ABSTRACT A STUDY OF TYPE 2 DIABETES COMPLICATIONS AND RELATED FACTORS AT TAY NINH CITY IN 2019-2020 Nguyen The Ngoc1*, Tran Ngoc Dung 2 1.. Can Tho University of Medicine and Pharmacy
Trang 1Executive Summary, Heart Rhythm, 15 (10), pp.e190-e252
6 Benjamin EJ, Blaha MJ, et al (2017), Heart Disease and Stroke Statistics 2017 Update A Report From the American Heart Association, Circulation, 135 (10), e146 e603
7 Bhar-Amato J, Davies W, et al (2017), Ventricular Arrhythmia after Acute Myocardial
Arrhythm Electrophysiol Rev, 6 (3), pp.134 139
8 O'Connor RE, Al Ali AS, et al (2015), Part 9: acute coronary syndromes 2015 american heart association guidelines update for cardiopulmonary resuscitation and emergency cardiovascular care, Circulation, 132 (2), pp 483 500
Ngày nh n bài: 1/8/2020 - Ngày duy 20)
NGHIÊN C U TÌNH HÌNH VÀ CÁC Y U T LIÊN QUAN
Nguy n Th Ng c1*, Tr n Ng c Dung 2
1 Trung tâm Y t Tây Ninh
*Email:ngocck1tn@gmail.com
TÓM T T
ng và l i s ng, có t phát tri n r t nhanh nhi c trên th gi i M c tiêu nghiên
c u nh t l bi n ch ng và các y u t n bi n ch ng do type 2 i dân
ngang mô t trên 388 n i b i thành ph Tây Ninh t 18 tu i tr
pháp thu th p s li và ph ng v n tr c ti p S li u c phân tích
n bi n ch ng b y, b nh nhân tu i cao, th i gian m c b
ngh nghi p nông dân, h c v n th p, tình tr ng không s d ng thu u tr m máu, có
là tu i cao, th i gian m c b nghi p nông dân, h c v n th p, tình tr ng không s
d ng thu u tr m máu
ABSTRACT
A STUDY OF TYPE 2 DIABETES COMPLICATIONS AND RELATED
FACTORS AT TAY NINH CITY IN 2019-2020
Nguyen The Ngoc1*, Tran Ngoc Dung 2
1 Medical Center of Tay Ninh City
2 Can Tho University of Medicine and Pharmacy Background: Diabetes is a non-communicable chronic disease, which relates to nutrition and lifestyle and has rapidly increasing in many countries around the world Objectives: To determine the prevalence of complications of type 2 diabetes and relevant factors for people living
Trang 2at Tay Ninh City, 2019-2020 Materials and methods: A cross-sectional study was conducted on
388 type 2 diabetes people with 18 years and over 18 years at Tay Ninh city Data collection methods were direct interviews and clinical examination The data was analyzed by SPSS 26.0 Results: The prevalence of type 2 diabetes complications was 40.2% In terms of factors related to complications of type 2 diabetes, groups of elderly patients, long-term illness, farming occupation, low educational level, status of using without drugs to treat blood fat had a risk of complications of type 2 diabetes higher than the other group, with statistical significance, p <0.05 Conclusion: The prevalence of type 2 diabetes complications accounted for a quite high prevalence (40.2%), in which, the factors related to increasing the risk of complications were elderly patients, long-term type 2 diabetes, farming occupation, low educational level, status of using without drugs to treat blood fat Keywords: Type 2 diabetes complications, type 2 diabetes
I T V
s ng, có t phát tri n r t nhanh nhi c trên th gi c tính trên th gi i có kho ng 425 tri ng thành tu i t 20-79 b i
c b
T i Vi t Nam, theo th ng kê có t i 69,9% không bi t mình b b i
c qu n lý theo s li u th ng kê m i nh c chuyên gia y t
có t ng h d phòng ho c làm ch m xu t hi n b nh và nh ng
