ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA BÀI TẬP NHỎ 1 MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM ĐỀ TÀI TRÊN CƠ SỞ NGHIÊN CỨU NHỮNG CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG TỪ NĂM 1930 ĐẾN 1945, LÀM RÕ QUÁ TRÌNH[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA
BÀI TẬP NHỎ 1 MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
ĐỀ TÀI:
TRÊN CƠ SỞ NGHIÊN CỨU NHỮNG CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG TỪ NĂM
1930 ĐẾN 1945, LÀM RÕ QUÁ TRÌNH ĐẢNG TỪNG BƯỚC KHẮC PHỤC HẠNCHẾ VÀ HOÀN CHỈNH ĐƯỜNG LỐI CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
Trang 2PHÂN CÔNG CÔNG VIỆC
thành công việc
4 Nguyễn Minh Hưng 2013392 Giai đoạn 1, tổng hợp 100%
word
Trang 3MỤC LỤC
2.Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ nhất (3/1935) 2
1.Chủ trương đấu tranh đòi quyền dân chủ dân sinh (7/1936) 6
1.Nghị quyết hội nghị ban chấp hành trung ương lần thứ 6 (11/1939) 92.Nghị quyết hội nghị ban chấp hành trung ương lần thứ 7 (11/1940) 123.Nghị quyết hội nghị ban chấp hành trung ương lần thứ 8 (5/1941) 14
Trang 4I CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG TRONG NHỮNG NĂM 1930 – 1935
1 Luận cương chính trị (10/1930)
Bối cảnh lịch sử:
Cương lĩnh chính trị đầu tiên thông qua với nhiều nội dung quan trọng, phùhợp với bối cảnh của Việt Nam Tuy nhiên cương lĩnh chính trị không được sự công nhậncủa Đảng Cộng Sản Quốc tế
Tháng 4/1930, Trần Phú từ Liên Xô về nước Tháng 7/1930 Trần Phú được
cử được vào Ban Chấp hành Trung ương Đảng
Từ ngày 14 đến ngày 31/10/1930, Ban Chấp hành Trung ương Họp hội nghị lần thứ nhất tại Hương Cảng tức Hồng Kông ( Trung Quốc), quyết định đổi tên Đảng Cộngsản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương, đông chí Trần Phú được bầu làm tổng bíthư của Đảng
Nhiệm vụ cụ thể:
Nhiệm vụ cốt yếu đặt ra cho một cuộc cách mạng tư sản dân quyền bấy giờ
sẽ là:”tranh đấu để đánh đổ các di tích phong kiến, đánh đổ các cách bóc lột theo lối tiền
tư bản và để thực hành thổ địa cách mạng cho triệt để và đánh đổ đế quốc chủ nghĩa Pháp,làm cho Đông Dương hoàn toàn độc lập Hai nhiệm vụ chiến lược đó có mối quan hệ khăng khít với nhau” vì có đánh đổ đế quốc chủ nghĩa mới phá được giai cấp địa chủ và làm cách mạng thổ địa mới thắng lợi; mà có phá tan chế độ phong kiến thì mới đánh đổ được đế quốc chủ nghĩa”
Phương hướng chiến lược:
Là một cuộc “cách mạng tư sản dân quyền”,”có tính chất thổ địa và phản đế” Sau
đó sẽ tiếp tục “phát triển, bỏ qua thời kỳ tư bản mà tranh đấu thẳng lên con đường xã hộichủ nghĩa”
Đối với giai cấp tư sản;
“Bọn tư bổn thương mại vì có lợi quyền dính dáng với đế quốc nên đứng về một phe với đế quốc chủ nghĩa và địa chủ mà chống cách mạng”
Trang 5“Bọn tư bổn công nghệ vẫn có lợi quyền trái với đế quốc chủ nghĩa”nhưng do sức lực kém, liên quan đến địa chủ cũng như sợ các phong trào vôsản và chịu ảnh hưởng phản cách mạng của tư bản Tàu và Ấn Độ nên chỉđứng về mặt quốc gia cải lương, nhưng khi cách mạng vô sản nổi lên thì giaicấp này sẽ theo phe đế quốc chủ nghĩa
Đối với giai cấp tiểu tư sản luận cương đã xác định:
