1. tài Chúng ta đang sống trong một thế giới kỹ thuật số, một thế giới mà trong đó hầu hết mọi thứ đều có thể được mô tả với những con số 0 và số 1. Bất cứ hình ảnh, video, âm thanh, chữ viết đều có thể mã hóa từ hai con số đơn giản đó để tạo nên thông tin đa phương tiện. Phần lớn nội dung thông tin được lưu trữ vào các máy chủ (server) của các công ty công nghệ công nghệ thông tin. Các máy chủ này gọi là các kho dữ liệu (data warehouse). Với Internet, con người từ khắp nơi trên thế giới có thể truy cập vào thông tin từ các kho dữ liệu. Dữ liệu ngày nay đã trở nên vô cùng quan trọng đối với mỗi quốc gia, mỗi cá nhân. Hiện nay, Internet đã giúp thay đổi cuộc sống của hàng tỷ người trên thế giới.Số người truy cập Internet lúc này vào khoảng 40% dân số thế giới, tương ứng với khoảng 4,38 tỷ người dùng Internet;có hơn 1,72 tỷ website trên toàn thế giới; khoảng 165,78 tỷ email; khoảng 4,54 tỷ lượt xem video trên YouTube; 2,2 tỷ người truy cập Facebook; 4,37 tỷ lượt tìm kiếm trên Google và khoảng 53,08 triệu ảnh tải lên Instagram. Vô vàn thông tin được tạo ra mỗi ngày... Tất cả những điều này tạo ra khối lượng rất lớn dữ liệu, tham gia vào dòng chảy thông tin trong kỷ nguyên số. Mặt khác, bên trong lượng thông tin khổng lồ trên Internet là dữ liệu từ báo chí online và dữ liệu thô của báo chí.Liệu các nhà thống kê và các nhà báo có thể phân tích, thống kê, xử lý một kho dữ liệu khổng lồ và phức tạp như vậy không? Câu trả lời là không dễ dàng nếu không dùng máy móc. Trong quá trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí, phóng viên, nhà báo phải luôn phân tích và xử lý dữ liệu để tìm ra chất liệu cho tác phẩm. Dữ liệu trên báo chí điện tử hiện nay được trình bày ngày càng thu hút độc giả với các nội dung đa phương tiện (multimedia). “Multimedia” là sự truyền tải thông điệp bằng cách kết hợp các loại hình ngôn ngữ viết, hình ảnh, video, âm thanh, thiết kế đồ hoạ và các phương thức tương tác khác. Ở các toà soạn hiện nay, yêu cầu đa kỹ năng trong tổ chức thực hiện tác phẩm của phóng viên, nhà báo là tất yếu. Trong môi trường hội tụ truyền thông, để làm ra các tác phẩm báo chí đa phương tiện, các phóng viên vừa phải biết quay phim, chụp ảnh, viết lời bình, tự biên tập tác phẩm, biết sử dụng các phần mềm kỹ thuật công nghệ để dựng phim, chỉnh sửa ảnh,… Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả đối với mỗi phóng viên, nhà báo đó là biết cách sử dụng dữ liệu thông tin. Thông tin có thể đến từ nhiều nguồn, dưới nhiều dạng thức khác nhau, với số lượng khổng lồ, rất khó chuyển tải bằng các bài viết thông thường. Công nghệ số hiện nay cho phép sắp xếp thông tin một cách khoa học, dễ hiểu hơn, tiết kiệm thời gian hơn. Kỹ năng lớn nhất của nhà báo là biết phân tích và sử dụng dữ liệu. Thí dụ, về cuộc chiến Afghanistan năm 2001, rất nhiều dữ liệu cuộc chiến được chuyển đến phóng viên tờ The Guardian (Anh) dưới dạng Excel với hơn 92.201 hàng dữ liệu. Phóng viên rất khó có thể tóm tắt toàn bộ thông tin cuộc chiến để có thể truyền tải đến công chúng bằng cách