Chọn một di sản văn hóa cụ thể thực hiện quy trình lập hồ sơ khoa học để xếp hạng di tích mà anh chị chọn

Câu 1 Chọn một di sản văn hóa cụ thể thực hiện quy trình Lập hồ sơ khoa học để xếp hạng di tích mà anh chị chọn HỒ SƠ KHOA HỌC XẾP HẠNG DI TÍCH A Đơn đề nghị xếp hạng di tích CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA[.]

Câu 1: Chọn một di sản văn hóa cụ thể thực hiện quy trình:

- Lập hồ sơ khoa học để xếp hạng di tích mà anh chị chọn.

HỒ SƠ KHOA HỌC XẾP HẠNG DI TÍCH A.Đơn đề nghị xếp hạng di tích

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

ĐƠN ĐỀ NGHỊ XẾP HẠNG DI TÍCH

Kính gửi: Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Thanh Hóa Tôi là: Trịnh Đình Dương

Địa chỉ thường trú ………… (số nhà, đường phố, xóm, làng, xã/phường/thị trấn, huyện/quận/thị xã/thành phố trực thuộc tỉnh, tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương)

Là Trưởng ban quản lý di tích Lam Kinh Di tích Lam Kinh nằm trên địa bàn xã Xuân Lam, Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá

Qua quá trình sở hữu, quản lý, chúng tôi nhận thấy di tích có những giá trị tiêu biểu sau đây: Lam Sơn- quê hương mang lại sự giàu có cho gia tộc Lê Lợi, tạo

cơ sở vật chất ban đầu cho cuộc khởi nghĩa

Lam Sơn- nơi hội tụ của tinh thần yêu nước Lê Lợi là tấm gương sáng về tinh thần tự rèn luyện, tự học tập để trau dồi cho bản thân những tri thức, sự hiểu biết

về chính trị, quân sự, mà người lãnh tụ của một phong trào khởi nghĩa cần phải có: "Tuy gặp thời loạn mà chí càng thêm bền, ẩn náu trong núi rừng, chăm nghề cày cấy Vì giận giặc tàn bạo lấn hiếp nên càng chuyên tâm vào sách lược thao" (văn bia Vĩnh lăng) Lam Sơn là nơi tụ hợp biết bao những con người không có tên tuổi trong sử sách, nhưng đã tự nguyện đứng trong hàng ngũ nghĩa quân, chiến đấu hi sinh thân mình, đó là những người nông dân cày ruộng, người làm nghề chài lưới, người tiều phu, người lái đò từ miền ngược, người Kinh, người Thái, người Mường đều chung một ý chí đánh giặc cứu nước Đất Lam Sơn và

uy tín ảnh hưởng to lớn của Lê Lợi đã trở thành niềm hy vọng của cả dân tộc

Lam Kinh- nơi thực hành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên nhà Lê Trong hai thập kỷ

đô hộ nước ta, nhà Minh thực thi chính sách huỷ diệt nền văn hoá Đại Việt Mồ

mả tổ tiên Lê Lợi bị chúng quật phá Xây dựng Lam Kinh xưa trong dáng vẻ tôn nghiêm, còn nhằm mục đích chính trị, tạo hình ảnh một nhà nước Lê Sơ hùng mạnh, là ý tưởng của vua Lê Thái Tổ Thờ cúng tổ tiên trong từng gia đình dòng

họ của cả nước đã có từ lâu đời của dân tộc Việt Nam Phan kế Bính- Tác gải cuốn sách "Việt Nam phong tục", xuất bản năm 1917 nhận xét: "Tục phụng sự

tổ tiên của ta là thành kính, ấy cùng là một lòng bất vong bản cũng là nghĩa cử của người", nghĩa là tục thờ cúng tổ tiên là nhu cầu tình cảm tự nhiên, có tác dụng gìn giữ bản chất tốt đẹp của người Việt Nam Như vây, tục thờ cúng tổ tiên

là nếp sống văn hoá tín ngưỡng của dân tộc ta Vong linh tổ tiên có tác động đến đời sống dương gian, cắt nghĩa những nguyên nhân làm nên chiến thắng của khởi nghĩa Lam Sơn, Nguyễn Trãi viết trong Bình Ngô đại cao: "Âu cũng nhờ trời đất tổ tông linh thiêng ngầm giúp mới được như vậy" Thờ cúng tổ tiên đồng nghĩa với việc coi trọng mồ mả "sống về mồ về mả, chả sống về cả bát cơm" Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, gặp gỡ quản lý của Nho giáo, Nho giáo cho rằng:

"Phụ tử, tử chi thiên dã", nghĩa là cha chính là trời của con Nho giáo đề cao chữ hiếu coi đây là cái gốc của đạo đức con người- quan niệm đạo đức này mãi đúng

ở mọi thời đại Triều Lê Sơ đã biết lựa chọn những yếu tố tương đồng trong tư tưởng Nho giáo với tín ngưỡng trong văn hoá dân tộc để áp dụng vào xây dựng khu Lam Kinh

Lam Kinh- nơi kế thừa phong cách nghệ thuật hình rồng thời Lý- Trần, bảo tồn quan niệm tín ngưỡng cổ xưa về kích thước các tượng ở lăng mộ Lam Kinh Kế thừa phong cách nghệ thuật hình rồng thời Lý- Trần Triều Lê Sơ được thiết lập sau 10 năm tiến hành cuộc chiến đấu hi sinh gian khổ, đất nước mới dành được độc lập, bộn bề với biết bao khó khăn, Lê Thái Tổ ở ngôi được 6 năm thì ông qua đời do bệnh tật, triều đình đưa thi hài về an táng ở chân núi Dầu, mảnh đất rất gần gũi gắn bó với gia tộc họ Lê Bia Vĩnh lăng và khu lăng mộ được xây dựng ngay sau ngày nhà vua mất Kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng luôn gắn với nghệ thuật điêu khắc, ngoài việc làm đẹp, còn thể hiện sự linh thiêng, quyền năng của đối tượng được tôn thờ Lăng mộ vua Lê Thái Tổ và các vị vua , Hoàng hậu ở Lam Kinh là nơi linh thiêng nhất, do vậy việc chạm khắc trang trí rất được coi trọng Trang trí trên bia Vĩnh lăng, vị vua sáng lập ra một triều đại không thể là kết quả cảm hứng của người nghệ sĩ mà chắc chắn còn phải được vua và triều thần suy xét cẩn thận Nhà nước Đại Việt mới được hồi sinh thời gian chưa đủ để hình thành một phong cách nghệ thuật mới, do vậy việc tiếp thu hình rồng của triều đại trước trang trí bia Vĩnh lăng là tất yếu Hình rồng chạm quanh 3 cạnh diềm bia Vĩnh lăng trừ chóp bia là hình ảnh cuối cùng về rồng thời

Lý- Trần được tái hiện ở Lam Kinh tiếp thu phong cách rồng thời Lý- Trần thì đương nhiên hoa lá đều phải có, bởi vì đạo phật giữ vị trí lớn ở thời này

Vì vậy, chúng tôi làm đơn này trân trọng đề nghị Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch nghiên cứu, lập hồ sơ khoa học di tích để đề nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét quyết định xếp hạng đối với di tích trên

Chúng tôi cam kết sẽ phối hợp chặt chẽ với cơ quan nhà nước có thẩm quyền trong quá trình lập hồ sơ khoa học di tích và thực hiện việc bảo vệ và phát huy giá trị di tích theo đúng quy định của pháp luật về di sản văn hóa và các quy định pháp luật khác có liên quan

Thanh Hóa, ngày tháng năm 2017 Người làm đơn

Trịnh Đình Dương

B Lý lịch di tích

1 Tên gọi di tích:

a Tên gọi di tích được thống nhất sử dụng trong hồ sơ khoa học di tích: Lam Kinh

b Tên gọi khác của di tích: Tây Kinh

2 Đặc điểm và đường đi đến di tích:

a Địa điểm di tích:

Khu di tích lịch sử Lam Kinh nằm trên địa bàn xã Xuân Lam, Thị trấn Lam Sơn, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá

b Đường đi đến di tích:

Khu di tích Lam Kinh thuộc địa phận xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hóa, cách trung tâm thành phố Thanh Hóa khoảng 48km về phía tây bắc.Từ thành phố Thanh Hóa, bạn đi theo quốc lộ 47 - qua khu vực sân bay Thọ Xuân - qua tiếp cầu Mục Sơn là đến Khu di tích Lam Kinh

3 Sự kiện, nhân vật lịch sử và đăc điểm của di tích:

Lam Kinh vốn là đất Lam Sơn, quê hương của anh hùng Lê Lợi, người có công chiêu mộ hiền tài, quy tụ nhân dân đánh đuổi giặc Minh xâm lược (1418 -1427) Năm 1428, Lê Lợi lên ngôi hoàng đế, xưng vua Lê Thái Tổ, lấy niên hiệu

là Thuận Thiên thứ nhất, lập nên vương triều Hậu Lê, đóng đô ở Thăng Long,

mở ra thời kỳ phát triển mới cho đất nước Đại Việt Năm 1430, Lê Thái Tổ đổi tên vùng đất Lam Sơn thành Lam Kinh hay còn gọi là Tây Kinh

Nhân vật tạo lập Lam Kinh là Lê Thái Tổ Sau 10 năm lãnh đạo cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418 - 1428) đánh đuổi giặc nhà Minh và lên ngôi hoàng đế đóng đô ở Đông Kinh (Thăng Long), vua Thái Tổ lấy niên hiệu là Thuận Thiên thứ nhất Đồng thời nhà vua cho xây dựng ở quê hương đất tổ Lam Sơn một kinh thành gọi là Lam Kinh hay còn gọi là Tây Kinh

Thành điện Lam kinh phía Bắc dựa vào núi Dầu mặt Nam nhìn ra sông Chu - có núi Chúa làm tiền án, bên tả là rừng Phú Lâm, bên hữu là núi Hương

và núi Hàm Rồng chắn phía Tây Khu Hoàng thành, cung điện và Thái miếu ở Lam Kinh được bố trí xây dựng theo trục Nam - Bắc trên một khoảng đồi gò có hình dáng chữ vương Bốn mặt xây thành có chiều dài 314m, bề ngang 254m, tường thành phía Bắc hình cánh cung có bán kính 164m, thành dày 1m Qua

khảo cổ và dấu tích còn lại cho thấy xưa kia ở đây đã từng tồn tại Ngọ môn, sân rồng, chính điện, khu Thái miếu nguy nga tráng lệ

Khu di tích lịch sử Lam Kinh rộng khoảng 30 ha, gồm những lăng phần, đền miếu và một hành cung của các vua nhà Hậu Lê mỗi lần về bái yết tổ tiên

4 Sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng liên quan đến di tích:

Lễ hội Lam Kinh được tổ chức hàng năm vào ngày 22 tháng 8 âm lịch (ngày giỗ của vua Lê Thái Tổ) tại khu vực Lam Kinh thuộc huyện Thọ Xuân, Thanh Hoá nơi an táng vua Lê Thái Tổ Nơi đây, ngày trước, theo định lệ, cứ ba năm một lần, vào ngày giỗ vua, các vua quan nhà Lê ở Ðông Kinh (Thăng Long) lại về Lam Kinh làm lễ Còn nhân dân địa phương hàng năm vẫn mở hội tưởng nhớ, tôn vinh người anh hùng dân tộc này

Lễ hội Lam Kinh được tổ chức ngay sau khi vua Lê Thái Tổ băng hà vào ngày 22/8 (âm lịch) năm Quý Sửu (1433) và thi hài được đưa về an táng tại đất Lam Sơn Vùng đất này còn là nơi an táng của các vua, hoàng hậu triều Lê Sơ

và trở thành sơn lăng của nhà Lê Sơ Ðể thuận lợi cho việc cáo yết tại lăng miếu, các triều vua đã cho dựng điện và các tòa Thái miếu để thờ cúng Vì vậy, Lam Sơn được gọi là Lam Kinh