bi n ch ng n c ki m soát t t vi c tuân th l i s ng lành m ng h p lý và
ng v ng, t p th d c [1] Hi n t i, thành ph g qu
v c quan tâm nghiên c u Vì th , nghiên c c ti n hành v i 2 m c tiêu:
- nh t l m c b ng type 2 c bi n ch ng i dân thành
- Tìm hi u m t s y u t n m c b ng type 2 c bi n
U
ng nghiên c u:
thành ph Tây Ninh t n 31/12/2019
Tiêu chu n ch n m u:
7 mmol/L); (3) B nh nhân có tri u ch n c ng glucose huy t ho c m c glucose huy th m b t k 200 mg/dL (hay 11,1 mmol/L) Có h kh u
ng trú t 12 tháng tr lên t ng ý tham gia nghiên c u
Trang 3Tiêu chu n lo i tr :
i m c b t k b nh lý ác tính, ph n mang thai, m c b nh tâm th n, m t trí
nh c ho c m c b nh c t n cu i
u Thi t k nghiên c u: Nghiên c u c t ngang mô t có phân tích
C m u: 2 1 22) 1
d
p p z
n p: 0,695 (d a trên k t qu nghiên c u c a tác gi Hu i
u tr ngo i trú t i b nh vi n Ngã B [5] Ch n d=0,05, v y n = 326
Th c t c m u trong nghiên c u là 388 m u
n m u: Ch n m u c m phân t ng và ng u nhiên h th ng
- c 1: Ch ng/xã, g m: 7 p ng, 3 xã t i thành ph Tây Ninh
pháp ch n ng u nhiên h th ng, c th : (1) L i dân tu i t ng xã,
ng Tính h s k m ng b ng công th c k = N/n; v c qu n
c c ch n b ng cách l y m t s ng u nhiên b t k nh c b i
N i dung nghiên c u:
trong các bi n ch t, tim m ch, th n kinh ngo ng d n c a B Y
t -BYT ngày 19/7/2017) [2], [3] Bi n ch ng m t: Nhìn m , c
có b c m c h c m t, hay b ch c m t Bi n ch ng th n kinh:
Bi n ch ng th n kinh ngo i biên (tê bì chân tay, c m giác châm chích, nóng rát gan bàn
t v i); bi n ch ng th n kinh t ch : nh p tim nhanh khi ngh t n m sang ng i ho ng hay b choáng váng, hoa m t (h huy y b ng khó tiêu, có nh t táo bón và tiêu ch y xen k , c m giác ngh n, nu c gi m ti t m hôi, r i lo n ch ng tim m ch: b nh
t qu
- Các y u t liên quan: m dân s , ti n s b nh: Tu i, gi i tính, dân t c,
h c v n, ngh nghi p, th i gian m c b nh; Tuân th u tr : g m tuân th 4 n i
ng, ho ng th l c, dùng thu c, ki ng huy t) và ti n s gia
p s li u: ph ng v n tr c ti p các y u t khám lâm sàng, c nh các bi n ch ng
lý: SPSS 26.0
III K T QU NGHIÊN C U
ng nghiên c u
Trang 4B m chung c ng nghiên c u (n=388)
Nhóm tu i
h c v n
Ngh nghi p
Nh n xét: Trong nghiên c ng nghiên c u t 60 tu i tr lên chi m t l cao nh t (46,9%); n chi m 63,7 ng nghiên c THPT và
ng nghiên c u là n i tr 3.2 T l m c bi n ch ng b ng type 2
B ng 2 T l m c bi n ch ng c ng nghiên c u
Bi n ch ng b
ng type 2 (n=388)
Các lo i bi n ch ng
(n=388)
m t, 36,1% có bi n ch ng tim m ch và 17,0% có bi n ch ng th n kinh
B ng 3 Liên quan gi a bi n ch m chung c ng nghiên c u
N i dung
Bi n ch ng
OR
Gi i
tính
(0,635-1,477) 0,882
(1,15-2,81) 0,009
Trang 5N i dung
Bi n ch ng
OR
Ngh
nghi p
(0,94-5,41) 0,06
Nh n xét: Nghiên c u ghi nh n s khác bi ng kê gi a bi n ch ng
i tu i và h c v n c a b nh nhân v n m i liên quan
v m gi i tính và ngh nghi p c a b nh nhân
B ng 4 Liên quan gi a bi n ch ng và ti ng nghiên c u
N i dung
Bi n ch ng
OR
(0,676-1,584) 0,875 Không 101 39,9 152 60,1
S d ng thu c
m máu
(0,269-0,788) 0,04 Không 134 43,9 171 56,1
S d ng thu c
u tr THA
(0,846-1,916) 0,247
Th i gian m c
b
(1,6-4,98) <0,001
119 36,3 209 63,7
Nh n xét: Nghiên c u ghi nh n s khác bi t v t l m c bi n ch ng gi a nh ng
ng có s d ng thu u tr m máu và nh ng không s d ng (p=0,04),
gi a nhóm có th i gian m c b i gian m c b
v i bi n ch ng i b
B ng 5 Liên quan gi a bi n ch ng và tuân th u tr c ng nghiên c u
