Lí do chọn đề tài Xã hội ngày càng phát triển thì việc chăm sóc trẻ em cả về thể chất lẫn tinhthần đều được nâng cao, với điều kiện dinh dưỡng ngày càng tốt hơn cộng vớitác động của nhiề
Trang 1A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Xã hội ngày càng phát triển thì việc chăm sóc trẻ em cả về thể chất lẫn tinhthần đều được nâng cao, với điều kiện dinh dưỡng ngày càng tốt hơn cộng vớitác động của nhiều yếu tố xã hội mà tỉ lệ trẻ dậy thì sớm ngày càng tăng lên.Điều đó đặt ra cho chúng ta yêu cầu cần phải giáo dục giới tính cho học sinh đểcác em có thể hiểu rõ hơn về giới tính của mình cũng như biết các cách thứcchăm sóc, bảo vệ cơ thể khi các em bước vào tuổi dậy thì Mục tiêu của giáo dụcgiới tính là giúp trẻ sống đúng với giới tính của mình Đặc biệt là giáo dục các
em biết trân trọng giá trị của bản thân, từ đó biết quý trọng người khác Trẻ hiểubản thân, giới tính của mình mới biết bảo vệ mình khỏi những cám dỗ, xâm hạibên ngoài cũng như biết tôn trọng thân thể người khác
Theo Luật trẻ em năm 2016: “Xâm hại trẻ em là bất cứ hành động (hoặckhông nhất thiết là hành động) có chủ ý và làm tổn thương hoặc gây nguy hạicho trẻ” Hàng ngày, trên thế giới có hàng triệu trẻ em bị xâm hại dưới các hìnhthức khác nhau Xâm hại trẻ em xảy ra ở mọi quốc gia Có bốn hình thức củaxâm hại trẻ em: thể chất, tình dục, tinh thần, xao nhãng Xâm hại trẻ em gây ranhững tổn thương nghiêm trọng và lâu dài cả về thể chất và tâm lý đối với nạnnhân trẻ em Những hậu quả của xâm hại trẻ em cũng ảnh hưởng đến gia đình,cộng đồng và toàn xã hội Trẻ em không bao giờ có lỗi trong việc bị xâm hại,ngay cả khi việc này làm ảnh hưởng tới gia đình và cộng đồng
Dư luận đang hết sức lo ngại trước hàng loạt các vụ xâm hại tình dục trẻ
em trong điều kiện các em gần như không biết cách tự vệ và đề phòng Thống kêcủa Bộ Công an cho biết toàn quốc, trong 9 tháng của năm 2022, đã phát hiện1.711 vụ xâm hại trẻ em với 1.806 trẻ em Theo thống kê của Sở Lao động-Thương binh và Xã hội tỉnh Gia Lai, năm 2021 trên toàn tỉnh xảy ra 55 vụ xâmhại tình dục trẻ em Trong 6 tháng đầu năm 2022, trên địa bàn tỉnh, xảy ra 26 vụxâm hại tình dục trẻ em Các địa phương có nhiều trẻ em bị xâm hại là : thànhphố Pleiku, huyện Kbang, huyện Chư Pah, huyện Chư Prông,… Trên địa bànhuyện Ia Grai từ năm 2021 đến giữa năm 2022 xảy ra 4 vụ xâm hại tình dục trẻ
Trang 2em ở các xã Ia Hrung, Ia Chía, Ia Pếch Phần lớn trẻ bị xâm hại đang ở độ tuổi
từ 10 đến dưới 16 tuổi, sinh sống chủ yếu ở vùng sâu vùng xa, vùng đồng bàodân tộc thiểu số Hiện tượng ấy không chỉ phản ánh mặt trái của xã hội mà còngióng lên những hồi chuông cảnh tỉnh về những lỗ hổng trong công tác giáo dụcgiới tính Những lỗ hổng này tưởng chừng như đơn giản nhưng nếu không có sựchung tay của nhà trường và gia đình thì những hậu quả tiềm tàng là rất lớn. Học sinh bắt đầu làm quen với giáo dục giới tính qua sách Khoa học lớp 5.Các em cũng được học về cơ thể người, về trứng, tinh trùng, về bào thai…Tuynhiên, việc có đưa chương trình giới tính lên sớm hay không vẫn có nhiều luồng
