tiểu luận phân tích các nguyên tắc sáng tạo trong tin học và liên hệ lịch sử phát triển của chuột máy tính

HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN ------ TIỂU LUẬN Môn học: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Đề tài: PHÂN TÍCH CÁC NGUYÊN TẮC SÁNG TẠO TRONG TIN HỌC VÀ LIÊN HỆ LỊCH SỬ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP HỒ CHÍ MINH

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN

- -

TIỂU LUẬN

Môn học: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Đề tài:

PHÂN TÍCH CÁC NGUYÊN TẮC SÁNG TẠO

TRONG TIN HỌC VÀ LIÊN HỆ

LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CỦA CHUỘT MÁY TÍNH

GIẢNG VIÊN HƯỚNG DẪN:

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

………

LỜI CẢM ƠN

Em xin chân thành cảm ơn khoa Công nghệ thông tin, trường Đại học Khoa học Tự nhiên thành phố Hồ Chí Minh, đặc biệt là GS TSKH Hoàng Kiếm, đã tạo điều kiện cho em tiếp xúc với một môn học rất thú vị và nhiều ý nghĩa, đó là môn “Phương pháp nghiên cứu khoa học”

Dưới sự giảng dạy nhiệt tình của thầy, em đã có cái nhìn mới hơn, rộng hơn, sâu hơn về những thành tựu hay những sản phẩm rất đỗi quen thuộc quanh

ta Để từ đó, em không chỉ dừng lại ở câu hỏi: “Nó hoạt động như thế nào?” mà còn tự đặt câu hỏi: “Vì sao người ta lại nghĩ được ra nó? Vì sao nó lại thế này, Trong tương lai, nó sẽ phát triển như thế nào?”, vân vân Em tin rằng, những chuyển biến về tư tưởng như vậy, sẽ là một bước ngoặc lớn, để thúc đẩy sự sáng tạo, tìm tòi trong mỗi con người nói chung, và trong chính bản thân em nói riêng

Em xin kính chúc thầy nhiều sức khỏe, và tiếp tục đào tạo nên những thế

hệ học sinh giỏi, góp phần cho sự nghiệp kiến thiết con người, kiến thiết đất nước