Từ 1995 đến nay, lễ hội Lam Kinh được tổ chức thường xuyên hằng năm với quy mô hoành tráng Phần lễ được thực hiện theo đúng nghi thức cổ truyền, tái hiện nhiều sự kiện trọng đại thời Lê như: Màn trống hội (biểu diễn đánh trống đồng và trống da các loại), cờ hội, rước kiệu; đặc biệt là những nghi thức

tế lễ từ thời vua Lê Thái Tổ, Lê Thái Tông, Lê Nhân Tông, Lê Thánh Tông truyền lại

Phần hội sẽ là các chương trình nghệ thuật tái diễn các sự kiện như: Hội thề Lũng Nhai, Lê Lai cứu chúa, giải phóng thành Đông Quan, Vua Lê Thái Tổ đăng quang, Phát huy hào khí Lam Sơn…

Trong các ngày diễn ra lễ hội còn có những trò chơi, trò diễn truyền thống của xứ Thanh như: trò Xuân Phả, trò Chiêng, trò Sanh Ngô, dân ca Đông Anh, dân ca sông Mã, thi đấu vật, đấu võ dân tộc; hội trại các làng văn hoá; trưng bày các hiện vật, cổ vật thời Lê; trưng bày giới thiệu tiềm năng du lịch và sản phẩm

ẩm thực của địa phương và nhiều hoạt động nghệ thuật khác như chiếu phim, biểu diễn chèo, chương trình ca nhạc tân cổ giao duyên…

Lễ hội mang đậm nét văn hóa dân gian truyền thống tạo nên dấu ấn của một vùng đất anh hùng đồng thời góp phần bảo tồn nền văn hoá của dân tộc

5 Khảo tả di tích:

Mặt bằng khu di tích lịch sử Lam Kinh rộng khoảng 30ha, phía Bắc dựa vào núi Dầu, phía Nam nhìn ra sông Chu, xa xa là núi Chúa, bên trái là rừng Phú Lâm, bên phải là núi Hương Các công trình kiến trúc được bố trí theo trục Nam Bắc trên một khoảng đồi có hình dáng chữ “vương”, bao gồm:

- Ngọ môn Lam Kinh: kiến trúc khá quy mô với 3 gian và 3 cửa ra vào, phía trước cổng có 2 tượng nghê đá đứng canh

- Sân rồng Lam Kinh: với diện tích lớn nhất trong khu di tích Lam Kinh,

và có 3 lối đi lên chính điện theo bậc thềm rồng

- Cầu Bạch: uốn cong bắc qua sông Ngọc, nằm trên trục đường chính dẫn vào khu trung tâm chính điện Lam Kinh

- Giếng cổ: trong xanh quanh năm không cạn, bờ bắc được lát bậc đá lên xuống, cung cấp nước cho điện Lam Kinh

- Chính điện Lam Kinh: bố trí theo hình chữ “công” gồm 3 tòa điện lớn xây trên nền đất rộng, là Quang Đức, Sùng Hiếu và Diên Khánh Kiến trúc ba tòa chính điện Lam Kinh có giá trị đặc biệt quan trọng về nghệ thuật kiến trúc thời Lê Sơ Đây là công trình kiến trúc gỗ quy mô, với hàng cột cái của cả 3 điện

có đường kính đến 62cm Hai điện Quang Đức và Diên Khánh đều có 9 gian, gian giữa rộng nhất, hai gian 2 đầu hồi chỉ rộng 2m tạo thành hành lang bao quanh cả 3 điện

- Vĩnh Lăng (lăng vua Lê Thái Tổ): được xây dựng trên một nền bằng phẳng với thế đất đẹp, phía trước có minh đường rộng rãi và tiền án là núi Chúa, sau có gối tựa là núi Dầu, hai bên tả hữu có 2 dãy núi tạo thế “hổ phục rồng chầu” Trước lăng có 2 tượng quan hầu và 4 đôi tượng con giống bằng đá (2 nghê, 2 ngựa, 2 tê giác, 2 hổ) cùng chầu vào đường “thần đạo” của lăng để trấn trạch Tổng thể bố cục, phong cách mai táng của Vĩnh Lăng Lam Kinh giản dị

và tôn nghiêm

- Bia Vĩnh Lăng: được làm bằng đá trầm tích nguyên khối, đặt trên lưng rùa đá Nội dung văn bia do Nguyễn Trãi soạn, ghi lại thân thế, sự nghiệp của vua Lê Thái Tổ Đây là một công trình điêu khắc có giá trị nghệ thuật, đồng thời cũng là tư liệu quý giá trong việc nghiên cứu lịch sử giai đoạn Lê Sơ

- Thái miếu Lam Kinh: gồm 9 tòa được bài trí trang nghiêm, là nơi thờ cúng tổ tiên, các vị vua và hoàng thái hậu nhà Lê

- Đền thờ Lê Lợi (vua Lê Thái Tổ): nằm ở phía Đông Nam khu di tích Lam Kinh, kết cấu gỗ theo kiến trúc truyền thống

6 Sơ đồ phân bố di vật, cổ vật, bảo vật, quốc gia thuộc di tích:

SỞ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH TỈNH THANH HÓA

(ĐƠN VỊ LẬP HỒ SƠ DI TÍCH) BẢN THỐNG KÊ HIỆN VẬT THUỘC DI TÍCH LAM KINH

Xã … huyện … tỉnh/thành phố …

STT Tên

hiện

vật

Mã

số Nguồngốc Thời kỳ/niên

đại

Loại hiện vật

Chất liệu Kích thước,

trọng lượng

Miêu

tả hiện vật

Tình trạng bảo quản

Ghi chú

Vĩnh

Lăng

ngọ

môn

rồng

đá,

giếng

cổ

7 Giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ của di tích:

a Lam Sơn- nơi hội tụ của tinh thần yêu nước

Gia tộc Lê Lợi thuộc lớp người bình dân, nhưng đều có học chữ, giỏi tổ chức công việc và sử dụng con người Sách Hoàng Lê Ngọc Phả chép: Cụ Lê Hối làm nghề dạy học "giỏi dạy bảo", Lê Đinh ông nội của Lê Lợi là người kế tục, phát triển trang trại rất trù phú Thân sinh ra Lê Lợi là Lê Khoáng "tính tình vui vẻ hoà nhã và hiền lành, thích làm điều thiện, hay tiếp đãi tân khách, dân vùng lân cận đều coi như cùng một nhà Vì thế, không ai là không cảm ơn mà phục nghĩa" (văn bia Vĩnh lăng)

Sự giàu có về của cải, lối sống nhân hậu phóng thoáng là những yếu tố cố kết lòng người từ họ nội, ngoại đến các dòng họ xung quanh trong trại Lam Sơn Trại chủ Lam Sơn - Lê Lợi không an phận với cuộc sống giàu có, ông nuôi chí lớn đánh đuổi giặc ngoại xâm, cứu nước, cứu dân Lê Lợi âm thầm chuẩn bị các điều kiện cho ngày khởi nghĩa

Ông là tấm gương sáng về tinh thần tự rèn luyện, tự học tập để trau dồi cho bản thân những tri thức, sự hiểu biết về chính trị, quân sự, mà người lãnh tụ của một phong trào khởi nghĩa cần phải có: "Tuy gặp thời loạn mà chí càng thêm bền, ẩn náu trong núi rừng, chăm nghề cày cấy Vì giận giặc tàn bạo lấn hiếp nên càng chuyên tâm vào sách lược thao" (văn bia Vĩnh lăng)

Sự giàu có của trang trại Lam Sơn không còn là của cải riêng của gia tộc

Lê Lợi, mà Lê Lợi sử dụng vào việc nuôi dưỡng các nghĩa sĩ, những người yêu nước ở khắp nơi từ miền ngược đến miền xuôi trong tỉnh, tìm về đất Lam Sơn tụ nghĩa " dốc hết của nhà hậu đãi tân khách"

Một sự kiện có ý nghĩa lịch sử to lớn, đánh dấu bước chuẩn bị cho cuộc khởi nghĩa đã căn bản hoàn thành trên đất Lam Sơn Vào một ngày đầu tháng 2 năm Bính Thân (1416), Lê Lợi cùng 18 người bạn thân tín đã bí mật mở Hội thề Lũng Nhai, thuộc hương Lam Sơn, chính thức đảm nhận trọng trách là minh chủ cho cuộc khởi nghĩa và những người dự hội thề lập thành bộ tham mưu

Tin Lê Lợi chuẩn bị khởi nghĩa lan rộng khắp nơi, nhiều anh hùng hào kiệt từ nhiều miền đất nước tìm vào Lam Sơn, trong đó có Nguyễn Trãi, một người học rộng tài cao đã cống hiến hết mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, dưới dự lãnh đạo của lãnh tụ Lê Lợi

Lam Sơn là nơi tụ hợp biết bao những con người không có tên tuổi trong

sử sách, nhưng đã tự nguyện đứng trong hàng ngũ nghĩa quân, chiến đấu hi sinh thân mình, đó là những người nông dân cày ruộng, người làm nghề chài lưới, người tiều phu, người lái đò từ miền ngược, người Kinh, người Thái, người Mường đều chung một ý chí đánh giặc cứu nước Đất Lam Sơn và uy tín ảnh hưởng to lớn của Lê Lợi đã trở thành niềm hy vọng của cả dân tộc

b Lam Kinh- nơi thực hành tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên nhà Lê.

Trong hai thập kỷ đô hộ nước ta, nhà Minh thực thi chính sách huỷ diệt nền văn hoá Đại Việt Mồ mả tổ tiên Lê Lợi bị chúng quật phá Xây dựng Lam Kinh xưa trong dáng vẻ tôn nghiêm, còn nhằm mục đích chính trị, tạo hình ảnh một nhà nước Lê Sơ hùng mạnh, là ý tưởng của vua Lê Thái Tổ Thờ cúng tổ tiên trong từng gia đình dòng họ của cả nước đã có từ lâu đời của dân tộc Việt

Nam Phan kế Bính- Tác gải cuốn sách "Việt Nam phong tục", xuất bản năm

1917 nhận xét: "Tục phụng sự tổ tiên của ta là thành kính, ấy cùng là một lòng bất vong bản cũng là nghĩa cử của người", nghĩa là tục thờ cúng tổ tiên là nhu cầu tình cảm tự nhiên, có tác dụng gìn giữ bản chất tốt đẹp của người Việt Nam Như vây, tục thờ cúng tổ tiên là nếp sống văn hoá tín ngưỡng của dân tộc ta

Vong linh tổ tiên có tác động đến đời sống dương gian, cắt nghĩa những nguyên nhân làm nên chiến thắng của khởi nghĩa Lam Sơn, Nguyễn Trãi viết trong Bình Ngô đại cao: "Âu cũng nhờ trời đất tổ tông linh thiêng ngầm giúp mới được như vậy" Thờ cúng tổ tiên đồng nghĩa với việc coi trọng mồ mả

"sống về mồ về mả, chả sống về cả bát cơm" Tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên, gặp

gỡ quản lý của Nho giáo, Nho giáo cho rằng: "Phụ tử, tử chi thiên dã", nghĩa là cha chính là trời của con Nho giáo đề cao chữ hiếu coi đây là cái gốc của đạo đức con người- quan niệm đạo đức này mãi đúng ở mọi thời đại Triều Lê Sơ đã biết lựa chọn những yếu tố tương đồng trong tư tưởng Nho giáo với tín ngưỡng trong văn hoá dân tộc để áp dụng vào xây dựng khu Lam Kinh

c Lam Kinh thực chất là khu lăng mộ, điện miếu để thờ cúng Lê Thái Tổ và tổ tiên ông, cùng một số vua và Hoàng hậu triều Lê

Tiếp thu thuyết phong thuỷ có chọn lọc trong đồ án xây dựng Lam Kinh

để chuyển tải tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên là tư tưởng chủ đạo