ý kiến khác nhau nhưng phải thừa nhận một thực tế rằng điều kiện dinh dưỡngngày càng tốt hơn cộng với tác động của nhiều yếu tố xã hội mà tỉ lệ các bé dậythì sớm ngày càng tăng lên Điều đó đặt ra cho chúng ta yêu cầu cần phải giáodục giới tính cho học sinh để các em có thể hiểu rõ hơn về giới tính của mìnhcũng như biết các cách thức chăm sóc, bảo vệ cơ thể khi các em bước vào tuổidậy thì Vấn đề đặt ra là đối với học sinh lớp 5 - giai đoạn đầu của tuổi dậy thì,chúng ta cần phải giáo dục giới tính như thế nào để nâng cao hiểu biết của các
em về giới mà không làm mất đi vẻ ngây thơ, trong sáng của chính lứa tuổi các
em, giúp các em tự tin bước vào giai đoạn chính của tuổi dậy thì Chính vì vậy,
tôi chọn đề tài: “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục giới tính cho học sinh lớp 5”.
2 Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu
- Đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao hiểu biết về giáo dục giới tính chohọc sinh lớp 5
- Giúp học sinh biết nhận thức đúng về giới tính, những thay đổi của bảnthân khi tới tuổi dậy thì Đồng thời giúp các em biết phòng tránh trướcnhững nguy cơ bị xâm hại
- Thay đổi nhận thức về giáo dục giới tính đối với học sinh lớp 5 cho giáoviên, phụ huynh
Trang 3- Giúp chủ nhân tương lai đất nước có điều kiện phát triển nhân cách mộtcách toàn diện.
3 Phạm vi, phương pháp và đối tượng nghiên cứu
3.1 Phạm vi nghiên cứu
Trong khuôn khổ đề tài này, tôi nghiên cứu thực trạng và một số giải phápnhằm nâng cao hiểu biết về giáo dục giới tính cho học sinh lớp 5
3.2 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp đọc sách và tài liệu
- Phương pháp trò chuyện
- Phương pháp quan sát khách quan
- Phương pháp thăm dò
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục
3.3 Đối tượng nghiên cứu
- Từ ngày 10/9/2022 đến ngày 19/9/2022: Lập đề cương
- Từ ngày 20/9/2022 đến ngày 3/2/2023: Nghiên cứu và áp dụng
- Từ ngày 6/2/2023 đến ngày 10/2/2023: Tổng kết và hoàn tất đề tài
Trang 4B PHẦN NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận
Giáo dục giới tính cho học sinh là hình thành ở các em những tiêu chuẩnđạo đức của hành vi có liên quan đến những lĩnh vực riêng tư, thầm kín nhất củađời sống con người, hình thành những quan hệ đạo đức lành mạnh giữa em trai
và em gái, giữa nam và nữ Giáo dục giới tính tập trung vào khía cạnh giới tínhcủa cá nhân, giúp cho thế hệ trẻ có thái độ, có hiểu biết và suy nghĩ đúng đắn,lành mạnh về giới tính cũng như biết các cách thức để tự bảo vệ mình Việc giáodục giới tính đúng cách có thể mang lại một số tác dụng hoặc hiệu quả như sau:
- Khi trẻ dậy thì, sự tò mò và khao khát khám phá những thay đổi của cơthể là một nhu cầu và việc giáo dục giới tính sẽ giúp giải quyết nhu cầu này
- Kế nữa là khi trẻ đã hiểu được một phần nào đó về giới tính thì trẻ sẽ cókhả năng tự chăm sóc bản thân, nhất là những bộ phận giới tính
- Sự hiểu biết này còn giúp trẻ phòng tránh hoặc đối phó với những nguy
cơ xâm hại đến bản thân
- Từ những hiểu biết đó trẻ sẽ tự tin và xây dựng những mối quan hệ giớitính lành mạnh và phù hợp với những chuẩn mực xã hội
- Và điều quan trọng nhất là tạo mối quan hệ thân thiết trong gia đình,một khi cha mẹ giáo dục đúng cách sẽ tạo nên sự gần gũi, tin cậy giữa cha mẹ vàcon trẻ
