghệ chế biến hiện đại, nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm
Đẩy mạnh hoạt động tham gia các chương trình dự án phát triển hồ tiêu bền vững đang được triển khai, từ đó nâng cao sức cạnh tranh, nâng cao chât lượng, sản lượng, tăng giá trị cho sản phẩm hồ tiêu Đăk Song
Từ những kết quả đã đạt được và những khó khăn hiện có, UBND huyện Đăk Song đưa ra một số nhiệm vụ giải pháp, nhằm nâng cao phát triển hồ tiêu bền vững trên địa bàn huyện trong thời gian tới, như sau:
Một là giải pháp về tuyên truyền:
- Tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền về lợi ích của việc sản xuất hồ tiêu bền vững, áp dụng tiêu chí nông nghiệp an toàn, tuyên truyền các thành tựu khoa học, các mô hình canh tác hồ tiêu an toàn có hiệu quả; tổ chức và tham gia hội chợ, triển lãm nông sản chất lượng cao trong nông nghiệp quy mô trong và ngoài tỉnh
- Tuyên truyền về Luật ATTP, các tiêu chuẩn chất lượng, giới thiệu mô hình tiêu biểu … nhằm tạo bước chuyển tiếp theo trong tư duy sản xuất hồ tiêu an toàn, bền vững, và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên, môi trường
Hai là giải pháp về tổ chức sản xuất:
- Kiểm soát, xây dựng nguồn giống hồ tiêu chất lượng, đồng thời ổn định việc quy hoạch vùng đối với hồ tiêu; không trồng trên diện tích hồ tiêu bị nhiễm bệnh chết; những vườn cây bị nhiễm bệnh, chết, trồng trên các chân đất không phù hợp khuyến cáo nông dân chuyển đổi sang các loại cây trồng khác…
- Cơ cấu lại sản xuất cho cây hồ tiêu theo hướng hữu cơ, có chứng nhận, để nâng cao giá trị gia tăng, phát triển bền vững, tăng thu nhập cho người trồng tiêu
- Khuyến khích cá nhân, đơn vị hình thành các hợp tác xã, tổ, nhóm cùng sở thích, hợp tác phát triển sản xuất hồ tiêu hữu cơ bền vững Tổ chức sản xuất theo hướng liên kết lại để dễ dàng tiếp nhận các tiến bộ kỹ thuật, các nguồn vốn tín dụng
và các đơn vị cung cấp vật tư đầu vào
- Triển khai thực hiện tốt 02 vùng nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao trên cây hồ tiêu tại xã Thuận Hà và Thuận Hạnh 1.549,4ha
- Đẩy mạnh việc hỗ trợ các tổ chức, cá nhân sản xuất hồ tiêu tham gia vào chương trình OCOP
Trang 4- Đẩy mạnh việc liên kết 4 nhà, tập trung xây dựng chuỗi giá trị sản xuất hồ tiêu bền vững, tạo mối liên kết giữa doanh nghiệp, nông dân trong sản xuất, chế biến và tiêu thụ, có chứng nhận xuất xứ vùng trồng, giảm bớt trung gian trong khâu thu mua nguyên liệu để kiểm soát chất lượng, đáp ứng yêu cầu thị trường lớn
Ba là giải pháp về Khuyến nông:
- Triển khai nhân rộng một số mô hình bước đầu khá thành công như mô hình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) trên cây hồ tiêu, mô hình sử dụng chế phẩm sinh học …
- Hướng dẫn nông dân triển khai thực hiện đúng quy trình vệ sinh vườn tiêu, quy trình phòng, chống các dịch bệnh để kiểm soát tình hình nhiễm bệnh trên cây
hồ tiêu, áp dụng biện pháp canh tác bền vững theo hướng thực hành nông nghiệp tốt (GAP), canh tác hữu cơ
- Đẩy mạnh hoạt động khuyến nông, chuyển giao khoa học kỹ thuật, … nhằm thay đổi phương thức canh tác hồ tiêu truyền thống sang canh tác hồ tiêu sạch, bền vững, từ đó tăng giá trị và hiệu quả kinh tế
Bốn là giải pháp về khoa học công nghệ chuyển giao khoa học kỹ thuật:
- Đưa tiến bộ khoa học vào sản xuất hồ tiêu để tăng giá trị, giảm chi phí giá thành và tạo ra sản phẩm tốt đáp ứng đòi hỏi về an toàn thực phẩm
Năm là giải pháp phát triển thị trường tiêu thụ:
- Đẩy mạnh đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, thuận tiện cho việc lưu thông hàng hóa
- Đẩy mạnh công tác quảng bá, xây dựng thương hiệu, chỉ dẫn địa lý cho hồ tiêu Đăk Song Đăk Nông
- Hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, cá nhân sản xuất hồ tiêu bền vững, đáp ứng nhu cầu thị trường tham gia các hoạt động trưng bày, giới thiệu, quảng bá sản phẩm hồ tiêu đến với thị trường trong và ngoài nước
Để từng bước phát triển ngành nông nghiệp của tỉnh nói chung, sản xuất hồ
tiêu của huyện nói riêng một cách bền vũng, cần chú trọng thực hiện các giải pháp một cách đồng bộ, hiệu quả, từng bước chuyển đổi phương thức, tổ chức sản xuất Ngoài ra, chú trọng phát triển thị trường tiêu thụ, tăng khả năng cạnh tranh cho sản phẩm hồ tiêu của huyện… từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế, tăng thu nhập, từng bước xóa được đói, giảm được nghèo nâng cao đời sống của nhân dân, cùng chung tay xây dựng dựng Nông thôn mới
Đơn vị tham luận UBND huyện Đắk Song