Kiến trúc ở Lam Kinh vừa đảm bảo phong cách kiến trúc cung đình, vừa thể hiện tính dân tộc qua không gian mở Triều Lê Sơ đã giải quyết thành công, thoả mãn cả hai yêu cầu tưởng như trái ngược nhau Tiếp thu tư tưởng Nho giáo trong lối kiến trúc cung đình, thể hiện cách lựa chọn thế đất, chọn hướng, các công trình bố cục tạo chiều sâu trong không gian, mang lại cảm nhận về sự thâm nghiêm của khu điện miếu Lam Kinh, khẳng định vị thế uy quyền của Thiên tử, của vương triều Lê với dân chúng, với nước láng giềng Nhưng mặt khác kiến trúc cũng phải đạt được ý tưởng không quá xa cách, tách biệt với thế giới xung quanh Các khu lăng mộ ở Lam Kinh ẩn mình dưới tán cây rừng gần nguồn nước không có tường cao, cổng lớn bao quanh, là văn hoá cư trú của dân tộc Việt Nam, để thích ứng với khí hậu nhiệt đới, độ ẩm cao

d Lam Kinh- nơi kế thừa phong cách nghệ thuật hình rồng thời Lý- Trần, bảo tồn quan niệm tín ngưỡng cổ xưa về kích thước các tượng ở lăng mộ Lam Kinh

Kế thừa phong cách nghệ thuật hình rồng thời Lý- Trần Triều Lê Sơ được thiết lập sau 10 năm tiến hành cuộc chiến đấu hi sinh gian khổ, đất nước mới dành được độc lập, bộn bề với biết bao khó khăn, Lê Thái Tổ ở ngôi được 6 năm

thì ông qua đời do bệnh tật, triều đình đưa thi hài về an táng ở chân núi Dầu, mảnh đất rất gần gũi gắn bó với gia tộc họ Lê Bia Vĩnh lăng và khu lăng mộ được xây dựng ngay sau ngày nhà vua mất Kiến trúc tôn giáo, tín ngưỡng luôn gắn với nghệ thuật điêu khắc, ngoài việc làm đẹp, còn thể hiện sự linh thiêng, quyền năng của đối tượng được tôn thờ Lăng mộ vua Lê Thái Tổ và các vị vua , Hoàng hậu ở Lam Kinh là nơi linh thiêng nhất, do vậy việc chạm khắc trang trí rất được coi trọng Trang trí trên bia Vĩnh lăng, vị vua sáng lập ra một triều đại không thể là kết quả cảm hứng của người nghệ sĩ mà chắc chắn còn phải được vua và triều thần suy xét cẩn thận Nhà nước Đại Việt mới được hồi sinh thời gian chưa đủ để hình thành một phong cách nghệ thuật mới, do vậy việc tiếp thu hình rồng của triều đại trước trang trí bia Vĩnh lăng là tất yếu Hình rồng chạm quanh 3 cạnh diềm bia Vĩnh lăng trừ chóp bia là hình ảnh cuối cùng về rồng thời Lý- Trần được tái hiện ở Lam Kinh tiếp thu phong cách rồng thời Lý- Trần thì đương nhiên hoa lá đều phải có, bởi vì đạo phật giữ vị trí lớn ở thời này

8 Thực trạng bảo vệ và phát huy giá trị di tích:

Ban quản lý di tích Lam Kinh có tổng số 37 người Lãnh đạo có: Trưởng Ban, 01 Phó trưởng Ban và 3 phòng chức năng là: Phòng Tổ chức - Hành chính, Phòng Nghiệp vụ, Phòng Khai thác - Dịch vụ

Lãnh đạo Ban

1 Trưởng Ban: Trịnh Đình Dương

2 Phó trưởng Ban: Vũ Đình Sỹ

Phòng chức năng

1 Phòng Tổ chức - Hành chính (20 người)

Trưởng phòng: Hồ Hà Hải

Phó trưởng phòng: Phạm Đức Chinh

2 Phòng Nghiệp Vụ (10 người)

Trưởng phòng: Bùi Ánh Tuyết

Phó trưởng phòng: Lê Bá Xuân

3 Phòng Khai thác - Dịch vụ (5 người)

Phụ trách phòng: Trần Danh Hải