Giáo dục giới tính là một bộ phận của giáo dục nói chung, của giáo dục đạođức nói riêng Tuy nhiên không thể “hòa tan” giáo dục giới tính bởi những đặctrưng, ý nghĩa và mục đích riêng của nó
2 Thực trạng vấn đề giáo dục giới tính cho học sinh lớp 5 tại trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai – nơi tôi đang công tác
2.1 Thực trạng dạy giáo dục giới tính và lồng ghép giáo dục giới tính cho học sinh lớp 5
- Về phía nhà trường và giáo viên
Giáo dục giới tính là một chủ đề mới ở nước ta Xung quanh vấn đề này, quan điểm cho rằng có nên coi giáo dục giới tính thành một nội dung giáo dục
Trang 5độc lập trong nhà trường hay không đang còn có nhiều tranh cãi Từ cuối những năm 80 (của thế kỷ XX), giáo dục giới tính được đưa vào chương trình thực nghiệm giảng dạy tại 17 tỉnh và thành phố trên toàn quốc Tuy nhiên, nội dung kiến thức còn sơ sài, tập trung chủ yếu ở những nội dung có tính chất giải phẫu sinh lý cơ thể, chưa đề cập tới quan hệ giữa hai giới, vấn đề tình dục và quan hệ tình dục.
Hiện nay giáo dục giới tính cho học sinh nói chung và học sinh tiểu học nóiriêng chưa được thực hiện rộng rãi và phổ biến trong các nhà trường mà chỉđược thực hiện lồng ghép trong các môn học như môn Tiếng Việt, Khoa học(lớp 5),…Chưa có một hướng dẫn hay nội dung, phương pháp có hiệu quả nào
về vấn đề giáo dục giới tính cho học sinh lớp 5 Bên cạnh đó, phần lớn giáo viênđều nhận thấy tầm quan trọng của vấn đề giáo dục giới tính cho học sinh tiểuhọc Tuy nhiên thời lượng dành cho việc lồng ghép giảng dạy vào các môn họckhác còn ít, giáo viên chưa có thời gian nghiên cứu vấn đề giáo dục giới tính chohọc sinh
- Về phía phụ huynh học sinh
Gia đình là hình thái đầu tiên và chủ yếu nhất của mối quan
hệ giữa con người với con người, trong đó cha mẹ là nhữngngười có ảnh hưởng lớn nhất đến con cái, được coi là mẫu mựccho con cái trông vào Trong gia đình các thành viên tác độnglẫn nhau một cách sâu sắc và kín đáo Cách cư xử của cha mẹvới nhau là bài học sớm nhất về mối quan hệ bình đẳng giữamột người nam và một người nữ về yêu thương, tôn trọng, hỗtrợ lẫn nhau trong mọi sinh hoạt của gia đình Thế nhưng phần
đa cha mẹ vẫn còn cho rằng giáo dục giới tính là chuyện tế nhị, đến tuổi thì con
tự biết hết và họ cho rằng cung cấp cho trẻ những kiến thức về giới tính là “vẽđường cho hươu chạy” Vì thế phụ huynh không bao giờ trao đổi với các em vềnhững vấn đề này
Trang 6Ở nước ta hiện nay, giáo dục giới tính trong gia đình ít được các bậc cha
mẹ quan tâm Bản thân cha mẹ, các bậc lớn tuổi cũng thiếu thông tin về giáo dụcgiới tính nên chưa nhận thức hết vai trò của nội dung giáo dục này Vì vậy, họkhông quan tâm hoặc gặp nhiều khó khăn trong việc giáo dục cho con cái.Chúng không được chỉ bảo, hướng dẫn những kiến thức, hiểu biết tối thiểu vềgiới tính Do vậy, trẻ em cả nam và nữ hầu như phát triển một cách tự nhiên
Chị Thu – phụ huynh em Lê Vỹ Tường- học sinh lớp 5.2, trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai đã chia sẻ rằng: “Lứa tuổi của các con hiện tại, việc
giáo dục giới tính là chưa cần thiết”.