Thủ Công nghiệp thường có thái độ do dự đối với Cách MạngTiểu Tư sản thương gia thì muốn giữ chế độ hiện thời và không tán thành với Cách mạng
Tiểu tư sản,trí thức, học sinh chỉ hăng hái tham gia lúc ban đầu, luậncương cũng đã xác định rằng:” chúng nó không thể bênh vực quyền lợi chodân cày được, vì phần nhiều có dây dướng với bọn địa chủ”
Phạm vi cách mạng:
Từ ngày 14 đến ngày 31/10/1930, Ban Chấp hành Trung ương Họp hội nghị lần thứ nhất tại Hương Cảng tức Hồng Kông ( Trung Quốc), quyết định đổi tên Đảng Cộngsản Việt Nam thành Đảng Cộng sản Đông Dương, cho ta thấy phạm vi cách mạng không chỉ gói gọn trong Việt Nam nữa mà giờ đã mở rộng ra toàn bộ Đông Dương, với các thành viên của 3 nước Việt Nam, Lào và Campuchia
*Nhận xét:
Ưu điểm: Bản luận cương đã khẳng định nhiều vấn đề mà cương lĩnh nêu ra: đường lối cách mạng, lực lượng cách mạng, đoàn kết quốc tế, vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng Sản
2 Nghị quyết đại hội Đảng toàn quốc lần thứ nhất (3/1935) Bối cảnh lịch sử:
Trên thế giới, phong trào cộng sản và công nhân quốc tế tiếp tục phát triển
có lợi cho cuộc đấu tranh của các dân tộc thuộc địa Những thành tựu to lớn về
Trang 6mọi mặt của công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Liên Xô có tác động to lớntới phong trào cách mạng ở các nước thuộc địa Các nước tư bản chủ nghĩa lâmvào khủng hoảng kinh tế sâu sắc.
Ở Đông Dương, phong trào đấu tranh của công nhân đã từng bước hồi phục Các tầng lớp nhân dân ở thành thị và nông thôn tham gia đấu tranh bằng nhiều hình thức như bãi khoá của học sinh, bãi thị của thương nhân, biểu tình chống thuế của nông dân
Đại hội được thành lập khi Đảng vừa khôi phụcNhiệm vụ chiến lược: Vẫn thừa nhận luận cương chính trị nên cho đến đại hội Đảng, quan điểm của Đảng vẫn còn đứng trên quan điểm sai lầm của luận cương
Nhiệm vụ cụ thể:
Củng cố và phát triển Đảng, tăng cường phát triển lực lượng Đảng vào các
xí nghiệp, đồn điền, hầm mỏ, đường giao thông quan trọng, biến mỗi xí nghiệp thành một cơ sở vững chắc của Đảng; đồng thời, phải đưa nông dân lao động và trí thức cách mạng đã trải qua thử thách vào Đảng Phải chăm lo tăng cường các đảng viên ưu tú xuất thân từ công nhân vào các cơ quan lãnh đạo của Đảng Để bảo đảm
sự thống nhất về tư tưởng và hành động, các đảng bộ cần tăng cường phê bình và tựphê bình, đấu tranh trên cả hai mặt chống “tả” khuynh và “hữu” khuynh, giữ vững
kỷ luật của Đảng
Đẩy mạnh cuộc vận động thu phục quần chúng “Đảng mạnh là căn cứ vào ảnh hưởng và thế lực của Đảng trong quần chúng muốn đưa cao trào cách mạng mới lên tới trình độ cao, tới toàn quốc vũ trang bạo động, đánh đổ đế quốc phong kiến, lập nên chính quyền Xô viết, thì trước hết cần phải thâu phục quảng đại quần chúng Thâu phục quảng đại quần chúng là một nhiệm vụ trung tâm, căn bản, cần kíp của Đảng hiện thời” Để thu phục quảng đại quần chúng cách mạng Đảng cần phải lãnh đạo nhân dân đấu tranh bênh vực quyền lợi cho quần chúng nhân dân đồng thời cũng cần phải xây dựng, tổ chức, phát triển các hình thức tập hợp lực lượng quần chúng tham gia đấu tranh Cốt lõi nhất là cần phải mở rộng mặt trận đoàn kết toàn dân để nâng cao sức mạnh cho đất nước, thu hút ngày càng nhiều nguồn lực để phục vụ cho sự nghiệp cách mạng