N i dung
Bi n ch ng
OR
Tuân th dinh
ng
0,846 (0,553-1,295) 0,442 Không 57 42,9 76 57,1
Tuân th ho ng
th l c
0,795 (0,528-1,197) 0,271 Không 72 43,4 94 56,6
Tuân th dùng
thu c
Có 148 41,6 208 58,4
2,135 (0,933-4,883) 0,069
Tuân th ki m soát
ng huy t
0,992 (0,661-1,488) 0,968 Không 79 40,3 117 59,7
Tuân th u tr Không 110 41,5 155 58,5 1,188 (0,766-1,843) 0,442
Nh n xét: Nghiên c n m i liên quan gi a bi n ch
th u tr (p>0,05)
Trang 6IV BÀN LU N
Trong nghiên c ng 60 tu i tr lên, ti n là nhóm tu i
lão hóa c phát tri ng t p trung l a tu i trên 45 Theo nghiên c u
tu ng t 60-69 tu i [4] S khác bi t có th là nghiên c u này ti n hành trên nh ng t 40-69 tu i [4]
Trong nghiên c u, v ng là nam gi u này có th là do t l
nghiên c u c a Tr nh Thanh Vân (2016) v i t l nam gi i khá cao trong nghiên c u (93%) [7] Tuy nhiên, t l m ng hai gi i nam và n i tu thu c
u c a chúng tôi có t l nam gi i cao
t qu nghiên c u c a Tr i t l n gi i chi m 59,8% và nam
gi i chi m t l 40,2% [4]
phân b v h c v n d n s phân b ngh nghi p v i 1,5%
ng làm vi c t i các v phòng, 38, ng là n i tr , còn l ng tay
trung h c ph thông chi m t l l t là 2,2% và 5,6%, không có b nh nhân không bi t
ch trong m u nghiên c u [7] S khác bi t có th là do s khác bi t v ng nghiên
c ng nghiên c u trong nghiên c u này là nh ng cán b i B nh
vi n Quân Y, d i m nh có th hoàn thành t t công vi c 4.2 T l m c bi n ch ng b ng type 2
Trong nghiên c ng có xu t hi n bi n ch ng b
ng có bi n ch ng m ng nghiên c u có bi n ch ng tim m ch
ng có bi n ch ng th n kinh Các bi n ch ng ghi nh n bi n ch ng ch
i lo n các y u t ti
ng t c m ch do huy t kh i
có 23,4% bi n ch ng m ch khoeo và 2,1% bi n ch ng nhi m trùng bàn chân [4]
Hu h n t l b nh nhân có bi n ch ng là 69,5% Các bi n ch ng chi m
loét chân 8,3%, suy tim 7,3%, và tai bi n m ch máu não 5,9% [5]
Trang 74.3 Y u t n bi n ch ng b ng type 2
Trong nghiên c u, t l bi n ch nam là 39,7% th n là 40,5%
T s chênh OR = 0,968 (KTC 95%: 0,635-1,477) Tuy nhiên, s khác bi n
ng kê (p=0,882) K t qu nghiên c u c a Tr i t l bi n
nam (KTC 95%: 0,98 2,146) Và nghiên c u c a tác gi n s khác
bi t v c bi n ch ng gi a nam và n [4]
ng kê v i p<0,001 Hu t qu trong nghiên c u c a chúng tôi v m i liên quan này T l bi n ch i nh ng b nh nhân t 50 tu i tr lên: 50-59 tu i là 65,4%, 60-69 tu i là 80% và nhóm t 70 tu i tr lên
kê v i p<0,05 i c v i tình tr ng tích m b ng là m t trong y u t chính d n t dân s trung niên và già Ngoài ra cùng v i quá trình
gi m kh ng th l c
Nghiên c u ghi nh n t l m c bi n ch nhóm mù ch a t t nghi p ti u h c chi i 1,8 l n, t l này là 36,1% S khác
i 2,25 l n, tuy nhiên, nghiên c n s khác bi t, p=0,06 Có
th là do nh ng ngh tu i t 60 tu i tr lên và s xu t hi n
còn l i
Trong nghiên c u c a chúng tôi, t l ng có ti n s h m c b
ng kê (p>0,05)
Trong nghiên c u, t l xu t hi n bi n ch ng có s d ng thu u tr m máu là 26,5% và nhóm không s d ng thu c là 43,9% T s chênh OR=0,460 (KTC 95%: 0,269-0,788), s khác bi t ghi nh ng kê (p=0,04)
vi c xu t hi n các bi n ch ng trên b
Trong nghiên c u, t l xu t hi n bi n ch
n, t l này là 36,3% S khác bi ng kê v i p<0,001
Có th th y, nhóm b nh nhân có th i gian m c b nh dài thì các ch m,
bi n ch
ng nghiên c u có tuân th các ch u tr b l m c bi n ch ng
(KTC 95%: 0,553-1,295), t s chênh gi a nhóm có tuân th ch v ng th l c so
v i nhóm không tuân th ch v ng th l c là 0,795 (KTC 95%: 0,528-1,197), t s
Trang 8chênh gi a nhóm có tuân th ch dùng thu c so v i nhóm không tuân th ch dùng thu c là 2,135 (KTC 95%: 0,933-4,883), t s chênh gi a nhóm có tuân th ki m soát
ng huy t so v i nhóm không tuân th ki ng huy t là 0,992 (KTC 95%: 0,661-1,488), t s chênh gi a nhóm có tuân th các ch u tr b nh
i nhóm không tuân th là 1,188 (KTC 95%: 0,766-1,843) Có th do c
1% trong m a HbA1c giúp làm gi n ch ng vi m ch [12] Trong m t nghiên c u t i bang Alabama, Hoa K y s ki m soát trong ch
HbA1c, BMI, cholesterol toàn ph n, lipoprotein t tr ng th p, triglyceride (TG) và t l TG-trên HDL [11] M t nghiên c u Xiao-Li Huang, Trung Qu t qu
m t chi c h u ích giúp cho các b nh nhân m c các bi n ch ng th
ho c ti [10] Qu th c t m quan tr ng trong vi c giáo d c, nâng cao hi u bi t c a b nh nhân v ch ng, t p luy n khi m c b c bi t khi
có các bi n ch ng v th n kinh và m ch máu ngo i biên
V K T LU N
ch ng m t, 36,1% có bi n ch ng tim m ch và 17,0% có bi n ch ng th n kinh Các y u t
chi m t l bi n ch i 1,8 l n, t l xu t hi n bi n ch
ng có s d ng thu u tr m máu là 26,5% và nhóm không s d ng thu c
là 43,9%, t s chênh OR=0,460 (KTC 95%: 0,269-0,788) T l xu t hi n bi n ch
n S khác bi ng kê v i p<0,05
TÀI LI U THAM KH O
xu t b n Y h c Hà N i
-3 C c qu n lý khám ch a b nh (2017), Tài li u tóm t t Atlats v ng c a Liên
ng th gi i (IDF) n b n l n th 8, B y t
ng type 2 i 40-69 tu i t i thành ph -2018, Lu t
5 Hu Nghiên c u tình hình bi n ch ng và k t qu can thi p ki n th c,
6 c Tu n, Võ Phùng Nguyên (2011), Tình hình s d u tr cho
h c Thành ph H Chí Minh, 15(1), tr 538-544
ng type 2, Báo cáo khoa h c, B nh vi n Quân Y 7A
Trang 98 Huang, X L, J H Pan, D Chen, J Chen, F Chen, T T Hu (2016), Efficacy of lifestyle interventions in patients with type 2 diabetes: A systematic review and meta-analysis, Eur
J Intern Med 27, pp 37-47
9 International Diabetes Federation (2017), IDF Diabetes Atlas, International Diabetes Federation, 8
10 K Juster-Switlyk, A G Smith (2016), Updates in diabetic peripheral neuropathy, F1000Res, 5
11 P Z Marincic, M V Salazar, A Hardin, S Scott, S X Fan, P R Gaillard, C Wyatt, L Watson, P Green, P Glover, M Hand (2019), Diabetes Self-Management Education and Medical Nutrition Therapy, J Acad Nutr Diet, 119 (3), pp 449-463
12 UK Prospective Diabetes Study Group (1998), Tight blood pressure control and risk of macrovascular and microvascular complications in type 2 diabetes: UKPDS 38 BMJ, 317 (7160), pp 703-713
(Ngày nh n bài: 13/8/2020 - Ngày duy
HUY N TÂN BIÊN, T
1*, Ph m Th Tâm2
1 S Y t Tây Ninh
*Email:vugiaphuong@gmail.com
TÓM T T
là m t trong b n b nh không lây nhi m có t l t trên th gi i Nhi u nghiên
ch ng M c tiêu nghiên c u: nh t l và m t s y u t n ki ng huy t, các bi n ch ng m n tính b u tr ngo i trú t i huy n Tân Biên,
pháp c t ngang mô t trên 396 b ng type 2 u tr ngo i trú t i Trung tâm Y t huy n Tân Biên, t nh Tây Ninh t n tháng 12/2019 K t qu : T l ki m
ng huy t 86,4% T l ng có bi n ch ng là 7,1%; bi n ch ng võng m c là 0,3%,
bi n ch ng tim m ch là 3,8%, bi n ch ng th n là 1,8% và bi n ch ng th n kinh là 1,3% Ghi nh n
có m i liên quan gi a nhóm tu i, th i gian m c b nh, tuân th tái khám, u ng thu c, ch
ho ng th v i ki ng huy t (p<0,05) K t lu n: T l ki ng huy t b nh
ng type 2 khá cao, b nh nhân ít bi n ch ng