Trang 7Chị Kim Thúy – phụ huynh em Bùi Thiên Phú- học sinh lớp 5.2, trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai cũng có chia sẻ: “Khi được con hỏi về vấn đề liên quan đến giới tính, chị rất e ngại khi chia sẻ và trả lời con Thường chị sẽ
lảng tránh”.
Thiết nghĩ giáo dục giới tính là vấn đề đáng được quan tâm nhưng dườngnhư giáo dục ở cả gia đình và nhà trường hiện tại đều chưa được quan tâm đúngmức
2.2 Thực trạng việc tiếp thu giáo dục giới tính của học sinh lớp 5
Bằng phương pháp điều tra khảo sát thông qua các câu hỏi trắc nghiệm vềgiáo dục giới tính đối với học sinh hai lớp 5.1, 5.2 của trường Tiểu học NguyễnThị Minh Khai, tôi đã thống kê được một số điều còn vướng mắc trong việc tiếpthu giáo dục giới tính cho học sinh lớp 5 là:
- Hầu hết học sinh có rất ít hiểu biết về kiến thức giới tính cũng như các kĩnăng phân tích phán đoán, kĩ năng ứng phó, ứng xử với các tình huống có thể bịxâm hại,…
- Đa số học sinh đều rất ngại ngùng với những vấn đề liên quan đến giớitính và khi có thắc mắc thường ít hỏi ý kiến cha mẹ, thầy cô Về các vấn đề liênquan đến giới tình hầu hết các em đều rất tò mò, muốn tìm hiểu nhưng lại ngạichia sẻ và tự tìm tòi thông qua tìm kiếm trên mạng, qua bạn bè hoặc một số anhchị lớn
- Đối với những học sinh đã trải qua giai đoạn tuổi dậy thì, các em đềuđồng tình với việc đưa nội dung giáo dục giới tính vào chương trình lớp 5, điều
đó không hề sớm
Trang 8Em Nguyễn Thị Tường Vy-lớp 5.2, trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai chia sẻ: “Em muốn tìm hiểu cơ thể của mình và cách phòng tránh bị xâm hại”
Em Bùi Thiên Phú-lớp 5.2, trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai lại chia sẻ:
“Em có rất nhiều thắc mắc về giới tính nhưng ngại chia sẻ với bố mẹ và thầy
cô”
Trang 9Em Nguyễn Khánh Ly và Trần Nguyễn Như Ý - lớp 5.1, trường Tiểu học Nguyễn Thị Minh Khai cùng chia sẻ: “Các em có nhiều thắc mắc về sự khác biệt giữa nam và nữ Đồng thời muốn tìm hiểu về các nguy cơ mà trẻ em bị xâm hại”
Trong cuộc sống hàng ngày có rất nhiều điều liên quan đến vấn đề giới tính,sinh sản, tình dục như: phim ảnh đập vào tai, mắt con trẻ, gây cho trẻ những thắcmắc cần được giải đáp Lứa tuổi của các em cũng là lứa tuổi thích khám phá, ưa
tò mò Vì vậy ở tuổi dậy thì, cơ thể các em đang trong giai đoạn phát triển mạnh
mẽ, có khả năng sinh sản, song về mặt tâm lý các em hay cáu giận, dễ bị kíchđộng, muốn tự khẳng định mình nhưng nhận thức lại chưa chín muồi Có thểchính các em không hiểu thấu đáo về việc mình làm hoặc có thể các em bắtchước phim ảnh, sách báo có nội dung không lành mạnh, phản văn hoá Các emlại chưa nhận thức được tầm quan trọng của giai đoạn này, chưa có ý thức trongviệc chăm sóc bản thân ở lứa tuổi dậy thì Các em còn e ngại khi trao đổi với cha
mẹ, thầy cô khi gặp rắc rối về sự thay đổi cơ thể của bản thân, cách giữ gìn vệsinh thân thể, các em thường né tránh, ngại ngùng khi tiếp thu các kiến thức vềgiớí tính Các em thiếu các kĩ năng phòng tránh khi bị xâm hại, chưa biết cáchchăm sóc bản thân, thiếu hiểu biết về các kiến thức liên quan đến tuổi dậy thì,
Trang 10tầm quan trọng của tuổi dậy thì, thời điểm bắt đầu tuổi dậy thì, phòng tránh xâmhại, kiến thức về giới tính, …
Với thực trạng giáo dục giới tính cho học sinh lớp 5 tại trường mình đangcông tác và giảng dạy tôi thiết nghĩ cần có những biện pháp kịp thời, nhữnghướng xử lí vướng mắc trong việc giáo dục giới tính cho học sinh là điều thực
sự cần thiết
3 Các biện pháp thực hiện
3.1 Biện pháp 1: Giáo dục giới tính cho học sinh thông qua việc giảng
dạy của giáo viên
3.1.1 Phổ biến kiến thức về giáo dục giới tính cho giáo viên
Hơn ai hết giáo viên muốn truyền thụ kiến thức về giới tính cho học sinh thì việc đầu tiên là phải nắm vững các kiến thức về giới tính Giáo viên cần nắm rõ một số nội dung chính sau:
1 Khái niệm: Giới tính là gì?
Có thể hiểu một cách khái quát, ngắn gọn giới tính là tất cả những đặc điểmriêng biệt tạo nên sự khác nhau giữa nam và nữ
2 Nguồn gốc của giới tính:
Giới tính được quy định từ hai nguồn gốc: nguồn gốc sinh học và nguồn gốc
xã hội
- Nguồn gốc sinh học của con người trước hết do tế bào sinh sản quy định
- Nguồn gốc xã hội ảnh hưởng tới giới tính của con người ở nhiều mặt.Phong tục tập quán ở từng nước đòi hỏi ở mỗi giới những phẩm chất và tácphong khác nhau phù hợp với giới tính của mình Ví dụ như xã hội Việt Namđòi hỏi ở người con gái tính dịu dàng, hiền hậu, tính đảm đang, biết giữ gìnphẩm hạnh, có ý tứ,… Những người con trai phải thể hiện tính cương quyết,thái độ đàng hoàng, đĩnh đạc Hoặc như trong quan hệ nam nữ, xã hội ta đòi hỏi
sự cư xử đúng mực giữa nam và nữ, thể hiện trong tác phong, tư thế hàng ngày,
ở một khoảng cách nhất định trong quan hệ giao tiếp giữa nam và nữ
3 Những biểu hiện của sự khác biệt giới tính
Trang 11a Những sự khác biệt về sinh học:
- Bộ xương của nữ thường nhỏ hơn nam, xương chậu của nữ thường rộng vàthấp, xương chân tay ngắn hơn
- Lượng mỡ trong cơ thể nữ nhiều hơn nam nhất là ở vùng mông, ngực, bụng
- Cấu tạo và chức năng của hệ sinh dục của nam và nữ hoàn toàn khác nhau.Đây là sự khác biệt quan trọng nhất, quy định sự tồn tại của hai giới về mặt sinhhọc
- Về tính cách: Phụ nữ thường cẩn thận, tỷ mỉ, nhẫn nại hơn nam giới
- Về năng lực: Phụ nữ thể hiện tính khéo léo, nhạy cảm còn nam giới nổi trộihơn trong các phản ứng
4 Vai trò của giới tính
- Giới tính tạo nên những cảm xúc đặc biệt khi có sự giao tiếp đặc biệt giữa haingười khác giới, làm cho con người trở nên ý tứ, tế nhị, duyên dáng hơn hoặcthận trọng hơn trong quan hệ nam nữ và lịch sự hơn trong giao tiếp
- Giới tính cũng chi phối những hành vi, cử chỉ, tư thế, tác phong, nếp sống
- Giới tính làm cho quan hệ giao tiếp giữa hai người khác giới khác hẳn quan
hệ giao tiếp giữa hai người cùng giới, làm cho giữa nam và nữ có những
3.1.2 Giáo dục giới tính thông qua chủ điểm: “Con người và sức khỏe”- môn Khoa học lớp 5.
Trang 12Trong chương trình dạy học chính khóa, học sinh lớp 5 bắt đầu làm quen
với giáo dục giới tính thông qua chủ điểm: Con người và sức khỏe ở môn Khoa
học Trong chủ điểm này có các bài học có thể lồng ghép giáo dục giới tính chocác em là:
Bài 1: Sự sinh sản
Bài 2+3: Nam hay nữ?
Bài 4: Cơ thể chúng ta được hình thành như thế nào?
Bài 5: Cần làm gì để cả mẹ và em bé đều khỏe
Bài 6: Từ lúc sinh ra đến tuổi dậy thì
Bài 7: Tuổi vị thành niên đến tuổi già
Bài 8: Vệ sinh tuổi dậy thì
Bài 18: Phòng tránh bị xâm hại
Trước hết giáo viên cần nghiên cứu kĩ nội dung chương trình để xem xétđưa nội dung giáo dục giới tính vào từng bài học cho phù hợp, không quá ômđồm khó hiểu Tùy vào nội dung bài học mà có thể dạy toàn lớp hoặc chia lớpthành 2 đối tượng: học sinh nam và nữ để thuận tiện cho việc giảng dạy ( VD:Bài: Vệ sinh tuổi dậy thì giáo viên có thể tách thành 2 đối tượng để các em tiếpthu nội dung bài học một cách tự nhiên, nhẹ nhàng, không có cảm giác ngượngngùng, xấu hổ)
Bài: Sự sinh sản, học sinh cần biết tất cả mọi người đều do bố mẹ sinh ra
và có những đặc điểm giống với bố mẹ mình
Bài: Nam hay nữ? Ở bài học này giúp học sinh biết được những điểm
khác biệt trên cơ thể giữa nam và nữ đồng thời các em biết tôn trọng các bạncùng giới và khác giới, không phân biệt nam, nữ
Bài: Cơ thể chúng ta được hình thành như thế nào? HS biết cơ thể
chúng ta được hình thành từ sự kết hợp giữa tinh trùng của bố và trứng củangười mẹ
Bài: Cần làm gì để cả mẹ và em bé đều khỏe? Học sinh biết được chỉ có
phụ nữ mới có khả năng mang thai và sau quá trình mang thai em bé sẽ chào đời
Trang 13từ đó nêu được những việc nên và không nên làm để chăm sóc phụ nữ mangthai.
Bài: Từ lúc sinh ra đến tuổi dậy thì Học sinh nêu được các giai đoạn
phát triển của con người từ lúc mới sinh đến tuổi dậy thì Nêu được một số thayđổi về sinh học và mối quan hệ xã hội ở tuổi dậy thì, quan trọng là các em biếtmình đang bước đến ngưỡng cửa của tuổi dậy thì - lứa tuổi có tầm quan trọngđặc biệt đối với cuộc đời mỗi con người
Bài: Vệ sinh tuổi dậy thì - đây là bài học rất quan trọng đối với các em
đặc biệt là các em học sinh ở vùng nông thôn bởi do điều kiện sống còn khókhăn, cha mẹ các em đi làm ăn xa phải gửi con cho ông bà, dì chú nên các emkhông được bố mẹ hướng dẫn cụ thể cách vệ sinh cá nhân Có những em có bố
mẹ bên cạnh nhưng vì hiểu biết còn hạn chế nên các em nhận được rất ít sự chỉbảo về cách thức vệ sinh cá nhân đặc biệt là vệ sinh khi đến tuổi dậy thì Ở bàihọc này giáo viên nên chia lớp thành 2 đối tượng là nam và nữ để dễ dàng traođổi, hướng dẫn cặn kẽ, cụ thể các bước vệ sinh cá nhân khi các em đến tuổi dậythì
Trong chủ điểm này giáo viên cần lưu ý bài học: Phòng tránh bị xâm hại.