Mở rộng tuyên truyền chống đế quốc, chống chiến tranh, ủng hộ Liên Xô, thành trì của cách mạng thế giới và ủng hộ cách mạng Trung Quốc Đảng còn mở rộng các phương thức đấu tranh khác để chống đế quốc,lập ra các tổ chức tập hợp lực lượng chống chiến tranh đế quốc, giữ vững đấu tranh hòa bình
Trang 7Lực lượng cách mạng:
Giai cấp vô sản: Đảng đã khẳng định trong nghị quyết “ đây là lực lượng có đầy năng lực cách mạng triệt để, nên chỉ có vô sản giai cấp phải cầm quyền lãnh đạo cuộc cách mạng giải phóng dân tộc ở Đông Dương mới hoàn toàn thắng lợi”.Giai cấp tư sản: Đảng cũng khẳng định tư bản bản xứ không phải là lực lượng cách mạng trong giai đoạn này, mặc dù bị Pháp chèn ép rất nhiều nhưng giai cấp này vẫn có liên quan mật thiết với thực dân, địa chủ, vua quan… vì thế nên giaicấp này thường liên kết với đế quốc và phong kiến để chống lại cách mạng
Tiểu tư sản: Đảng đã chỉ rõ “những phần tử bóc lột trong các đám tiểu tư sản, những tụi đại trí thức bị bọn đế quốc mua chuộc đều là đồng minh của đế quốc”
Các Đoàn thể phản đế như: Công hội đỏ, Nông hội đỏ, Cứu tế đỏ, Thanh niên Cộng sản Đoàn do Đảng chỉ huy và thực hiện các nhiệm vụ cách mạng được giao phó Hơn hết ở Đông Dương còn có những đoàn thể quốc gia cách mạng, những phần tử cách mạng lẻ tẻ đấy cũng là những lực lượng cách mạng mà Đảng cũng cần hết sức liên lạc trong thời điểm bấy giờ để gia tăng các lực lượng phản
đế cũng như mở rộng thêm vận động cách mạng
Phạm vi giải quyết vấn đề dân tộc: toàn thể Đông Dương (Việt Nam, Lào và
Campuchia)
*Nhận xét: Nghị quyết trong đại hội Đảng lần I của Đảng Cộng sản Đông Dương (3/1935)
thực sự đã có những nét mới trong nhiệm vụ thời điểm bây giờ nhưng chỉ tập trung xoáy sâu vào các phương pháp xây dựng, củng cố nội bộ cũng như chủ trương vạch ra cũng gần như chưa sát với tình hình bấy giờ Phạm vi cách mạng vẫn chỉ là ở Đông Dương không cónhiều thay đổi so với luận cương tháng 10/1930 Về lực lượng tham gia cách mạng thì trong nghị quyết lần này Đảng vẫn nhấn mạnh vai trò và khả năng lãnh đạo của giai cấp vôsản hơn hết Đảng cũng bổ sung thêm nhiều những tổ chức yêu nước khác vào lực lượng cách mạng đương thời và cũng gần như chưa xác định được khả năng đấu tranh của giai cấp tư sản hay tiểu tư sản
3 Tiểu kết giai đoạn 1930 – 1935
Trong gần 5 năm hoạt động, Đảng Cộng sản Đông Dương đã có những sự trưởng thành cũng như kinh nghiệm hoạt động vì thế ta sẽ có những ưu điểm của nghị quyết tháng 3/1935 so với luận cương tháng 10/1930 như:
Đề ra được đa dạng hơn các phương thức đấu tranh có cả trực tiếp lẫn gián tiếp sao cho phù hợp nhất với các tình hình thực tiễn
Trang 8Đề ra được rất nhiều các nghị quyết về vận động binh lính, phụ nữ, thanhniên,…từ đó có thể xác định đúng đắn hơn về lực lượng cách mạng cũng như cóthể thực hiện tốt được nhiệm vụ vận động được sức mạnh của toàn thể nhân dânTiếp đến là vấn đề lực lượng cách mạng trong khi luận cương tháng 10/1930 chỉ xem lực lượng nòng cốt của cách mạng chỉ là giai cấp vô sản nhưng trong nghị quyết trong đại hội Đảng lần I (3/1935) thì lực lượng cách mạng ngoài giai cấp vô sản còn có các tổ chức phản đế trên toàn thể Đông Dương.