diễn giải thông thường khi một số dữ liệu không thể hiện rõ nội dung. Nhóm phóng viên điều tra của The Guardian đã xây dựng một cơ sở dữ liệu nội bộ giúp phóng viên có thể tìm kiếm câu chuyện qua các cụm từ khóa hoặc sự kiện quan trọng.16 Thuật ngữ “Báo chí dữ liệu” ra đời một phần từ việc phải nghiên cứu phân tích dữ liệu đó. Vậy báo chí dữ liệu là gì? School of Data định nghĩa: “Báo chí dữ liệu là loại hình nghệ thuật và cách thức tìm kiếm các câu chuyện bằng dữ liệu… rồi kể lại chúng.”18 Theo Paul Bradshaw, điều khiến báo chí dữ liệu khác với các loại hình báo chí khác, có lẽ là những khả năng mới mẻ mở ra khi kết hợp kiểu “ngửi tin” truyền thống và khả năng kể câu chuyện hấp dẫn, sử dụng nhiều loại thông tin số sẵn có với quy mô lớn.18 Báo chí dữ liệu đặt ra những điều kiện và tiêu chí riêng về chuyên môn mà người làm báo phải học để có được, áp dụng thường xuyên và cụ thể. Sản phẩm của báo chí dữ liệu có nét chung như mọi sản phẩm báo chí khác, nhưng có đặc thù riêng buộc người làm báo phải thuần thục cách xử lý chung và tìm kiếm được cho mình cách xử lý riêng, cụ thể ở xử lý và sử dụng dữ liệu như thế nào với hình thức và theo phương pháp nào để phục vụ cho mục đích nào, ở cách thức sử dụng dữ liệu làm luận cứ, ở cấu trúc và nội dung bảng biểu dữ liệu, ở chú thích và kết luận từ dữ liệu.Lũng Nhai, 2019 Nhiều độc giả cho rằng thông tin trên báo chí đã đi qua “bộ lọc” của nhà báo và cơ quan báo chí – theo lý thuyết gác cổng (gatekeeping) của Kurt Lewin – nên không phản ánh bản chất thực sự. Bên cạnh đó, nhiều độc giả cho rằng họ đã thông minh hơn và chỉ muốn xem các dữ liệu thô rồi tự phân tích. Như vậy, độc giả đã có xu hướng tự phân tích dữ liệu. Vậy điều gì khiến nhà báo sử dụng dữ liệu. Có thể nêu ra 4 điểm: Dữ liệu cho thấy sự đối lập, dữ liệu cho thấy những điều bất ngờ, dữ liệu cho thấy những mối liên kết vô hình, dữ liệu cho phép kiểm định các giả thuyết.18 Trên thế giới, báo chí dữ liệu đã bắt đầu ứng dụng từ những năm 1970 của thế kỷ 20 với các tờ báo tiên phong là The Guardian (Anh), New York Times (Mỹ), Texas Tribune(Mỹ), Die Zeit (Đức). Thuở sơ khai của báo chí dữ liệu thời gian này là những biểu đồ, hình vẽ để minh họa cho các bản tin dự báo thời tiết, tỷ số trận đấu… Ngày nay, báo chí dữ liệu ở các nước này đã phát triển mạnh mẽ hơn với những dự án tin tức đa phương tiện, đa chiều với hàng loạt số liệu thống kê minh họa hoặc trực quan hóa bằng thực tại ảo. Tại Việt Nam, báo chí dữ liệu chưa được ứng dụng rộng rãi ở tất cả các cơ quan báo chí. Một số báo điện tử ứng dụng khá mạnh như: Vietnamplus, VnExpress, Zing… Bên cạnh đó, báo chí dữ liệu ở Việt
Trang 1MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Chúng ta đang sống trong một thế giới kỹ thuật số, một thế giới mà trong đó hầu hết mọi thứ đều có thể được mô tả với những con số 0 và số 1 Bất cứ hình ảnh, video, âm thanh, chữ viết đều có thể mã hóa từ hai con số đơn giản đó để tạo nên thông tin đa phương tiện Phần lớn nội dung thông tin được lưu trữ vào các máy chủ (server) của các công ty công nghệ công nghệ thông tin Các máy chủ này gọi là các kho dữ liệu (data warehouse) Với Internet, con người từ khắp nơi trên thế giới có thể truy cập vào thông tin từ các kho dữ liệu Dữ liệu ngày nay đã trở nên vô cùng quan trọng đối với mỗi quốc gia, mỗi cá nhân
Hiện nay, Internet đã giúp thay đổi cuộc sống của hàng tỷ người trên thế giới.Số người truy cập Internet lúc này vào khoảng 40% dân số thế giới, tương ứng với khoảng 4,38 tỷ người dùng Internet;có hơn 1,72 tỷ website trên toàn thế giới; khoảng 165,78 tỷ email; khoảng 4,54 tỷ lượt xem video trên YouTube; 2,2 tỷ người truy cập Facebook; 4,37 tỷ lượt tìm kiếm trên Google
và khoảng 53,08 triệu ảnh tải lên Instagram Vô vàn thông tin được tạo ra mỗi ngày Tất cả những điều này tạo ra khối lượng rất lớn dữ liệu, tham gia vào dòng chảy thông tin trong kỷ nguyên số
Mặt khác, bên trong lượng thông tin khổng lồ trên Internet là dữ liệu từ báo chí online và dữ liệu thô của báo chí.Liệu các nhà thống kê và các nhà báo có thể phân tích, thống kê, xử lý một kho dữ liệu khổng lồ và phức tạp như vậy không? Câu trả lời là không dễ dàng nếu không dùng máy móc
Trong quá trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí, phóng viên, nhà báo phải luôn phân tích và xử lý dữ liệu để tìm ra chất liệu cho tác phẩm Dữ liệu trên báo chí điện tử hiện nay được trình bày ngày càng thu hút độc giả với các nội dung đa phương tiện (multimedia) “Multimedia” là sự truyền tải
Trang 2thông điệp bằng cách kết hợp các loại hình ngôn ngữ viết, hình ảnh, video, âm thanh, thiết kế đồ hoạ và các phương thức tương tác khác
Ở các toà soạn hiện nay, yêu cầu đa kỹ năng trong tổ chức thực hiện tác phẩm của phóng viên, nhà báo là tất yếu Trong môi trường hội tụ truyền thông, để làm ra các tác phẩm báo chí đa phương tiện, các phóng viên vừa phải biết quay phim, chụp ảnh, viết lời bình, tự biên tập tác phẩm, biết sử dụng các phần mềm kỹ thuật công nghệ để dựng phim, chỉnh sửa ảnh,… Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả đối với mỗi phóng viên, nhà báo đó là biết cách
sử dụng dữ liệu thông tin Thông tin có thể đến từ nhiều nguồn, dưới nhiều dạng thức khác nhau, với số lượng khổng lồ, rất khó chuyển tải bằng các bài viết thông thường Công nghệ số hiện nay cho phép sắp xếp thông tin một cách khoa học, dễ hiểu hơn, tiết kiệm thời gian hơn Kỹ năng lớn nhất của nhà báo là biết phân tích và sử dụng dữ liệu
Thí dụ, về cuộc chiến Afghanistan năm 2001, rất nhiều dữ liệu cuộc
chiến được chuyển đến phóng viên tờ The Guardian (Anh) dưới dạng Excel
với hơn 92.201 hàng dữ liệu Phóng viên rất khó có thể tóm tắt toàn bộ thông tin cuộc chiến để có thể truyền tải đến công chúng bằng cách diễn giải thông thường khi một số dữ liệu không thể hiện rõ nội dung Nhóm phóng viên điều tra của The Guardian đã xây dựng một cơ sở dữ liệu nội bộ giúp phóng viên
có thể tìm kiếm câu chuyện qua các cụm từ khóa hoặc sự kiện quan trọng.[16]
Thuật ngữ “Báo chí dữ liệu” ra đời một phần từ việc phải nghiên cứu phân tích dữ liệu đó
Vậy báo chí dữ liệu là gì?
School of Data định nghĩa: “Báo chí dữ liệu là loại hình nghệ thuật và
cách thức tìm kiếm các câu chuyện bằng dữ liệu… rồi kể lại chúng.”[18]
Theo Paul Bradshaw, điều khiến báo chí dữ liệu khác với các loại hình báo chí khác, có lẽ là những khả năng mới mẻ mở ra khi kết hợp kiểu “ngửi
Trang 3tin” truyền thống và khả năng kể câu chuyện hấp dẫn, sử dụng nhiều loại thông tin số sẵn có với quy mô lớn.[18]
Báo chí dữ liệu đặt ra những điều kiện và tiêu chí riêng về chuyên môn
mà người làm báo phải học để có được, áp dụng thường xuyên và cụ thể Sản phẩm của báo chí dữ liệu có nét chung như mọi sản phẩm báo chí khác, nhưng có đặc thù riêng buộc người làm báo phải thuần thục cách xử lý chung
và tìm kiếm được cho mình cách xử lý riêng, cụ thể ở xử lý và sử dụng dữ liệu như thế nào với hình thức và theo phương pháp nào để phục vụ cho mục đích nào, ở cách thức sử dụng dữ liệu làm luận cứ, ở cấu trúc và nội dung bảng biểu dữ liệu, ở chú thích và kết luận từ dữ liệu.[Lũng Nhai, 2019]
Nhiều độc giả cho rằng thông tin trên báo chí đã đi qua “bộ lọc” của nhà báo và cơ quan báo chí – theo lý thuyết gác cổng (gatekeeping) của Kurt Lewin – nên không phản ánh bản chất thực sự Bên cạnh đó, nhiều độc giả cho rằng họ đã thông minh hơn và chỉ muốn xem các dữ liệu thô rồi tự phân tích Như vậy, độc giả đã có xu hướng tự phân tích dữ liệu Vậy điều gì khiến nhà báo sử dụng dữ liệu Có thể nêu ra 4 điểm: Dữ liệu cho thấy sự đối lập,
dữ liệu cho thấy những điều bất ngờ, dữ liệu cho thấy những mối liên kết vô hình, dữ liệu cho phép kiểm định các giả thuyết.[18]
Trên thế giới, báo chí dữ liệu đã bắt đầu ứng dụng từ những năm 1970 của thế kỷ 20 với các tờ báo tiên phong là The Guardian (Anh), New York Times (Mỹ), Texas Tribune(Mỹ), Die Zeit (Đức) Thuở sơ khai của báo chí
dữ liệu thời gian này là những biểu đồ, hình vẽ để minh họa cho các bản tin
dự báo thời tiết, tỷ số trận đấu… Ngày nay, báo chí dữ liệu ở các nước này đã phát triển mạnh mẽ hơn với những dự án tin tức đa phương tiện, đa chiều với hàng loạt số liệu thống kê minh họa hoặc trực quan hóa bằng thực tại ảo
Tại Việt Nam, báo chí dữ liệu chưa được ứng dụng rộng rãi ở tất cả các
cơ quan báo chí Một số báo điện tử ứng dụng khá mạnh như: Vietnamplus, VnExpress, Zing… Bên cạnh đó, báo chí dữ liệu ở Việt Nam còn có hình thức
Trang 4trình bày đơn giản như dạng đồ hoạ như Infographíc, video đồ họa (Videographic) và đồ họa tương tác (Interactive Infographic) Chúng ta cũng chưa có một quy trình chuẩn để tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu
Và bên cạnh việc chưa có một quy trình chuẩn, yêu cầu đầu tư về trang thiết
bị máy móc để tổ chức thực hiện sản phẩm báo chí dữ liệu cũng không nhỏ Nhân lực làm báo chí dữ liệu cũng khác với nhân lực làm sản phẩm báo chí đơn thuần, yêu cầu trình độ cao hơn Do đó, nhiều cơ quan báo chí chưa mạnh dạn tổ chức thực hiện sản phẩm báo chí dữ liệu vào tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí hiện nay
Xuất phát từ thực trạng trên, tác giả chọn đề tài “Quy trình tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu ở tòa soạn báo Việt Nam hiện nay”làm luận văn
thạc sĩ báo chí Đây là một vấn đề có ý nghĩa cả trên phương diện lý luận và thực tiễn của báo chí dữ liệu nói chung vàbáo chí Việt Nam nói riêng
2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
a Về báo chí dữ liệu đa phương tiện
Tại Việt Nam, có một bài báo và công trình nghiên cứu về báo chí dữ liệu đa phương tiện Cụ thể:
- TS Nguyễn Thị Trường Giang (2013) trong bài báo khoa học “Xu thế báo chí đa phương tiện thời truyền thông hội tụ” (đăng trên Tạp chí Lý luận
Chính trị và Truyền thông, 9/2013) đã khẳng định xu hướng phát triển tất yếu của báo chí là ứng dụng đa phương tiện
- TS Nguyễn Thành Lợi (2014) trong cuốn “Tác nghiệp báo chí trong môi trường truyền thông hiện đại” đã khái quát các vấn đề về tòa soạn hội tụ,
đồng thời trình bày các đặc điểm và kỹ năng cần thiết đối với “nhà báo đa năng” trong môi trường hội tụ truyền thông
- Nhà báo Lê Quốc Minh (2016) trong bài giảng “Báo chí dữ liệu về môi trường” đã chỉ ra đặc điểm, bản chất của báo chí dữ liệu Tại sao nhà báo
Trang 5cần sử dụng dữ liệu? Tại sao báo chí dữ liệu lại quan trọng? Đồng thời giới thiệu một số công cụ làm báo chí dữ liệu
- Buổi nói chuyện chuyên đề “Báo chí dữ liệu và kỹ thuật trực quan hoá dữ liệu báo chí”do Khoa Báo chí và Truyền thông - Trường Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân văn (nay là Viện Báo chí Truyền thông) tổ chức
ngày 11/10/2017.Nhà báo John Duchneskie, biên tập viên đồ hoạ của tờ The
Philadelphia Inquirer (Hoa Kỳ) đã trình bày và trao đổi về báo chí dữ liệu Đồng thời, ông cũng trình bày các kỹ thuật trực quan hóa dữ liệu báo chí với các nhà quản lý báo chí của Việt Nam, đại diện các cơ quan báo chí – truyền thông, các tổ chức và các nhà báo…
- Một số khóa luận, luận văn về đề tài báo chí đa phương tiện như
“Tăng cường ứng dụng truyền thông đa phương tiện trên báo mạng Sài Gòn Giải Phóng” của Võ Thị Trung Thu (2014); “Khai thác yếu tố đa phương tiện
ở báo điện tử Chính phủ hiện nay” của Phạm Thị Tiên Dung (2016); “Gói tin tức đa phương tiện trên báo mạng điện tử hiện nay” của Nguyễn Thị Thu Dương (2016); “Vấn đề ứng dụng công nghệ thực tại ảo trong các tác phẩm báo chí đa phương tiện” của Bùi Thị Vân Anh (2016)…
- Ở nước ngoài, có cuốn sách “The Data Journalism Handbook” của
nhóm tác giả Jonathan Gray, Liliana Bounegru, Lucy Chambers đã nghiên cứu rất chi tiết về báo chí dữ liệu Cuốn sách đã được ông Lê Quốc Minh dịch một phần thành nội dung bài giảng Trong cuốn sách đã mô tả tầm quan trọng của báo chí dữ liệu với dự tính, báo chí dữ liệu là tương lai của báo chí.Báo chí dữ liệu là một cách mới để kể chuyện Cuốn sách cũng mô tả rất rõ quy trình tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu
b.Về lãnh đạo quản lý báo chí
- Quyết định 362/QĐ-TTg về Quy hoạch phát triển và quản lý báo chí toàn quốc đến 2025 do Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc ký ngày
2/4/2019 Trong chương 4, mục 7 có nói về việc: “Đầu tư cho các cơ quan
Trang 6báo chí chủ lực gắn với yêu cầu hiện đại hóa, ứng dụng công nghệ truyền thông tiên tiến và có cơ chế khuyến khích các cơ quan báo chí tiếp cận công nghệ truyền thông tiên tiến”.
- PGS.TS Đỗ Thị Thu Hằng (Học viện Báo chí & Tuyên truyền) (2019)
có bài viết “Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý báo chí truyền thông Việt Nam” đăng trên Tạp chí Người Làm Báo điện tử Trong đó nhấn
mạnh đội ngũ lãnh đạo, quản lý báo chí truyền thông đủ tâm, đủ tầm, đủ tài là điều kiện tiên quyết trong xây dựng và thực thi mô hình phát triển nền báo chí truyền thông trong bối cảnh cách mạng công nghiệp 4.0
- TS Nguyễn Vũ Tiến, ThS Trần Quang Hiển (2008) có đề tài cơ sở
cấp trọng điểm “Lãnh đạo và quản lý đối với lĩnh vực kinh tế, khoa học – công nghệ, giáo dục – đào tạo, báo chí” Trong đó, chương 4 nói về công tác
lãnh đạo, quản lý đối với báo chí, đối với vấn đề tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí
c Về quy trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí
- TS Đỗ Thị Thu Hằng (Học viện Báo chí & Tuyên truyền) (2014) có
đề tài khoa học cấp cơ sở“Báo chí điều tra” Đề tài đã đề cập đến quy trình
chung cho hoạt động tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí đó là: Tìm hiểu và nghiên cứu thực tế; Xác định đề tài, chủ đề, tư tưởng chủ đề; Thu thập và khai thác thông tin; Thể hiện tác phẩm về nội dung, hình thức; Duyệt, đăng báo, xuất bản, phát hành, phát sóng; Lắng nghe thông tin phản hồi Đây cũng là quy trình chung cho hoạt động tổ chức thực hiện một tác phẩm báo chí hiện nay mà rất nhiều toà soạn đã và đang thực hiện trên các tác phẩm báo in, báo phát thanh, báo truyền hình, báo điện tử
- Một số khóa luận, luận văn về đề tài sáng tạo tác phẩm báo chí như
“Vấn đề tích hợp đa kỹ năng trong sáng tạo tác phẩm của phóng viên báo chí tỉnh Phú Thọ” của Vũ Anh Tuấn (2016)…
Trang 7Như vậy chúng ta mới chỉ có quy trình cho tác phẩm báo chí điều tra nói chung, chưa có quy trình chuẩn trong tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu
Để tổ chức thực hiện được tác phẩm báo chí dữ liệu, chúng ta cần nghiên cứu một quy trình mới gắn với dữ liệu đa phương tiện
Trên cơ sở các công trình nghiên cứu trên, có thể khẳng định tác giả
nghiên cứu đề tài “Quy trình tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu ở tòa soạn báo Việt Nam hiện nay” là hoàn toàn mới, không trùng lặp với các công trình
đã được công bố
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Luận văn làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản và phân tích, đánh giá thực trạng trong tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu tại các toà soạn báo chí Việt Nam hiện nay
Luận văn sau khi nghiên cứu phải đạt được các mục tiêu như sau:
- Luận văn sẽ giúp cho cơ quan báo chí, các nhà báo nhân thức được tầm quan trọng của báo chí dữ liệu hiện nay Đồng thời nắm được quy trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu
- Luận văn có tác dụng thiết thực trong hoạt động, nghiệp vụ báo chí dữ liệu hiện nay
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Hệ thống hóa những vấn đề lý luận – thực tiễn cơ bản về báo chí dữ liệu, quy trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu
- Khảo sát, phân tích, đánh giá thực trạng, những thành công và hạn chế trong quy trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu tại các toà soạn báo chí Việt Nam hiện nay
- Đề xuất phương hướng và các giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu tại các toà soạn báo chí Việt Nam hiện nay