Đây là một bài học vô cùng quan trọng đối với các em, sau bài học học sinh cầnbiết:
+ Một số tình huống có thể dẫn đến nguy cơ bị xâm hại và những điểmcần chú ý để phòng tránh bị xâm hại
+ Rèn luyện kĩ năng ứng phó với nguy cơ bị xâm hại
+ Liệt kê danh sách những người có thể tin cậy, chia sẻ tâm sự, nhờ giúp
đỡ bản thân khi bị xâm hại
Khi dạy bài học này giáo viên có thể khai thác các thông tin trên mạngInternet để cung cấp thêm các biện pháp, giúp học sinh biết ứng phó với các tìnhhuống, nguy cơ bị xâm hại VD: Giáo viên đưa ra các đoạn phim ngắn chiếunhững tình huống trẻ gặp trong cuộc sống có thể dẫn đến bị xâm hại và các cáchthức ứng phó với các tình huống đó Ngoài ra giáo viên còn đưa ra những tìnhhuống cụ thể, yêu cầu học sinh đưa ra cách xử lí của mình sau đó giáo viên sẽ
Trang 14kết luận cách ứng phó với từng tình huống cụ thể đó VD: Em sẽ làm gì trongcác trường hợp sau:
+ Khi có người lạ tặng quà cho em
+ Khi người lạ muốn vào nhà mà bố mẹ ở nhà, bố mẹ vắng nhà
+ Khi người lạ trêu ghẹo hoặc có hành động gây bối rối, khó chịu với bảnthân
*Bài soạn minh họa
Môn: Khoa học (TCT 18)
Bài: PHÒNG TRÁNH BỊ XÂM HẠI
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1 Kiến thức-Kĩ năng
- Nêu được xâm hại trẻ em là gì?
- Nhận biết được nguy cơ khi bản thân có thể bị xâm hại
- Biết cách phòng tránh và ứng phó khi có nguy cơ bị xâm hại
- Rèn luyện kĩ năng ứng phó với nguy cơ bị xâm hại
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Giaó viên: Tranh ảnh, video, một số tình huống để đóng vai
- Học sinh: Một số thông tin về các vụ xâm hại
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CHỦ YẾU
1 Khởi động
- Hát (nhạc)
- Cho học sinh xem clip
- Các em có cảm nhận gì sau khi xem
- Hát tập thể
- Học sinh xem
Trang 15nguy cơ bị xâm hại, chúng mình cùng
tìm hiểu qua bài: Phòng tránh bị xâm
cô cùng chúng mình sẽ cùng nhau
giải đáp trong bài học ngày hôm nay
nhé
a) Xâm hại trẻ em là gì?
Đầu tiên chúng ta cùng đi tìm hiểu
“Xâm hại trẻ em là gì?”
- Dựa vào tài liệu các con đã sưu tầm,
các con hãy thảo luận theo nhóm đôi
và trả lời câu hỏi Xâm hại trẻ em là
gì?
- Hậu quả mang lại cho việc xâm hại quá lớn
- Thương cho các em bị xêm hại
- Sợ và lo lắng
- Mình có thể bị xâm hại khi nào?
- Xâm hại trẻ em là gì?
- Cách ứng phó khi mình bị xâm hại?
- Ai là người có thể xâm hại mình?
- Trẻ em thường bị xâm hại ở đâu?
Trang 16- Cô thấy ý kiến của các con có nói
đến chạm vào vùng riêng tư, vậy theo
các con bộ phận nào trên cơ thể là
vùng riêng tư?
- Khi được bố mẹ ôm vào lòng, các
con cảm thấy thế nào?
- Bố mẹ được chạm vào vùng riêng tư
khi tắm cho các con, bác sĩ cũng được
chạm vào vùng riêng tư khi khám
nhưng phải được sự đồng ý của các
con, và phải có mặt bố mẹ các con ở
đó Khi các con được những người
các con yêu thương, tin tưởng chạm
vào thì đó là những đụng chạm cần
thiết (hay đụng chạm an toàn)
-> Vậy là cô và cả lớp mình đã tìm
hiểu được xâm hại trẻ em là gì rồi
đúng không? Xâm hại trẻ em là
những hành động làm tổn thương về
mặt thể chất, tinh thần, cũng như
nhân cách, tình cảm của trẻ
b) Nguy cơ trẻ bị xâm hại
Hiểu được xâm hại trẻ em rồi, vậy
những nguy cơ nào khiên trẻ bị xâm
hại Chúng ta tiếp tục vào nội dung 2
Cô đã chuẩn bị một số tranh ảnh nói
về những nguy cơ trẻ có thể bị xâm
hại, giờ các con cùng thảo luận trong
- Xâm hại về mặt thể chất (hỏi hs hiểu)
- Xâm hại về mặt tình dục (hỏi hs hiểu)
- Xâm hại về mặt tinh thần (hỏi hs hiểu)
- Môi, mông, ngực, bộ phận sinh dục
Trang 17nhóm 6, trao đổi những nguy cơ trẻ
-> Các con bị xâm hại khi nào?
- Các con có nguy cơ bị xâm hại ở
đâu?
- Ai là người có hành vi xâm hại
chúng ta?
- Xem đài báo, ti vi chia sẻ về một vụ
xâm hại mà em biết?
- Cô muốn chia sẻ về bạn Nhật Linh,
bạn sống ở Nhật Bản cùng cha mẹ và
bạn bị chủ tịch hội phụ huynh nhà
trường bắt cóc và xâm hại bạn
Trẻ em có thể bị xâm hại ở bất cứ nơi
đâu, cả ở trong nước và nước ngoài
và bất kì ai cũng có thể là người có
hành vi xâm hại trẻ em
- Vậy các bạn cho cô biết, độ tuổi nào
là tuổi dễ bị xâm hại nhất?
- Vì sao trẻ em lại dễ bị xâm hại nhất?
- Kết bạn với người lạ qua mạng xã hội
- Đi một mình khi vắng vẻ, tối tăm
- Nhận quà của người lạ
- Đi nhờ xe của người lạ
- Đi một mình với người lạ…
- Dễ bị xâm hại, bắt cóc……
- Khi đi nơi vắng vẻ, mất cảnh giác, nghe lời
dụ dỗ của người lạ
- Ngõ hẻm tối tăm, ở nhà, ở trường…
- Người lạ, số ít là người quen, hàng xóm, bất cứ mọi người xung quanh…
- Học sinh chia sẻ
- 5-10 tuổi
- Dễ tin người, sức còn yếu không thể chống
Trang 18c, Cách phòng tránh xâm hại
Trên đây là những nguy cơ bị xâm
hại, vậy làm như thế nào để tránh
được những nguy cơ bị xâm hại thì cô
cùng các con vào tìm hiểu cách phòng
tránh bị xâm hại
- Cho học sinh xem clip: Các con
cùng xem clip và chỉ ra những cách
- Trong thời đại 4.0 thì việc sử dụng
Internet là một việc làm cần thiết, để
sử dụng sao cho an toàn thì ta không
nên đăng hình ảnh và thông tin cá
nhân lên mạng, không chia sẻ hỉnh
ảnh nhạy cảm cho bất kì ai
d, Ứng phó khi bị xâm hại
- Nếu chẳng may các con bị xâm hại
các con sẽ làm gì? Ví dụ như bạn
Cốm trong tình huống 1
Tình huống 3: đóng vai xử lí tình
cự, chưa đề cao cảnh giác, ít kĩ năng sống
- Không nhận quà, sự giúp đỡ của người khác khi không rõ lí do
- Không kết bạn với người lạ trên mạng xã hội
- Không đi xe với người lạ
- Không đi một mình nơi tối tăm, vắng vẻ
- Không mở cửa cho người lạ khi ở nhà một mình
- Để học tập, tìm kiếm thông tin
- Hét lên nói con không thích và chạy ra khỏi phòng