Cuối cùng trong nghị quyết tháng 3/1935 Đảng đã thực hiện việc thống nhất các tổ chức hoạt động riêng lẻ thành một thể thống nhất trên toàn Đông
Dương
Luận cương chính trị bên cạnh những ưu điểm vẫn còn xuất hiện những hạn chế:
Không có nhiều thay đổi so với luận cương tháng 10/1930
Về lực lượng tham gia cách mạng thì trong nghị quyết lần này Đảng vẫn nhấn mạnh vai trò và khả năng lãnh đạo của giai cấp vô sản hơn hết Đảng cũng bổ sung thêm nhiều những tổ chức yêu nước khác vào lực lượng cách mạng đương thời và cũng gần như chưa xác định được khả năng đấu tranh của giai cấp tư sản hay tiểu tư sản
=> Đại hội lần thứ nhất ưu điểm của đại hội là đề ra những chủ trương trước mắt phù hợp với hiện tại để tăng cường tổ chức Đảng và mở rộng phong trào quần chúng trở lại Tuy nhiên do thừa nhận quan điểm của luận cương chính trị nên Đại hội thứ I vẫn chưa khắc phục được hạn chế của luận cương Tóm lại từ 10/1930 - 3/1935, quan điểm của Đảng vẫnđứng trên quan điểm sai lầm của luận cương
II CHỦ TRƯƠNG CỦA ĐẢNG TRONG NHỮNG NĂM 1936-1939 Bối cảnh lịch sử:
Quốc tế: Các đảng cộng sản ra sức phấn đấu lập mặt trận dân dân chống chủ nghĩa phát-xít Thắng lợi của Mặt trận Nhân dân Pháp trong cuộc tổng tuyển
cử năm 1936 đã có những ảnh hưởng tích cực đến tình hình Đông Dương
Trong nước: Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới tác động sâu sắc đến đời sống của giai cấp, tầng lớp trong xã hội Lực lượng cầm quyền ở Đông Dương ra sức vơ vét, bóc lột, khủng bố, đàn áp phong trào đấu tranh của nhân dân Việt Nam Mọi giai cấp, tầng lớp trong xã hội đều mong muốn có những cải cách dân chủ Đảng Cộng sản Đông Dương đã phục hồi hệ thống tổ chức sau một thời gian dài đấu tranh cực kỳ gian khổ và tranh thủ cơ hội để xây dựng, phát triển tổ chức
Trang 91 Chủ trương đấu tranh đòi quyền dân chủ dân sinh (7/1936) Nhiệm vụ cách mạng:
Chính phủ mặt trận nhân dân Pháp ban bố một số quyền cơ bản cho các nước thuộc địa Đảng đã nắm bắt tình tình thực tế để thực hiện nhiệm
vụ trước mắt là tự do, dân chủ, cải thiện đời sống
Xác định cách mạng Đông Dương vẫn là: ” Cách mạng tư sản dân quyền-phản đế và điền địa - lập chính quyền của công nông bằng hình thức
Xô Viết, để dự bị điều kiện đi tới cách mạng xã hội chủ nghĩa"
Yêu cầu cấp thiết trước mắt của nhân dân ta là tự do, dân chủ, cải thiện đời sống Đảng phải nắm lấy những yêu cầu đó để phát động quần chúng đấu tranh, tạo tiền đề đưa cách mạng tiến lên bước cao hơn sau này Hội nghị chỉ rõ kẻ thù trước mắt nguy hại nhất của nhân dân Đông Dương cần tập trung đánh đổ là bọn phản động thuộc địa và bè lũ tay sai của chúng Từ đó Hội nghị xác định những nhiệm vụ trước mắt là chống phát xít, chống chiến tranh đế quốc, chống bọn phản động thuộc địa và tay sai, đòi tự do, dân chủ, cơm áo và hòa bình; "lập Mặt trận nhân dân phản đế rộng rãi chính để bao gồm các giai cấp, các đảng phái, các đoàn thể chính trị và tín ngưỡng tôn giáo khác nhau, các dân tộc ở xứ Đông Dương để cùng nhau tranh đấu để đòi những điều dân chủ đơn sơ"
Xác định nhiệm vụ trước mắt của cách mạng: chống chế độ phản động thuộc địa, chống phát xít, chống nguy cơ chiến tranh, đòi tự do, dân sinh, dân chủ, cơm áo, hòa bình
sơ ( tức đòi những quyền dân chủ tối thiểu)”
Trang 10Phạm vi giải quyết vấn đề dân tộc: Toàn Đông Dương
*Nhận xét:
Những quyết định của Hội nghị Ban Chấp hành Trung ương tháng 7/1936 đánh dấu bước trưởng thành mới của Đảng trong việc chỉ đạo chiến lược và sách lược cách mạng, vận dụng sáng tạo đường lối của Quốc Tế Cộng Sản và tạo điều kiện cụ thể của các dân tộc Đông Dương trong bối cảnh bấy giờ Đảng nhận thức đầy đủ hơn về vị trí chiến lược các công tác mật trận, chủ trương linh hoạt để tập hợp lực lượng một cách rộng rãi, lôi cuốn mọi lực lượng Đảng đã quy định ra mục tiêu cụ thể của từng thời kỳ cách mạng trước mắt phù hợp với những diễn biến tình hình mới