Học viên thực hiện

Vũ Sơn Lâm

Tp.HCM, Ngày 15 tháng 12 năm 2012

MỤC LỤC

MỤC LỤC iii

Chương 1 GIỚI THIỆU 1

1.1 Dẫn nhập 1

1.2 Nội dung tiểu luận 2

Chương 2 CÁC NGUYÊN TẮC SÁNG TẠO TRONG TIN HỌC 3

2.1 Nguyên tắc phân nhỏ 3

2.2 Nguyên tắc tách khỏi đối tượng 3

2.3 Nguyên tắc phẩm chất cục bộ 4

2.4 Nguyên tắc phản đối xứng 5

2.5 Nguyên tắc kết hợp 5

2.6 Nguyên tắc vạn năng 6

2.7 Nguyên tắc chứa trong 7

2.8 Nguyên tắc phản trọng lượng 8

2.9 Nguyên tắc gây ứng xuất sơ bộ 8

2.10 Nguyên tắc thực hiện sơ bộ 8

2.11 Nguyên tắc dự phòng 9

2.12 Nguyên tắc đẳng thế 10

2.13 Nguyên tắc đảo ngược 11

2.14 Nguyên tắc cầu (tròn) hóa 13

2.15 Nguyên tắc cầu linh động 14

2.16 Nguyên tắc giải “thiếu” hoặc “thừa” 16

2.17 Nguyên tắc chuyển sang chiều khác 16

2.18 Nguyên tắc sử dụng các dao động cơ học 17

2.19 Nguyên tắc tác động theo chu kỳ 17

2.20 Nguyên tắc liên tục tác động có ích 18

2.21 Nguyên tắc “vượt nhanh” 18

2.22 Nguyên tắc biến hại thành lợi 18

2.23 Nguyên tắc quan hệ phản hồi 19

2.24 Nguyên tắc sử dụng trung gian 19

2.25 Nguyên tắc tự phục vụ 20

2.26 Nguyên tắc sao chép (copy) 20

2.27 Nguyên tắc rẻ thay cho đắt 21

2.28 Nguyên tắc thay thế sơ đồ cơ học 21

2.29 Nguyên tắc kết cấu khí và lỏng 22

2.30 Nguyên tắc sử dụng vỏ dẻo và màng mỏng 22

2.31 Nguyên tắc sử dụng các vật liệu nhiều lỗ 23

2.32 Nguyên tắc thay đổi màu sắc 23

2.33 Nguyên tắc đồng nhất 24

2.34 Nguyên tắc phân hủy hoặc tái sinh các phần 25

2.35 Nguyên tắc thay đổi các thông số hóa lý của đối tượng 25

2.36 Nguyên tắc sử dụng chuyển pha 26

2.37 Nguyên tắc sử dụng sự nở nhiệt 26

2.38 Nguyên tắc sử dụng các chất oxy hóa mạnh 26

2.39 Nguyên tắc thay đổi độ trơ 26

2.40 Nguyên tắc sử dụng các vật liệu hợp thành (composite) 27

Chương 3 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CHUỘT MÁY TÍNH 28

3.1 Trackball 28

3.2 Con chuột đầu tiên 28

3.3 Chuột bi đầu tiên 29

3.4 Chuột quang 33

3.5 Chuột có phím cuộn 34

3.6 Chuột không dây đầu tiên 34

3.7 Chuột laser 35

3.8 Chuột không cần bàn di đầu tiên 36

3.9 Chuột 3D 37

3.10 Mouseless 38

Chương 4 LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN CHUỘT MÁY TÍNH DƯỚI GÓC NHÌN CỦA CÁC NGUYÊN TẮC SÁNG TẠO 40

4.1 Nguyên tắc phân nhỏ 40

4.2 Nguyên tắc tách khỏi 40

4.3 Nguyên tắc phẩm chất cục bộ 41

4.4 Nguyên tắc phản đối xứng 41

4.5 Nguyên tắc vạn năng 41

4.6 Nguyên tắc chứa trong 41

4.7 Nguyên tắc phản trọng lượng 42

4.8 Nguyên tắc dự phòng 42

4.9 Nguyên tắc đẳng thế 42

4.10 Nguyên tắc đảo ngược 43

4.11 Nguyên tắc cầu (tròn) hóa 44

4.12 Nguyên tắc linh động 44

4.13 Nguyên tắc chuyển sang chiều khác 44

4.14 Nguyên tắc quan hệ phản hồi 45

4.15 Nguyên tắc tự phục vụ 45

4.16 Nguyên tắc rẻ thay cho đắt 45

4.17 Nguyên tắc thay thế sơ đồ cơ học 45

4.18 Nguyên tắc sử dụng vỏ dẻo màng mỏng 45

Chương 5 THẾ HỆ CHUỘT TƯƠNG LAI 46

5.1 Chuột điều khiển bằng suy nghĩ 46

5.2 Chuột y tế 46

5.3 Chuột bong bóng 47

Chương 6 KẾT LUẬN 48

TÀI LIỆU THAM KHẢO 49

Chương 1 GIỚI THIỆU

1.1 Dẫn nhập

Ngày nay, cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ nói chung, và ngành công nghệ thông tin nói riêng, chúng ta cảm thấy tự hào và không khỏi ngạc nhiên trước những thành tựu mà khoa học mang lại Chắc không ít người đã từng tự đặt câu hỏi, vì sao chiếc máy tính lại có thể hoạt động được như vậy? Con chuột máy tính hoạt động như thế nào? Nhìn vào chiếc laptop nhỏ gọn, chúng ta sẽ ngạc nhiên vì chiếc máy tính đầu tiên trên thế giới có kích thước rộng bằng cả một căn nhà Rồi nhìn vào một con chuột máy tính hiện đại, chúng ta sẽ bất ngờ vì nguyên thủy, con chuột là một khối gỗ với hai bánh xe phía dưới, vân vân và vân vân Tóm lại, những thành tựu khoa học

ấy là cả một chặng đường nghiên cứu, sáng tạo không ngừng qua các thế hệ, sự sáng tạo lớn đến mức chúng ta không tưởng tượng được cái nguyên thủy của

nó là như vậy

Sự sáng tạo là cực kỳ quan trọng, đóng vai trò then chốt cho sự tiến bộ loài người “40 nguyên tắc sáng tạo” được GS Phan Dũng dịch từ sách nguyên bản của giáo sư người Nga, Altshuller, những nguyên tắc ấy là kết quả của việc nghiên cứu các quy luật phát triển tư duy và khoa học Hiểu rõ được ý nghĩa bên trong các nguyên tắc này, sẽ giúp chúng ta nhanh chóng tìm ra con đường ngắn nhất để sáng tạo, tìm cái mới, cũng như giải quyết vấn đề

Chính vì vậy, đề tài: “Phân tích các nguyên tắc sáng tạo trong tin học và liên hệ lịch sử phát triển của chuột máy tính” đã được chọn làm nội dung cho bài tiểu luận này

1.2 Nội dung tiểu luận

Nội dung bài tiểu luận này trình bày theo các chương như sau:

Chương 2: Các nguyên tắc sáng tạo trong tin học Chương này mô tả các

nguyên tắc sáng tạo khoa học và lấy các ví dụ trong tin học để minh họa

Chương 3: Lịch sử phát triển của chuột máy tính Chương này trình bày

lịch sử phát triển của chuột máy tính, từ con chuột đầu tiên đến những phiên bản hiện đại

Chương 4: Lịch sử phát triển của chuột máy tính dưới góc nhìn của nguyên tắc sáng tạo khoa học

Chương 5: Thế hệ chuột tương lai Áp dụng những nguyên tắc sáng tạo, dự

đoán phiên bản chuột máy tính trong tương lai

Chương 6: Kết luận

Chương 2 CÁC NGUYÊN TẮC SÁNG TẠO TRONG TIN HỌC

2.1 Nguyên tắc phân nhỏ

Nội dung:

- Chia đối tượng thành các phần độc lập

- Làm đối tượng trở nên tháo lắp được

- Tăng mức độ phân nhỏ của đối tượng

Ví dụ trong tin học:

a Trong lập trình, một chương trình lớn thường được chia thành các module nhỏ hơn Điều này không những làm cho chương trình được xây dựng dễ dàng, dễ kiểm tra, mà còn làm tăng tính khả chuyển của chương trình, ta có thể tái sử dụng các module cho các ứng dụng khác nhau

- Tách phần gây "phiền phức" (tính chất "phiền phức") hay ngược lại,

tách phần duy nhất "cần thiết" (tính chất "cần thiết") ra khỏi đối tượng

Ví dụ trong tin học:

a Một bước tiền xử lý quan trọng trong xử lý ảnh là lọc nhiễu

b Mạng wifi (wifi network), chuột không dây: loại bỏ phần dây nhợ rườm

rà, làm tinh gọn

c Giao diện của Google search là một ví dụ điển hình về một trang web có cách trình bày đơn giản, tinh gọn mà hiệu quả

d Lập trình trên ngôn ngữ Java, C# các ngôn ngữ này có điểm đặc biệt là: đã tách phần giao tiếp với phần cứng ra thành một bộ phận riêng, gọi

là máy ảo (Virtual machine) Nhờ vậy, người lập trình chỉ cần quan tâm đến phần quan trọng chính yếu của chương trình, đó là thiết kế chương trình với mã lệnh bằng ngôn ngữ cấp cao Điều này cũng làm tăng tính khả chuyển của chương trình

2.3 Nguyên tắc phẩm chất cục bộ

Nội dung:

- Chuyển đối tượng (hay môi trường bên ngoài, tác động bên ngoài) có cấu trúc đồng nhất thành không đồng nhất

- Các phần khác nhau của đối tượng có các chức năng khác nhau

- Mỗi phần của đối tượng phải ở trong những điều kiện thích hợp nhất của công việc

Ví dụ trong tin học:

a Trong thiết kế web, trên một trang web thì banner, header có màu sắc, kiểu dáng, kích thước thường khác so với các dòng chữ thông thường để tăng tính dễ đọc và hấp dẫn với người xem

b Bộ nhớ cache của CPU được thiết kế để hoạt động với tốc độ cao hơn nhiều (so với bộ nhớ RAM, ổ cứng) nhằm làm giảm thời gian truy xuất

dữ liệu, đồng thời tương ứng với tốc độ xử lý của CPU (tránh hiện tượng nghẽn cổ chai)

c Xét trong một hệ thống ứng dụng server-client thì các máy server cần phải được đầu tư với cấu hình mạnh, nhiều RAM hơn, tốc độ CPU cao hơn, đặt trong phòng máy lạnh để tản nhiệt tốt nhất…

d Một ví dụ khá thú vị và rất tự nhiên trong đời thường, đó là khi ta chọn mua một máy tính Chẳng hạn ta có nhu cầu chơi game, thì ta cần chọn máy có card đồ họa mạnh, nếu ta chỉ có nhu cầu lập trình, thì ta chọn máy có CPU, RAM cấu hình tốt (không cần card đồ họa mạnh), hoặc ta

chỉ có nhu cầu đánh văn bản, soạn thảo hợp đồng và hay đi lại công tác,

thì nên chọn máy cấu hình không cần cao nhưng phải nhỏ gọn, nhẹ Như vậy, đối với cấu trúc của một máy tính, không nhất thiết mọi bộ phận phải có phẩm chất đồng đều

2.4 Nguyên tắc phản đối xứng

Nội dung:

chung làm giảm bậc đối xứng)

Ví dụ trong tin học:

a Con chuột máy tính hiện nay (Mouse) thường có hình dạng không đối xứng Nó không phải là một khối vuông, khối chữ nhật hay khối tròn cân đối mà lại có hình dạng cong cong, méo méo và uốn theo hình dạng của bàn tay Điều này giúp cho người sử dụng thuận tiện hơn khi thao tác với chuột và tránh mỏi tay

trình gỡ bug (Debugger), trình biên dịch (Compiler) và có khi cả Server

Ví dụ như Visual Studio, Eclipse…

d Các gói lập trình, ví dụ như XAMPP, WAMPP, trong đó bao gồm PHP Engine, Apache server, Mail Server… Người phát triển chỉ cần tải về cài đặt bằng một gói duy nhất, là có thể bắt tay vào lập trình PHP

e CPU 2 nhân, giúp tăng tốc độ xử lý

2.6 Nguyên tắc vạn năng

Nội dung:

tham gia của đối tượng khác

Ví dụ trong tin học:

a Điện thoại có chức năng báo thức

b Sự kết hợp của chức năng điện thoại và chức năng giải trí, đã cho ra đời các thế hệ Smartphone, như iPhone, Samsung Smartphone…

c Một trang web học tiếng Anh trực tiếp ở Việt Nam đang rất phát triển hiện nay, đó là trang www.hellochao.vn Điểm đặc biệt ở trang này, là

sự kết hợp của việc học, giải trí, tán gẫu (chat) và viết blog chia sẻ

d Smart cover của iPad vừa có chức năng bảo vệ màn hình, vừa có thể dùng làm giá đỡ, kê iPad lên để sử dụng thuận tiện hơn

Smart cover của iPad với chức năng bảo vệ màn hình

Smart cover của iPad với chức năng làm giá đỡ

2.7 Nguyên tắc chứa trong

b Các file cần gửi qua mạng thường được nén thành một file zip

2.10 Nguyên tắc thực hiện sơ bộ

Nội dung:

- Thực hiện trước sự thay đổi cần có, hoàn toàn hoặc từng phần, đối với đối tượng

thuận lợi nhất, không mất thời gian dịch chuyển

Ví dụ trong tin học:

a Các form đăng ký trên web, ví dụ đăng ký thành viên mới, đăng ký mua hàng… thường có các trường (field) như tên nước, tên tỉnh, năm sinh… Các trường này sẽ được đổ dữ liệu trước, người đăng ký chỉ cần chọn giá trị thích hợp từ dropdown list, checkbox list…

b Trong quản lý dự án CNTT, trước khi bắt tay vào làm một dự án, cần có bước khảo sát sơ bộ dự án, lập kế hoạch, lập team…

c Trong tìm kiếm nhị phân, các phần tử được sắp xếp thứ tự trước

2.11 Nguyên tắc dự phòng

Nội dung:

các phương tiện báo động, ứng cứu, an toàn

c Công nghệ RAID trong ổ cứng, dữ liệu được lưu trên nhiều ổ cùng một lúc, nhằm tăng độ an toàn của dữ liệu

RAID 1 có khả năng đảm bảo an toàn dữ liệu

d Hiện nay (2012) Google có 8 trung tâm dữ liệu trên toàn thế giới (sáu ở

Mỹ, một ở Phần Lan, một ở Bỉ) và sắp tới sẽ xây dựng thêm 5 trung tâm

dữ liệu ở Chile, Hong Kong, Singapore và Đài Loan

Trung tâm dữ liệu của Google

a Hiểu theo nghĩa rộng, tinh thần chung của nguyên lý này là phải đạt

được kết quả cần thiết với năng lượng và chi phí thấp nhất Một ví dụ

khá thú vị đó là luật dóng hàng trong việc cấp phát bộ nhớ chương trình

Luật này phát biểu rằng: địa chỉ của một biến có kiểu dữ liệu cơ sở phải

là bội số của kích thước mà biến đó yêu cầu Chẳng hạn, biến int có 4

bytes, thì nó phải được cấp phát tại địa chỉ là bội của 4

Luật dóng hàng giúp giảm bớt chi phí truy xuất bộ nhớ lấy dữ liệu Để

thấy rõ hơn, ta xét trên máy 32-bits:

Bộ nhớ được chia thành 4 Banks (BANK 0, BANK 1, BANK 2, BANK 3) Một chu kỳ bộ nhớ là 4 bytes Nếu luật dóng hàng được áp dụng, ta chỉ cần

1 chu kỳ để lấy được một biến kiểu int (4 bytes)

Ngược lại, giả sử biến int không được dóng hàng, dưới đây là hình ảnh minh họa cho trường hợp này:

Rõ ràng ta cần 2 chu kỳ mới có thể lấy được một biến kiểu int (4 bytes)

2.13 Nguyên tắc đảo ngược

Nội dung:

- Thay vì hành động như yêu cầu bài toán, hãy hành động ngược

- Làm phần chuyển động của đối tượng (hay môi trường bên ngoài) thành đứng yên và ngược lại, phần đứng yên thành chuyển động

- Lật ngược đối tượng

Ví dụ trong tin học:

a Một sự sáng tạo trong việc kinh doanh liên quan đến CNTT, đó là thiết

kế web giá rẻ Đôi khi nhà cung cấp còn miễn phí thiết kế web, nhưng lại có yêu cầu phải sử dụng host và dịch vụ bảo trì của họ Đây là một hình thức kinh doanh khá hay, ngược lại với cách thông thường

b Thay vì cố gắng làm tinh gọn, nhỏ gọn con chuột, bàn phím, như chuột không dây, bàn phím không dây… thì trong các thiết bị di động cảm ứng hiện đại như iPhone, iPad, Microsoft Surface… bàn phím và con chuột

đã không còn nữa Đây là cách suy nghĩ ngược lại với lối suy nghĩ thông thường

Bàn phím ảo trên Smartphone

c Trong một số game, thay vì cho nhân vật di chuyển, ta có thể cho cảnh thay đổi để tạo hiệu ứng di chuyển

d Chứng minh phản chứng trong lý thuyết đồ thị Ví dụ thay vì chứng minh đồ thị liên thông, ta giả sử đồ thị không liên thông và đi tìm điều

- Sử dụng các con lăn, viên bi, vòng xoắn

Chuyển sang chuyển động quay, sử dụng lực ly tâm

Ví dụ trong tin học:

a Thiết bị lưu trữ dữ liệu trước đây là băng từ Với băng từ, rất khó để di chuyển đến một đoạn dữ liệu mong muốn, vì là cơ chế đọc tuần tự Tuy nhiên, với đĩa từ (quy tắc tròn hóa) thì vấn đề trên được giải quyết tốt

Viên bi được sử dụng thay thế cho hai bánh xe

2.15 Nguyên tắc cầu linh động

a Trong lập trình, tham số hóa thay vì hardcode để tăng tính linh động

b Đối với các ứng dụng đa ngôn ngữ, sử dụng file resource.resx (trong NET) để định nghĩa, translate các text trong ứng dụng

c Tính đa xạ trong lập trình hướng đối tượng (OOP): với cùng một đoạn code, trong những hoàn cảnh khác nhau, sẽ có cách thực thi khác nhau

d Các module được viết riêng và tạo thành các file thư viện riêng biệt (*.dll), từ đó có thể import vào các ứng dụng khác nhau một cách linh động

e Các máy ảo (Virtual machine như VMWare, Microsoft Virtual PC…) được sử dụng và thiết lập các cấu hình chuẩn, chẳng hạn ta cài sẵn trên

đó Visual Studio, SQL Server Management… khi cần, có thể copy và lập trình viên sử dụng mà không phải tốn thời gian để cài đặt cấu hình lại từ đầu

f Công nghệ máy ảo (Java virtual machine hay NET virtual machine…)

giúp cho lập trình viên có thể viết chương trình một lần, mà vẫn có thể

chạy được trên các hệ máy khác nhau “Write once, run anywhere”

(WORA), đó cũng là slogan của Sun Microsystem khi nói về sức mạnh

của ngôn ngữ Java

g Như ví dụ ở phần “Nguyên tắc cầu (tròn) hóa”, ta thấy đĩa từ có tính linh

động hơn băng từ Tính linh động thể hiện ở chỗ: dễ dàng di chuyển đầu

2.16 Nguyên tắc giải “thiếu” hoặc “thừa”

Nội dung:

- Nếu như khó nhận được 100% hiệu quả cần thiết, nên nhận ít hơn hoặc nhiều hơn “một chút” Lúc đó bài toán có thể trở nên đơn giản hơn và dễ giải hơn

Ví dụ trong tin học:

a Trong lập trình web, nếu việc xử lý ajax phức tạp, tốn nhiều thời gian, ta

có thể xử lý postback (load toàn bộ trang) như bình thường Mặc dù không hoàn hảo, tốt bằng ajax nhưng trong những hoàn cảnh nhất định, việc load toàn bộ trang có thể chấp nhận được

b Nếu chưa có điều kiện về tài chính, ta có thể đầu tư mua 1 hoặc 2 server trước, rồi sau đó sẽ nâng cấp bổ sung dần dần

2.17 Nguyên tắc chuyển sang chiều khác

Nội dung:

- Những khó khăn do chuyển động (hay sắp xếp) đối tượng theo đường (một chiều) sẽ được khắc phục nếu cho đối tượng khả năng di chuyển trên mặt phẳng (hai chiều) Tương tự, những bài toán liên quan đến chuyển động (hay sắp xếp) các đối tượng trên mặt phẳng sẽ được đơn giản hoá khi chuyển sang không gian (ba chiều)

- Chuyển các đối tượng có kết cấu một tầng thành nhiều tầng

- Đặt đối tượng nằm nghiêng

- Sử dụng mặt sau của diện tích cho trước

- Sử dụng các luồng ánh sáng tới diện tích bên cạnh hoặc tới mặt sau của diện tích cho trước

Ví dụ trong tin học:

a Đối với những người thiết kế đồ họa, nhất là đồ họa 3D, việc thao tác xoay đối tượng với con chuột truyền thống gây nhiều trở ngại Axsotic

đã đưa ra sản phẩm chuột 3D giúp thuận tiện hơn trong thao tác với đối

tượng trong không gian 3 chiều

- Thay vì dùng các bộ rung cơ học, dùng các bộ rung áp điện

- Sử dụng siêu âm kết hợp với trường điện từ

2.19 Nguyên tắc tác động theo chu kỳ

Nội dung:

- Chuyển tác động liên tục thành tác động theo chu kỳ (xung)

- Nếu đã có tác động theo chu kỳ, hãy thay đổi chu kỳ

- Sử dụng khoảng thời gian giữa các xung để thực hiện tác động khác

Ví dụ trong tin học:

a Kiểm tra, bảo trì hệ thống định kỳ

b Trong quản lý dự án CNTT, cần phải báo cáo hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng…

2.20 Nguyên tắc liên tục tác động có ích

Nội dung:

- Thực hiện công việc một cách liên tục (tất cả các phần của đối tượng cần luôn luôn làm việc ở chế độ đủ tải)

- Khắc phục vận hành không tải và trung gian

- Chuyển chuyển động tịnh tiến qua lại thành chuyển động quay

Ví dụ trong tin học:

a Hệ điều hành đa nhiệm, cùng lúc chạy nhiều chương trình

b Xử lý song song, đa luồng

c Trong quản lý dự án CNTT, cần luân chuyển người giữa các dự án, để giảm thời gian nghỉ trong trường hợp dự án ít việc (tuy nhiên cần chú ý không nên khai thác sức lao động quá mức, cần đảm bảo sức khỏe cho nhân viên)

2.21 Nguyên tắc “vượt nhanh”

Nội dung:

- Vượt qua các giai đoạn có hại hoặc nguy hiểm với vận tốc lớn

- Vượt nhanh để có được hiệu ứng cần thiết

2.22 Nguyên tắc biến hại thành lợi

Nội dung:

- Sử dụng những tác nhân có hại để thu được hiệu ứng có lợi

- Khắc phục tác nhân có hại bằng cách kết hợp nó với tác nhân có hại khác

- Tăng cường tác nhân có hại đến mức nó không còn có hại nữa

2.23 Nguyên tắc quan hệ phản hồi

Nội dung:

- Thiết lập quan hệ phản hồi

- Nếu đã có quan hệ phản hồi, hãy thay đổi nó

Ví dụ trong tin học:

a Trong hộp thư, có chức năng auto-reply trong trường hợp người chủ đi vắng (ví dụ đi du lịch) và cài chế độ này)

b Sạc pin laptop tự động ngắt khi đầy

c Chức năng turbo boost trong core i5, core i7: giảm xung nhịp CPU nếu chỉ mở ứng dụng tính toán ít, để tiết kiệm năng lượng

d Đối với Laptop, khi để màn hình lâu mà không có thao tác gì, độ sáng màn hình tự động giảm, để tiết kiệm năng lượng Đối với màn hình Desktop thì tự chuyển sang chế độ Screen server

e Khi thùng rác (recycle bin) đầy, nó tự động xóa bớt những dữ liệu file

cũ nhất

f Cơ chế tự động mở rộng kích thước của đối tượng List trong C#

2.24 Nguyên tắc sử dụng trung gian

Nội dung:

- Sử dụng đối tượng trung gian, chuyển tiếp

Ví dụ trong tin học:

a Sử dụng biến tạm (temp variable) trong lập trình

b Trong lập trình, thay vì thao tác trực tiếp với dữ liệu dưới Database, người ta có thể load lên RAM, rồi thao tác, sau đó, lưu xuống một lần

c Trong các ứng dụng client-server, dữ liệu được lưu trữ tạm thời ở client trước khi post lên server

d Bộ nhớ cache được sử dụng để giảm chi phí xuống bộ nhớ lấy dữ liệu

e Trong mô hình hệ thống nhiều servers, sẽ có một máy trung gian (gọi là ISA server), máy này làm nhiệm vụ chia tải, phân chia các request từ

client vào các server phù hợp (gọi là load balancing)

Các ngôn ngữ như Java, C# đều được biên dịch thành ngôn ngữ trung gian trước (với NET thì là ngôn ngữ trung gian IL – Intermediate language)

d Khi xây dựng một sản phẩm CNTT, trước khi đưa sản phảm ra môi trường thực tế, thường nó phải trải qua giai đoạn test thử nghiệm trên môi trường Staging, còn gọi là môi trường Pre-production, đây là nơi

mô phỏng lại môi trường thực tế

e Ứng dụng CNTT trong việc mô phỏng các đồ cổ, hình ảnh… trên máy tính trước, để phục chế đồ cổ, hình ảnh…

2.27 Nguyên tắc rẻ thay cho đắt