Trang 84 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là quy trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu trên báo mạng điện tử Việt Nam hiện nay
4.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi không gian: Luận văn tập trung nghiên cứu các tác phẩm
báo chí dữ liệu trên 3 báo điện tử Vietnamplus, VnExpress, Zing
- Phạm vi thời gian: Năm 2019
5 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
5.1 Cơ sở lý luận
Đề tài được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận về báo chí – truyền thông hiện đại Trong đó trọng tâm là báo chí dữ liệu và quy trình tổ chức thực hiện sản phẩm báo chí
5.2 Phương pháp nghiên cứu
Luận văn được thực hiện trên cơ sở các phương pháp chủ yếu sau:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: tiếp cận các giáo trình, tài liệu để đúc kết ra những vấn đề cơ bản về lý luận cũng như thực tiễn báo chí – truyền thông
- Phương pháp phân tích nội dung thông điệp: khảo sát mức độ nội dung, hình thức thông tin báo chí dữ liệu trên 3 báo điện tử Vietnamplus, VnExpress, Zing năm 2019
-Phương pháp phỏng vấn sâu: phỏng vấn Ban biên tập, phóng viên, biên tập viên, người phụ trách báo chí dữ liệu của toà soạn: 06 người
6 Đóng góp mới về khoa học của đề tài
Trên cơ sở khảo sát thực tiễn, luận văn sẽ đánh giá chính xác ưu điểm, hạn chế trong quy trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu của các báo điện tử Vietnamplus, VnExpress, Zing Từ đó đưa ra những giải pháp có
Trang 9tính khả thi nhằm tăng cường hiệu quả tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu tại các toà soạn báo chí Việt Nam hiện nay
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
7.1 Ý nghĩa lý luận
- Đây là công trình nghiên cứu đầu tiên về quy trình tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu tại các toà soạn báo chí Việt Nam hiện nay
- Luận văn hệ thống hóa những vấn đề lý luận liên quan đến báo chí dữ liệu và quy trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu
7.2 Ý nghĩa thực tiễn
- Luận văn cung cấp kết quả khảo sát, đánh giá, giải pháp cụ thể để các cấp lãnh đạo quản lý có chủ trương, chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu tại các toà soạn báo chí Việt Nam hiện nay
- Luận văn là tài liệu tham khảo cho các nhà nghiên cứu, sinh viên báo chí và các phóng viên, nhà báo muốn tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu hiện nay
8 Kết cấu của luận văn
Trong luận văn, ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, nội dung chính, luận văn bao gồm 3 chương
Trang 10Chương 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
VỀ QUY TRÌNH TỔ CHỨC THỰC HIỆN BÁO CHÍ DỮ LIỆU 1.1 Một số khái niệm cơ bản
1.1.1 Báo chí
1.1.2 Dữ liệu
1.1.3 Báo chí đa phương tiện
1.1.4 Báo chí dữ liệu
1.1.5 Quy trình tổ chức thực hiện sản phẩm báo chí
1.2 Quy trình tổ chức thực hiện tác phẩm báo chí dữ liệu
1.2.1 Tập hợp dữ liệu
1.2.2 Phân tích dữ liệu
1.2.3 Sáng tạo tác phẩm báo chí dữ liệu
Chương 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC THỰC HIỆN BÁO CHÍ DỮ LIỆU Ở CÁC
TOÀ SOẠN BÁO CHÍ VIỆT NAM 2.1 Thực trạng tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu tại báo
Vietnamplus
2.1.1 Lịch sử ra đời và phát triển
2.1.2 Quy trình tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu ở báo
Vietnamplus 2.1.2.1 Tập hợp dữ liệu 2.1.2.2 Phân tích dữ liệu 2.1.2.3 Sáng tạo tác phẩm
2.2 Thực trạng tổ chức thực hiện báo chí dữ liệu tại báo
VnExpress