Về nhiệm vụ: Phù hợp với tinh thần trong Cương lĩnh chính trị đầu tiên củaĐảng (Hồ Chí Minh soạn thảo), khắc phục được hạn chế trong Luận cương chínhtrị 10/1030
Hạn chế: Hội nghị 7/1936 chưa nêu lên được những khẩu hiệu thích hợp về dân tộc trong lúc còn tạm gác khẩu hiệu chiến lược đánh đổ đế quốc Pháp giành độc lập dân tộc cho các dân tộc Phương Đông Đưa ra phạm vi giải quyết vấn đề dân tộc quá rộng quá lớn
2 Chung quanh vấn đề chiến sách mới (10/1936)
Tháng 10-1936, Đảng đã công bố văn kiện Chung quanh vấn đề chiến sách mới.Xuất phát từ tình hình thực tế, Đảng đã xác định:
Nhiệm vụ cách mạng:
Nhiệm vụ chiến lược:
Theo đúng chiến lược của Quốc tế Cộng sản thì chiến lược của ĐảngCộng sản Đông Dương là phải làm cách mạng tư sản dân quyền - phản đế
và điền địa - lập chính quyền của công nông bằng hình thức Xô Viết, để dự
bị điều kiện đi tới cách mạng xã hội chủ nghĩa
Nhiệm vụ cụ thể:
Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã đặt vấn đề nhận thức lại mốiquan hệ giữa hai nhiệm vụ dân tộc và dân chủ, phản đế và điền địa trongcách mạng ở Đông Dương
Cụ thể, trong văn kiện Chung quanh vấn đề chiến sách mới, Đảng đã nêu ra một quan điểm mới: “Cuộc dân tộc giải phóng không nhất định kết chặt với cuộc cách mạng điền địa Nghĩa là không thể nói rằng: muốn đánh
Trang 11đổ đế quốc cần phải phát triển cách mạng điền địa, muốn giải quyết vấn đề điền địa cần phải đánh đổ đế quốc” Điều này có nghĩa là tuỳ vào tình hình thực tế, nếu việc đấu tranh chống đế quốc là bắt buộc còn việc giải quyết vấn đề địa điền là quan trọng nhưng chưa bắt buộc thì ta có thể ưu tiên đánh
đổ đế quốc trước rồi sau này giải quyết vấn đề địa điền sau
“Nói tóm lại, nếu phát triển cuộc tranh đấu chia đất mà ngăn trở cuộc tranh đấu phản đế thì phải lựa chọn vấn đề nào quan trọng hơn mà giải quyếttrước Nghĩa là chọn địch nhân chính, nguy hiểm nhất, để tập trung lực lượng của một dân tộc mà đánh cho được toàn thắng”
Đây là nhận thức mới phù hợp với tinh thần Cương lĩnh cách mạngđầu tiên của Đảng, bước đầu khắc phục hạn chế của Luận cương chính trịtháng 10-1930
Lực lượng cách mạng:
Lực lượng cách mạng giống với Chủ trương đấu tranh đòi quyền dân chủ dân sinh (7/1936) Đảng chủ trương xây dựng khối đại đoàn kết bao gồm các giai cấp, tầng lớp nhân dân yêu nước và các tổ chức cách mạng, chỉ đánh đổ các lực lượng và đảng phái phản cách mạng
Phạm vi giải quyết vấn đề dân tộc: Giải quyết vấn đề dân tộc trên toàn Đông
Dương như giai đoạn trước
*Nhận xét:
Ưu điểm: Đảng đã nhận thức đúng đắn hơn về mối quan hệ giữa nhiệm vụ chống đếquốc và phong kiến, phủ nhận vai trò quan trọng của Cách mạng ruộng đất, bắt đầu tập trung kẻ thù chính là đế quốc
Hạn chế: Phạm vi giải quyết vấn đề dân tộc vẫn tập trung trên toàn Đông Dương
3 Tiểu kết giai đoạn 1936 – 1939
Trong giai đoạn 1936-1939, bám sát tình hình thực tiễn, Đảng đã phát động được một cao trào cách mạng rộng lớn trên tất cả các mặt trận: chính trị, kinh tế, văn hóa tư tưởng với các hình thức đấu tranh phong phú và linh hoạt Qua cuộc vận động dân chủ rộng lớn, uy tín và ảnh hưởng của Đảng được mở rộng và nâng cao trong quần chúng, chủ nghĩa Mác-Lênin và đường lối của Đảng được tuyên truyền rộng rãi trong khắp mọi tầng lớp nhân dân, tổ chức Đảng được củng cố và mở rộng
Những điểm khác biệt so với giai đoạn trước:
Nhiệm vụ: